Makula dejenerasyonu

“Tedavide dönüm noktası” – Minik implant, görme engellilerin görme yetisini geri kazandırıyor

Gözde yüksek teknoloji: Bonn Göz Kliniği’nde elektronik retina çipi implantasyonu.

Yaş ilerledikçe birçok insanda daha da güçlenen bir korkudur bu: sayılar, harfler, yüzler… her şey görüş alanındaki gri bir lekenin ardında yavaş yavaş kaybolur ve gözler neredeyse hiçbir şeyi algılayamaz hale gelir. Yaşa bağlı makula dejenerasyonu (AMD), yaşlı insanlarda dramatik görme kaybına yol açar.

 AMD’nin ileri evre formu olan coğrafi atrofi hastalarında, şimdiye kadar tedavisi mümkün olmayan ve dünya çapında milyonlarca yaşlı insanı etkileyen bu göz hastalığına yeni bir bakış açısı getirilebilir.

Göze yerleştirilen küçük bir implant, ciddi görme bozukluğu olan kişilerin bile görme yetisini geri kazandırabilir. Londra’daki Moorfields Göz Hastanesi’nde yapılan bir klinik deney sırasında doktorlar, katılımcılarda önemli iyileşmeler gözlemlediler. Çalışmanın sonuçları “New England Journal of Medicine” dergisinde yayınlandı.

Yaşa bağlı makula dejenerasyonunda, ışığı elektriksel uyarılara dönüştürmekten sorumlu retina hücreleri ölür. Bu durum, 50 yaş üstü kişilerde ciddi görme kaybının en yaygın nedenlerinden biridir.

İki türü vardır: Yavaş ilerleyen kuru AMD ve görme kaybına daha hızlı yol açabilen, ancak enjeksiyon gibi yöntemlerle tedavi edilebilen yaş AMD. Şu anda test edilen implant, ileri kuru AMD ve merkezi görme kaybı olan kişiler için uygundur.

Çok küçük: Tedavi edilen hastanın gözüne implant.

Çalışmaya beş ülkedeki 17 klinikten toplam 38 hasta katıldı; katılımcılar AMD nedeniyle ileri düzeyde görme kaybı yaşıyordu. Moorfields Hastanesi’nde kıdemli göz cerrahı olan Mahi Muquit, “Bu hastalar yüzleri, harfleri ve çevrelerini göremiyordu. Artık görme yeteneklerini tekrar kullanabiliyorlar,” diye açıkladı.

Muqit ve meslektaşları, deneklere pirinç tanesi büyüklüğünde bir çip yerleştirdiler. Bu çip, ABD’deki Stanford Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya dayanıyordu. Sadece 2×2 milimetre boyutlarında ve 30 mikrometre inceliğinde olan implant, mikrocerrahi bir işlemle retinanın altına yerleştirildi ve ardından dejenerasyona uğramış fotoreseptörlerin işlevini yerine getirdi. Doktorlara göre, her işlem iki saatten kısa sürdü.

Kablosuz implant, artırılmış gerçeklik gözlüğünün video kamerasına bağlandı. İmplant, çipe kızılötesi sinyaller göndererek retinadaki sağlıklı sinir hücrelerini harekete geçirdi. Sinyal daha sonra optik sinir yoluyla beyne görüntü olarak iletildi. İşlemin ardından katılımcılar aylarca süren bir görme eğitimi sürecinden geçtiler.

Sonuçlar dikkat çekici: Araştırmacılara göre, katılımcıların %80’inden fazlası görme keskinliğinde önemli iyileşmeler gösterdi. İmplantasyondan sonra katılımcıların %84’ünden fazlası harfleri ve rakamları tekrar tanıyabildi. Retina cerrahı Muquit, “Önceki tedaviler çoğunlukla hastalığın ilerlemesini yavaşlatırken, bu yaklaşım ilk kez kısmi bir görme restorasyonu sağlıyor; gerçek bir paradigma değişimi,” dedi.

Çalışmanın başyazarı Prof. Frank Holz, “Bu sonuçlar coğrafi atrofinin tedavisinde bir dönüm noktası teşkil ediyor. İlk kez, ileri evre AMD’de merkezi görme fonksiyonlarını kısmen geri kazandırmak mümkün,” diye açıkladı. Retina cerrahı ve Bonn Üniversitesi Hastanesi Göz Kliniği direktörü olan Holz, bunun etkilenen birçok birey için “yeni bir bakış açısı” açtığını vurguladı.

Bağımsız bir veri izleme komitesi, teknolojinin Avrupa pazarı için onaylanmasını önerdi. Araştırmacılar, görüntü işleme ve kullanım konforunda daha fazla iyileştirme üzerinde çalışıyor.