HANLIKTAN ÇARLIĞA BULGAR TÜRKLERİ TARİHİ
Bulgar Türkleri tarihi hem oluşum hem de yıkılış süreçleri itibariyle adeta bir tarih laboratuvarı gibidir. Çeşitli Türk boylarının Bulgar adı altında birleşip devletleşmesi tarihimizin ilginç sayfaları arasında yer almıştır. I. Göktürk Devleti’nin yıkılması, Avarların 626 yılındaki başarısız İstanbul kuşatmasından sonra güç kaybetmesi ve ardından yaşanan isyan ve savaşlar çeşitli Ogur boyları ile ataları Hun bakiyeleri olan grupların müstakil hareket etmelerine yol açmıştır ki, bu durum Bulgar tesmiye olunan boylar birlikteliğinin oluşmasına esas teşkil etmiştir. Ayrıca Doğu Avrupa tarihinde mühim rol oynayan ve şehirler, saraylar, suyolları, abideler, gelişmiş şehirler vücuda getiren devlet ortaya çıkarmıştır.
Temelinde Bulgarlara dair makalelerimizin yer aldığı çalışmamızda; Hun bakiyeleri başta Onogurlar, Kutrigurlar temelinde çeşitli Ogur boylarının bir araya gelmesiyle Bulgarların nasıl oluştuğunu ana kaynaklardan hareketle ortaya koymaya çalıştık. Akabinde Asya Hunlarından beri devam eden Dulo isimli hükümdar ailesi soyundan gelen Kubrat’ın (Kurt) Bulgar adıyla anılan boyları bir araya getirerek mücadeleler sonucunda Azak Denizi’nin kuzeyindeki saha merkezli olmak üzere Dnyeper bölgesinde kurduğu Büyük (Magna) Bulgar Devleti’nin tarihi sürecini izah ettik. Bu devletin yıkılışıyla yaşananların ardından Kubrat’ın oğlu Asparuh’un kurduğu ve döneminin önemli güçleri arasında yer alan Tuna Bulgar Devleti tarihini anlatmaya gayret ettik. Ülkelerinde Slavlara göre daha az sayıda nüfusa sahip olan Bulgar Türklerinin zamanla bir takım siyasi, dini ve sosyo-ekonomik faktörlerle Türk hususiyetini kaybederek HristiyanSlav kimliğe bürünmesinin günümüze ışık tutacak hikayesini yansıtmaya dikkat ettik. Katkı ve desteklerini esirgemeyen aziz kardeşim Doç. Dr. Dinçer Koç’a, arkeolojik buluntular konusunda katkılan için Şeyma Sapma’ya, tashih aşamasında yardımlarını gördüğüm Eren Yılmaz ile Bilgeoğuz Yayınevi sahibi Oğuzhan Cengiz’e teşekkür etmeyi borç bilirim.
Bir yanıt yazın