Günün anlamını doğru sorgulayabilmeliyiz!

2025 yılında kutlu Gençlik ve Spor Bayramının coşkusunu yaşarken bu mutlu günün anlamını doğru sorgulayabilmeliyiz!

Atatürk’ün “Doğum Günüm” dediği kutlu 19 Mayıs’ın 106.yıldönümünde Gençlik ve Spor Bayramı milletimize kutlu olsun.

En önde Atatürk olmak üzere Kurtuluş Savaşının kazanılmasında ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasında canını, kanını, gayretlerini esirgemeyen yüce ruhlu atalarımızın kutsal anıları önünde  saygıyla eğiliyor ve  saygı, sevgiyle  anıyorum.19.05.2025 Pazartesi

 ***

2025 yılında kutlu Gençlik ve Spor Bayramını coşkusunu yaşarken bu mutlu günün anlamını doğru sorgulayabilmeliyiz!

19 Mayıs 1919’a varan süreçte neler oldu?

·  Yüzyıllarca Osmanlı toprağı olarak kalan Limni Adası ve Agamemnun(*) zırhlısı  İmparatorluğun sonunu hazırlayan anlaşma için özel olarak seçilir.

·  30 Ekim 1918 : Limni Adası’nın Mondros Limanında olan Agamemnon(*)  zırhlısında İngilizler “sopa/havuç” kurnazlığı ile utanç belgesi olan  “silah bırakışması(mütareke)” antlaşmasını Osmanlı Heyeti Başkanına imzalatırlar.

·  Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7 ve 24 maddeleri nelerdir? 7. Madde: İtilaf devletleri güvenliklerini tehlikede gördükleri stratejik yerleri işgal edecekler. 24. Madde: Vilayet-i Sitte’de (Altı Doğu Anadolu İli – Van- Bitlis-Elazığ-Erzurum-Sivas-Diyarbakır) bir karışıklık çıkarsa, buralar işgal güçlerince mazeret göstermeksizin işgal edilebilecektir.

·  Bu bir silah bırakışması antlaşması değil, Doğu ile Batı arasındaki binlerce yıllık savaşta yeni bir sayfadır.

·  İngiltere’nin Ak Deniz Filosu Komutanı Tümamiral Calthrope ile Osmanlı Bahriye Nazırı (Deniz Bakanı) Dz. Alb. Hüseyin Rauf Orbay tarafından 25 Madde olarak imzalanır.

·  Agamemnon isimli gemide Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandı. Bu bir ateşkes antlaşması değil, Doğu ile Batı arasındaki binlerce yıllık savaşta yeni bir sayfadır.

·  13 Kasım 1918: Mondros Mütarekesi’nin 7. maddesine dayanarak İtilaf Devletleri 13 Kasım’da İstanbul’u işgal eder. Emperyalist İtilaf Devletleri(İng,Fr,İty,),ABD  ve çözmezleri Yunan askerleri ve savaş gemileriyle  568 yılık Türk yurdu İstanbul’u işgal ettiler.

·  Mustafa Kemal Paşa, Yıldırım Ordular grup komutanlığının lağvedilmesiyle aynı gün (13 Kasım)Adana’dan İstanbul’a  gelir. Yaveri Cevat Abbas’a (Gürer) gemileri işaret ederek  “Geldikleri gibi giderler” der.

·  İstanbul’da kaldığı altı ay boyunca Anadolu’nun kurtuluşu için hazırlık yapar.

·  Kamuoyu oluşturmak için Minber gazetesini çıkarır.

·  Şişli’deki evinde Refet (Bele), Kazım (Karabekir), İsmet (İnönü) paşalar, Rauf (Orbay) ve Fethi (Okyar) beylerle zaman zaman kurtuluş çareleri arar.

·  Anadolu’ya silah kaçırmak için gizli teşkilatların temelini de bu dönemde atar.

·  21 Aralık 1918: Osmanlı Meclisi Mebusanı’nın kapatılmasının ardından Anadolu’ya geçme düşüncesi daha da belirginleşir.

·  1919 Şubatında Ali Fuat (Cebesoy) Paşa ile görüşerek Konya’daki 20. Kolordu’nun Ankara’ya kaydırılmasını kararlaştırırlar.

·  Milli Mücadelenin kalbi olarak Ankara belirlenmiş olur.

·  29 Nisan 1919: Açık, gizli kişisel çabaları sonucunda 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilir.

·  Büyük Söylev’de “O tarihte Genelkurmay’da bulunan ve benim maksadımı bir dereceye kadar sezmiş olan kimselerle görüştüm. Müfettişlik görevini buldular. Yetki konusu ile ilgili talimatı da ben yazdırdım.”der.

·  Bandırma Vapuru’nun Karadeniz’de batırılacağına ilişkin birkaç istihbarat Mustafa Kemal Paşa’ya ulaştırılır.

·  Bu istihbaratlardan sonra “.. Ve düşündüm. Bu dakikada düşmanların elindeydim. Bana her istediklerini yapamazlar mıydı? ….Bunun için beni Karadeniz’in coşkun dalgaları arasında yakalamak lazımdır. Ancak benim için artık yakalanmak, tutuklanmak, sürülmek, düşüncelerimi yapmaktan alıkonmak, hepsi ölmekle denkti. Hemen karar verdim, otomobile atlayarak Galata rıhtımına geldim.” der

·  16 Mayıs 1919: Bandırma Vapuru 16.30’da İstanbul’dan hareket eder.

·  Kaptan İsmail Hakkı (Durusu) Bey’e kıyı rotasından gitmesini telkin eder.

·  Vapur, hareketinden kısa bir süre sonra işgal güçleri tarafından aranır.

·  Mustafa Kemal Paşa bu durum karşısında “Biz, Anadolu’ya ne silah ne cephane götürüyoruz; biz ideali ve imanı götürüyoruz!” diyecektir.

·  19 Mayıs 1919 : Vapur, sabah Samsun’a ulaşır ve karaya atılan o ilk adım Milli Mücadele’nin de ilk adımı olur.

Sonra ne/ler oldu?

·  4 Ekim 1923 : Düşman birlikleri, Kurtuluş Savaşı’nın ardından  Dolmabahçe Sarayı önünde düzenlenen törenle Türk bayrağını selamlayarak “geldikleri gibi gitmişler ”dir. 6 Ekim 1923: Şükrü Naili (Gökberk) Paşa komutasındaki 3. Kolordu’nun İstanbul’a girmesiyle işgal resmen sonlanmıştır.

·  19 Mayıs, “umudun adı” kurtuluşun “ilk adımı” olmuştur.

·  Atatürk’ün uçmağa varmasından sonra kutsallaştırılan Amerikan sandıksal demokrasi eliyle adım adım tam bağımsızlıkan(**) uzaklaşan bir Türkiye’ye  varılmıştır.

 (*)İngilizi zırhlısına ad olan Miken  Kralı Agamemnon kimdir?

 Turuva’yı kuşatan Grek ordusunun başındaki kumandan ve Paris ile Turuva kaçan Helena’nın kocası olan İsparta Kralı Menelaos’un kardeşidir.

(**) Atatürk’ün tam bağımsızlık tanımı: Siyasî, malî, ekonomik, adlî, askerî, kültürel ve benzeri her hususta tam bağımsızlık ve tam serbestlik demektir. Bunların herhangi birinde bağımsızlıktan yoksunluk, millet ve memleketin gerçek anlamıyla bütün bağımsızlığından yoksunluğunu ifade eder… Bağımsızlıktan yoksun bir millet, ne kadar zengin ve refaha kavuşturulmuş olursa olsun, uygar insanlık karşısında uşak olmak durumundan yüksek bir muameleye lâyık olamazdı. Yabancı bir devletin himaye ve desteğini kabul etmek, insanlık özelliklerinden yoksunluğu, beceriksizlik ve miskinliği itiraftan başka bir şey değildi. Gerçekten bu aşağı dereceye düşmemiş olanların isteyerek başlarına bir yabancı getirmelerine asla ihtimal verilemezdi.

(BU YAZI DERLEMEDİR)