Sn.Umruk’ın verdiği rakamlara göre öyle veya böyle 32 milyon kişinin katili haydut bir devlet hakkında BM’ler üyesi devletlerin olup biteni seyretmesi Büyük İnsanlık için yüz karası bir haldir.
Ve hala BM’lerin merkezinin ABD olması ayrı bir utanç vesilesi olmalı.
Hele de bu haydut devletin AB ile birlikte Güney Batı Asya’da işlediği insanlık suçları ayrı bir yazı konusu olmalıdır.
GEÇMİŞE AİT ANIMSATMA:
My Lai Katliamı, ABD ordusunun işlediği en büyük savaş suçlarından biri olarak tarihe geçmiştir.
16 Mart 1968’de Güney Vietnam’ın My Lai köyünde, vicdansız ABD askerleri silahsız Vietnamlı sivili öldürmüştür.
Bu utanç olayı ABD ve dünya kamuoyunda büyük tepki görmüştür.
TARİHTE BİR İLK:
Büyük insanlığa karşı işlenmiş olan bu suç nedeniyle Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi 1966 ‘da kurulur.Oturumlar ise 1967 yılı Mayıs ayında Stocholm ve Kopenhag’da yapılır.
Mahkemede Vietnamlıların yanı sıra ABD’li askerlerin ifadelerinden de yararlanılır.
Mahkemede söylenen “Bizler yargıç değiliz. Bizler tanığız. Görevimiz insanoğlunun bu korkunç suçların tanıklığını üstlenmesini sağlamak ve insanlığı Vietnam’da adaletin safında birleştirmektir.” sözleri Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi’nin çarpıcı yönünü göstermektedir.
1965 seçimlerinde 15 milletvekili çıkaran TİP’in Genel Başkanı Mehmet Ali Aybar da bu mahkemenin üyesiydi.
Mahkeme; birçok raportör, uzmanı ve aralarından bizzat Vietnam’a gidenler dinlemiş; fotografik, sinemografik belgeler ve birçok kanıtlarla da bilgi edinmiştir.
Barışseverlerden oluşan bu mahkemede Vietnamlıların yanı sıra Amerikalı askerlerin de ifadelerinden yararlanılmıştır.
Yapılan çağrılara rağmen görüş bildirmeyi reddetmesi ve bunun resmileşmesi üzerine ABD’yi dinlemeden ve İtalyan Ceza avukatı Lelio Basso’nun özetleyici raporunu da değerlendirdikten sonra hükmünü kurmuştur.
HÜKMÜN AÇIKLANMASI
1) ABD hükümeti uluslararası hukuka göre Vietnam’a karşı saldırı suçu işlemiştir.
2) ABD hükümeti ve silahlı kuvvetleri Sivil hedeflere karşı yoğun ve sistemli bombardıman yaptığı için suçlu bulunmuştur.
3) Tayland hükümeti, ABD’nin işlediği saldırı suçuna ortaklık ettiği için suçlu bulunmuştur.
4) Filipinler hükümeti, ABD’nin işlediği saldırı suçuna ortaklık ettiği için suçlu bulunmuştur.
5) Japonya hükümeti, ABD’nin işlediği saldırı suçuna ortaklık ettiği için oy çokluğu ile suçlu bulunmuştur. Kararın aleyhine oy kullanan üyeler Japonya’nın ABD’ye hatırı sayılır yardımı dokunduğunu ancak saldırı suçuna iştirak ettiğini düşünmediklerini belirtmişlerdir.
6) ABD hükümeti uluslararası hukuka göre Laos’a karşı saldırı suçu işlemiştir.
7) ABD silahlı kuvvetleri savaş hukukunca yasaklanan silahlar kullanmıştır.
8) ABD silahlı kuvvetleri savaş esirlerine savaş hukukunca yasaklanan muamelelerde bulunmuştur.
9) ABD silahlı kuvvetleri sivillere uluslararası hukukça yasaklanan insanlık dışı muamelelerde bulunmuştur.
10) ABD hükümeti Vietnam halkına karşı soykırım yapmaktan suçlu bulunmuştur. Mahkeme ABD’nin kendisinin de yapımında önemli rol oynadığı Briand Kellog paktını, BM anlaşmasını (m2/4), La Hayye sözleşmesini (m22)ihlal ettiği sonucuna da ulaşmıştır.
Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi ,ABD’li kişiler olsa da ne ABD’nin ne de Vietnam’ın temsilcileri bu mahkemede yer almamıştır.
ABD bu mahkemeyi yanlı olarak suçlamış ve hükümlerini kabul etmeyeceğini açıklamıştır.
Ancak bu mahkeme ve vermiş olduğu hükümler uluslararası camiada büyük sesler getirmiş, açıklamış olduğu hükümler devletler hukukunun ilkelerinin gelişiminde rol oynamıştır.
Bu mahkeme kararların hukuki bir geçerliliği olmasa da ABD’nin vicdanlarda mahkûm edilmesi ve ABD’nin Vietnam’daki savaş suçlarının uzmanlarca enine-boyuna araştırılmasını sağlamıştı.
(Derleme Turhan Feyizoğlu’nun 28 Haziran 2017 tarihli yazısından yapılmıştır. )
Bir yanıt yazın