FİTNE her yanda pusuda yoğunlaşıyor özellikle İstanbul’da.
— Bazı Osmanlı nazırları, din adamlarının ve siyasetçilerinin üç-dört ay önce kuruluşundan başlayarak Anadolu Cemiyeti olarak adlandırılan gizli örgüt faaliyete geçmişi.
Cemiyet’in kurtuluş mücadelesini veren Ankara’ya karşı Yunanlılarla işbirliği yapmayı hedefliyordu.
— Eski Şeyhülislamlardan Başkan Mustafa Sabri Efendi’ydi. Sarıklarına kadar siyasete batmış olan bu tür din adamları için istiklal, hürriyet gibi kavramların hiçbir önemi yoktu. Onlar için hayati konu, din adamlarının işlevsel olduğu saltanat rejiminin ve dinin sürdürülmesinin sürmesiydi.
— Cemiyet, bugün hazırladığı yazılı önerileri Yunan Yüksek Komiserliği’ne verdi. Önerilerin ana maddeleri şöyleydi:
— “Anadolu’yu M. Kemal’in kanadından ve kuvvetlerinden kurtarmak amacıyla, Yunan işgali altında Batı Anadolu’da Padişah adına Batı Anadolu Özerk hükümeti kurulacak ve Milli Meclis seçimleri yapılacaktı,
— Özerk’in başkenti Bursa’da bu yönetimin başında Hıristiyan bir vali olarak kaldı,
— Kurulacak gönüllü Anadolu’nun talim ve silahlandırılması işinden Yunan Başkomutanı sorumlu olacak, Yunan Başkomutanı gerekli hallerde iyi Türkçe bilen bir miktar Yunan subayını Anadolu ordusuna katacaktı,
— Özerk hükümet adliye, polis ve diğer idare kollarıyla ilgili kurumlar kuracaktı, Bu hükümet Yunanistan’la barış yapacaktı, Cemiyet Trakya’yı da Yunanistan’a veriyordu.
— Anadolu Cemiyeti’nin bütün ülkelerinin Bursa’da toplan ası için gerekli giderleri karşılamak üzere Yunan hükümeti, Cemiyet İdare Heyeti 100.000 Türk lirası verecek, bu paranın sarf edilen bölümü, Anadolu Milli Meclisi açılmaz, yeni belediye vergilerinden toplanacak parayla hemen geri verilecek. “ Bu yazılı başvuru, Yunanistan Yüksek Komiseri tarafından bir torpidoyla hemen Atina’ya, Dışişleri Bakanlığına gönderildi.
Kaynak: İngiliz Belgeleri İle Sakarya’dan İzmir’e
Bir yanıt yazın