ABD, sattığı F-35 savaş uçaklarının yeteneklerini, satılacağı ülkeye göre belirliyor anlaşılan.
Mesela, Yunanistan’a temin edilecek F-35’ler belki, gelecekte izin verilirse Türkiye’ye satılacak aynı F-35’lerden daha fazla yetenekleri olabilir.
İsrail’in F-35I Adair savaş uçakları ise en üstün uçaklar, çünkü İsrail, ABD’nin F-35’in elektronik yazılımını sağladığı ve bu sayede kendi teknik yeniliklerini uçaklarına programlayabilen tek ülke.
Enis Pınar
https://www.reuters.com/world/middle-east/us-f-35-jets-be-sold-saudi-arabia-lack-israels-advanced-features-2025-11-19
Makalenin Google Translate ile Türkçe çevirisi:
Reuters haber ajansı
ABD’nin Suudi Arabistan’a satacağı F-35 uçakları, İsrail’in gelişmiş özelliklerine sahip değilÖzet
• ABD yasalarına göre Suudi F-35’leri, İsrail’in gelişmiş özelliklerinden yoksun olacak
• Yasa, İsrail’in niteliksel bir askeri üstünlüğe sahip olmasını gerektiriyor
• İsrail, sekiz yıldır F-35’leri kullanıyor ve önemli deneyimler kazanıyor.WASHINGTON, 19 Kasım (Reuters) – ABD’li yetkililer ve savunma uzmanları Çarşamba günü, ABD’nin Suudi Arabistan’a satmayı planladığı F-35 savaş uçaklarının, İsrail’in bölgedeki askeri üstünlüğünü garanti altına alan bir ABD yasası uyarınca, İsrail tarafından kullanılanlardan daha az gelişmiş olacağını söyledi.
Başkan Donald Trump satışı bu hafta duyurdu, ancak yetkililer, Suudi uçağının İsrail filosunun gelişmiş silah sistemleri ve elektronik harp ekipmanları gibi üstün özelliklerinden yoksun olacağını belirtti.
İsrail, kendi silah sistemlerini entegre etme, radara mani olma yetenekleri ekleme ve ABD onayı gerektirmeyen diğer geliştirmeler de dahil olmak üzere F-35’lerini modifiye etmek için benzersiz izinlere sahip.
Yine de İsrail Hava Kuvvetleri planlanan satışa karşı çıktı ve siyasi liderlere gönderdiği bir görüş yazısında, bunun İsrail’in bölgedeki hava üstünlüğünü baltalayacağı konusunda uyardı. The Times of Israel’in Salı günkü haberine göre.
Mitchell Havacılık ve Uzay Çalışmaları Enstitüsü İcra Direktörü Douglas Birkey’e göre, Suudi Arabistan jetleri alsa bile, beşinci nesil uçaklar için geliştirilen yeni nesil hava-hava füzeleri olan AIM-260 Ortak Gelişmiş Taktik Füzesini alması pek olası değil.
JATM’nin 190 kilometreyi aşan menzili, F-35 platformuyla ilişkilendirilen en hassas füze teknolojisini temsil ediyor. Füzenin İsrail’e teklif edilmesi muhtemel.
F-35, her ülke ve pilot için özelleştirilir. ABD en yetenekli versiyonlara sahipken, diğer tüm ülkeler daha düşük kapasiteli bir savaş uçağı alıyor. Lockheed Martin (LMT.N) tarafından üretilen ve jetlere izin verilen yazılım paketine göre teknolojik olarak Suudi jetlerini İsrail jetlerinden daha düşük tutmak mümkün.
Yetenek farklılıklarının ötesinde, İsrail sayısal bir avantaja sahip; şu anda iki F-35 filosu işletiyor ve üçüncüsü de siparişte. Suudi Arabistan, birkaç yıl boyunca teslim edilmeyecek iki filoyla sınırlı kalacak.
İsrail, bölgede yaklaşık sekiz yıldır F-35 kullanıyor ve bu da ona uçağın sistemlerini ve yeteneklerini öğrenme konusunda önemli bir deneyim kazandırıyor.
ABD’li yetkililer, satışın kesinleşmesinden önce resmi bir niteliksel askeri üstünlük (QME) incelemesinin gerekli olacağını söyledi. Suudi Arabistan’a yapılacak herhangi bir satışın genellikle Kongre tarafından onaylanması gerekiyor. Bir yetkili, İsrail’in Kongre’deki güçlü desteğinin onayı engelleyebileceğini öne sürmüştü.
Yetkililer ayrıca, İsrail’in bölgesel normalleşmeyi ilerletmek ve Trump ile ilişkileri gerginleştirmekten kaçınmak için Suudi Arabistan’ı İbrahim Anlaşmaları’na dahil etmeye çalıştığını da belirtti.
Kongre’nin veto edilemez ortak bir ret kararıyla muhalefete geçmesi, başkanlık vetosunu geçersiz kılmak için her iki mecliste de üçte iki çoğunluk gerektirecek ve bu eşiğin aşılması zor görülüyor.
Satış, Suudi Arabistan’ı, F-35’ler de teklif edilen Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri ile eşit konuma getirecek. Bu anlaşmalar, teslimat takvimleri, uçak kabiliyetleri ve Çin’in teknolojiye erişimi konusundaki endişeler nedeniyle sekteye uğramış durumda.
Washington’dan Mike Stone’un haberi; Howard Goller ve David Gregorio’nun düzenlemesi
Thomson Reuters
Mike Stone, ABD silah ticareti ve savunma sanayisini takip eden bir Reuters muhabiridir. Mike son olarak Altın Kubbe füze savunma kalkanı projesine odaklanmıştır. Mike ayrıca zamanının çoğunu Ukrayna ve sanayinin bu çatışmayı desteklerken nasıl uyum sağladığı veya tökezlediği üzerine yazılar yazarak geçirmektedir. New Yorklu Mike, ABD’nin Ukrayna’ya nasıl silah tedarik ettiğini, savaş alanında etkileri olan süreçleri, kararları ve dönüm noktalarını kapsamlı bir şekilde ele almıştır. Washington’daki görevinden önce Mike’ın haberciliği petrol ve gaz şirketleri, finans kuruluşları, savunma şirketleri, tüketici ürünleri üreticileri, perakendeciler, gayrimenkul devleri ve telekomünikasyon şirketlerinin birleşme ve satın almalarına odaklanmıştır.
Bir yanıt yazın