Sonsuzluğa göç etmiş başta Atatürk ve Behiç Erkin olmak üzere Kurtuluş Savaşı ve sonraki sürecin kahraman demiryolcuların aziz anıları önünde saygıyla eğiliyorum.….24.5.2025C.tesi
DEMİRYOLLARININ MİLLİLEŞTİRİLMESİNİN 101.YILDÖNÜMÜNDE ANIMSATMALAR:

· Osmanlı İmparatorluğunda “yap-işlet modeli” ile yapılan demiryolları yabancı şirketlerce işletilir.
· TBMM’nce, 24 Mayıs 1924 tarihinde çıkarılan 506 sayılı yasa ile demiryolları millileştirilmiş ve Anadolu- Bağdat Demiryolları Müdüriyet-i Umumiyesi ile yapılandırılmış ve işletilir.
· 31 Mayıs 1927 tarih ve 1042 sayılı yasa ile bu kurum Devlet Demiryolları ve Limanları İdare-i Umumiyesi adını almış ve 1953 yılına ka dar katma bütçeli bir devlet idaresi olarak yönetilir.
· 1950 iktidar olan Demokrat Parti(DP), çıkardığı 29 Temmuz 1953 tarih ve 6186 sayılı kanun ile Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi (TCDD) adı ile Kamu İktisadî Devlet Teşekkülü haline getirilir.
· Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD), Türkiye Cumhuriyeti’ndeki demiryolu taşımacılığını düzenleyen, işleten ve kontrol eden resmi kurumdur.

2000 VE SONRASI DÖNEMDE TÜRKİYE’DE YOLCU VE YÜK TAŞIMACILIĞI
· Son olarak uygulamaya konulan 233 sayılı KHK ile “Kamu İktisadî Kuruluşu” hüviyetini alır.
– Günümüzde Türkiye’de karayolu yük taşımacılığının payı % 94, demiryolunun payı ise % 4’dür.
– 1960’lı yıllarda bu oran karayolu %50, demiryolu %30’dur.
– 1985’den sonraki süreçte demiryolunun payı %10’un altına düşer.
– Türkiye’de halen yolcu taşımacılığında karayolunun payı %96, demiryolunun payı ise %2’dir.
24 Ocak iktisadi kararlarının müteahhiti/taşeronu devri zamanın başbakan ve cumhurbaşkanı da lan Turgut Özal’ın demiryolları için “…modası geçmiş bir ulaşım yöntemi” ve “ Demiryolu komünist ülkelerin tercihidir…” sözleri milletin zihninde yaşamaktadır.
(BU YAZI DERLEMEDİR)


Bir yanıt yazın