Dünyanın gözü önünde yaşanan Trump-Zelenski kavgasının ardından herkesin Zelenski’yle dalga geçmesi kanıma dokundu. Vay efendim kuklaymış, komedyenmiş, ülkeyi savaşa sokmuş, halkına yazık etmiş. Hatta “Rusya sınırlarını korumak için mecburen Ukrayna’yı işgal etti.” diyeni bile gördüm.
**
Neresini düzeltelim bilmiyorum. Ukraynalılar 300 yıldan fazla Rus boyunduruğunda kaldılar. Ezildiler, sindirildiler. Rusların sadece 1932-33 yıllarında yarattığı yapay kıtlıkta milyonlarca Ukraynalı öldürüldü. Milyonlarca insanın ölümünü Ukrayna uluslararası alana taşıdı ve Rusya’nın bir soykırım yaptığını dünyaya kabul ettirdi.
**
1990 yılına kadar dünya iki kutuplu idi. Bir tarafta Amerika ve İngiltere’nin başını çektiği kapitalist blok, diğer tarafta SSCB ve Çin’in sosyalist bloğu.
**
Kapitalist dünya karşısında ekonomik olarak daha fazla devam edemeyeceğini gören
Mihail Gorbaçov 1990’da SSCB’yi dağıttı. Bu tarihte birçok ülkeye bağımsızlık verildi. Ukrayna gibi beş Türk Cumhuriyeti de bu dönemde bağımsız oldular.
**
Bağımsızlık dediğime bakmayın, yarı bağımsızlık aslında. Her şey yine Rusya’ya bağlıydı. Güya bağımsız Ukrayna’da kritik koltuklara atamalar hep Moskova’dan yapıldı. Rusya, Ukrayna’yı yönetmekte ısrar ettikçe halın tepkisi arttı. 2004’te Ukraynalılar kafa kaldıracak oldu. Milliyetçi Başbakan Viktor Yuşçenko zehirlendi, yeniden Rus yanlısı başbakan geldi.
**
2014’te Ukraynalılar gerçek anlamda bağımsızlık istediler. Sonrasında Rusya’nın işgali başladı. Türk yurdu Kırım da bu süreçte işgal edildi. Ukrayna, canını kurtarmak için NATO’nun, AB’nin kapısını çaldı.
**
Türkiye 1945’te Kars’ı, Ardahan’ı ve Boğazları isteyen Stalin’e karşı ne yaptıysa Ukrayna da geçtiğimiz yıllarda aynısını yaptı. Her seçimde bir şekilde Rus yanlısı hükümetlerin başa gelmesinden bıkan halk “Madem siyasetle bu iş olmuyor hiç olmazsa bir komedyeni seçerim” mantığıyla gitti Rus karşıtı Zelenski’yi seçti. Başlarda yumuşak ve tavizkâr olmakla suçlanan Zelenski bile Putin’in kararlılığını görünce tavır değiştirdi. Direnmekten, kurtuluş savaşı vermekten başka çaresi yoktu.
**
Şubat 2022’de Rusya işgali genişleterek her cepheden saldırıya geçti. Hatırlarsınız bizim televizyonlarda çok bilmiş stratejistler “Zelenski üç günde kalmadan kaçar ve savaş biter!” diyorlardı. Çünkü şartlar eşit değildi. Rusya dünyanın en büyük askeri güçlerinden birine sahipken Ukrayna, savaş tecrübesi olmayan yeni bir ülkeydi.
**
Rusya rakibini küçümsedi. Ukrayna’nın çoğu Türk soylu gençleri inanılmaz bir direniş gösterdi. Ukrayna, Rusya gibi savaş uzmanı bir ülkenin saldırılarını püskürttü. Rusya’nın imajını yerle bir etti. Petrol rafinerilerini, Karadeniz filosu perişan etti. Bunu yaparken Amerika’dan ciddi yardım aldı.
**
Rusya uluslararası hukuku tanıdı mı? Hayır. Peki Ukrayna 2022 Şubatındaki büyük saldırıda düşseydi mesela Moldova tehlikeye girmeyecek miydi? Putin’in “Ukrayna Rus toprağıdır” dediğini ne çabuk unuttuk.
**
Moldova rahat eder miydi dedik de doğuya da bir dönelim yüzümüzü. Gürcistan ya da Kazakistan rahat eder miydi? Rusya’nın doğuda bir saldırı başlatması ihtimali karşısında biz ne yapabilirdik mesela?
**
Tarihe bir bakın, Ruslar 1783’te Kırım’ı işgal ettiler. 1878’e gelindiğinde Büyükçekmece’ye ve Kars’a geldiler. Yenildiğimiz için kendileri adına İstanbul’da bize anıt yaptırdılar. Adamların anıtını biz inşa etmek zorunda kaldık. Düşünün şimdi Zelenski’nin Ukrayna’da Ruslar adına savaş anıtı yaptığını. Bundan büyük utanç, bundan büyük çaresizlik olur mu? Ha bizde şükür ki İttihatçılar vardı. Ve yine şükür ki İttihatçılar başlarında Enver Paşa olduğu halde 1914’te bu utanç anıtını patlatarak yok ettiler.
**
Daha düne kadar hemen güneyimizde Suriye de Rusya’nın uydusu bir ülkeydi. Biz selefi örgütlere karşı ciddi bir direniş beklerken Rusya, hiç birimizin beklemediği bir şekilde Esat’ı ve askerlerini çekti ve hâkimiyet alanını Amerika’ya bıraktı. Bu çekilmenin bir sebebinin de Ukrayna’yla ilgili olduğu şimdi daha net anlaşılıyor.
**
Nitekim 18 Şubat’ta Rusya ve Amerika Suudi Arabistan’da Ukrayna konusunu görüştü. Düşünebiliyor musunuz, Ukrayna’nın barışı konuşuluyor ama konuşan taraflar ABD ile Rusya. Ukrayna masada yok. Ki bu toplantıya Zelenski’nin katılması için bir Ukrayna heyeti Cidde’de hazır bulundu ama iki yamyam çoktan Ukrayna’yı yemiş olacaklar ki Zelenski masada yer alamadı.
**
Ukrayna, dünya madenlerinin % 5’ine sahip çok zengin bir ülke. Ha keza tarım arazileriyle de koca bir coğrafyayı besliyor. Son on gün içinde ABD, Ukrayna’nın madenlerinin % 50’sine sahip olacağını çaresiz Ukrayna’ya kabul ettirdi. Zelenski, ülkesinin Rusya tarafından işgal edilmemesi için bu anlaşmayı imzalamak zorunda kaldı ve ABD’ye gitti.
**
Trump ile Putin Suriye’de olduğu gibi Ukrayna konusunda da gizlice anlaşmış olacaklar ki Trump, Zelenski’ye planlı bir komplo hazırladı. Adamı daha kapıda karşılarken fırça attı. Oval Ofis’te başbaşa görüşmeleri gerekirken dünya kadar basın mensubuyla stüdyo ortamı yarattı. Amacı Zelenski’yi dünyaya rezil etmekti.
**
Nitekim toplantıda Zelenski doğru dürüst konuşamadı bile. Çünkü kurt kuzuyu yemeyi baştan kafasına koymuştu. İşler Trump’ın istediği gibi gitmedi. Zelenski sahne sanatçısı olmasının da avantajıyla teslim olmadı. Trump’ın sıkıştırmasına ve susturmaya çalışmasına rağmen “Putin ateşkesi bozdu” dedi, “Esir değişimi yapmadı” dedi, “İşgali durdurmadı” dedi. Bu cevabı beklemeyen başkan yardımcısı konuşmaya dalıp burada saygısızlık edemezsiniz, dedi.
**
Özetle işler ABD’nin planladığı şekilde gitmedi. Zelenskiyi rezil ederek Putin’e mesaj göndermek de bence planın bir parçasıydı. Sonuçta Zelenski o imzayı atmadı. Takip edebildiğim kadarıyla sosyal medyada Azerbaycan’dan Kazakistan’a, kendi halkından Avrupa’ya ülkelerine Zelenski’ye bir destek var.
**
Zelenski zor durumda. Destek olmadan güçlü Rusya ile baş edemez. Putin kazan kazan oynadığı için Ukrayna’nın işgaline göz yumup çaresizliğinden sonuna kadar yararlanabilir. Avrupa, yaklaşan Rus tehlikesini görüp Ukrayna’ya destek verebilir. Ancak Avrupa da bir dönüm noktasında. Dünyada özellikle araç teknolojisinin değişmesi ve robotik üretim sebebiyle Avrupa ekonomisi pazarı Çin’e kaptırmanın arifesinde. Ayrıca son seçimlerde aşırı sağcı partiler Avrupa’da yükseldi ve bunlar Rusya ile aynı şekilde işgalci-menfaatçi zihniyette.
**
Biz Kurtuluş Savaşı vermiş bir milletiz. Kardeş bir milletin Kurtuluş Savaşı’nda işgalciden taraf mı olacağız?
**
Ha biz Türkologlara göre Ukrayna kendi toprağımızdan, Ukraynalılar da kendi milletimizden farksız. Biliyorsunuz Büyük Hun İmparatoru Atilla Roma’ya girdiğinde Papa “Roma’yı yakma” diyerek atının ayaklarına kapanmıştı. İşte tarihin bilinen ilk dönemlerinden beri, İskitlerden beri, Avarlardan beri Tatarlardan beri Ukrayna Türk vatanıdır. Kiev sokaklarında durdurduğunuz taksici Türk çıkar, sizinle sohbet eder. Odesa’da birine çarpıp özür dilerim dersininiz, çarptığınız kişi Gagauz Türküdür, “Aa, Türk müsünüz?” diye sorar. Veya kaldırımda yürürken Türkçe konuştuğunuzu duyan bir Urumçak, “Ben de Türk’üm biliyor musunuz” diyerek yanınıza gelir.
**
Her neyse, sözün özüne gelirsek; komedyen diye dalga geçtiğiniz adam Rusya ile bir olup ülkesinin madenlerine çökmek isteyen Trump’a ahlak dersi verdi. Bütün çaresizliğine rağmen onurlu bir duruş sergiledi. Keşke biz ekonomisi güçlü bir ülke olsaydık da işgal sonlanana kadar Ukrayna’ya maddi destek verebilseydik. Ukrayna halkının mücadelesinde benim safım belli. Bu Rus halkına düşman olduğum anlamına da gelmez. Coğrafyamız için tehdit Rus halkı değil emperyal Rus siyasetidir.
**
Hiç üstüme vazife değilken yargısız infazı görünce dayanamadım oturup yazdım. Yazamadığım pek çok şey de içimde kaldı. Nasrettin Hoca’nın dediği gibi “Hırsızın hiç mi suçu yok?”
Allah Ukraynalıların yardımcısı olsun.
**
Prof. Dr. Selçuk Peker
Bir yanıt yazın