Endişe Haritası ve Türkiye…

Batı’da son dönemde dolaşıma sokulan “Türkiye haritası”, bir askerî tablo sunmaktan çok bir zihniyeti ele veriyor. Anlatılan, Türkiye’nin nerede olduğu değil; nerede olmaması gerektiği. Harita genişliyor deniyor, ama rahatsızlık duyulan genişlik değil, izinsizlik.

Türkiye Suriye’de var, Libya’da var, Kafkasya’da etkili. Bunlar anlatılırken, aynı coğrafyalarda yıllardır süren başka askerî varlıklar doğal kabul ediliyor. Demek ki mesele askerî güç değil; kimin, kimin adına ve hangi onayla güç kullandığı. Türkiye’nin sorunu da tam burada başlıyor.

NATO’nun sessiz endişesi, Türkiye’nin ittifaktan kopması değil. Türkiye’nin ittifakta kalıp, ittifakın alıştığı rolü reddetmesi. Yani korunan ama yönlendirilemeyen bir müttefik haline gelmesi. Askerî operasyonlar bu yüzden sorgulanıyor; çünkü artık sadece sınır güvenliği değil, bölgesel iddia okunuyor.

Rusya vurgusu bu anlatının kilit noktası. Türkiye’nin Rusya ile sahada çatışmaktan kaçınması, hatta zaman zaman koordinasyon kurması bir tehdit gibi sunuluyor. Oysa bu, çok kutuplu bir dünyada kaçınılmaz bir gerçek. Aynı ilişki başkaları için denge, Türkiye için yön sapması sayılıyor.

Asıl mesaj açık ama yüksek sesle söylenmiyor: Askerî başarı ekonomik bedelle dengelenebilir. Harita konuşuluyor, ama asıl baskı bilanço üzerinden kurulmak isteniyor. Modern uyarılar artık raporlarla, kredi notlarıyla, yatırım iklimiyle yapılıyor.

Bu metinleri okurken “Türkiye ne yapıyor?” sorusundan çok “Türkiye’ye ne denmek isteniyor?” sorusunu sormak gerekiyor. Çünkü anlatılan bir askerî genişleme hikâyesi değil; büyüyen ama kontrol edilemeyen bir aktöre çizilen sınırların hatırlatılması.

Ve her zamanki gibi, büyük güçlerin haritaları konuşulurken, sesi duyulmayan halklar arada kalıyor. Tarih bunun bedelini hep aynı yerlere kesiyor.

AHMET MURATLI – KERKÜK