Özbekistan’ın tarihi Semerkant kentinde düzenlenen UNESCO 43. Genel Konferansı’nda 15 Aralık gününü Dünya Türk Dil Ailesi Günü olarak ilan edilmiş.
Konferansa 194 ülkeden 5 binden fazla katılımcı olmuş.
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Genel Sekreteri Büyükelçi Kubanıçbek Ömüraliyev’in konuya ilişkin özele şunları söylemiş:
· Bu önemli karar, Türk dilinin kadim köklerini ve evrensel değerlerini vurgulamaktadır.
· Türk medeniyetinin birleştirici unsuru olarak sahip olduğu derin tarihî mirası yansıtmaktadır.
· Bu anlamlı girişime katkı sağlayan tüm üye devletleri ve gözlemcileri içtenlikle tebrik ediyoruz.
· Türk Devletleri Teşkilatı olarak, müşterek tarihî ve kültürel mirasımızın tanıtılması, Türk halkları arasındaki birliğin güçlendirilmesi ve ortak vizyonumuzun ilerletilmesi yönündeki kararlılığımızı sürdürüyoruz
NEDEN 15 ARALIK GÜNÜ?
VIII. yüzyıla ait Orhon Yazıtları Türkçe’nin en uzun, en eski ve en önemli yazılı belgelerin.
Moğolistan’da bulunan Kül Tigin ve Bilge Kağan Yazıtları ile Vezir Tonyukuk’un kendi adına Ulan Batur yakınlarında diktirdiği kitabeleri bilinen Orhun Yazıtlarının en önemlidir.
Yazıtlar 1889 yılında Yadrintsev tarafından keşfedilir. İlk kez 15 Aralık 1893 tarihindeDanimarkalı dilbilimci ve Türkolog Vilhelm Thomsen yazıtlarda kullanılan Türk runik yazaç(harf) dizgesini çözer.
Yazıtlarda Türkçenin söz varlığı ortaya çıkarken yaşanan tarihsel gelişmelere dair ayrıntılara da yer veriliyor.
Bilge Kağan, yazıtı dikme nedenini şöyle açıklar:
· Ey Türk beyleri ve halkı, bunu işitin! Türk halkı, dirilip nasıl devlet sahibi olacağını buraya hâkkettim; yanılıp nasıl öleceğini de buraya hâkkettim.
· Söyleyecek her ne sözüm var ise ebedi taşa hâkkettim.
· Ona bakarak bu sözleri öğrenin. Ey sadık Türk halkı ve beyleri bu devirde bana itaat eden beyler sizler mi yanılacaksınız?
Programda Türk kültürü ve mirası elçisi ile Etno-Folklor topluluğu programa eserleriyle renk katmış. Bunlardan biri olan “ERTURAN”ı dinlemek isteyenler için bağ:
* UNESCO(United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization): 194 üyesi bulunan Birleşmiş Millet Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü 16 Kasım 1945 tarihinde kurulmuş olup merkezi ParisFransa’dadır.
* UNESCO’nun en önemli üç organı Genel Konferans, Yürütme Kurulu ve Genel Direktörlük’tür.
* Türkiye Cumhuriyeti, UNESCO’nun yirmi kurucu üyesi arasında yer almaktadır. UNESCO Kuruluş Sözleşmesi, dönemin Millî Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel tarafından 16 Kasım 1945 tarihinde imzalanmıştır.
* Ülkemizce 20 Mayıs 1946 tarihli ve 4895 sayılı Kanun’la onanan anılan Sözleşme, yirmi üye ülkenin onamasının ardından 4 Kasım 1946 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
* UNESCO Türkiye Millî Komisyonu 25 Ağustos 1949 tarihinde faaliyete geçer.
( BU YAZI DERLEMEDİR)
Bir yanıt yazın