Bir ülkede, bir büro kurulmuş:
Helal Ahlâk Bürosu.
Kapısında kocaman bir tabela:
“Günahınızı bize getirin, helal ruhsatıyla iade edelim.”
İçeri giriyorsun, karşında takım elbiseli adamlar, ellerinde kutsal metinler, dudaklarında süslü kelimeler.
Birine diyorsun ki:
“Efendim, ben biraz yanlış yaptım galiba.”
O da gülümsüyor:
“Merak etme kardeşim, niyetin iyi olsun yeter. Biz onu helale çeviririz.”
Ve işte böylece, ahlâkın muhasebesi başlıyor.
Kiminin hatası “sevap niyetli deneyim,”
kiminin suçu “mistik tecrübe,”
kiminin menfaati “manevî nasip.”
Herkesin bir bahanesi var;
ama ilginçtir, bahanesi olmayanın günahı hep en büyüğü.
Ruhsatlı Günahkârlar
Bu memlekette öyle bir sistem kurulmuş ki,
günah işlemek serbest —
yeter ki “helal versiyonu” olsun.
Yani aynı davranış, kim yaparsa ona göre değişiyor:
Bir “maneviyat önderi” yaparsa “hikmettir,”
bir halk çocuğu yaparsa “fitne.”
Kimi kendine özel bir inanç sürümü çıkarmış:
“Caiz Edition.”
İstediğini yapıyor, sonra bir fetva cümlesi ekliyor:
“Bizim niyetimiz farklıydı.”
O cümle var ya o cümle…
Tarihte ne haksızlıklar, ne istismarlar o cümleyle temize çıktı.
İkiyüzlü Ahlâkın Anatomisi
Toplumun bir kesimi ahlâkı gardıropta saklıyor.
Gündüz halka nasihat, gece özel muamele.
Bir elinde tespih, öbür elinde hesap makinesi.
Ruhun selametiyle cüzdanın dengesi arasında gidip geliyorlar.
Bir gün biri çıkıp şöyle dedi:
“Günahı gizli işlersen sorun olmaz, önemli olan dışarıdan düzgün görünmek.”
O günden beri, insanlar ahlâkı vitrine koyup, vicdanı depoya kaldırdı.
Ve ne acıdır ki,
bu çarpık düzeni sorgulayanlara “sapmış” deniyor,
ama istismarı perdeleyenlere “mübarek kişi.”
Çünkü toplum, gerçeği değil, görüntüyü seviyor.
İnandığı şeyin değil, inandırılmış halinin peşinde.
Arzunun Fetvası
İnsanın arzusu ayıp değildir, ama yalanla süslenirse tehlikeli olur.
Bazıları arzularını gizlemez — onu “ruhani deneyim” diye pazarlıyor.
İnançla örtülmüş istek, sorgulanmaz hale geliyor.
Ve böylece kutsallığın gölgesinde insanlık suistimali doğuyor.
Oysa sevgi, samimi olunca güzeldir;
ama onu menfaatle karıştırırsan, adına ister helal de, ister mucize,
hepsi aynı kapıya çıkar: kandırmak.
Kutsal sözcüklerin ağırlığı öyle büyük ki,
onları yanlış kullananlar, suçlarını bile parfümlemiş gibi koklatıyor.
“Helal niyet,” “manevî bağ,” “ilahi takdir” derken,
aslında yalnızca nefsin politikasını yapıyorlar.
Halkın Sabır Payı
İşin komik tarafı, bu ikiyüzlülüğün en büyük alıcısı yine halk.
Birileri çıkar, “Biz hata yapmayız, çünkü biz özeliz” der;
halk da “Amin” der,
çünkü öyle öğretilmiştir:
Yukarıdakiler hata yapmaz.
Ama o “yukarıdakiler” hata yaptıkça güçlenir,
aşağıdakiler sabrettikçe zayıflar.
Böylece sistem ayakta kalır:
Bir taraf fetva üretir, diğer taraf aç kalır.
Ve buna “ilahi denge” derler; ne kadar kullanışlı bir kelime, değil mi?
Gerçek Ahlâkın Adresi
Gerçek ahlâk, gizli odalarda değil, açık vicdanlarda yaşar.
Ne bir unvanda, ne bir sarıkta, ne bir sıfatta bulunur.
Ahlâk, kimsenin tekelinde değildir, ama en çok tekel kuranlar tarafından konuşulur.
Bir gün bu toplum, “helal” sözcüğünün arkasına saklanan hileyi fark ederse,
belki o zaman insan gerçekten inançla değil, özgürlükle yaşar.
Belki o zaman, ahlâk büroları kapanır,
ve herkesin içinde küçük bir dürüstlük masası açılır.
O zaman anlayacağız ki:
Helal, başkasını kandırmadan yaşamaktır.
Helal, güçsüzü sömürmeden sevmektir.
Helal, korkudan değil, vicdandan doğandır.
Ve belki o gün, bu ülkede ilk defa
ahlâk için fetva değil, insan için umut verilir.
Bir yanıt yazın