Fransa, İsrail’in Fas’a yaptığı silah ihracatının hızla artmasından rahatsız. Özellikle İsrail, Fas’ın en önemli savunma ortağı olarak Fransa’nın yerini alıyor ve bu durum, sözleşmelerin kaybedilmesine, nüfuzun azalmasına ve Kuzey Afrika’da daha derin stratejik komplikasyonlara yol açıyor.
Fas, savunma tedarikini Fransa’dan uzaklaştırıyor. Özellikle, Fransız Caesar topçu sistemlerini, tekrarlayan teknik sorunlar ve Fransız üreticilerin yetersiz müşteri hizmetleri nedeniyle İsrail ATMOS 2000 sistemleriyle değiştiriyor.
Bu geçiş, İsrail’in ileri teknoloji transferi, ortak insansız hava aracı üretimi ve yerli Fas havacılık ve uzay sanayisini destekleme konusundaki istekliliğiyle daha da hızlandı; Fransa ise bu konulara çok daha az açıktı.
CPM’nin bildirdiğine göre, İsrail Savunma Bakanlığı şu anda Fas hükümeti tarafından sunulan bir satın alma talep listesini inceliyor. Fas, son yıllarda İsrail savunma sanayisinin çok önemli bir müşterisi haline geldi. Bazı durumlarda, İsrail sistemleri ABD ve Fransa’dan gelen sistemlerle rekabet etmek zorunda kalıyor.
İsrail’in silah ihracatı: Fas’a ATMOS 2000 ve daha fazlası
Fas, yakın zamanda İsrailli Elbit Systems şirketinden ilk Atmos 2000 kundağı motorlu topçu sistemlerini teslim aldı. Fas, geçen yıl İsrail Havacılık ve Uzay Sanayii (IAI) tarafından üretilen ilk Barak MX hava savunma sistemlerini teslim aldı. Sözleşme Şubat 2022’de imzalandı.
Fas, savaş uçakları ve bazıları daha önce hiç ihraç edilmemiş diğer havadan fırlatılan sistemleri için Delilah kısa menzilli seyir füzelerinin satın alınması konusunda görüşmeler yürütüyor. İsrailli Elbit Systems şirketi tarafından geliştirilen Delilah füze sistemi, Fas ordusunun envanterinde türünün ilk örneği olacak.
Fas, geçen yıl kısa menzilli hava savunma sistemi için Rafael Spyder hava savunma sistemini seçti. Fas ayrıca İsrailli BlueBird şirketinden İsrailli SpyX gelişmiş hava savunma silah sistemini de satın aldı.
Fransa’nın etkisi stratejik öneme sahipti
İsrail, gelişmiş insansız hava araçları, hava savunma sistemleri ve gözetleme uyduları sağlayarak hızla Fas’ın üçüncü büyük silah tedarikçisi haline geldi ve Fransa’nın uzun süredir devam eden rolünün yerini aldı.
Bu durum, Fransa’nın Rabat’taki etkisini zayıflatıyor ve Fransa’nın Fas’ın en önemli Batılı askeri ortağı olarak tarihsel konumunu zayıflatıyor. Bu durum, özellikle Paris’in Batı Sahra gibi stratejik konularda Fas politikasını etkilemek için savunma bağlarını tarihsel olarak kullandığı düşünüldüğünde önem taşıyor.
Fas’ın İsrail ile askeri ortaklığının güçlenmesi, Fransa’nın Fas ve Cezayir arasında arabuluculuk yapma çabalarını da baltalıyor ve Batı Sahra çatışmasını tırmandırma veya bölgede genel bir istikrarsızlığa yol açma riski taşıyor. Fransa, İsrail’in artan rolünün kendi diplomatik manevralarını karmaşıklaştırdığını ve Kuzey Afrika’daki gergin dengelerde arabuluculuk kapasitesini zayıflattığını düşünüyor.
Fransız yetkililer, savunma sektöründeki pazar paylarını kaybetmeleri ve Fas’ın bu tutum değişikliğinin siyasi riskler taşıması nedeniyle içeriden eleştirilerle karşı karşıya. Zira hem Fransız hem de Fas toplumundaki köklü Filistin yanlısı tutum, İsrail ile askeri anlaşmalara açık desteği zorlaştırıyor.
Fransa’nın İsrail’in silah ihracatına duyduğu rahatsızlık, savunma sözleşmelerinin kaybedilmesinden, Kuzey Afrika’daki stratejik ve diplomatik etkisinin azalmasından ve Fas’ın İsrail askeri teknolojisine ve ortaklığına açık olmasının daha geniş jeopolitik etkilerinden kaynaklanıyor.
25 Ağustos 2025’te okuduğum bir haber.
EKSTRA – Yeni hassas silahlar Fas’ın vuruş gücünü güçlendiriyor.
Fas, son teknoloji İsrail yapımı silah sistemlerini satın almaya ve konuşlandırmaya devam ediyor. Ülke, yakın zamanda doğu topraklarında İsrail yapımı EXTRA güdümlü füzenin başarılı bir testini gerçekleştirerek, uzun menzilli hassas vuruş kabiliyetlerinde önemli bir gelişme kaydettiğini kanıtlıyor.
EXTRA füzesi, 120 kilogramlık bir savaş başlığıyla donatılmış 306 mm kalibreli bir güdümlü füzedir. İsrailli Elbit şirketi tarafından üretilen en son teknoloji füzelerden biridir. İsrail kaynaklarına göre, Fas Kraliyet Silahlı Kuvvetleri füzeyi ateşledi ve hedefi 150 kilometreye kadar mesafeden isabetli bir şekilde vurdu.
EXTRA, PULS ve Predator Hawk
Bu önlem, Fas’ın devam eden askeri modernizasyonunun bir parçasıdır. Bu modernizasyon, Elbit Systems’dan EXTRA ve Predator Hawk füzeleri gibi çeşitli mühimmat türlerini ateşleyebilen ve 300 kilometreye kadar menzile sahip İsrail yapımı PULS çok namlulu roketatar sisteminin satın alınmasını da içermektedir.
EXTRA sisteminin satın alınması ve test edilmesi sayesinde Fas, hassasiyet ve menzil açısından Cezayir yapımı Iskander-E füze sistemi gibi bölgesel füze sistemleriyle rekabet edebilecek önemli bir konuma gelmiştir.
Fas birçok tehditle karşı karşıya
Fas, bu son teknoloji İsrail sistemlerini konuşlandırarak sınır güvenliğini güçlendirebilir ve isyancı örgütler ile komşu ülkelerden gelen tehditlere karşı operasyonel esnekliğini artırabilir. Son normalleşme anlaşmalarının ardından Fas, İsrail teknolojisiyle kurduğu bağlar sayesinde savunma sanayisini güçlendirmiş ve bu durum modernizasyon çalışmalarına da yansımıştır.
EXTRA füzesinin testi, Fas’ın İsrail ile uydu ve hava savunma teknolojilerini de içeren son askeri anlaşmalarının sadece bir unsurudur. Bu önlemler, bölgesel askeri dengede bir değişime işaret etmekte ve Fas’ı gelişmiş hassas vuruş yeteneklerine sahip az sayıdaki bölgesel güçten biri haline getirmektedir.
Bir yanıt yazın