Google, deprem erken uyarı sisteminin, Şubat 2023’ün başlarında Türkiye’de meydana gelen ölümcül depremler sırasında insanları yeterince uyarmadığını itiraf etti.
ABD’li şirket Google, 6 Şubat 2023’te Türkiye’nin güneyinde meydana gelen yıkıcı deprem sırasında Android deprem uyarı sisteminin (AEA) milyonlarca insanı zamanında ve doğru şekilde uyarmadığını itiraf etti. Bu durum İngiliz BBC tarafından bildirildi.
Rapora göre, ilk deprem sırasında uyarı sistemi çalışır durumdaydı ancak yalnızca 469 “harekete geçin” uyarısı gönderildi. “Harekete Geçin” en yüksek uyarı seviyesidir ve hatta cep telefonunun “Rahatsız Etmeyin” ayarlarını geçersiz kılar.
Google, BBC’ye yarım milyon kişinin daha az acil olan “Farkında Olun” uyarısını aldığını söyledi. Bu, küçük şoklar için tasarlanmıştır ve diğer hususların yanı sıra cihaz ayarlarını geçersiz kılmaz. Yaklaşık on milyon kişi yeterli uyarıyı alamadı. BBC’ye yapılan açıklamada şirket, tespit algoritmalarının depremlerin büyüklüğünü büyük ölçüde hafife aldığını itiraf etti. Sistem, ilk deprem için sarsıntıyı moment büyüklük ölçeğine (MMS) göre 4,5 ile 4,9 arasında tahmin etti; bu, gerçek büyüklük olan 7,8’in çok altındaydı. Bir Google sözcüsü, “Her depremden edindiğimiz bilgilere dayanarak sistemi geliştirmeye devam ediyoruz” dedi.
Milyonlarca kişi zamanında uyarılmadı
BBC’ye göre, merkez üssünden yaklaşık 160 kilometrelik bir yarıçap içinde bulunan 10 milyon kişi, 35 saniyeye varan uyarı süresiyle Google’ın en yüksek uyarı seviyesini almış olabilir. Deprem sabah 4:17’de birçok insan hâlâ uyurken meydana geldiğinden, sesli ve acil bir alarm hayat kurtarmak için çok önemli olabilirdi.
6 Şubat 2023’te Türkiye’nin güneyi ve Suriye’nin kuzeyinde meydana gelen 7,8 büyüklüğündeki ilk deprem ve ardından aynı gün 7,5 büyüklüğündeki ikinci deprem, her iki ülkede de 62 bin kişinin ölümüne ve 125 binden fazla kişinin yaralanmasına neden oldu. Bazı durumlarda dünyanın yüzeyi yüzlerce kilometre boyunca birkaç metre kaydırıldı. İkinci büyük deprem de Google’ın sistemi tarafından hafife alındı. Buna göre 8.158 adet “Harekete Geçin” uyarısı ve 4 milyona yakın “Farkında Olun” uyarısı gönderildi.
Teknoloji henüz tam olarak test edilmedi
Google’ın Android Deprem Uyarıları (AEA) sistemi, Türkiye’deki cep telefonlarının yüzde 70’inden fazlasını oluşturan Android cihazlarda çalışıyor. Milyonlarca Android telefondan gelen verileri kullanarak sismik aktiviteyi tespit etme kapasitesine sahiptir. Deprem dalgaları yeryüzünde dijital sinyallere göre daha yavaş ilerlediği için sistem, deprem kullanıcılara ulaşmadan önce uyarı gönderebiliyor.
Google, “Her deprem erken uyarı sistemi aynı zorlukla karşı karşıyadır; algoritmaları büyük ölçekli olaylara göre ayarlamak” dedi. Ancak BBC’nin görüştüğü bilim insanları, erken uyarı sisteminin sorunlarına ilişkin bilgi edinmenin iki yıldan fazla sürmesini eleştirdi.
Google, sisteminin ulusal uyarı sistemlerini değiştirmeyi değil, tamamlamayı amaçladığını söylüyor. Ancak henüz tam olarak test edilmemiş bir teknolojiye çok fazla güvenilmesinden korkanlar da var. Pasifik Kuzeybatı Sismik Ağı direktörü Harold Tobin, “Bunun ne kadar iyi çalıştığı konusunda şeffaf olmamızın kesinlikle kritik olduğunu düşünüyorum” dedi.
Selen Atasoy
Not :Bu yazıyı yazarken aklıma şu sorular geldi.
Google bizi kendine bağımlı hale getirdi.Bu Google bizimle her an soğuk savas yapabilir.Eğer zamanında bilgilendirilmezsek, bu en az 300.000 kişinin ölümüne mal olabilir.Bu sistemin günlük keyfine bağlıdır.Böyle bir durumda biz ne yapabiliriz? Doğru ya, Türkiye’de Amerikan üsleri var, belki oradaki Amerikalıları korumak için bu deprem erken uyarı sistemini önemserler, dogru dürüst geliştirirler.Biraz bizede faydasi olur.
Kimse bize bu sistemin düzgün çalışacağının garantisini vermez.!
Bir yanıt yazın