Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ülkesinin güvenliği ve egemenliği için uluslararası destek arayışında özellikle ABD ve Avrupa’nın rolünü kritik bir konumda değerlendirmektedir. Ancak, 28 Şubat 2025 tarihinde Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşme, iki lider arasında ciddi gerilimlere sahne olmuş ve bu durum uluslararası arenada geniş yankı uyandırmıştır.
Oval Ofis Görüşmesinin Detayları
Görüşmenin ana gündemi, ABD’nin Ukrayna’nın nadir toprak elementlerine erişimini sağlayacak bir anlaşmanın yanı sıra, Rusya ile olası bir ateşkesin değerlendirilmesiydi. Ancak toplantı sırasında Trump, Zelenski’yi “Üçüncü Dünya Savaşı ile kumar oynamakla” suçlayarak Ukrayna liderinin barışa yanaşmadığını ifade etti. Bu suçlamaların ardından Trump, planlanan basın toplantısını iptal etti ve Zelenski’yi yeterince minnettarlık göstermemekle eleştirdi (New York Post, 2025).
Trump’ın Ukrayna’ya olan desteğini sorgulaması, Washington’un Kiev’e yönelik politikalarında bir değişimin sinyalini verirken, Zelenski bu durumu “Ukrayna’nın yalnız bırakılmasına izin veremeyiz” şeklinde yorumladı (The Guardian, 2025).
Avrupa ve Rusya’dan Gelen Tepkiler
Oval Ofis görüşmesinin ardından Avrupa liderleri, Zelenski’ye destek mesajları ilettiler. Kanada Başbakanı Justin Trudeau, Almanya Şansölyesi Olaf Scholz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron gibi isimler, Ukrayna’nın egemenliğine ve özgürlüğüne olan bağlılıklarını yinelediler. Avrupa Birliği yetkilileri ise ABD’nin Ukrayna’ya olan desteğini kesmesinin, Avrupa’nın güvenlik politikalarını yeniden gözden geçirmesi gerektiğine işaret ettiğini belirtti (Financial Times, 2025).
Öte yandan, Rusya cephesinde, Trump ve Zelenski arasındaki gerilim memnuniyetle karşılandı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, bu durumu Ukrayna’nın uluslararası alandaki yalnızlığının bir göstergesi olarak yorumladı. Kremlin destekli medya kuruluşları, Trump’ın Ukrayna’ya yönelik eleştirilerini “ABD’deki gerçekçi seslerin yükselmesi” olarak nitelendirdi (RT News, 2025).
Uluslararası İlişkiler Teorileri Çerçevesinde Olayın Analizi
Realist Perspektif
Realist uluslararası ilişkiler teorisi, devletlerin kendi güvenliklerini maksimize etmeye çalıştıklarını ve ittifakların çıkarlar doğrultusunda değişebileceğini öne sürer (Waltz, 1979). Zelenski’nin ABD’den güvenlik garantileri talep etmesi, realist bir güvenlik arayışının göstergesi olarak değerlendirilebilir. Ancak, Trump’ın Ukrayna’ya yönelik desteği koşullu hale getirmesi, realist yaklaşıma göre ABD’nin kendi çıkarlarını öncelediğini ve ittifakın kırılganlığını ortaya koymaktadır (Mearsheimer, 2014).
Liberal Perspektif
Liberal uluslararası ilişkiler teorisi, devletlerin uluslararası iş birliği yoluyla güvenliği sağlayabileceğini savunur (Keohane & Nye, 2012). Avrupa’nın Zelenski’ye verdiği destek, liberal teorinin öngördüğü kolektif güvenlik anlayışına uygun bir tutum sergilerken, ABD’nin Ukrayna politikasındaki dalgalanmalar, bu yaklaşımın zorluklarını gözler önüne sermektedir.
Kritik Teoriler ve Jeopolitik Dinamikler
Kritik uluslararası ilişkiler teorileri, özellikle hegemonik güçlerin politikalarının az gelişmiş veya savaş halindeki devletler üzerindeki etkilerine odaklanmaktadır (Cox, 1987). Ukrayna, Batı ile Rusya arasında sıkışmış bir devlet olarak, büyük güçlerin çıkar savaşlarının merkezinde yer almaktadır. Trump’ın Ukrayna’ya yönelik söylemlerindeki değişim, ABD iç siyasetinin ve seçim dinamiklerinin uluslararası politikalar üzerindeki etkisini de gözler önüne sermektedir.
Sonuç
Zelenski ve Trump arasında Oval Ofis’te yaşanan gerilim, Ukrayna’nın uluslararası destek arayışlarının zorluklarını ve büyük güçler arasındaki çıkar çatışmalarının ülke güvenliği üzerindeki etkilerini gözler önüne sermektedir. Avrupa, Ukrayna’ya destek vermeye devam etse de, ABD’nin değişen politikaları Kiev yönetimi için belirsizlik yaratmaktadır. Bu olay, uluslararası ilişkilerde ittifakların dinamik yapısını ve devletlerin güvenlik stratejilerinin nasıl şekillendiğini anlamak için önemli bir örnek teşkil etmektedir.
Kaynakça
• Anadolu Ajansı. (2022, 8 Aralık). Rusya: ABD, Ukrayna’daki çatışmaları 2025’in sonuna kadar körüklemeyi planlıyor. https://www.aa.com.tr
• Cox, R. W. (1987). Production, power, and world order: Social forces in the making of history. Columbia University Press.
• Financial Times. (2025, 28 Şubat). Trump and Zelenskyy’s Oval Office meltdown will fill Putin with glee. https://www.ft.com
• Keohane, R. O., & Nye, J. S. (2012). Power and interdependence. Longman.
• Mearsheimer, J. J. (2014). The tragedy of great power politics. W.W. Norton & Company.
• New York Post. (2025, 28 Şubat). Trump tells Zelensky he’s ‘gambling with WWIII’ in heated, high-stakes Oval Office meeting. https://nypost.com
• RT News. (2025, 28 Şubat). Kremlin reacts to Trump-Zelensky row. https://www.rt.com
• The Guardian. (2025, 28 Şubat). European leaders rush to back Zelenskyy after fiery meeting with Trump at White House – live.
• Waltz, K. (1979). Theory of international politics. Addison-Wesley.
Bir yanıt yazın