Ana sayfa Yazarlar Dr. Ahmet Güler

Patates deyip geçme, Tarihte Patates İrlanda’ya ne yapmıştı?

19. yüzyıl ortalarında İrlanda hala İngiliz sömürgesiydi. Çok fakir bir ülke olan İrlanda’ın temel gıda maddesi patatesti. 

Halk neredeyse karnını sadece patates ile doyurmaktaydı. 

1844-45 yıllarında İrlanda patatesine Phytophtera İnfestans isimli zehirli bir mantar bulaştı. Patatesleri çürüten bu Mantar yüzünden İrlanda’da açlık başladı. 5-6 yıl süren bu kıtlık döneminde bir milyon İrlanda’lı açlıktan öldü. 

Zaten 8 milyon nüfusu olan İrlanda’dan iki milyon kişi Amerika’ya göç etti. Amerika’nın kalkınması da bu göç ile başlar. 

1851’lerde kıtlık sona erdiğinde İrlanda’da 5-6 milyon nüfus ancak kalmıştı. 

İşte tam bu kıtlık döneminde Osmanlı Devleti devreye girdi. Zamanın sultanı (1847) Abdülmecid İrlanda’ya beş bin pound yollamak istedi.  Ancak Kraliçe Victoria, buna izin vermedi. Victoria Açlık içindeki İrlandalılar’ı  karın tokluğuna ağır işlerde çalıştırdı. 

İrlandalılar’a çok acıyan Sultan Abdülmecid bin pound para ve üç gemi dolusu gıda ve tohumu İrlanda’ya gönderdi. Bu yardıma çok kızan Kraliçe Victoria yardım İrlandalılar’a ulaşmasın diye Türk gemilerini Dublin Limanı’na sokmadı. Türk yardım gemileri Dublin’in 50 kilometre kuzeyindeki Drogheda Limanı’na ulaştılar ve yardımı boşalttılar.

Bu yardım pek çok İrlandalı’yı mutlak ölümden kurtarmıştır. İrlanda kurtuluş savaşının da Merkezi olan Drogheda şehrinin halkı bu yardımı hiç unutmaz. Hala Drogheda (eski) Belediye binasında Türklere “şükran plaketi” asılı durur. 

Halbuki 1845’lerde Avrupa  zengin ve parlak günler geçirmekteydi. İngiliz korkusu ile hiç bir Avrupa ülkesi açlıktan ölen İrlandalılara yardım etmedi. 

Bu facianın üzerinden 173 sene geçti. Buna rağmen Türkiye ile İrlanda arasında hala bir gönül bağı mevcuttur. 

Osmanlının açlıktan kurtardığı Drogheda halkı şehrin simgesini “ay yıldız” yapmıştır. Hatta Drogheda United takım amblemi de yine ay yıldızdır. 

Bu gemi yardımı kayıtları İngilizler tarafından imha edilmiştir. Resmi bir evrak yoktur. 

1923’te Lozan’da Türkiye ile alâkalı müzakereler yapılırken İrlanda hep Türkiye Lehine oy kullanmıştır. 

Dr.Ahmet Güler 

(24.06.2018)

Önceki makaleHer devrin adamları KAZANANLAR VE KAYBEDENLER
Sonraki makaleBodrum’un değerleri…
Ahmet Güler 1957’de Trabzon’da doğdu. Orta öğretimine Samsun’da devam eden Güler, 1980’de Hacettepe’den mezun olduktan sonra doktora için Almanya’ya gitti. Türkiye’de deri giysi üretim tabakhane ve konfeksiyon fabrikaları kurdu ve bu ürünleri 25 sene boyunca Avrupa’da kendi mağaza zincirlerinde pazarladı. Halen enerji sektöründe aktif olan Güler, Avrupa’da Türk kökenli işverenlerin örgütlenmelerinde öncü rol oynadı ve yıllardır Avrupalı Türk İşadamları Birliği federasyonunun başkanlığını yapmakta. Çeşitli medya kuruluşlarında yazarlık yapan Güler Avrupada’ki gençlerin meslek eğitimi görmeleri ve çevre konularında faaliyet içinde.

1 YORUM

  1. Bu irlanda patates olayini hangi kitap`tan ögrendiginizi bilmiyorum, fakat o dönem Irlanda`nin kendine fazlasiyla yetecek miktarda hastaliksiz patates üretimi vardi. Sadece kendileri ingiliz sömürgesi olduklarindan ve asil kitligin ingiltere`de yasanmasindan dolayi, ingilizler irlanda`da yetisen mamülleri kendi halkini beslemek icin kullandi ve irlanda`da bu kitlik yasandi.
    irlanda bagimsiz olmadigi icin, insanlari tarlasinda yetiseni yiyemedi ve acliktan öldü!

    Eger Türkiye bagimsiz olmazsa, son günlerde gördügümüz patates/sogan oyunlarini ülkemizde daha cok görürüz!

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here