Tevfik Bey anlatıyor: 9 Ekim günü, mütarekenin en kritik maddesi olan Trakya’nın boşaltılması konusunda İngilizler ve Türk heyeti arasında ipler kopma noktasına gelmişti. İsmet Paşa, Ankara ile irtibat kurmak istiyor ancak Mudanya’daki telgraf hatlarında sürekli bir “arıza” yaşanıyordu.
Paşa’nın odasına girdiğimde yüzü simsiyah kesilmişti. Ankara’dan, Mustafa Kemal Paşa’dan talimat bekliyorduk ancak hatlar işlemiyordu. Dışarıda ise İngiliz zırhlılarının Mudanya’ya doğrulttuğu dev namluları camdan görebiliyorduk. Harrington, hattın arızalı olduğunu iddia ederek bize zaman kaybettiriyor, bizi yalnızlığa iterek masada pes ettirmeye çalışıyordu.
Paşa bana döndü, sesi çok alçaktı ama titriyordu: ‘Tevfik, bu hat açılmazsa yarın bu binada imza değil, cenaze töreni olur. Git ve o hattı ne pahasına olursa olsun çalıştır.’
Telgraf dairesine koştum. Memurlar ağlamaklıydı. İngilizler teknik bir arıza olduğunu söylüyorlardı. O an bir şeyi fark ettim; hat bozuk değil, sabotaj vardı. Yanımdaki jandarma çavuşuna dönüp, ‘Hattın geçtiği güzergahı kontrol edin, kesen olursa yerinde infaz edin’ emrini verdim. Jeneratörün başına bizzat geçtim. Binadaki İngiliz nöbetçiler üzerimize yürümeye kalkınca, bizim muhafız birliği süngü taktı. Bir mütareke binasının içinde, Türk ve İngiliz askerleri burun buruna, tetikte beklemeye başladık.
Gece yarısı hattı tamir ettirdiğimde gelen ilk mesaj şuydu: ‘Ordularımız Trakya sınırına dayanmıştır. Masada geri adım atmayın.’ Bu mesajı alıp İsmet Paşa‘nın önüne koyduğumda, Paşa aşağıya indi ve Harrington’a sadece şunu dedi: ‘Hattımız açıldı General, Ankara’nın cevabı çok net; ya Trakya ya savaş.’ Harrington o gece ilk kez herşeyi yarım bırakıp odasına çekildi.
Bir yanıt yazın