TEK PARTİ DÖNEMİNDE KUR’AN EĞİTİMİ

TEK PARTİ DÖNEMİNDE KUR’AN EĞİTİMİ: YASAKLAMA İDDİALARININ AKSİNE DEVLET ELİYLE SÜREKLİLİK VE RESMİ VERİLER

Paylaştığımız bu önemli istatistik belgeleri, Sayın Muzaffer Deniz tarafından kaleme alınan ve Turkish Studies dergisinde (Bahar 2016) yayımlanan “Tek Partili Dönemde Açılan Kur’an Kursları” başlıklı makalenin önemli bir bölümünü içermektedir. Bu sayfalar, özellikle 1923-1950 yılları arasındaki din eğitimi politikalarına dair sayısal veriler ve akademik analizler sunmaktadır.

Makale, Tek Parti döneminde Kur’an kurslarının tamamen yasaklandığı veya kapatıldığı yönündeki yaygın kanıyı (önyargıyı) resmi verilerle yalanlamaktadır.

Kur’an kursları Cumhuriyet tarihi boyunca hemen hemen hiç kapatılmamış, aksine devlet eliyle resmi olarak devam etmiştir.

Kurslar iki koldan yürütülmüştür: Diyanet İşleri Başkanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı.

Diyanet İşleri Başkanlığı Verileri (Tablo 1):

1925-1950 yılları arasındaki kurs sayılarını gösteren bu tablo, dikkat çekici bir artış grafiği sunmaktadır.

1925 ve 1950 arası incelenen dönemde Diyanet bünyesinde toplam 734 kurs açıldığı belirtilmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Verileri (Tablo 2):

1932’de 9 kursla başlayan süreç, 1950 yılına gelinceye kadar 122 kursa çıkmıştır.

Toplam 42.804 kursiyerin 33.009’u erkek, 9.795’i kadındır. Kursiyerlerin çoğunluğu ilkokul mezunu veya “millet mektebi” çıkışlıdır.

Kurs giderlerinin (öğretmen maaşları vb.) devlet tarafından karşılandığı, sadece 1949-1950 yılında yıllık harcamanın 90.741 Lira’ya ulaştığı görülmektedir.

Coğrafi Dağılım ve 1942-1943 Örneği (Tablo 3):

Makalenin 12. ve 13. sayfalarda yer alan detaylı tablo, kursların Türkiye geneline nasıl yayıldığını gösterir.

Afyon, Antalya, Bursa, İstanbul, Kayseri, Konya ve Karaman gibi illerde kursların aktif olduğu görülmektedir.

Yaş dağılımına bakıldığında, kursiyerlerin büyük bir kısmının 12-16 yaş aralığında toplandığı, ancak 35 yaş üstü katılımcıların da bulunduğu izlenmektedir.

Belgeler, devletin bu kursları sadece “görmezden gelmediğini”, aynı zamanda bütçe ayırarak, öğretmen atayarak ve istatistik tutarak sistemin içinde tuttuğunu kanıtlamaktadır.

Özetle; bu belgeler, erken Cumhuriyet döneminde din eğitiminin ve din kitaplarının yasaklanmadığını, devletin denetimi ve gözetimi altında yasal bir zeminde devam ettiğini sayısal kanıtlarla ortaya koyan akademik bir çalışmadır. Yani istatistiklerden de anlaşılacağı üzere kısacası “ Tek parti dönemlerinde din, Kuran yasaklandı ” saçmalığı tamamen iftira ve yalandan ibarettir.

Hatta Tarihçi Sayın Ümit Doğan’ın arşivden paylaştığı Kütahya İmam Hatip Mektebinin belgesini de koyalım. Bakın hangi dersler veriliyormuş eğitimde.

Kütahya İmam Hatip Mektebi’nin 1929-1930 yılları arasındaki diplomasında okutulan bazı dersler:

• Kur’an-ı Kerim (Tecvid)

• Tefsir • Hadis

• İlm-i Tevhid

• Din dersleri

• Ahlak

Nur Suresi 15. ayet, iftira ve asılsız haberlerin yayılması konusunda uyarır. İnsanların bilmedikleri konularda dillerine doladıkları iddiaları önemsiz görmelerinin yanlış olduğunu, aslında bunun Allah katında çok büyük bir suç olduğunu belirtir. Ayet, iftira yaymanın toplumsal ve ahlaki sorumluluğuna dikkat çeker.

Nur Suresi 15. Ayet: “Hani o iftirayı dillerinizle birbirinize aktarıyor, hakkında hiçbir bilginiz olmayan şeyleri ağzınıza alıp söylüyor ve bunu önemsiz bir iş sanıyordunuz. Hâlbuki bu, Allah katında çok büyük bir suçtur”

Nur Suresi 11. Ayet: “O iftirayı atanlar içinizden bir gruptur. Bunun sizin için kötü olduğunu sanmayın, aksine bu hakkınızda hayırlıdır. Onların her biri işlediği günahı yüklenecektir. İçlerinden günahın büyüğünü üstlenen için ise büyük bir azap vardır.”

KAYNAKLAR

Araştırmacı Yazar Muzaffer DENİZ Makalesi

NOT: Sayın Muzaffer Deniz Bey’in yararlandığı kaynakları da belgeler kısmına koydum, isteyen bakabilir.

Tarihçi Ümit DOĞAN

Tarih Gelecektir. M.K.