Papağanlar daha önce yalnızca insanlara özgü olduğu düşünülen bir şekilde öğreniyorlar.
Doğada oldukça nadir bulunan mavi boğazlı makavlar, en sosyal ve zeki papağan türleri arasında yer alıyor.
İnsanların benzersiz zihinsel yeteneklerinden biri, davranışları diğer insanlar arasındaki etkileşimlerden pasif olarak gözlemleyerek öğrenme yeteneğidir. Bu, örneğin, kişilerarası etkileşimlerin bizimkinden farklı olduğu yabancı kültürlere seyahat ettiğimizde gerçekleşir. Örneğin, yerliler arasında gözlemlediğimiz jestleri taklit ederek, kültürel uygulamaları ve sosyal normları benimser ve uyarlarız.
Sosyallik ve başkalarıyla sosyal etkileşim kurma isteğiyle bağlantılı bu yetenek, henüz insan dışındaki hiçbir hayvan türünde gözlemlenmemiştir. Hayvanlar da kültür sahibidir ve belirli davranışları doğrudan deneyim yoluyla öğrenirler; ancak diğer hayvanlar arasındaki davranışların kendi türlerinin üçüncü bir üyesinden de alınıp benimsenebileceği fikri daha önce yalnızca insanlara özgü kabul ediliyordu.
Nadir Sanat
Bu durum, Max Planck Biyolojik Zeka Enstitüsü araştırmacıları tarafından mavi boğazlı makavlar üzerinde yürütülen yeni bir çalışmayla sorgulanmaya başlandı. Yaklaşık 75 cm uzunluğundaki bu papağanlar, doğada nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya; Bolivya yağmur ormanlarında yalnızca yaklaşık 300 birey kaldığı düşünülüyor. Bu nedenle, Tenerife’deki Loro Parque Fundación tarafından yetiştiriliyorlar. Auguste von Bayern liderliğindeki bir bilişsel araştırma ekibi, yıllardır bu zeki kuşlar üzerinde deneyler yürütüyor.
Ekip, 2022’de mavi boğazlı makavların önceki eylemleri hatırlayabildiğini, istek üzerine tekrarlayabildiğini ve hatta o zamana kadar sadece yunuslar gibi memeli türlerinde bilinen epizodik belleğe sahip olabildiğini gösterdi. Şimdi ise, Scientific Reports dergisinde yayınlanan bir araştırma, mavi boğazlı makavların diğer makavların etkileşimini gözlemleyerek yeni davranışlar öğrenebileceğini öne sürüyor.
Öğrenilen beş eylem
Esha Haldar, Auguste von Bayern ve meslektaşları, 14 adet esaret altındaki mavi gerdanlı makavı (on iki deney hayvanı ve iki gösteri makavı) gözlemlediler. Araştırmacılar, eğitilmiş papağanlardan birinin araştırmacının jestlerine tepki verdiğini gözlemledikten sonra, deney papağanlarının beş eylemden oluşan bir diziyi taklit edip edemediğini test ettiler. Bu eylemler arasında bir bacağı kaldırmak, dönmek ve komut üzerine kanat çırpmak yer alıyordu.
Altı papağandan oluşan bir test grubu bu etkileşimleri gözlemledi ve ardından aynı komutları aldı. Beş papağandan oluşan bir kontrol grubu ise komutları önceden gözlemlemeden aldı. Test grubu, kontrol grubundan daha fazla eylem öğrendi ve bunları daha hızlı yaptı; “bacağını kaldır” gibi komutlara akranlarından iki kat daha doğru yanıt verdi. Test grubundaki bazı kuşlar ayrıca komut veya ödül almadan önce eylemleri kendiliğinden taklit etti.
Akıllı küçük kafa: Mavi boğazlı makav.
Doğanın; milyonlarca sonra gelecek nesil için her ne pahasına olursa olsun korunması gerekiyor.
Bir yanıt yazın