Kuşlar, yönlerini belirlemek için Dünya’nın manyetik alanını kullanır. Bunun tam olarak nasıl çalıştığı şimdiye kadar belirsizdi. Şimdi bir çalışma gösteriyor ki:
Güvercinlerin bunda ne gagaları ne de gözleri yardımcı oluyor gibi görünüyor.
On yıllardır bilim insanları, hayvanların karanlıkta nasıl yön bulduğunu araştırıyor – özellikle kuşların büyük göçlerinde. Hayvanların dünya manyetik alanına göre yön alabildiği artık kesin olsa da, bunu tam olarak nasıl yaptıkları henüz net değildi. Şimdi bir Alman araştırma grubu, güvercinler için »Science« dergisinde şaşırtıcı bir sonuç sunuyor.
Buna göre, hayvanların iç pusulası ne beyinde ne gözde ne de gagada bulunur, muhtemelen karaciğerdedir. Orada, eski kırmızı kan hücrelerini parçalayan özel bağışıklık hücreleri – makrofajlar olarak adlandırılır – vardır. Bu sırada bu hücreler çok miktarda demir biriktirir ve bu da onların muhtemelen manyetik alanlara tepki vermesini sağlayabilir.
»İmmün hücrelerin manyetik alanlar için sensör gibi davrandığını hiç beklememiştik«, diyor Bonn Üniversite Hastanesi Moleküler Tıp ve Deneysel İmmünoloji Enstitüsü direktörü. »Sonuçlarımız hayvanlarda manyetik algının bugüne kadar bilinmeyen bir mekanizmasını ortaya koyuyor.« Ancak rekabet eden teoriler de var: Onlara göre kuşlar manyetik alanları gözlerindeki ışığa duyarlı moleküller veya gagalarındaki küçük manyetik parçacıklar aracılığıyla algılayabilirler.
Demir açısından zengin makrofajlar sinir liflerinin yakınında bulunur.
Mevcut çalışmada, ekip manyetik algılama yeteneği açısından çeşitli organları inceledi; bunlar arasında beyin, gözler ve gaga, ayrıca karaciğer ve dalak da vardı. Bonn Üniversitesi Hastanesi’nden çalışmanın yazarı Clivia Lisowski, “Karaciğer ve dalak, kırmızı kan hücrelerini parçaladıkları ve bu yüzden vücutta çok miktarda demir depoladıkları için manyetik özelliklere sahip olabileceklerine dair bazı ipuçlarımız vardı” diyor. Analiz edilen dokular arasında karaciğer en yüksek demir konsantrasyonuna sahipti.
»Demir, oksit nanoparçacıklarında kristalleşmiştir, bu da hücreleri süperparamanyetik yapar ve manyetik alanlara tepki vermelerini sağlar«, diyor ortak yazar Ulf Wiedwald, Duisburg-Essen Üniversitesi’nden. Elektron mikroskobuyla yapılan incelemeler, demir açısından zengin makrofajların sinir liflerinin yakınında oturduğunu gösterdi. Belki de manyetik alan bilgileri bu yolla beyne ulaşabilir.
Bu prensip muhtemelen yarasalar ve köpekbalıkları için de geçerlidir.
Daha fazla deneme sonuçları doğruladı: Hasar görmüş makrofajlara sahip posta güvercinleri, bulutlu günlerde yaklaşık 20 kilometre uzaklıktaki eve giden yolu bulamadı – sadece güneş açtığında bulabildiler. »Bu sonuçlar, yer manyetik alanının vücutta nasıl algılanabileceğine ve hareketi yönlendirmek için beyne nasıl iletilebileceğine dair ilk somut kanıtı sunuyor,« diye özetliyor Bayan Lisowski.
Not: Böyle bir düşünceden yola çıkarsak, demir eksikliği olan insanlarda sıklıkla unutkanlık, görme bozuklukları( gece körlügü) ve yön bulma sorunları ortaya çıkar.
İnsanlarda`da demir ayrıca karaciğerde de depolanır.
Bir yanıt yazın