Senyoraj neymiş?
· Paranın üretim maliyeti ile üzerinde yazan(nominal) değer arasındaki farka “senyoraj” denirmiş.
· Paranın basımı ile dağıtımı sonrası arada oluşan gelire ise senyoraj geliri denilmekteymiş!
· Günümüzde de ABD’nin vazgeçemediği gelir de buymuş!
GEÇMİŞİ:
· ABD, 1944 yılında Kaliforniya’nın Bretton Woods kasabasında uluslararası konferans toplanmasına ön ayak olur.
· İkinci Dünya Savaşı galibiyetinin iktisadi karşılığını konferans sonucunda kendi parası “DOLAR”ın dünya geçerliğin kabul edilmesi ile alır.
· Dolar ile altının denkleştirilmesinde: 1 ons(31 gram altın) 35 dolara eşitlenir.
· Bundan gayri dünyadaki ticaret bu denklik(Bir Ons=35 ABD doları) üzerinden yapılır hale gelir. Ülkelerde paralarını bu denkliğe göre sabitlemiş olur.
· Genelde bu uygulama dünyadaki ticarette büyük bir kolaylık sağlasa da özelde ABD’nin dünya hakimiyetinin yolunu açar.
· 1960’larda başlayan Vietnam’a askeri saldırıları sürecinde ABD’nin savaş giderlerinin aşırı artmasına neden olur.
· Pılısını pırtısını toplayıp kaçmak zorunda kaldığı savaş giderlerini karşılamak için daha çok paraya (dolara) gereksinim duyar.
· Çareyi Altın/ Dolar karşılığını yok sayarak karşılıksız kağıt para basmaya başlar.
· 1971 yılında ABD Başkanı Nixon, bu (1 ons altın = 35 dolar) denkliği bozar. ABD’nin kuyruğuna takılan sanayileşmiş ülkeler paralarını sabit kurdan ayırarak oynak kura geçer.
· Bu altın karşılığı olmayan para basma yarışında dünya ticaretinde parası kullanılmayan mazlum ülkeler daha da yoksullaşır.
· Atlantik sistemi, üretim yerine neredeyse bedavaya mal olan parasını kullanarak ülkesindeki refahı katlayarak büyütecektir.
· Batı hayranları da bu zenginleşmenin, Batılıların sanki genetik üstünlüklerinden, zeka ve çalışkanlıklarından kaynaklandığını sanarak, onlara hayranlık duymaya devam edeceklerdir.
DEĞİŞMEYEN TEK ŞEY DEĞİŞİMİDİR
· Ancak zaman yine çalışanın ve üretenin yanındadır.
· Dünyanın Batı’dan merkezi üreten Asya’ya kaymaktadır.
· Atlantik sistemi ülkeleri paradan para kazanma döneminin bittiğini anlamış olsalar da geriye dönmenin getireceği maliyetlerden ürkmektedirler.
· Değişmeyenin tek değişim olduğu dünya da Asya’ya doğru değişmektedir.
· Üretenin kazanacağı dünya hazır olalım!.
(BU YAZI GAZETE HABERLERİNDEN DERLEMEDİR)
Not: Bu derlemeyi yapan sıradan bir yurttaş olup iktisadi, mali okur –yazarlığı yoktur.
Bir yanıt yazın