Turkish Forum

Blog

  • KARŞI DEVRİMCİNİN KÖKENİ

    KARŞI DEVRİMCİNİN KÖKENİ

    Milliyet’te, Pamukkale Üniversitesi’nden Doç.Dr.Süleyman İnan, “27 Mayıs demokrasi-dışı harekettir. Ve bu hareketten ders alınması gerekmektedir. Dersin ilk kuralı telkindir. ’27 Mayıs,bir darbedir’ sözüyle işe başlanır. Ardından ’27 Mayıs bir ihtilal veya devrim değildir’ diye devam edilir. Yarım ağız çeşitli açıklamalara girmeden darbenin fenalığı zihinlerimize kazınmalıdır. İşte o vakit, darbe bize ders olabilir” diye yazıyor!
    Okuyan her devrimci Hz.Peygamber’in Hz.Ali’ye,”her ne zaman bir darlığa ve sıkıntıya düşersen, bir bela ve musibete uğrarsan şöyle dua et” öğüdünden hareketle “La Havle Vela Kuvvete…/Ondan başka kuvvet ve kudret sahibi yoktur.O’na dayandım, O’na güvendim” duasına sığınıyor ve ruhunun ışıltısından güç alıyor.

    *
    Modern bilim hipotezle başlayan bir tezin destekleyen deneyler sonucunda kurama, tekrar desteklenmeler sonucunda kanun haline gelmesi çerçevesinde gelişmektedir.
    Mesela,1859’da Charles Darwin,” Türlerin Kökeni”nde, canlı türlerinin nesilden nesile,kalıtım- çeşitlilik- seçilim esasları çerçevesinde değişime uğrayarak farklı özellikler kazandığını kurama dönüştürmüş,
    1930’da Gregor Mendel, bir gen havuzu içinde bir nesilden diğerine karakterlerin aktarımını konu eden “Kalıtım Kuramı”nda Darwin’ in tezini kuvvetlendirmiştir -ki, bugün çoğu doğa bilimcisi bu kurama inanıyor.

    *
    Yine de modern bilimin yukarıdaki çerçevesini aşan konularda -mesela,” İlahî bir Devrim olan Yaratılış” ın anlaşılmasında mitoslar, destanlar ve tek tanrılı dinlerin kutsal kitaplarındaki kıssalarından yararlanılıyor.
    Çünkü hâlâ büyük patlamanın öncesi ya da ilk dakikalarından sonraki bir süreci anlamak için modern bilimin kanunları bulunmuyor -o yüzden, insanın özgür aklı ve vicdanını takiben inanışı ve imanı hayat buluyor- bu,devrimciliğin esasıdır.

    *
    Evrenin oluşumda büyük patlamanın öncesi ve sonrası bir süre ile ilgili sorulara Altay Türkleri efsaneleri ya da Çin,Hind, Yunan ve Latin mitologyası bir nebze ışık tutmaktadır.
    Mesela İ.Ö Üçüncübin yıl ile birinci binyıl arasında Girit ve çevresinde muhteşem Ege,Mineo ve Mykenai medeniyetleri yaşıyor,
    O günlerin inanışını ise İ.Ö 9.yüzyılda Yunan Şairi Homeros, Yunan mitologyasının kaynağı İlyada ve Odysseia destanlarında yazıyordu.

    *
    Bakınız- şu, Yaratılış denilen muhteşem İlahi Devrim nasıl gelişmiştir?
    Homeros’un,”önce Khaos vardı. Bu boş ve büyük mekânda ilk tanrıça Gaia-toprak/yeryüzü, Tartaros- toprağın altı ve Eros-Aşk var oldu” tanımlamasını çok sonra Kuran’-ı Kerim “Allah önce Melekatül alemini yarattı” ayeti ile doğruluyor.
    Ateşin ve toprağın olduğu bu alemde ilk tanrıça Gaia’nın kocası yoktu, kendiliğinden dağları,denizleri ve Uranos-gökyüzünü doğurdu.
    Sonra Gaia ile Uranos’un birleşmelerinden -işte, Titanlar,Kykloplar falan meydana geldi -deerkeen;
    Zamanla dünyada -bugün,modern bilimin kuramsallaştırdığı hayat başladı; bitkiler,hayvanlar ve Charles Darwin’in,” Türlerin Kökeni”düşüncesini, Gregor Mendel’in “Kalıtım Kuramını” başlattığı insana benzeyen yaratılışlara gelindi…
    Bu evreye -mesela,Kuran-ı Kerim el-A’râf 54. ayet “Şüphesiz sizin Rabbiniz, gökleri ve yeri altı evrede yaratan ve Arş’a kurulan,…” ifadenin derinliğinde işaret ediyor!

    *
    Sonra yine Araf Süresinde; “Elbette ve muhakkak sizi önce yarattık, sonra size şekil verdik. Sonra da meleklere dedik ki: ‘Adem’e secde edin’” ayetinden -işte, Adem’in yaratıldığını,Kainat’ın bu yeni efendisi için daha önce yaratılmış meleklerden biat istendiğini,
    “Ancak İblis secde edenlerden olmadı. Beni ateşten yarattın,onu çamurdan,dedi – bunun üzerine,Allah dedi ki ‘Hemen in oradan…çünkü sen aşağılıklardansın’ ayetiyle Adem ve Eşi’nin İblis’in apaçık bir düşman olduğu bilincinde olmalarına rağmen nihayet bir zaman sonra İblis’e kanmaları ardından,
    “Allah buyurdu ki:”İniniz biriniz birinize düşman olarak. Size bir zamana kadar yeryüzünde bir yerleşip kalmak ve bir nasip olmak takdir edilmiştir” ayetiyle; Adem’in ve Havva’nın -aşağıya,ateşin ve çamurun,bitkilerin,hayvanların ve insana benzer yaratılışların olduğu yeryüzüne gönderildiği anlaşılıyor.

    *
    Charles Darwin ve Gregor Mendel kuramları tam da bu noktada eksiktir -o yüzden,modern bilim yaratılış ya da ilahi devrim konusunda bir çerçevede kalıyor.
    Bakınız,Kutsal Kitaplar “Yaratan”ın tek olduğunu, doğmadığını ve ölümsüzlüğünü söylüyor.
    O yüzden bir zaman ve bir yerde yeryüzüne gelmesi kararlaştırılan Adem ve Havva’ nın doğumuna birilerinin aracılık etmesi gerekiyor.
    Onlar kendilerine benzer başkalarından “göbekli” birer insan yavrusu olarak doğuyor…
    İlk insanlar onlardır, farkları Allah’ın hikmetinden verdiği ruhları ya da nurlarıdır -ki,bu suretle,kan, göbek,soy,karabet oluşuyor…
    Adem ve Havva’nın doğuşu ilk insanlık devrimidir ve karşısında oluşan karşı-devrim bilinci genetik kodları yapıyor, zamanla evriliyor,evriliyor -bu güne gelişte,hep ayrılıklar ve türevleri üzerinde hayatı oluşturuyor.

    *
    Nitekim 1932-35 yılları arasında Şevket Süreyya,Vedat Tör,Burhan Belge,Yakup Kadri,İsmail Hüsrev,”Türk Devrimi gelişmelidir.İçinde yaşayanlar taraftar olsa da olmasa da onun uygulanması gerekir” diyor ve Atatürk’ ün gözü önünde Türkiye Devriminin ideolojisini derlemek, aydınlatmak ve terkip etmeyi amaçlıyorlar.
    İki hedefi gözetmektedirler; Birincisi, Türkiye geri kalmışlıktan gelişmeyi nasıl sağlayacaktır?
    İkincisi, bu gelişmişlik Türkiye ulusal özelliklerine nasıl yansıtılacaktır?

    *
    Kadro Dergisi etrafında birleşiliyor ve Türk Devrimi ideolojisini sistemleştiriyorlar.
    Halkçılık ve Devletçilik esasları belirleniyor,tarihsel materyalizmin metod olarak kullanılmasıyla laik devrime yön veriliyor.
    Ne ki karşıtlar metodu Marksizm ile özdeş tutmaktadır -süreç içinde, kadroculara karşın palazlanılıyor -bugün, Atatürk’ ü re’ddi aklından geçiren her yobaz ya da anti-laik kimlik işte o noktadan başlıyor.
    Halkçılık ve Devletçilik karşıtı liberaller de, Ulusal kimlik karşıtı kürdler de….

    *
    Ama Turan Emeksiz, Malatyalı bir ailenin 20 yaşında çocuğuydu.
    Ulusal Kurtuluşla kazanılmış bağımsızlığın derin sevdalısı, Cumhuriyet Devriminin parlak geleceğinin imanlısıydı.
    Çizgilerin, renklerin, kitlelerin, matematik ölçülerin, geometrik biçimlerin mütemadiyen değiştiği dünyayı elbette algılıyor,bu değişim içinde çağdaşı batılının gelişimini izliyor, özgün sevdası ve imanıyla hak’kı olan yaşam rekabetine bileniyordu…

    *
    Demokrasi savunucusu olarak iktidar olan Demokrat Parti ise ekonomiyi finanse edebilmek için kurduğu Sanayi ve Finans Bankasına dış kaynak bulmak üzere karma ekonomik modelde gevşiyor, devletçiliği bırakıyor ve liberal ekonomiye sarılıyordu.
    Serbest Piyasa teşvik yasaları,yabancı sermaye ayrıcalıkları ve özel petrol yasası, IMF desteği, Kore macerası karşılığında NATO’ya bağlılık sonucunda;Türk Devriminin özüne ters politikalarla halk bölünüyordu.
    Halkçılık özünden kopartılmış, kardeş kardeşi öldürürken,Türkiye; ABD ye bağlanıyor ve küçük bir kesim Türkiye’de ağalığa transfer oluyordu!

    *
    Bugün yıldönümü yaşanılan 27 Mayıs Devrimi Şehit Turan Emeksiz’in ulusal düşüncesindeki Cumhuriyetin parlak geleceğinin raydan çıkarılmasına karşı yapıldı.
    Rağmen birey bazında ulusal karakterimiz ve bağımsızlığımız da kaydedilen gerileme giderek büyüdü.
    Ulus bazında ulusal karaktere ve bağımsızlığa titizlik göstermeyen hareketler güçlendi.
    Kadro Hareketinin asla kabul etmeyeceği bir demokrasi ve çoğulculuk anlayışı hakim oldu.

    *
    Doç.Dr.Süleyman İnan, bilmem kaç bin yıl önceki İnsani Devrim’in genetik kodlarına sahip olsaydı, 27 Mayıs Devriminin Atatürk’ün Türklük için öngördüğü Cumhuriyet Devrimini rotasından çıkarmak isteyen karşı-devrimcilere yapıldığını duyumsaması, idrak etmesi gerekirdi.
    Aksine o ve bütün benzerleri Allah sevgisi ve o’na kavuşmak arzusunu ya da ilim,irfan ve manevi zenginlik kazanabilmek isteğini; aklını ve vicdanını kiraladığı dünyevi bir gücten almanın bedbahtlığındadır.
    Bağlandıkları o rabıta neyse onun suretini ya da hayalini sür-git tasavvur ederler, beyinlerinin uydurmasına neden olurlar, uydurmalarını da önerirler ve buna yaşama denirse öyle de yaşarlar…

    27.5.2013

  • Türkiye’de Neler Oluyor

    Türkiye’de Neler Oluyor

    Türkiye’de, ortaya çıkana kadar gözle görülemeyen, elle tutulamayan baş döndürücü bir gelişme var.

    2023’de dünyanın ilk 10 ülkesi içine girilmenin hedeflendiği stratejinin beraberinde sürüklediği ve şaha kaldırdığı bir gelişme…

    Türkiye’nin, içinde yaşandığı vakit pek fark edilmeyen ama dıştan bakınca çok iyi görülebilen bu atağı ve muhteşem gelişme neredeyse her alanda yaşanıyor.

    Tıp alanında Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı önümüzdeki yıllarda her tür ilaç, aşı, biyomalzeme, tıbbi tanı kiti ve medikal ekipmanların yüzde yüz olarak Türkiye’de üretilmesi projesini başlattı. Buna ilaveten de Ekonomi Koordinasyon Kuruluna sunulacak  “İlaç Sektörü Stratejisi belgesi” ile de “Yeni Molekül Geliştirme Merkezi” oluşturulması çalışması sürüyor.

    Özetle bu yapılanlarla, sağlık alanında yerli projelerle birlikte “Katma Değeri Yüksek” ürünler geliştirilmesinin önü açıldı.

    Tıp ve İlaç alanındaki bu sofistike gelişmeye paralel olarak, makine ve savunma sanayi ise tam bir atak içinde girdi.

    Basit gibi gözüken tramvay imalatı ise Bursa’da başladı. Tasarımından yazılımına kadar Türk Mühendislerinin ürünü olan “İpek Böceği” adlı tramvay gürültüsüz çalışıyor, hava kirliliğine yol açmıyor. Yani tam bir çevreci. Dünya standartlarında üretilmiş olan bu tramvayların  “Üretim Belgeleri” de ilkbaharda alındı.

    Getirisi ne oldu bunun? Hem kaynakların yurt dışına çıkışı durdu, hem de İtalya’nın hızlı trenlerinin gövdesini yapan Alstom şirketi, söz konusu trenlerin ana gövdelerini Türkiye’den almaya başladı.

    Sırada Çıkarma gemisi “Babayiğit”, yeni tip denizaltı, Milli Muharebe Tankı “Altay”,  çok amaçlı Helikopter “Atak” ve Ulaştırma Uçağı A400M var.

    Milli Muharebe Gemisi “Milgem” , Güdümlü Füzeler, Zırhlı Araçlar, Sahil Güvenlik Botları, karakol gemileri,  Gece görüş ve Hedef Sistemleri, Elektronik Harp Test ve Eğitim Sistemleri, Yazılım Tabanlı (Kriptolu veya kriptosuz) Telsizler, Atış Kontrol Sistemleri, Uçak Simulatörleri, Hava Savunma sistemleri, Topçu Roketleri ve Obüsler ise artık dünya standartlarında imal ediliyor ve birçok ülkeye satılıyor.

    Milgem’in kardeşi “Çıkarma Gemisi Babayiğit”in imalatı yakında başlayacak.

    Babayiğit’in Havuzu bulunmakta ve 27 amfibi zırhlı hücum aracı, 4 çıkarma aracı, 2 araç ve Personel Çıkarma aracı ile birlikte imal edilecek. Babayiğit’te bunlara ilaveten tamamen Türk tasarımı ve yapısı Top Atış Kontrol Sistemi, Yakın Savunma Sistemi ve Makineli Tüfek Platformu bulunacak. Tüm bunlar kendine özgü bir tasarım. Babayiğit suya indikten sonra da kendisindekilere ilaveten 90 civarında da zırhlı araç taşıyacak.

    Milli Gemi ve Milli Tank’dan sonra “Milli Muharebe Uçağı” olarak da Türk Mühedislerinin tasarımı olan Jet Savaş Uçağı ise yolda. Bu uçağın alt yapısını İnsansız Hava Aracı “Anka” ile eğitim uçağı “Hürkuş” oluşturdu. Uçağın savaş gücünü oluşturacak “Yazılımı” tamamen Milli. Hiç kimse veya da ülke uzaktan kumanda ile uçağımızı “Kör, Sağır ve Aptal Uçak” statüsüne sokamayacak.

    Milli Muhabere Uçağı, yüksek hızına, etkili vuruş gücüne, üstün manevra yeteneğine ve uzun menziline ilaveten Türk Mühendislerinin Milgem’de kullandıkları teknoloji ile de radarlarda tamamen görünmez olacaklar. Tasarım, prototip üretimi, yoğun uçuş ve dayanıklılık denemelerinden sonra ilk uçuş 2023’de olacak.

    Türk olarak gurur duyulacak, muhteşem bir düşünce, girişim, plan ve hedefler bunlar. Dünya üzerinde saygınlığı olan bir ülkenin vatandaşı olmak gerçekten de büyük bir ayrıcalık…

    Ata ATUN

    e-mail: [email protected]

    27 Mayıs 2013

  • İran İslam ingilabından sonra Guney Azərbaycanda ana dili uğrunda mübarizə

    İran İslam ingilabından sonra Guney Azərbaycanda ana dili uğrunda mübarizə

    Yeganə Hacıyeva

    Güney azərbaycanlıların həm ölkə daxilində, həm də xaricdəki mübarizəsinin əsas qayəsi olan  milli məsələ ən aktual ictimai problem səviyyəsinə qaldırılıb və milli konsolidasiyanı gücləndirib. Bu hərəkat özündə müasir dünyanın demokratiya, insan haqları, qanunların aliliyi, bəşəri dəyərlərə sayğı və s. kimi əsas tələblərini ehtiva edən azərbaycançılıq fəlsəfəsi üzərində qurulub. Beynəlxalq hüququn əsas prinsiplərindən biri kimi xalqların öz müqəddəratını təyin etmə prinsipini bu gün Güney Azərbaycan türklərinə birmənalı şəkildə şamil etmək olar. Bu prinsip onlara öz ana dilindən istifadə etmək imkanı da verir. Həmin prinsip BMT Nizamnaməsində, Müstəmləkə ölkələrinə və xalqlarına müstəqillik verilməsi haqqında 1960-cı il Bəyannaməsinə, İnsan hüquqları haqqında 1970-ci il Bəyannaməsində, Helsinki Yekun Aktında, habelə BMT Beynəlxalq Məhkəməsinin bir sıra qərar və məsləhət xarakterli rəylərində öz əksini tapmışdır. Bu prinsiplərdən çıxış edərək qeyd etmək olar ki, güneyli azərbaycanlıların İran qanunvericiliyinə və ümumbəşəri qanunlara uyğun olan milli tələbləri məhz bu mübarizə sayəsində Güney Azərbaycan və İran çərçivəsindəki problem olmaqdan çıxıb və qlobal problemə çevrilib.    

    Azərbaycan mühacirətinin tarixi spesifik tarixdir və o, heç bir xalqın mühacirəti ilə müqayisə oluna bilməz. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan mühacirəti XIX əsrdə iki yerə parçalanan, iki ayrı və çox fərqli imperiyanın zülmü altında, çox fərqli siyasi sistemlərin və ideologiyaların təsirinə məruz qalan, son 200 ildə gərgin ictimai-siyasi kataklizmlərin, sosial-mədəni təbəddülatların, çoxsaylı inqilab və çevrilişlərin episentrində olan bir xalqın mühacirətidir.

    Məsələyə XX əsri əhatə edən mühacirətin səbəbləri, dalğaları, sosial şərtləri prizmasından yanaşdıqda cənubi azərbaycanlıların mühacirətində üç əsas dövrün olduğu aydın görünür: 1) XX əsrin 20-30-cu illərindəki dalğa; 2) II dünya müharibəsindən sonra başlayıb 1979-cu il İran İslam inqilabına qədər davam edən dalğa; 3) İnqilabdan sonrakı dalğa.

    Araşdırdığımız mövzunun əsas obyekti olan III mərhələ güneylilərin siyasi mühacirətinin ən yüksək zirvəsini təşkil edir. Həmin dalğa sosial tərkibinə görə çox rəngarəngdir. Bura gənclər, orta və yaşlı nəslin nümayəndələri, şəhərlilər, kəndlilər, təhsillilər, təhsilsizlər, ətalətli kütlə, siyasi cəhətdən fəal olanlar, siyasi mübarizəni uduzaraq hakimiyyətə gələ bilməyən sol fikirli inqilabçılar və islahatçılar, hakimiyyəti əlində saxlaya bilməyən iqtidar yönümlü və şahçı-mühafizəkarlar daxildir. Bu mərhələnin ən xarakterik xüsusiyyəti  siyasi motivin aparıcı və daha qabarıq olması, passionar qüvvələrin çoxluğudur. Dil uğrunda ictimai-siyasi mübarizə probleminin Güney azərbaycanlıların diaspor fəaliyyətinin əsas hissəsi kimi araşdırdığımız bu tədqiqatın əsas obyekti də əsasən elə bu dalğada mühacirət edənlər və onların ictimai fəaliyyətidir.

    Mühacirətin əsas səbəbləri çoxmillətli ölkə olan İranda insan hüquq və azadlıqlarının məhdudlaşdırılması, millətlər arasında ayrı-seçkilik siyasəti, siyasi, mədəni fəaliyyətin demək olar ki, qadağan edilməsi, iqtisadi böhran, işsizlik və təhsil imkanlarının məhdudluğu idi.

    İndiyə qədər belə təsəvvür var idi ki, xaricdə ilk Azərbaycan milli təşkilatları Bakıdakı 1988-ci il meydan hərəkatının təsiri altında yaranıb (1, s.9). Bu, kökündən yanlış fikirdir. Avropada ilk Azərbaycan təşkilatları (özü də sırf milli dil, milli mədəniyyət, milli kimlik şüarları ilə) güneyli mühacirlər tərəfindən Şimali Azərbaycanda başlayan milli-azadlıq hərəkatından xeyli əvvəl – hələ 80-ci illərin əvvəllərində qurulub. Sözügedən prosesin mərkəzi Almaniya idi. Bu da səbəbsiz deyildi. Güney azərbaycanlıların Avropada böyuk sayda yaşadığı və Güney Azərbaycan diasporunun milli zəmindəki fəaliyyətinin ən güclü olduğu ölkə Almaniyadır. Burada bir neçə faktorun rolu var. Birincisi, artıq vurğuladığımız kəmiyyət (say) amilidir. İkincisi, ənənələr və indiyə qədərki təcrübə amilidir. İrandan olan mühacirlər bu ölkədə hələ XX əsrin 30-cu illərindən çoxsaylı, fəal və mütəşəkkil olublar. Üçüncüsü, parçalanmış ölkə olmaq təcrübəsini yaşamış Almaniya dövlətinin parçalanmış xalqın nümayəndələri olan azərbaycanlıların bu tipli təşəbbüslərinə aşkar-gizli rəğbətlə yanaşması amilidir. İkinci amildən danışsaq deyə bilərik ki, Almaniyada hələ 70-ci illərdə də güneyli mühacirlərin yaratdığı, özü də zahirən sol baxışların çətiri altında, amma sırf milli məzmunda qurduğu Azərbaycan təşkilatları var idi. 60-70-ci illərdə Almaniyanın Qərbi Berlin, Hamburq, Köln, Hannover, Maynts universitetlərinin tələbə yataqxanalarında güneyli tələbələrin iştirakı ilə mütəmadi olaraq toplantı, disput və müzakirələr keçirilir, parçalanmış Azərbaycan, Güney Azərbaycanda dil və milli mədəniyyət məsələləri qızğın müzakirə edilirdi. Söz yox ki, belə müzakirələr Güney Azərbaycanın müstəqilliyini tələb etmək çağırışlarına qədər gedib çıxmırdı. Güneylilər solçu siyasi baxışlardan çıxış edərək İran daxilində federasiya məsələsini qaldırırdılar. Amma zaman keçdikcə milli dil və mədəniyyət tələbləri açıq şəkil almağa başladı. İranlı Tələbələr Konfederasiyasının 1976-cı ildə Almaniyada keçirilmiş I konqresində güneyli tələbələrin təkidi ilə Azərbaycan Komitəsi yaradıldı. Bu qurumun milli-mədəni muxtariyyət tələbini açıq şəkildə qoyması mühacirətdəki güneyli mühacirlərin milli hüquqlar uğrundakı mübarizəsinə yeni təkan verdi. Bunun nəticəsi özünü onların primitiv səviyyədə olsa belə milli ideya ətrafında təşkilatlanmasının daha da güclənməsində göstərirdi. Bu dövrdə azərbaycançılıq məfkurəsinin mühacirlərdən ötrü prioritet olduğunu iddia etmək çətindir. Həmin dövrdə siyasi şüur milli şüuru üstələyirdi. Amma fakt budur ki, milli məsələ artıq onların fəaliyyətində özünə əhəmiyyətli yer tutmağa başlamışdı.

    70-ci illərin sonlarına doğru Avropada (konkret olaraq Almaniyada, çünki bu ölkə güneyli tələbələrin daha çox və fəal olduğu yer idi) adında “Azərbaycan” sözü olan ilk milli təşkilatlar yarandı. Onların ən fəalı 1977-ci ildə Qərbi Berlində qoyulan “Azərbaycan ziyalılar cəmiyyəti”, Hamburqda “Mütərəqqi iranlı türk ziyalıları cəmiyyəti” idi.

    Beləliklə, Almaniyada təhsil alan güneylilərin 1977-ci ildə yaratdığı “Ərk” və “Birlik”, “Araz”, “Savalan”, “Nicat”, 1979-cu ildə qurduqları “Yol”, “Milli birlik” kimi birlikləri əsasən milli məzmunlu fəaliyyətlə məşğul idilər. Bununla belə, onların hamısı eyni zamanda sol təmayüllü siyasi qurumlar idi (1, s.5). Bu proseslər təkcə Almaniyada yox, paralel olaraq həm də Danimarka, İsveç, Avstriya, Fransa, Hollandiya və digər ölkələrdə də gedirdi.

    Beləliklə, İranda inqilaba qədər mühacir güneyli azərbaycanlılar artıq ana dilinin statusunun yüksəldilməsi tələbi ilə çıxış edirdilər.

    Xaricdəki güneyli mühacirlərin təşkilatlanmasında ən güclü mərhələ 1983-1984-cü illərdən sonra başlanır. Bu dövr kütləvi təşkilatlanma dövrü idi ki, onun da konkret səbəbi var idi. İnqılabın qələbəsindən sonra yeni rejimə müxalif qüvvələrin nümayəndələri, İran-İraq müharibəsində iştirak etmək istəməyən gənclərin yeni qrupları xaricə mühacirət etməyə məcbur olmuş və Avropada, məsələn Almaniyada milli-mədəni maraqlar uğrunda mübarizə aparan mühitə daxil olaraq həmin mübarizənin daha da genişlənməsinə zəmin yaradırlar.

    Nəzərə almaq lazımdır ki, onlar ictimai mübarizə və inqilab təcrübəsindən keçmiş, siyasi cəhətdən hazırlıqlı, passionar bir qüvvə idi. Onlar mühacirətə özləri ilə təkcə kəmiyyət yox, həm də yeni keyfiyyət – yeni nəfəs və dinamika, milli məsələyə daha fərqli yanaşma metodu aparmışdılar. Bu, milli ideya ətrafında təşkilatlanmanın xeyli sürətlənməsinə səbəb oldu.

    Bu dövrdə dilə bağlılıq o qədər artmışdı ki, 1982-ci ildə mühacir azərbaycanlılar Qərbi Berlində “Ana dili kursları” açmış və mühacirlərin böyük bir qrupu ora toplaşmışdı (2). 1984-cü ilə qədər fəaliyyətdə olan bu kursların ən böyük əhəmiyyəti heç də kiminsə orada dilini mükəmməl öyrənib-öyrənməməsi ilə yox, bu aksiyanın mühacirlərə oyadıcı təsirləri ilə müəyyən olunmalıdır. 1983-cü ildən etibarən Köln, Bonn və Qərbi Berlində sırf milli mədəniyyət amili zəminində ilk toplantılar keçirən azərbaycanlılar milli haqlar uğrunda mübarizəni artıq dil kursları, mədəni-kütləvi tədbirlər kimi fəaliyyət formaları çərçivəsindən çıxarıb daha əhatəli təşkilatlar yaratdılar. Almaniyanın Bonn şəhərində yaşayan fəal milli-demokratlardan Nurəddin Qərəvinin də bu mübarizədəki rolu danılmazdır və xüsusi qeyd edilməlidir. O, 1984-cü ildə Bonnda fəaliyyətini hələ də davam etdirən “Ana dili” adlı qəzetin əsasını qoymuş, mühacirlərin milli şüurunun artması istiqamətində xeyli iş görmüşdü. Bu qəzet bütün Avropa ölkələrində, ABŞ, Kanada, Şimali Azərbaycan, Türkiyə, İran, İraq və digər ölkələrdə yayılırdı. Yarandığı gündən müstəqil Azərbaycan idealını özünün əsas hədəfi seçsə də qəzetin fəaliyyətində ana dili uğrunda mübarizə xüsusi yer tutur.(3) 1985-ci ildə Qərbi Berlində “Qaynarca” cəmiyyəti və eyniadlı qəzet, 1986-cı ildə vahid mərkəzdən idarə olunmaqla Bonn, Qərbi Berlin, Köln və Hannover şəhərlərində “Azərbaycan kültür ocağı” yarandı və  həmin il təşkilatın “Savalan” adlı dərgisi nəşrə başladı (2). “Azərbaycan kültür ocağı” o qədər əhatəli və güclü bir təşkilat idi ki, o, bütün Avropadakı mühacirləri ətrafında toplaya bilmişdi. Bu təşkilatı qəbul etməyən heç bir milli ruhlu cənublu mühacir yox idi, hamı onu azərbaycançılıq ideyası zəminindəki mübarizənin, milli haqlar, dil, özgürlük uğrundakı mücadilənin aparıcı qüvvəsi kimi qəbul edirdi.

    Almaniyadakı “Azərbaycan kültür ocağı” milli məsələnin həlli uğrunda bir neçə istiqamətdə mübarizə aparmışdır. Qurumun əsas fəaliyyət istiqamətləri sırasında mətbuatla, beynəlxalq təşkilatlarla işini və ayrı-ayrı mədəni tədbirlərini xüsusi vurğulamaq olar.

    1987-ci ildə ABŞ-dakı azərbaycanlıların təşəbbüsü ilə təsis edilmiş “Azərbaycan evi” (4, s.4) adlı təşkilat rəsmən qeydə alınmışdı və Amerikadakı Azərbaycan cəmiyyətlərinin mərkəzi hesab olunurdu. Bu təşkilatlar hər cür klassik ideoloji çalarlardan uzaq idilər və sırf azərbaycançılıq məfkurəsinə söykənirdilər. Bu mədəni özfəaliyyət uzun müddət aparıcı xətt oldu, həmin təşkilatlar öz dilində yazıb-oxumağı bilməyən, öz milli-mədəni irsinə hər hansı bir səviyyədə bələd olmayan azərbaycanlıların elementar milli-mədəni ehtiyaclarını ödəmək istəyindən doğulmuşdu.

    Şimali Azərbaycandakı 1988-ci il meydan hərəkatının təsiri altında bu proses daha da dərinləşdi. Güneyli mühacirlərin Şimali Azərbaycandakı ictimai-siyasi durumdan şaquli assılılıq vəziyyətinə düşməsi, məlum hadisələrin təsiri altında təşkilatlanması məhz bu vaxtdan müşahidə olunur. Xaricdə Azərbaycan təşkilatlarının yaranması prosesi xeyli intensivləşdi. Avropadakı güneyli mühacirlərin milli-demokratik və milli-maarifçilik fəaliyyətinin güclənməsinə təkan verən amillərdən biri də 1987-ci ilin dekabrında Bakıda yaranan “Vətən” cəmiyyətindən gələn müsbət impuls idi.  Bu təşkilat milli mədəniyyət, dil, ana dilində ədəbiyyat böhranı keçirən güneyli azərbaycanlılara  böyük mədəni-mənəvi yardım göstərirdi. Bakıdan göndərilən əyani vəsaitlər, qəzet-jurnallar, Azərbaycan tarixi, mədəniyyəti, milli kimliyi, dili barədə kitablar həmin böhranı qismən də olsa aradan qaldırmaqda əvəzsiz rol oynayırdı. Xüsusilə 1989-cu ildən etibarən “Vətən” cəmiyyətinin xətti ilə Şimali Azərbaycandan olan mədəniyyət və incəsənət xadimlərinin, ədiblərin, alimlərin Avropa ölkələrinə qastrol səfərləri və oradakı cənublu mühacirlərlə keçirilən görüş və müzakirələr də sonuncuların ana dili, milli kimlik, milli mədəniyyət anlayışlarına münasibətini daha da cilalayıb duruldurdu. Bu da öz növbəsində onların milli şüur səviyyəsinin yüksəlməsinə şərait yaradırdı.

    1988-ci ilin iyulunda Londonda “Azərbaycanlılar komitəsi”nin əsası qoyuldu. Bu təşkilatın mətbu orqanı olan “Aydınlıq” qəzetinin əsas məqsədi Azərbaycan dilini, mədəniyyətini və tarixini təbliğ etmək idi. 1988-ci ildə Kanadanın Monreal şəhərində təsis olunmuş Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzi, Ontarioda (Kanada) fəaliyyətə başlayan Azərbaycan İcmalar Assosiasiyası  burada yaşayan azərbaycanlıların birləşməsi, mədəni tədbirlər və informasiya təbliğatı işləri ilə məşğul olurdu (5). İsveçin Malmö şəhərində 1989-cu ildən fəaliyyət göstərən “Azərbaycan kültür ocağı”nın mətbu orqanı olan “Araz” dərgisi də bu missiyanı həyata keçirir, vahid, müstəqil Azərbaycan ideyasına söykənirdi. 1989-cu ilin fevralında Vaşinqtonda “Azərbaycan mədəniyyət ocağı” (mətbu orqanı “Dirilik” dərgisi) yaradılmışdı (3). 1989-cu ildə Norveçdə Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzi təsis edildi. Onun əsas məqsədi Azərbaycanın mədəni irsini və bugünkü uğurlarını öyrənmək və təbliğ etmək idi.

    Uzun onilliklər boyu çeşidli siyasi-ideoloji cərəyanların bölüb-parçaladığı, biri-biri ilə üz-üzə qoyduğu cənublu mühacirlər artıq ana dili, milli mədəniyyət və milli kimlik məsələlərinin yeganə birləşdirici faktor olduğu qənaətinə gəlmişdilər.  Onlar milli özünüdərkə aparan yolun milli maarifçilikdən keçdiyini bilir, bu sahəyə diqqəti artırırdılar. Bu baxımdan 1989-cu ilin sentyabrında Danimarkada Almaniya, Norveç, Fransa, İsveç, Avstriya və İsveçrədə yaşayan güneyli milli ziyalıların iştirakı ilə keçirilən toplantının xüsusi əhəmiyyəti vardı. Həmin toplantıda əsas müzakirə mövzusu mühacir güneylilər arasında milli mədəniyyəti və azərbaycançılıq şüurunu yaymaq məsələləri ilə bağlı idi.  Qərara alınmışdı ki, ziyalılar cənublu  mühacirləri  bir araya gətirib onların Azərbaycan mədəniyyəti, dili və tarixi haqqındakı biliklərini artırmaq üçün fəaliyyətlərini genişləndirsinlər. Bununla bağlı indiyə qədərki təcrübə də dəyərləndirilmiş, nöqsan və çatışmazlıqlar, eləcə də fəaliyyəti gücləndirməyin mümkün yolları göstərilmişdi.

    1989-cu ildən etibarən Almaniyada Azərbaycan mədəniyyəti həftələri keçirilir və Azərbaycan folklorunu öyrətmək üçün yeni mərkəzlər açılırdı (3). Hər il keçirilən Novruz bayramı şənlikləri, müntəzəm şəkildə təşkil olunan milli musiqi, ədəbi-bədii və rəqs gecələri milli ruhun oyanışında vacib rol oynayır, milli konsolidasiya prosesini sürətləndirirdi.

    Avropadakı milli təşəbbüslərin və dil uğrunda mübarizənin həmişə ön sıralarında olmuş cənublu ziyalı Almaniyanın Köln şəhərində yaşayan tarixçi-alim, folklorşünas və yazıçı Behruz Həqqidir. Onun milli maarifçilik fəaliyyəti daha geniş diapazona malik idi və özünün akademik səviyyəsi ilə seçilirdi. Onun 1988-ci ildə Köln şəhərində çapdan çıxan “Atalar sözlərinin kökləri, “Türk ədəbiyyatı” və “Koroğlu dastanı”, 1990-cı ildə Kölndə çap edilən “Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatı” adlı elmi araşdırmaları Avropadakı güneyli mühacirlər arasında çox populyar idi (6).

    Dil uğrunda mübarizədə Hamburqdakı (Almaniya) “Araz” cəmiyyətinin də xüsusi rolu vardı. Bu cəmiyyət sırf mədəni təşkilat kimi yaranmışdı. Amma orada birləşən cənublu milli-demokratlar Hamburqda kifayət qədər sıx və kompakt yaşayan, yetərincə fəal olan paniranist qüvvələrlə tez-tez polemikaya girir, onların Azərbaycanın milli varlığına qarşı yönələn mürtəce fəaliyyətinə qarşı çıxırdılar. Bu təşkilat bütün fəaliyyəti boyunca ana dili və milli mədəniyyətin xaricdəki azərbaycanlılar arasında qorunub saxlanması və təbliğ olunması uğrunda şərəfli mücadilə vermişdi (7).

    “Araz” cəmiyyətinin Azərbaycan dili ilə bağlı gördüyü ən parlaq işlərdən biri 1990-cı ildə onun Hamburq Universitetinin elmi kitabxanasında saxlanan və Azərbaycan dilinə, mədəniyyətinə, incəsənətinə, tarix və ədəbiyyatına aid olan kitabların siyahısını çıxarıb ayrıca kataloq kimi çap etməsi və onu azərbaycanlılar arasında təmənnasız yayması idi. Məqsəd qürbətdəki güneyli mühacirlərin maariflənməsinə az da olsa töhfə vermək idi.

    Berlin Universitetinin əməkdaşı, Berlindəki Alman-Azərbaycan Akademiklər Cəmiyyətinin yaradıcısı Əhməd Yəzdani də dil uğrunda fəal mübarizlərdən biri kimi qeyd olunmalıdır. O, cənublu mühacirləri bir yerə toplamaq üçün 1990-cı ildə Berlində “Azərbaycan klubu” adlı bir mərkəzin açılmasının təşəbbüskarı kimi çıxış etmişdi. 1993-cü ilə qədər fəaliyyət göstərən klub Azərbaycan dili, mədəniyyəti, milli haqlar uğrunda mübarizə aparan qüvvələrin tez-tez toplaşdığı və bu mövzularda müzakirə, çıxış və diskussiyaların baş verdiyi bir yer, əsl “Azərbaycan evi” idi. Ə.Yəzdani Berlində yaşayan cənublu ziyalı, ədib, tənqidçi və tədqiqatçı Məmmədəli Hüseyni və digər cənublu milli-demokratlar həmin dövrdə azərbaycanlılar arasında milli-maarifçilik ideyalarının yayılmasında əhəmiyyətli rol oynamışdılar.

    Güneyli mühacirlər Azərbaycan dilinin funksionallığının artırılması, bu dilin paniranist çevrələrin iddia etdiyi kimi, “məişət və ya danışıq dili” yox, daha çox inkişaf etmiş elmi, ədəbi-mədəni və mətbu dili olmasının sübuta yetirilməsi yönündə də ciddi fəaliyyət göstərirdilər. Yaşadıqları ölkələrin demokratik mühiti də onlara bu işdə çox yardımçı olurdu. 1989-1990-cı illərdən etibarən cənublu azərbaycanlılar Avropanın əksər iri şəhərlərində (Berlin, Hamburq, Münhen, Amsterdam, Strasburq, Paris, Vyana, Cenevrə, Stokholm, Malmö, Oslo və s.) yerli televiziya kanallarının verdiyi imkanlardan istifadə edərək “Açıq kanal”da (“Offener kanal”) radio və televiziya verilişləri hazırlamağa başlamışdılar. Bu verilişlərin hamısı Azərbaycan dilində idi. Orada Azərbaycan mədəniyyəti, incəsənəti, ədəbiyyatı, tarixi və milli varlığı məsələlərindən bəhs olunurdu (8, s.79-81).

    1990-cı ildə Qərbi Berlində çıxan “Azər” qəzeti, həmin il bütün Avropa ölkələrində Almaniyadakı “Azərbaycan kültür ocağı”nın orqanı kimi yayılan “Ocaq-info” bülleteni, cənublu milli qüvvələrin mühacirətdəki şovinist-paniranist dairələrlə ideoloji savaş aparmaq, Azərbaycan milli məsələsini iranlı mühacir kütləsi arasında bir daha qaldırmaq məqsədilə 1991-ci ildə Kölndə fars dilində nəşr etdiyi “Girdəmiz” (“Dəyirmi masa”) jurnalı, 1993-1994-cü illərdə Kölndə (özü də latın qrafikası ilə) nəşr olunan “Bayquş” ədəbi-ictimai jurnalı, 1993-cü ildə Bonnda nəşr edilən “Atürpat” jurnalı, 1994-cü ildə əsası Kassel şəhərində qoyulan “Azərbaycan” qəzeti, 1995-ci ildə hər ikisi Kölndə olmaqla nəşrə başlayan “Ulus” və “Azərbaycan səsi” qəzetləri və digər nəşrlərin fəaliyyətinin əsas qayəsi milli haqlar və ana dili uğrunda mübarizə idi (7).

    Mədəni tədbirlər çərçivəsində atılan növbəti mühüm addım I Millətlərarası Azərbaycan Türk Dərnəkləri Qurultayının (3-6 noyabr, 1990-cı il, İstanbul) yekdilliklə qəbul olunmuş qətnaməsi əsasında Dünya Azərbaycan Türk Dərnəkləri Birliyi (DATDB) təsis olunması idi. Tədbirdə Güney Azərbaycandakı vəziyyət geniş şərh edilmiş, müxtəlif ölkələrdə yaşayan azərbaycanlıların əlaqələrini asanlaşdırmaq  üçün vahid əlifbanın yaradılması ideyası irəli sürülmüşdü. (9; s.3)

    Bütövlükdə isə bəhs olunan dövrdə Avropa və Amerika ölkələrində 120-dən çox yeni milli mədəniyyət mərkəzləri və həmrəylik cəmiyyətləri formalaşmışdı. Onların yarısına qədəri qısa müddətdən sonra fəaliyyətini dayandırsa da bu faktın özü təşkilatlanma prosesinin miqyası barədə müəyyən təsəvvür yaradır.

    Təşkilatlanmanın sonrakı mərhələsi çoxsaylı müxtəlif yönümlü və potensiallı təşkilatların vahid mərkəz ətrafında birləşməsinə meylin artması ilə səciyyələnir.

    Avropadakı Azərbaycan milli mədəniyyət mərkəzləri arasında işbirliyi və əməkdaşlıq yaradılması məsələsi müxtəlif vaxtlarda və səviyyələrdə dəfələrlə qaldırılmışdı. Həmin ideya Avropadakı güneyli demokratik qüvvələrin daha qabaqcıl dəstəsi, xüsusilə də “Azərbaycan kültür ocağı”nın Fransa və Almaniya qurucuları fəallarının arasında hələ 80-ci illərin sonlarından dolaşmaqda idi. İdeyanın reallaşdırılması bir çox səbəblər ucbatından xeyli müddət, yəni 1997-ci il, mayın 11-də Bonnda keçirilən növbəti toplantıyadək ləngidi.

    Qeyd olunan siyasi qurumların milli məsələnin həllinə münasibəti, araşdırılan zaman bölümündə həm Şimali Azərbaycan, həm də Güney Azərbaycandakı ictimai-siyasi proseslərdən asılı olaraq tez-tez dəyişməsi müşahidə olunurdu. Azərbaycan dili məsələsinin qabardılması da mühacirətdəki cənublu milli-demokratların fəaliyyətində bəzən digər problemlərin fonunda aktual məsələ kimi dayanmır, arxa plana keçir, bəzən də bu məsələyə ən aktual bir mövzu kimi qayıdılırdı.

    80-ci illərin əvvəllərində “Ana dili” qəzeti ana dili məsələsini irəli sürürdü. Lakin 80-ci illərin sonu, 90-cı illərdə qəzet müstəqillik uğrunda mübarizə aparırdı. (7, s.3).

    M.Ə.Çöhrəqanlı İranda olarkən yalnız ana dilinin verilməsini tələb edirdisə, bir müddət sonra mühacirət etdikdən sonra isə öz tələblərini geniş formada qoymağa başladı. (10)

    Azərbaycan Demokrat Firqəsinin sədri Ə.Lahrudi İran ərazisində olan türkdilli xalqlara mədəni və siyasi hüquqların verilməsini müdafiə edirdi.(11, s.3). Rza Bərəhani isə belə hesab edirdi ki, inqilabi mübarizənin silahlı deyil, təkamül yolu ilə, intellektual müstəvidə aparılmasının tərəfdarı idi. (12; s.18).

    Vahidlik ideyası güneyli mühacirlər arasında 1995-ci ildən etibarən geniş şəkildə yayılmağa başladı. Onların fəaliyyətində məhz Vahid Azərbaycan ideyası aparıcı yer tutmağa başladı. Hollandiyadakı Azərbaycan mühacir təşkilatları, “Carçı” və “Azərbaycanın səsi” (Almaniya), “Xudafərin” (Polşa) kimi mətbu orqanlar bu yöndə mübarizə aparırdı. Altı xarici ölkədə – Polşa, Almaniya, Fransa, İngiltərə, Hollandiya və Belçikada yayımlanan və ictimai-siyasi, ədəbi-bədii, elmi-kültürоloji dərgi olan “Xudafərin” hər hansı firqə, ictimai birlik mənafeyindən deyil Vahid Azərbaycan ideyasından çıxış edirdi (14).

    XX əsrin 90-cı illərində Amerikanın müxtəlif şəhərlərində  – Los-Ancels şəhərində “Azərbaycan”, “Əlifba”, “Beynəlxalq Azərbaycan”, Vaşinqton şəhərində “Reform”, “Dirilik”, “The turkish world”, Sietl şəhərində “Babilon Azerbaijan” və  Kanadanın Montreal şəhərində “İldırım” dərgisi (1998), Toronto şəhərində “Qurtuluş” dərgisi (1996), 1995-ci ildən etibarən Almaniyanın Köln şəhərində nəşr olunan “Ulus” qəzeti və s. jurnallar yayımlanırdı. Bu mətbuat orqanları 1990-cı illərin sonlarından güclənməyə başlayan milli oyanış hərəkatı, bu hərəkata qarşı çıxan fars şovinizmi ilə qanlı toqquşmalar haqqında həqiqətləri dünya ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırır, əsasən müstəqillik uğrunda mübarizə aparırdılar.  Eyni zamanda, diaspor mətbuatında dərc edilən, milli dil və mədəniyyətin dirçəlişi üçün göstərilən səylərin təzahürü olan bir sıra məktub və müraciətnamələr cənublu mühacirlərin milli özünüdərk prosesinin genişlənməsinin əyani sübutudur.

    1996-cı il, aprelin 27-də BMT İnsan Hüquqları Komissiyası İranda insan hüquqlarının pozulmasını pisləyən qətnamədə (16) burada insan hüquqlarına dair vəziyyət ətraflı şəkildə təsvir olunsa da millətlərin hüquqlarının pozulmasına diqqət yetirilməməsi təəccüb doğurur. Belə nəticəyə gəlmək olar ki, Güney Azərbaycanda, İranda və xaricdə fəaliyyət göstərən müxtəlif səviyyəli milli təşkilatlar hələ tam olaraq dünya ictimaiyyətinin, beynəlxalq təşkilatların diqqətini Güney Azərbaycan məsələsinə kifayət qədər cəlb edə bilməmişdir. Bu məsələ beynəlxalq təşkilatların gündəliyində əsasən 90-cı illərin sonu, 2000-ci ilin əvvələrindən yer almağa başladı. 

    1997-ci ildə İranda hakimiyyət qanadları arasında olan ziddiyyətlərdən yaranan şərait  siyasi, mədəni fəaliyyətin nisbətən genişlənməsinə səbəb oldu. Güney Azərbaycandakı milli hərəkatın (petisiyalar mərhələsi) təsiri ilə ölkədən kənarda da fəaliyyyət göstərən çoxsaylı ictimai-siyasi, milli-mədəni təşkilatlar öz fəaliyyətlərini genişləndirərək Azərbaycan həqiqətlərini birbaşa dünya ictimaiyyətinə çatdırırdılar. 1996-cı ildə İranda baş verən etiraz aksiyaları ilə bağlı (İranda Məclis seçkilərinin nəticələrinin saxtalaşdırılmasına qarşı keçirilən etiraz nümayişləri silahlı toqquşmalarla başa çatmışdı) 1996-cı il, aprelin 1-də Azərbaycan Kültür Ocağı (Bonn), mayda isə Təbriz Müdafiə Komitəsi (Berlin), Azərbaycan Kültür Ocağı (Berlin), Azərbaycan-Alman Kültür Cəmiyyəti, Azərbaycan-Alman Akademiklər Cəmiyyətinin (15), 1996-cı il mayın 3-də Azərbaycan Qurtuluş Təşkilatı – Avropa Komitəsi, Azərbaycan Milli Hərəkatı, Vahid Müstəqil Azərbaycan Cəbhəsi, Azərbaycan İstiqlal Şurası, Cənubi Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatı – Quzey Azərbaycan Komitəsi, İsveçdə yaşayan cənublu mühacirlər iyunun 5-də, Mühacirətdə olan Milli Müqavimət Şurası bir sıra beynəlxalq təşkilatlara göndərdikləri bəyanatda, İranda Cənubi Azərbaycan xalqını öz ana dilindən, milli musiqisindən, mədəniyyətindən, bir sözlə, milli kimliyindən məhrum edən İran dövlətinin daha ciddi və qeyri-insani tədbirlərə əl ataraq İran məclisinə seçkilərində azərbaycanlıların milli məsələlər və ana dili ilə bağlı problemlərini qaldıran namizədləri müxtəlif yollar və hədələrlə kənarlaşdıraraq həmin namizədləri, onların təbliğatçılarını, müdafiəçilərini və bir çox ziyalıları həbs etdiyini qeyd etmişdilər.(16)

    Növbəti illərdə də oxşar müraciətlərin beynəlxalq təşkilatlara göndərilməsi davam edirdi. 1997-ci ilin dekabrında Almaniyadakı azərbaycanlı tələbələr (17, s.5) və DünAzHaqq BMT-nin baş katibi Kofi Annana (18), 2001-ci ildə yenə də DünAzHaqq “Amnesty İnternational” beynəlxalq təşkilatının Orta Şərq üzrə nümayəndəsi D.Dik və Harrisona müraciətlər etmişdilər (19). Bu müraciətlər ayrı-ayrılıqda konkret nəticə verməsə də Avropada yaşayan azərbaycanlıların vahid məqsəd uğrunda birləşməsinin əyani sübutu idi. Bu müraciətlərin tematikasına nəzər saldıqda, aydın görünür ki, orada radikal siyasi mübarizə elementləri, siyasi çağırış və tələblər yoxdur, əsasən ana dili, elementar milli-mədəni haqlar məsələsinə daha çox yer verilir.

    1997-ci ili Güney Azərbaycan diasporu üçün müəyyən dərəcədə canlanma ili adlandırmaq olar. 1997-ci il, iyunun 27-dən 29-dək Amerikada yaşayan, əsasən Güneydən olan azərbaycanlılar ilk dəfə bir araya gələrək birlik nümayiş etdirib yüksək səviyyədə ümummilli tədbir – Dünya Azərbaycanlıları Konqresini keçirmişdilər (20, s.23). Bu tədbir mühacirətdəki mütərəqqi milli qüvvələrin böyük bir hissəsini öz ətrafında toplayaraq hər cür məhdud ideoloji-nəzəri ixtilafların, siyasi fikir ayrılıqlarının fövqünə yüksələ bildi.

    DAK öz sıralarında milli məsələnin həllinə ən müxtəlif yanaşma və baxışları olan soydaşlarımızı birləşdirirdi. Burada gələcəkdə çoxluğun hakimiyyəti ələ alması ilə İranı bir türk dövlətinə çevirmək ideyası, İranın sərhədləri daxilində Azərbaycana muxtariyyət verilməsi və nəhayət, Azərbaycanın müstəqil olması və Şimali Azərbaycanla birləşməsi ideyasının tərəfdarları (21)  var idi.

    Əslində bu, normal siyasi polemikadır. Əgər 40 milyonluq bir xalq öz birliyini dərk edib bir araya gəlirsə və hamı üçün ümumi olan problem müzakirə predmetinə çevrilirsə, orada mütləq fikir plüralizminə üstünlük verilməlidir. Bu mənada qurultaya toplaşanların bir qismi Vahid Azərbaycan şüarını irəli sürməyən azərbaycanlılar idi. Onlar azərbaycanlıların pozulan hüquqlarını və xüsusilə ana dilinin qorunması məsələsinə hörmətlə yanaşılmasını istəyirdilər.

    DAK-ın yaranmasının iki mühüm əhəmiyyəti oldu. Birincisi, mühacirətdəki güneylilərin ümummilli maraqları azərbaycançılıq ideyası ətrafında bir araya gəlib fikir mübadiləsi aparmasının, hətta təşkilati baxımdan birləşməsinin nəzəri, praktik baxımdan mümkün və faydalı olduğunu bir daha göstərdi. İkincisi, onların özünə olan inamını daha da artırdı, bu qüvvələr arasındakı ünsiyyət probleminin, ideoloji-siyasi, mənəvi-psixoloji baryerlərin aradan qaldırılmasında növbəti dönəmlərindən birinə çevrilərək əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar açdı, ayrı-ayrı qrupların mövqelərinin, baxışlarının inkişafı, dəqiqləşməsi sahəsində növbəti müsbət addım oldu (2, s.4).

    1998-ci il, mayın 30-31-də ABŞ-ın paytaxtı Vaşinqtonda DAK-ın II qurultayı keçirildi. Vaşinqton qurultayında İranda insan hüquqlarının pozulmasını və orada yaşayan 30 milyonluq Azərbaycan türkünün haqqının tapdalanmasını ifadə edən etiraz bəyanatı qəbul olunmuşdu. Güney Azərbaycan haqqında qəbul edilən qətnamədə ana dilinin qorunması ilə bağlı müddəalar əks edilirdi (22, s.107).

    Burada qaldırılan məsələlər I Qurultayda qaldırılan məsələlərdən fərqlənməsə də daha konkret və aydın qoyulmuşdu. Bu təşəbbüslər sonralar daha ardıcıl şəkildə davam etdirilmişdi. Belə ki, DAK-ın III Qurultayında (3-5 oktyabr 1999-cu il, Köln), IV Qurultayında (21-22 oktyabr 2000-ci il, Strasburq), V Qurultayında (10-12 avqust 2001-ci il, Malmo) da İranda Azərbaycan dili və hakim rejimin assimilyasiya siyasəti ilə bağlı məsələlər qaldırılırdı. Bunula yanaşı, Azərbaycan problemlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması məqsədilə informasiya sisteminin qurulması, fars şovinizminin qurbanı olan şəxslərin, təşkilatların, mətbuat orqanlarının qarşılaşdığı problemlərin beynəlxalq təşkilatlara çatdırılması, onların haqlarının müdafiə edilməsi, bölünən millət məsələsinin BMT səviyyəsinə qaldırılması müzakirə mövzusu olmuşdu (23). Qurultaylarda Cənubi Azərbaycanda insan haqlarının pozulması ilə bağlı bəyanat və müraciətlər qəbul edilərək BMT-nin baş katibinə və BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasına göndərilmişdi (24).

    Güneyli mühacirlərin təxminən hər il toplandığı bu forumlar məsələyə hətta minimal effekt baxımından yanaşdıqda belə uğurlu, faydalı sayılmalıdır. Onun təşkilinin stimulu olan yeni meyllər isə Azərbaycan diasporunun daha mütərəqqi, yurdsevən təbəqəsinin fəaliyyətinin daha geniş tutumlu ictimai-siyasi fəallıq müstəvisi üzərinə keçməkdə olduğunu açıq göstərirdi. Burada məsələnin müsbət tərəflərindən biri də ondadır ki, konqresin işində çeşidli təbəqələri təmsil edən, fərqli görüşlərin daşıyıcısı olan azərbaycanlılar, özü də həm güneylilər, həm quzeylilər, eləcə də Türkiyə azərbaycanlıları iştirak edərək onların hamısı üçün əslində eyni dərəcədə aktual məsələlər barədə fikir mübadiləsi apardılar. Eləcə də, Azərbaycanın və azərbaycanlıların hüquqları və köklü milli maraqları uğrunda irimiqyaslı ictimai-siyasi, o sıradan da lobbiçilik fəaliyyətinin gücləndirilməsinin zəruriliyi fikri konqresdə ilk dəfə olaraq açıq, birmənalı vurğulandı. Müsbətə doğru belə kəskin dönüş mühacirətdəki azərbaycanlıların milli şüur səviyyəsinin yüksəlişinin göstəricisi idi. Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, azərbaycançılıq məsələsi əvvəllərdə olduğu kimi yalnız Güneyin elementar milli-mədəni hüquqları problemi səviyyəsində deyil, artıq qlobal, köklü milli-siyasi maraqlar problemi kimi qoyulmağa başlamışdır.

    DAK-ın nümayəndələri ABŞ Dövlət Departamentinin İran üzrə mütəxəssisi Coanna Levinson ilə görüşdə, 2002-ci ilin sentyabrında BMT-nin baş katibi Kоffi Annana müraciətində İranda insan haqlarına dair vəziyyət, Tehran rejiminin qədim Azərbaycan abidələrini qəsdən dağıtması, coğrafi adları dəyişməsi, dərsliklərə Azərbaycan qəhrəmanlarının və tarixi şəxsiyyətlərinin adlarının salınmasını qadağan etməsi, həmçinin İranda yaşayan azərbaycanlıların hüquqlarını müdafiə etmək üçün ictimai-siyasi təşkilatların yaradılmasına məhdudiyyət qoyması barədə faktlar açıqlanıb, 30 milyonluq Azərbaycan türkünün dilinin və mədəniyyətinin  assimilyasiya qarşısında olduğu vurğulanır, BMT-nin müvafiq orqanlarının bu haqda qətnamə çıxarması xahiş edilirdi (24). Eyni məzmunlu müraciətlər Beynəlxalq Amnistiya Təşkilatına və başqa qurumlara da göndərilmişdi.

    2002-ci ilin sentyabrında ABŞ hökuməti çanaq anteni vasitəsilə İran üçün fars dilində 24 saat yayımlanacaq televiziya açdı. DAK İrana  yayımlanacaq  televiziyada Azərbaycan türkcəsində verilişlər olması barədə ABŞ prezidentinə, Konqresə və “Azadlıq” radiosunun rəhbəri Tomas Tayana müraciət etmişdi. Müraciətdə bildirilirdi ki, “İranda 35 milyon azəri türkünün yaşamasına baxmayaraq gündə 2 saat yayımlanan Azərbaycan  dili adlanan verilişlər əksinə, dilimizin assimilyasiyasına xidmət edir” (25, s.9).

    1997-ci ilin aprel-may aylarında Kanadanın Vankuver şəhərində “Azərbaycan radiosu” fəaliyyətə başladı. Həmçinin İsveçdə türk, fars dillərində hazırlanan “Tribun” dərgisi  90-cı illərdə xarici ölkələrdə azərbaycanlılar tərəfindən nəşr edilən mətbu orqanları arasında həm məzmun ideya baxımından, həm də tərtibat cəhətdən fərqlənirdi. Dərgidə əsasən ictimai-siyasi, sosial, mədəni mövzularda yazılar çap edilirdi. Burada nəşr edilən “Milli kimlik və ortaq dil”, “Azərbaycana qarşı milli zülm”, “Dil və dinə əsaslanan etnik millətçilik”, “Milli məsələyə yeni bir baxış”, “Türk dili və ədəbiyyatının yüksək yeri”, “İranda 20 milyon azərbaycanlı azlıqlar” və s. kimi məqalələrdə Azərbaycan dilinin assimilyasiyası məsələsi hərtərəfli işıqlandırılırdı. (31; 54,75)

    1998-ci il, noyabrın 20-21-də Berlində (Almaniya) “Əsrin astanasında Güney Azərbaycan” mövzusunda elmi seminar keçirilmişdi. Müxtəlif siyasi baxışlara malik olan mühacirlər həmin tədbirdə Güney Azərbaycanın tarixi, bu günü və gələcəyi barədə elmi fikir mübadiləsi aparmışdılar (22; s.291-292).

    İranda mövcud olan siyasi vəziyyətlə əlaqədar olaraq siyasi mübarizə təcrübəsindən keçmiş, müəyyən qədər hazırlıqlı azərbaycanlılar mühacirət etdikləri ölkələrə milli məsələyə daha fərqli yanaşma metodu aparmışdılar. Mübarizənin xarakterik xüsusiyyəti siyasi motivin aparıcı və qabarıq olması idi.

    M.Ə.Çöhrəqanlının bu istiqamətdəki mübarizəsi çox maraqlıdır. O, Cənubi Azərbaycan məsələsini beynəlxalq aləmdə ən aktual problem səviyyəsinə qaldırmağa cəhd etdi. Onu deyə bilərik ki, Çöhrəqanlı beynəlxalq təşkilatlarda, eyni zamanda qəzet və televiziyalardakı çıxışlarında Güney Azərbaycan məsələsini gündəmə gətirmişdi. 2002-ci ilin yanvarında Çöhrəqanlı Avropa Şurasının baş katibi Valter Şvimmerlə, Almaniyanın Xarici İşlər Nazirliyində, nazirliyin İnsan Haqları Komitəsində və Sosial Məsihi Firqəsində görüşlər keçirmişdi. İsveçdə, Danimarka Milli Məclisində, Danimarka Sosial-Demokrat Partiyasının xarici əlaqələr şöbəsində keçirdiyi görüşlərdə İranın ümumi vəziyyəti, demokratik məsələlər, bəşər haqları və güneylilərin assimilyasiyaya məruz qalması barədə məlumatlar vermişdi (26). 2002-ci ilin iyununda ABŞ-da səfərdə olan Çöhrəqanlı 50-dən çox senator, konqresmen, Dövlət Departamenti və Ağ Ev rəsmiləri ilə görüş keçirmişdi. Ermənilərin “Marmara” (Türkiyə) qəzetinin dünya ermənilərinin ABŞ-da nəşr etdikləri “Hayastan” qəzetinə istinadən yaydığı məlumatda bildirilirdi ki, Pentaqon dəftərxanasından son bir ayda qəbul olunan qonaqların siyahısında GAMОH lideri Çöhrəqanlının adı 8 dəfə qeyd olunub. (28, s.5).

    Beləliklə, güneyli azərbaycanlıların mübarizəsinin nəticəsi kimi Cənubi Azərbaycan məsələsi dünya siyasətinin gündəmində idi. 2002-ci il, fevralın 2-də ABŞ dövlət Departamentinin Dünya üzrə insan haqlarının vəziyyətinə dair illik hesabatında İranda yaşayan azərbaycanlıların milli-mədəni hüquqlarının pozulması faktı öz əksini tapdı (27). Bu fakt ABŞ-ın Güney Azərbaycan məsələsinə  müəyyən qədər diqqət yetirdiyinə dəlalət edir. ABŞ-ın Cənubi Azərbaycana maraq göstərməsi onun İran daxilində Azərbaycanın bu tarixi funksiyasını qəbul etdiyini açıq-aşkar sübut edir. Eyni zamanda, bu siyasətin alt qatında həm İran daxilindəki azərbaycanlıların tarixi ağırlığından faydalanmaq, həm də 1979-cu ildən sonra ciddi şəkildə güclənən Güney Azərbaycan milli hərəkatının siyasi enerjisindən öz strateji maraqları baxımından bəhrələnmək niyyətləri dayanır. Hərbi Kəşfiyyat Agentliyinin Yaxın Şərq və Şimali Afrika üzrə Departamentinin keçmiş rəhbəri Patrik Land bildirirdi ki, ABŞ hökuməti üçün İran hökumətinə təzyiq göstərmək böyük maraq kəsb edir: “Məncə, İranın kifayət qədər dayanıqsız olması fikri düzgündür. Cənab Çöhrəqanlının başçılıq etdiyi təşkilat bu sahədə əhəmiyyətli rol ifa edə və bu təşkilatla əməkdaşlıq yaxşı nəticələr verə bilər” (28, s.5).

    2002-ci ildə digər mühüm hadisə Güney Azərbaycan məsələsinin BMT-də qaldırılması idi. İnsan Haqları Komissiyasının 50-ci sessiyasında İran üzrə məruzəçi Moris Koptorn öz çıxışında bildirmişdi: “İranda Azərbaycan dilinə sayğısızlıq, Azərbaycan mədəniyyətinin assimilyasiyası baş verir… Bu gün azərbaycanlı ziyalıların nümayəndələri mərkəzi hakimiyyəti mədəni hüquqlar uğrunda mübarizə aparanların təqib olunmasında, azərbaycanlı adı qoyulmuş uşaqların qeydiyyatının yasaq edilməsində, azərbaycanlıların türk köçərilərinin təsiri altında öz dilini dəyişmiş etnik farslar olması barədə təbliğatda ittiham edir” (29).

    Analoji mübarizə metodları Dünya Azərbaycanlılarının Haqlarının Müdafiə Komitəsi tərəfindən də aparılırdı. Təşkilatın rəhbəri Böyük Rəsuloğlu BMT-nin Cenevrədəki İnsan Haqları Komissiyasının sədri Meri Robinsоn və Beynəlxalq Amnistiya Təşkilatının (“Amnesty İnternational”) Londondakı mərkəzinə məktubda yazmışdı: “Babək qalasına dinc yürüş zamanı insanlara maneçilik törədilir. Halbuki bu demokratik hərəkatın hədəfi beynəlxalq qaydalara uyğun olaraq ana dilində təhsil və başqa bu kimi haqlarımızın qorunması tələbidir”.(30)

    Avropa Şurası (AŞ) Baş Katibliyinin siyasi işlər üzrə baş direktoru Klaus Şumman bu məktuba cavabda Avropa Şurasının mədəniyyət və dil sahəsinin qorunması yönündə işini davam etdirəcəyini (30 s.8) bildirmişdi.

    DAK-ın mübarizəsinə gəldikdə isə qeyd edək ki, qurum özünün VII qurultayını keçirmək ərəfəsində iki hissəyə parçalandı (28, s.4). DAK əvvəlcə xaricdə yaşayan azərbaycanlıların əlaqələrinin intensivləşdirilməsi, onların üzləşdiyi problemləri həll etmək məqsədlərini qarşısına əsas hədəf kimi qoysa da, sonralar burada milli maraq və mənafelərin müdafiəsi meyli güclənməyə başladı. Bu səbəbdən də DAK iki müstəqil qola parçalandı: DAK və Demokratik Dünya Azərbaycanlıları Konqresi (DDAK).

    Mühacirətdəki mütərəqqi güneylilərin çoxunu bir yerə – bütöv bir ideya ətrafında toplamaq, onları konkret bir xətt üzrə əməli işə cəlb etmək çətin idi. Burada bir çox amillər həlledici rol oynayırdı. Qısaca onu deyək ki, Avropadakı mütərəqqi milli qurumların bir çoxunun fəaliyyətinin zəifləməsi liderlik uğrunda mübarizənin kəskinləşməsi nəticəsində baş verib.

    Ancaq bu problem və çətinliklər güneylilərin milli mübarizəsinin gələcəyinə yalnız pessimistcəsinə yanaşmaq üçün əsas vermir və verməməlidir. 2004 – cü il 31 may – 6 iyun arasında Krım yarımadasının Simferapol şəhərində keçirilmiş Birinci Millətlərarası Türkoloji simpoziumu (31, s.127) dediklərimizi əsaslandırmaq üçün tutarlı faktlardandır.

    Bu proses artan xətlə davam edir. Artıq əksər güneyli mühacirlər əmin olmağa başlamışlar ki, Azərbaycan dili problemi hər bir azərbaycanlıdan ötrü ən zəruri məsələlərdən biri və birincisidir.

    Qeyd olunan siyasi təşkilatlar, intellektual qruplar Azərbaycan, Azərbaycan milləti, dili, mədəniyyəti ilə bağlı demək olar ki, bütün məsələlərin araşdırılmasında əvəzsiz xidmət göstərirlər. Onlar, eyni zamanda, internet imkanlarından istifadə edərək fars millətçiliyinin, assimilyasiya siyasətinin nəticələrinin neytrallaşmasına əhəmiyyətli yardım göstərirlər.

    Beləliklə, əgər Avropa və ABŞ-ın yerli şəraiti və mühitinin özünəməxsusluqlarından irəli gələn cüzi fərqlər nəzərə alınmazsa, burada yaranan təşkilatlar və iri birliklər arasında elə bir prinsipial fərq yoxdur. Bütün qüvvələr bir məsələdə tam yekdil fikirdə və eyni mövqedədir. Bu məsələ Azərbaycan dilinə rəsmi dövlət statusu tələbinin yekdilliklə irəli sürülməsidir. Onların məqsədləri eynidir və bu planlar vahid bir xətt üzərində Güney azərbaycanlıların məsələlərini dünyaya tanıtdırmaq istiqamətində qurulub.

    İstifadə olunmuş ədəbiyyat

    1. Cəfərov F. “Diasporumuz haqqında nə bilirik”, “Azadlıq” qəzeti 4.8.1997.

    2. Cəfərli F. “Nikbinliyə əsas var”, “Azadlıq” qəzeti 1.10.1997

    3. “Ana dili” qəzeti, 6.7.1989

    4. “Azərbaycan” qəzeti, 14.10.1992

    5. http:günaskam.com

    6. “Atürpat” jurnalı, Bon№2 1993

    7. “Savalan” jurnalı, №2 1988

    8. “İraner in Berlin”, Berlin 1994

    9. Tahirli A. “Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin Birinci Beynəlxalq Qurultayı”, “Odlar Yurdu” qəzeti noyabr 1990

    10. “Turan” informasiya agentliyi, 29.10.2002; 23.12.2002; 27.01.2003

    11. “Mühacir” qəzeti, №134 1994.

    12. Bərəhani R. “Pişəvəri böyük bir nümunədir”, Bakı-Təbriz dərgisi №3 2006.

    13. “Azadlıq” qəzeti, 19.12.1995

    14. “Ana dili” qəzeti, 4.2.1991; 6.6.1991; 7.10.1995

    15. “Ana dili” qəzeti, 15.5.1996

    16. “Azadlıq” radiosu materiaları 2.5.1996

    17. “Ulus” qəzeti, 18 noyabr 1997

    18. “Azadlıq” qəzeti, 19-21 fevral 2000

    19. “Müsavat” qəzeti, 25.1.2001.

    20. Kazımoğlu K. “Dirçəliş məqamı” “Azadlıq” qəzeti, 2.7.1997

    21. “Ana dili” qəzeti, 6.7.1997

    22. Arzumanlı V. Azərbaycan Diasporu. Bakı 2001.

    23. “Ana dili” qəzeti, 19.11.2000, 22.11.2001

    24. “Müsavat” qəzeti, 24.9.2002

    25. “Ayna” qəzeti, 6.9.2002

    26. “Ana dili” qəzeti, 20.1.2002

    27. “Müsavat” qəzeti, 9.3.2002

    28. “Müsavat” qəzeti, 6.6.2003

    29. “Turan” informasiya agentliyi 16.4.2002

    30. “Turan” informasiya agentliyi 24.11.2002

    31.” Varlıq” dərgisi, 1383 (2004), №133-2.

  • Urmiya gölünün yardımına ulaşak

    Urmiya gölünün yardımına ulaşak

    Əkrəm Rəhimli (Bije), aparıcı elmi işçi,

    iqtisad elmləri üzrə fəlsəfə doktoru

    Urmiya gölünün tarixi olduqca qədimdir. İranın tanınmış coğrafiyaşünas alimi Mustafa Şəhram özünün “İranın dəniz və gölləri” kitabında qədim mənbələrə əsaslanıb gölün 30-40 min il əvvəl yarandığını yazır. Ən qədim vaxtlardan indiyə qədər Urmiya gölünə müxtəlif adlar verilmişdir. “Çiçe” (fransız səyyah Şarden), “Təla” (Murat Əlbəldan), “Şahi gölü”(Human Fərzad) və s.

    Ərəblərin istilasından sonrakı orta əsr mənbələrində çox vaxt göl Urmiya şəhərinin adı ilə bağlı “Urmiya gölü” adlandırılmışdır. Rza şah şahlıq taxtını qəsb etdikdən sonra (1925) Güneydəki bir çox yer adları kimi gölün də öz tarixi adı (şəhərin adı kimi) dəyişdirilərək “Rzaiyyə gölü” adlandırılmışdır. Xalq isə gölü həmişə Urmiya gölü kimi tanımış və tanıyır.

    Göl haqqında mənbə və yazıları araşdırdıqda inanırsan ki, Allah Azərbaycandan heç bir nemət və gözəlliyi əsirgəməmişdir. Güney Azərbaycanın qərb bölgəsində yerləşən, Göy-gölün Güneydəki füsünkar bacısı Urmiya gölü təbiətin vətənimizə bəxş etdiyi əvəzsiz töhfələrdəndir. YUNESKO-nun “Qoruqlar kitabı”na daxil edilmiş Urmiya gölü eyni adlı şəhərin 25 km-liyində yerləşsə də bu su hövzəsi Təbriz, Salmas, Marağa, Tufarqan (Azərşəhr), Qoşaçay (Miyandab), Sulduz (Nəqədə), Soyuqbulaq (Mahabad) və Uşnu şəhərlərini sahilləri ilə əlaqələndirir. Göl bu yaşayış bölgələrində ekoloji təmizliyə və tarazlaşmaya önəmli kömək edir.

    Əgər coğrafi ədəbiyyatda göl adlandırılan Xəzər dənizi nəzərə alınmazsa Urmiya gölü İranın və Qərbi Asiyanın ən böyük gölü sayılır. Duzluluq dərəcəsinə görə isə dünyada üçüncü yeri tutur.

    Son 15-20 ildə Urmiya gölü böyük fəlakətlə üzləşmişdir. Göldə müxtəlif amillərin təsiri altında suyun səviyyəsinin azalması və nəticədə göldə quruma prosesinin çoxalması ictimaiyyəti, xüsusən gölün sahil ərazisində yaşayanları ciddi şəkildə narahat etməyə başlamışdır. Bu narahatlığı əhalinin etiraz mitinqlərindən tutmuş, informasiya vasitələrindəki çıxışlarından, azərbaycanlı millət vəkillərinin İran İslam Şura Məclisinin kürsüsündən səsləndirdikləri bəyanatlardan da görmək olar. Urmiya gölünün üzərini almış fəlakətin yaxın gələcəkdə törədəcəyi dəhşətlərin miqyası təsəvvür edilməz dərəcədə təhlükəli və qorxuludur. Yerli müəlliflər həyəcan təbili çalırlar ki, əgər gölün qurumasının qabağı alınmasa  (orta hesabla gölə tökülən suyun həcmi hər il 1,3 milyard m3 azalır) bu gedişlə 2020-ci ilə qədər göl tamamilə quruya bilər. Bu isə təqribən 500 km radiusda yaşayan 70-75 milyon əhalini (ən əvvəl Güney Azərbaycanı) böyük fəlakətlə üzləşdirər.

    Urmiya gölü haqqında ümumi məlumat: Urmiya gölünün ümumi sahəsi 6000 m2, ümumi su tutumu 20-24 milyard m3, uzunluğu 130, eni isə orta hesabla 40 km-dir. Dəniz səviyyəsindən 1274 m hündürlükdə yerləşən Urmiya gölünün dərinliyi 2 metrdən 16 metrə qədərdir (orta dərinlik 5 metrdir). Göldəki su çəkilib, dayazlıq artdıqca flora və fauna məhv olmağa doğru gedir. Sərnişin və yükdaşıma üçün gölün 6 limanı (“Gülmənxana”, “Şərəfxana”, “Heydərabad”, “Rəhmanlı”, “Xantaxtı”, “Şahi”) vardır. Təbii sərvətinə və müalicəvi önəminə görə Urmiya gölü İran ərazisindəki 6 göldən ən zənginidir. Göl yerləşdiyi relyefə, təbii gözəlliyə, şəfalı su və palçığında olan mineral maddələrin çoxluğuna görə təbiətin bu bölgəyə verdiyi əvəzsiz nemətdir. Gölün suyu həddindən artıq şor olduğundan suya düşən insan boğulmur. Gölün sahilindəki palçıq böyük müalicəvi keyfiyyətə malikdir. Suyu və palçığı ifrazat yollarının təmizlənməsində, artroz, əsəb, dəri-zöhrəvi, saç tökülmə, revmatizm və qadın xəstəliklərinin müalicəsində şəfavericidir. Diqqət ayrılıb, qayğı göstərilərsə, şöhrəti İran hüdudlarını çoxdan aşmış Urmiya gölü beynəlxalq sanatoriya və müalicə mərkəzlərindən birinə çevrilə bilər. Göl mineral maddələrlə də zəngindir. Mütəxəssislərin yazdıqlarına görə, göldəki mineral maddələr milyard tonladır. Bu minerallar ölkənin tələbatını ödəməkdən başqa, ixracatda da canlanma yaradar və böyük gəlir əldə etməyə imkan verə bilər.

    Əvvəllər bu bölgədə filiz çıxarma idarəsinə başçılıq etmiş mühəndis Qarabaği “Keyhani həvayi” qəzetində çap etdirdiyi məqaləsində yazır: “Gölün sərvətindən düzgün istifadə olunarsa, oradan çıxarılan və ixrac olunan məhsullardan əldə edilən gəlirdən başqa, ölkənin daxilindəki bir sıra istehsal sahələri göldən alınmış bir çox qiymətli xammalla təmin oluna bilər. İstənilən qədər sənaye və yemək duzundan əlavə, əczaçılıq, neft-kimya, strateji sənaye və boyaq işləri üçün lazım olan maddələrin bir çoxu gölün daxilində olduğu halda, biz pul xərcləyərək onları xaricdən gətirmək məcburiyyətindəyik”. Müəllifin fikrincə, gölə gələn suyun hər m3-dən 200-220 qrama qədər dürr almaq mümkündür. Gölə tökülən suyun illik miqdarı isə 1 milyard m3-ə qədərdir. Gölün suyu və palçığı əvəzolunmaz müalicəvi keyfiyyətə malik olduğundan ondan əhalinin, eləcə də turistlərin səmərəli faydalanması üçün sahil zonalarında sanatoriya və müasir müalicə ocaqlarının yaradılması dövlət xəzinəsinə, eləcə də yerli büdcəyə gəliri bir neçə qat artıra bilər.

    Urmiya gölü haqqında söhbət gedərkən insanı valeh edib, heyrətləndirən bir cəhət də gölün içərisində onlarla adanın və bir neçə yaşayış məskəninin olmasıdır. Göl haqqında yazılanlardan məlum olur ki, burada böyüklü-kiçili 102 ada vardır. Pəhləvilər dövründə (Rza və Məhəmmədrza şah) tüğyan edən fars şovinizmi bu adaların da tarixi türk adlarını farslaşdırılmışdır. Abbas Cəfəri tərəfindən tərtip edilmiş “İranın təbii coğrafiyası haqqında məlumat” kitabında göstərilir ki, Urmiya gölündəki 102 adadan dörtdə birinin tarixi türk adları farslaşdırılmışdır. Arpa dərəsi “Covin”, Ağ dağ “Spid”, Əbülqasım daşı “Zirabə”, Əhməd daşı “Bstur”, Çayırlı “Brd”, Daş ada “Brdin”, Sarıtəpə “Zərtəpə”, Qara təpə “Siyahtəpə”, Qılıcyağlıqara “Şəmşiran” və s. 1979-cu il İran inqilabından sonra adadakı tarixi türk adlarının bərpa edilməməsi təəssüf doğuran məsələlərdəndir.

    Göldəki adaların bir neçəsində (Şahi, Qoyun dağı) əhali yaşayır. Onlar bağçılıq, əkinçilik və maldarlıqla məşğuldurlar. Adaların birlikdə sahəsi 33-34 min hektardır. Adalarda 54-ə qədər çeşmə və su mənbəyi vardır ki, bunların bir çoxunun suyundan təsərrüfatdan başqa, məişətdə də istifadə olunur. Şahi adası 2525 hektar, Qoyundağı isə 3175 hektar ərazidə yerləşir. Gölün səviyyəsindən 300-350 m, dəniz səviyyəsindən isə 1500 m-dən çox yüksəklikdə yerləşən adalarda onlarla ailə yaşayır. Onların bir çoxu əkinçilk və maldarlıqla məşğul olmaqdan əlavə, gölün sahil limanlarında da işləyirlər. Son illərdə göldəki suyun azalması adalardakı əhalinin sahil məntəqələrə gedib-gəlməsini asanlaşdırsa da sahildəki limanların fəaliyyətinə mənfi təsir göstərir. Şor gölün içində insanlara yaşamaq və işləmək üçün qoynunda yer verən adaları əslində təbiətin möcüzəsi adlandırmaq olar.

    Urmiya gölünün indiki durumu: XX əsrin sonu XXI əsrin əvvəllərində Urmiya gölündə suyun azalması ilə bağlı gölün sahəsinin sürətlə quraqlığa çevrilməsi yaxın gələcəkdə baş verə biləcək böyük fəlakətdən, bu bölgənin həyat üçün ciddi təhlükəsindən xəbər verir. Bu haqda əhalinin narahatlığını dövlət orqanlarına, prezidentə, Məclisə, dini rəhbərə olan çoxsaylı müraciətlərindən, vaxtaşırı gölün ətrafındakı etiraz mitinqlərindən, yerli ziyalıların mətbuatdakı yazılarından, Məclisdəki azərbaycanlı deputatların çıxışlarından görmək olar. Hər il Novruzdan 12 gün sonra (“Sizdəh” adlanan gün-Ə.R.) kütləvi gəzintiyə çıxmaq adı ilə əhali boş su qablarını bir-birinə vurmaqla, vedrə və sənəklərdə gətirdikləri suyu gölə tökməklə ali məqamda oturanların diqqətini göldəki fəlakətli duruma yönəltməyə və ona əlac etməyə çağırırlar.

    Göldəki suyun tam çəkilməsi təkcə bölgədə yox, ondan uzaqlarda da çox ciddi iqlim dəyişikliyinə səbəb olar, ekoloji tarazlıq tam pozular, havadakı zəhərli maddələrin sayı həndəsi silsilə ilə artar. Səmadakı şeh və yağıntı yerdəki bütün canlıları məhv edib yoxa çıxardar. Göl şor duzlarla zəngin olduğundan qurumuş gölün təkindəki duzlar toza çevrilib yüz kilometrlərlə uzaqlara səpələnər, min hektarlarla məhsuldar torpaq şoranlaşar, bağ-bağat quruyub məhv olar. Öz varlığı ilə Azərbaycanın incisi sayılan və bölgədəki insanlara böyük müalicə və təsərrüfat cəhətdən xeyir verən gölün quruması bu yerləri fəlakətli düzənliyə çevirməklə yanaşı böyük bir neməti bölgənin əlindən çıxarar. Ən başlıcası, yaranmış ağır ekoloji duruma dözməyən yerli əhali öz ata-baba ocağını tərk etmək məcburiyyətində qalar. Bəlkə də belə bir durum hakim dairədə oturan bəzi şovinist, türkə qənim kəsilənlərin ürəyindəndir və buna görə gölün fəlakətdən xilas olmasına çalışmırlar, əməli tədbirlərin görülməsinə mane olurlar. Əhalisinin sayı 3-4 milyon olan bir bölgənin boşalması, onların çoxunun farsdilli yaşayış yerlərinə axını indiki və gələcək nəslin milli kimlikdən uzaqlaşma işini asanlaşdırar. Belə bir işin İran tarixində analoqu var. Vaxtilə Sistan əyalətində olan Hamun (Urmiyadan sonra İranın ikinci böyük gölü idi) gölünə tökülən Hirmand çayının istiqamətinin dəyişməsi ilə bağlı bu göl tamamilə quruduğundan buradakı əhali kütləvi şəkildə köç etməyə məcbur olmuşdur. Belə bir durumun Azərbaycanın qərb bölgəsində də təkrar olunmaq ehtimalı vardır. Buna görə də bu məsələ hər bir türkü düşündürüb narahat etməlidir. Urmiya gölünün fəryadına, harayına səs verilməli, onun dərdinə və ehtiyacına çarə axtarılmalıdır. Əks təqdirdə, Urmiya gölündə bu gün baş verən faciəli olaylar sabah milləti olub-bitmiş bədbəxtliklə üzləşdirə bilər.

    Urmiya gölü ilə bağlı yaranmış faciəli durumun ilk acı nəticələri haqqında mətbuatda gedən xəbərləri ağrı-acısız oxumaq mümkün deyil. “Təbrizin səsi” və “Öyrənci” qəzetlərinin yazdığına görə, Təbiəti Mühafizə İdarəsinin başçısı Məhəmməd Cavad Məhəmmədzadənin dediklərinə əsaslanaraq deyə bilərik ki, gölün qurumuş bölgəsində yaranmış ağır ekoloji vəziyyət buradan 40 kəndin sakininin başqa bölgəyə köçməsinə səbəb olmuşdur. Güney Azərbaycanın qərb bölgəsində çap olunan “Ağrı” qəzeti özünün 29 aprel 2012-ci il tarixli (№126) nömrəsindəki “Həftənin dərdi-dili” bölümündə “Məbada Azərbaycan Sistan kimi olsun” sərlövhəli məqalədə yazır: “Vaxtı ilə Sistanın məhsuldar zəmiləri özünün bol buğdası ilə İranın şərq və mərkəz bölgələrini taxıl ilə təmin edirdi. 1316-cı ildən sonra Hamun gölünə tökülən suların istiqaməti dəyişdikdən sonra, dövlət gölün qurumasının qabağını almaq üçün heç bir tədbir görmədiyindən bu göl qurudu, bu yerlərin ekologiyası kökündən dəyişdi. Quru küləklər ildə ən azı 170 gün əsməyə başladı. Məcburiyyət qarşısında yerli əhali başqa bölgələrə, əsasən Gülüstan, Xorasan, Kirman, İsfahan və başqa yerlərə mühacirət etmək məcburiyyətində qaldı. Allah eləməsin ki, bu fəlakət bizim də başımıza gəlsin”.

    İran İslam Şura Məclisində Marağadan olan deputat Yusif Nəcəfi Məclisdəki çıxışında (onun çıxışını “Sərab” qəzeti çap etmişdir) iştirakçıların diqqətini Urmiya gölünün quruması ilə bağlı törənəcək fəlakətin böyüklüyünə cəlb edərək demişdir:  “Aparılan hesablamalar göstərir ki, Urmiya gölündə 11 milyard ton duz vardır. Şərqi və Qərbi Azərbaycan 70 min km2 –dir. Göl qurusa əsən küləklər bu duzu havaya sovuracaq. Bu zaman bu iki əyalətin hər m2 –nə 180 kq duz səpilə bilər. Bu, böyük fəlakət deməkdir!”. İran İslam Şura Məclisinin başçısı Laricaninin iştirakı ilə keçirilən iclasda İqtisad Komisionunun məsul işçisi bildirmişdir ki, gölə başqa mənbədən (Arazdan) su çəkmək üçün dövlətin illik büdcəsində hələlik heç bir vəsait nəzərdə tutulmamışdır. Halbuki Simnana əlavə su çəkmək üçün Urmiya gölünə lazım olacaq vəsaitdən iki dəfədən də çox pul ayrılmışdır (bax, buna deyərlər ögey-doğmalıq!).

    Salmas şəhərinin Məclisdəki deputatı Ələkbər Ağayi öz çıxışı zamanı Urmu gölündəki vəziyyətə köməkliyi nəzərdə tutan layihənin icrasına nə vaxt başlanacağını bu işlə məşğul olan nazirliyin nümayəndəsindən soruşduqda o, cavabında “biz hələ bu layihəni mütaliə etməmişik”- demişdir. Salman Zakir (Urmiyanın Məclisdə nümayəndəsi) öz çıxışında göstərmişdir ki, “iqtisadi quruculuq işləri” ilə məşğul olanlar öz layihələrində gölün qurumasının qarşısını almaq üçün görüləcək ilk tədbirlərə lazım olan vəsaiti hansı səbəbdənsə iki qat artıq göstərirlər. O demişdir: “Siz işi görməmək,  büdcədə vəsaitin tapılmasında çətinlik yaranması xatirinə belə edirsiniz. Bunu etmək istəyənlər Azərbaycandakı insanların fəryadın eşitmək, onlara kömək etmək istəmirlər”.

    Aparılan hesablamalarda göstərilir ki, hazırda dövlətin hərbi işlərə bir ildə xərclədiyi pulun 1,3 faizi Urmiya gölünə sərf olunarsa gölü fəlakətdən xilas etmək mümkündür. Urmiya gölünü fəlakətdən xilas etmək üçün ən əvvəl gölün sahibi olan insanların harayına səs verilməli, onlara kömək sözdə yox, əməldə göstərilməlidir. Yerli, səriştəli mütəxəssislərlə yanaşı, xarici ekspertlərin köməyi ilə vəziyyətdən optimal çıxış yolları axtarılıb tapılmalıdır. Bunun üçün dövlət büdcəsindən bölgəyə ayrılan vəsaitdə gölün xilası ilə bağlı xüsusi ayrılmalar nəzərdə tutulmalı və bu ayrılmalar təyinatına uyğun olaraq sərf olunmalıdır. Ayrılan vəsait halal əllər vasitəsilə göldəki suyun heç olmasa sabit saxlanılmasına sərf olunmalıdır. Bu işdə müasir hidrotexnikadan və başqa ölkələrin təcrübəsindən istifadə olunması mühüm şərtlərdəndir. Gölün ətrafı boyunca yeni meşə və yaşıllıq zonlarının salınması, buradakı landşaftın qorunması və çoxaldılması, əlavə su mənbələrinin gölə tərəf istiqamətləndirilməsi vəziyyəti xeyli yüngülləşdirə bilər. Son mənzilini gölə tökülməkdə tapan çay (Cığatı, Soyuqbulaq, Gadar, Baranduz, Şəhər çay, Nazlı, Zola, Sofi, Leylançay və b.) sularının illik miqdarı 5-6 milyard m3-ə çatır. Bu çayların sularını payız və qış mövsümündə bəndlərə və su anbarlarına toplayaraq, yay mövsümündə gölə axıtmaq əvəzinə, ayrı-ayrı şəxslər su satışı ilə məşğul olaraq daha artıq varlanırlar.

    Gölə böyüklü-kiçikli 40-a qədər çaylardan su gəlir. Son 15-20 ildə bölgədə, əsasən dövlət məmurları (“Sepah”, “Bəsic”, “Mücahidine eslam”, “Canbazane islam” və s.), eləcə də varlı iş adamları tərəfindən möhtəkirlik məqsədi ilə 70-dən çox şəxsi su sədlərinin inşası Urmiya gölünə tökülən çayların sularını başqa istiqamətə yönəltmişdir. Bundan əlavə, gölün yaxın ərazisində qazılmış çoxsaylı su quyuları da gölə gələn qurund sularının tükənməsinə səbəb olan amillərdən biridir. Bunlar hamısı göldə suyun səviyyəsinin aşağı düşməsinə təsir edən amillərdir.

    Urmiya gölünün və Güney Azərbaycanın qərb bölgəsinə yaxşı bələd olan, bu haqdakı dəyərli yazıların müəllifi Böyük Rəsuloğlunun apardığı tədqiqatlarda göstərilir ki, göldəki suyun səviyyəsi 10 il ərzində 6,5 m-dən çox aşağı düşmüşdür. Müəllif belə hesab edir ki, əgər bu sürət davam edərsə faciə qaçılmazdır. Güney Azərbaycanın qərb bölgəsinin rəsmisi Rəsuli Əsgərzadənin hesablamasına görə Urmu gölünü indiki quraqlıq vəziyyətindən xilas etmək üçün 20 milyard m3 su gərəkdir. Yaranacaq faciənin miqyasını və dəhşətlərini dərk edən Behişti adına Tehran Universitetinin azərbaycanlı tələbələri bu məsələyə həsr olunmuş xüsusi elmi-nəzəri konfrans təşkil etmişlər. Konfransda gölün getdikcə quruması səbəbləri araşdırılmış və fəlakətə son qoymaq üçün bir çox zəruri tədbirlərin həyata keçirilməsinin vacibliyi qeyd edilmişdir.

    Urmiya gölünün quruması ilə bağlı fəlakətdən xilas olmaq vasitələrindən biri də bölgəyə, onun iqtisadi və infrastruktur problemlərinə ürək yanğısı ilə yetişə bilən bacarıqlı kadrların cəlb olunmasıdır. Bölgəyə mərkəzin buyruğu ilə təyin olunan, Tehrandakı bürokratların çaldığı hava ilə oynayan məmurlar nə bölgənin ehtiyac və dərdlərinə, nə də gölün faciəli şəkildə qurumasına əlac edə bilməzlər. Necə deyərlər, “gözdən yaş çıxması üçün gərək ürək yana”.

    Bölgənin dəyərli sərvəti və neməti sayılan Urmiya gölünün gündən-günə qurumasına, gələcəkdə törənəcək böyük faciəyə biganə qalmayan vətənsevər insanlar vaxtaşırı rejimin təzyiq və təqiblərindən qorxmayaraq gölün qurumuş hissələrinə axışır, insanları köməyə çağırırlar. Onlar gölün  susuzluqdan cadar-cadar olmuş yerlərinə su tökməklə rejim başçılarının diqqətini gölün faciəsinə yönəltmək istəyirlər. Bu məqsədlə Urmiyadan, Təbrizdən, Salmasdan, Xoydan, Ərdəbildən, Qoşaçaydan, Marağa, Mərənd və s. yerlərdən gölün sahilinə gələn aksiya iştirakçılarının təşkil etdikləri etiraz mitinqi polis və hərbi qüvvələr tərəfindən dəfələrlə dağıdılır, həbslər aparılır. Dinc aksiyalara qarşı güc tətbiqi göstərdi ki, hakimiyyəti və onun yerlərdəki məmurlarını gölün acı taleyi yox, xalqın etiraz səsini boğmaqla ölkədəki “sabitliyi” qorumaq maraqlandırır.

    Urmiya gölünün faciə ilə üzləşməsi Güney Azərbaycandan kənarda yaşayan soydaşlarımızı da narahat edir. Bu yaxınlarda (noyabr, 2012) İsveçin İnsan Haqları Forumuna dəvət edilmiş mütəxəssis Səccad Radmehr (Duman Savalan) etdiyi məruzədə dinləyiciləri problemin indiki durumu və gələcəkdə törənəcək fəlakətin miqyası ilə tanış etmişdir.

    Təəccüb doğuran bir cəhət də budur ki, İran ali orqanı – İran Şura Məclisində oturan deputatlardan bəzisi Urmiya gölünü qurumaq fəlakətindən xilas etmək yolları haqda düşünmək və dövləti xilasetmə işinə çağırmaq əvəzinə ictimaiyyəti gölü qurumaqdan qurtarmağın mümkünsüzlüyünə inandırmağa çalışırlar. Onlar bu haqda fikirlərini Məclisin tribunasında səsləndirməkdən və mətbuatda yazmaqdan çəkinmirlər.

    Urmiya gölünün qurumasına (mətbuatın yazdığından bəlli olur ki, artıq gölün 70%-i qurumaqdadır) ölkə rəhbərliyində göstərilən biganəlik beynəlxalq ictimaiyyəti də narahat etməyə başlamışdır. BMT-yə, UNESCO-ya olan müraciətlər öz təsirini göstərmiş və informasiya vasitələrində verilən xəbərlərə görə, BMT Urmiya gölünü quraqlıq fəlakətindən xilas etməyə hələlik 135 milyon dollar vəsait ayırmağı qərarlaşdırıb (əlbəttə, gölü tam xilas etmək üçün bu vəsait yetərincə deyildir). Hazırda BMT mütəxəssisləri bu ilkin vəsaitin sərf olunması, göstəriləcək yardımın forma və mexanizmi üzərində işləyirlər. Urmiya gölü UNESKO-nun “Beynəlxalq Qoruq” kitabına salındığından bu təşkilatın nümayəndələri daha artıq narahatlıq keçirirlər. Bunu son vaxtlar onların çıxışlarından və mətbuatda gedən yazılarından görmək olur. Urmiya gölünün harayına Tehran səs vermir, görək BMT nə edəcək!

    Urmiya gölünün quruması ilə bağlı Tehran rejiminin ortaya atdığı çıxış yolu Araz çayının axarının istiqamətinin gölə yönəldilməsidir. Rejimin qulluğunda olan Məclis deputatları, İqtisad və Quruculuq Nazirliyində işləyən bəzi mütəxəssislər başqa vasitələri bir kənara qoyaraq, Urmiya gölünün xilas olmasını Araz çayındakı suyun məcrasını gölə yönəltməkdə görürlər.

    Məlum olduğu kimi, ikiyə parçalanmış Azərbaycana sərhəd olan Araz çayı əsrlər boyu hər iki sahildə yaşayan insanlar üçün həyati önəm daşıyan su mənbələrindəndir. Bu çay on min hektarlarla torpaqda bol nemət yetişdirmək, məişətdən əlavə kənd təsərrüfatı, bağ-bağat, heyvandarlıq və b. işlər üçün əvəzolunmaz təbii nemətdir.  Azərbaycan Respublikasının Araz sahilli bölgələri, Mil, Muğan və Aran rayonlarındakı təsərrüfatları Arazsız düşünmək mümkün deyil. Bundan əlavə, Araz kimi nəhəng çayın axar istiqamətini dəyişmək çox böyük və ciddi ekoloji dəyişiklik yaradar, təbii tarazlığın pozulmasına səbəb olar. Bu baxımdan, Araz çayının axarını Urmiya gölünə yönəltmək təkcə yuxarıda saydığımız fəlakətlərə səbəb olmaqdan əlavə, iki ölkə arasında mövcud olmuş anlaşmalara, eləcə də sərhəd çayları haqqında beynəlxalq konvensiyaya, BMT-nin sərhədlər haqqındakı təlimatı ilə daban-dabana ziddir.

    Başqa su mənbələrini axtarıb tapmaq, mövcud mənbələr üzərində ağalıq və möhtəkirliyi ləğv etməkdən vaz keçən cənablar əslində “suyu bulandırıb balıq tutmaq” fikrindədirlər. Onların əsas məqsədi “Araz kartı” ilə iki ölkə arasındakı münasibətləri gərginləşdirmək, Güneydəki soydaşlarımızda Azərbaycan Respublikasına, onun dövlətinə qarşı kin və küdurəti yaratmaqdır. Bu sahədə Tehranın başqa cəhdləri kimi Araz çayı ilə bağlı qaldırdığı növbəti məkrli “şou” da baş tutmayacaqdır.

    İstifadə olunmuş qaynaqlar:

    1. Doktor Rəbi Bədii. Coğrafiyaye müfəssəl-e İran. Tehran, 1370.
    2. Həsən Zendedel. Dəryaçehaye İran. Tehran, 1387.
    3. Müctəba Azadi. Tarix, fərhəng və ettelaate gərdeşgəri. Urmiya, 1389.
    4. Böyük Rəsuloğlu. Azərbaycan uğrunda:bizim yol (məqalələr toplusu), Bakı, 2009.
    5. Abbas Cəfəri. Şünasnameye coğrafiyaye təbii İran. Qitəşünaslıq.
    6. Mustafa Şəhram. Dəryaha və dəryaçehaye İran. Tehran, 1374.
    7. Məhəmməd Muxtari. Urmiya gölünün qalxıb-enməsi prosesinin tədqiqi (əl yazması).
    8. “Ayna” qəzeti. 29 yannvar, 2005.
    9. Urmiya gölünün harayı. “Olaylar”. 13.05.2010; 9.06.2010.
    10. Urmiya gölü insanlığı səsləyir: Məni xilas edin! “Türküstan” 30 may-5 iyun, 2010.
    11. “Türküstan” 16-22 sentyabr, 2012.
    12. Susuzam, susuz. “Ağrı” (Urmiya), 10 ordibeheşt, 1391, № 126.
    13. “Sərxab” qəzeti, 12 ordibeheşt, 1361; 30 xordad, 1391, № 1403.
    14.  “Azərpəyam”. 2 ordibeheşt, 1391.
    15. “Təbrizin sesi”. 4 Nisan, 2005.
    16. “Şərq”. 30 xordad, 1391.
  • AŞK OLSUN SANA AZERBAYCAN

    AŞK OLSUN SANA AZERBAYCAN

    AŞK OLSUN SANA AZERBAYCAN

    HÜSEYİN MÜMTAZ

                   İki yıl önce Düsseldorf Eurovision’unu kazanan Eldar ve Nigâr’ın, birinciliklerini sahneye Türk bayrakları ve Bozkurt’larla fırlayarak kutlamalarından sonra şöyle yazmıştık;

    “Hiç üzülmeyin, ‘Eurovizyon’u ‘biz’ kazandık..

    TRT’nin ‘Rock’ saçmalığına rağmen ‘kazandık’..

    Eurovizyon’un 56 yıllık tarihinde kazanan ülke sanatçılarının, hem kendi, hem de başka bir ülkenin bayrağını taşıyarak sahneye fırladıkları, sevindikleri, sevinçten ağladıkları görülmüş müdür?

    Görülmemiştir.

                   Görülmemiştir ama beni ve Suna’yı da hiç şaşırtmamıştır.

    Çünkü ‘biz’ Azerbaycan’ı Bakü’de, Sumgayıt’de, Novhanı’da yaşadık..

                   O havayı, o ruhu içimize çektik, gönlümüze doldurduk, nefes aldık..

                   Vermedik..

                   Azerbaycan şiirdir, şarkıdır.

    Kocaman bir gönül, bulutların üzerindeki ‘ruh’dur.

    Bir dolu yürektir.

    Baştanbaşa vatandır, millettir, bir kere yükseldiğinde bir daha inmeyen bayraktır.

    Settar Han’dır, Cevat Han’dır, Hatayî’dir.

    Şehriyar’dır, Resulzade’dir, Vahabzade’dir, Rüstemhanlı’dır.

    1915’dir – 1918’dir; Nuri ve Halil Paşa’lardır, Kafkas İslâm Ordusu’dur, Şehitler Hıyabanı’dır.

    Türkiye’de uçaktan indiğinde ‘torpağı’ öpen Elçibey’dir.

    Hazar’ın küleğinde Karadeniz’in çırpınmasıdır, Erzurum’un çarşı-pazar’ındaki Sarı Gelin’dir.

    Ahmet Cevat – Üzeyir Hacıbeyov’un ‘Çırpınırdı Karadeniz’ini, Reşit Behbudov Mahnı Teatr sahnesinde Azerin’den; Ozan Arif’in ‘Başka Yolu Yok Artık’ını Gülnâre’den; Polat Bülbüloğlu’nun ‘Sarı Gelin’ini de Titanic’de Ahmet Şafak’tan dinlemektir.

    Bir ‘3 MAYIS’ gecesi Bakü’de ‘ATSIZ’ın 80 yaşındaki talebeleri’ne rastlamak, onun şiirlerini onlardan dinlemek, dinlerken bütün salonun yediden yetmişe BOZKURT’laştığını görmek demektir.

    Azerbaycan; dinlemek, düşünmek, susmak, sonra yine düşünmek, boğazın düğümlendiği için hiç konuşamamak demektir”. (“BAKÜ’DE MAHCUB OLMAK”. Hüseyin Mümtaz, 25 Mayıs 2011)

    İki yıl sonra 2013’de Eurovision’u yine “kazandık”.

    Azerbaycan’ı temsil eden ve ikinciliği kazanan Farid hem Türkiye’yi hem de Azerbaycan’ı temsil ettiğini söyleyerek “Türkiye’yi çok seviyorum” derken elinde Türk bayrağı “da” varmış..

    Aşk olsun sana Azerbaycan..

    Bu yıl bir şey daha olmuş..

    Bu yılki 58’inci Eurovision şarkı yarışmasında Rusya Azerbaycan’a 12 tam puan vermiş ama Azeriler Rusya’ya “sıfır”ı uygun görmüş..

    Bir kere daha helâl olsun sana Azerbaycan..

    Ama sonra da olanlar olmuş, kıyamet kopmuş..

    Azeriler; tarihen, hukuken ve ahlâken Rusya’ya hakettiği “sıfır”ı uygun görünce yöneticileri bir telaştır sarmış..

    Çünkü efendim tam da o sırada Azeri Dışişleri Bakanı Elmar Memmedyarov Moskovada imiş, meslektaşı Lavrov ortak basın toplantılarında bütün diplomatik nezaket kurallarını bir tarafa bırakarak demiş ki;

    “Bunu sineye çekmemiz mümkün değil, karşılıksız bırakmayacağız!”

    Memmedyarov süklüm püklüm, estek köstek; “Bir yanlışlık olmuş. Olay ilk bakışta görüldüğü gibi değil, araştırıyoruz” diyebilmiş.

    Memmedyarov’un, telaşı da boşuna değil çünkü İlham Alivey Bakû’de resmi araştırmaların başlaması emrini çoktan vermiş bile.

    Azerbaycan televiziyası genel müdürü Kamil Guliyev de çok sıkıntılı;

    “Büyük olasılıkla belli çıkar çevrelerinin sebep olduğu bu olayın Rus ve Azeri halklarının kardeşçe ilişkilerini gölgelememesini samimiyetle umuyoruz” demiş.

    Hangi “kardeşçe ilişkiler” be muhteremler?

    “19 Janvar”ı ben mi yaptıydım.

    “Şehitler Hıyabanı”nda kimler yatır?

    Her yıl 19 Ocak günü kırmızı karanfilleri neden götürürsünüz oraya?

    Karanfiller neden ağlar?

    Konu; eski Sovyet “resmi”, yeni Rus “fiili” hegemonyasına boyun eğip eğmeme meselesidir.

    Son tahlilde Azeri milleti “düz” davranmıştır, yöneticileri “eğri”..

    Azerbaycan millletine min selam.. 26 Mayıs 2013

    57’İNCİ ALAY HER YERDE

    HEPİMİZ 57’İNCİ ALAYIN NEFERİYİZ

     

  • Bodrum lezzet durakları…

    Bodrum lezzet durakları…

    Bodrum Balıkevi’nde balık yiyen, ege otları mezelerinden tadan Bodrum Belediye Başkanı Mehmet Kocadon(sol başta), mekanın işletmecisi Cemil Moralılar (ortada) görülüyor. Bodrum Balıkevi, aynı zamanda tanınmış kişilerin de uğrak yeri haline geldi.

    Balıkçılar Çarşısı içinde hizmet veren Bodrum Balıkevi, kapalı mekanın dışındaki geniş yeri ile de dikkat çekiyor. Akşamları zengin ve unutulmaz eğlencenin de yemekle buluştuğu sokakta Bodrum Balıkevi misafir çeşitliliği ile dikkatleri çekiyor.

    Ege bölgesinin zengin ot çeşitlerinden yapılan mezeler, Bodrum Balıkevi’nde balık ve deniz ürünleri ile bütünleştirliyor. Onlarca çeşit ot mezeleri deneyimli ustalarca sızma zeytinyağları ile yapılıyor.

    BODRUM BALIKEVİ EGE’NİN

    LEZZETLİ OTLARI İLE BALIĞI

    AYNI ORTAMDA BULUŞTURUYOR

     

                                                          Bodrum’da ard arda çok çeşitli mekânlar açılıyor. Özellikle turizm mevsiminin başlaması ile bu mekânlara yenileri de ekleniyor. Son yıllarda balık konusunda Bodrum’un çok önemli mesafeler aldığını söyleyebiliriz. Ancak, açılan bunca balık lokantalarına rağmen, bunların parmakla gösterilecek kadar az olanının ilgi gördüğü, beğeni kazandığı ve aranan mekânlar olduğunu da belirtelim.

                                                          Turizm ve işletmecilik alanında son derece önemli bir isim olan Cemil Moralılar, bu alandaki deneyimlerini şimdi yeni açtığı Bodrum Balıkevi mekânına taşıdı. Şimdilerde Bodrum’un merkezindeki Balıkçılar Sokağı balık tutkunlarının en tercih ettiği yerlerin başında geliyor. İşte Bodrum Balıkevi, bu sokağın en kısa zamanda markası haline gelmeyi başaran, Bodrum’a gelen yerli ve yabancıların balık yemek için tercih ettiği bir mekân haline gelmeyi başardı.

                                                                    12 AY HİZMET VERİYOR

                                                                     Burada iki noktanın önemini belirtelim:

                                                                         Bodrum’da hizmet veren mekânların çoğu kış sezonunda kapılarına kilit vuruyor. Bodrum Balıkevi, 12 ay hizmet vermeyi amaç haline getiren bir işletme olarak kendisini gösteriyor. Cemil Moralılar “Eğer bu sektörde söz sahibi olmak istiyorsanız sürekliliğin olması şarttır. Biz, bunu ilke olarak uyguluyoruz” diyor. Bodrum Balıkevi, aynı zamanda sadece akşamları hizmet veren bir lokanta olmaktan çıkarılmış, öğle yemekleri ile de hizmet vermeyi sürdürüyor. Bunun da bir ayrıcalık olduğunun altını çizelim.

                                                                       İkinci nokta ise, Ege’nin zengin ot çeşitlerinden yapılan birbirinden leziz mezelerin, bu lokantada balıkla buluşturulmasıdır. Bodrum’da hemen her balıkçıda Ege otlarından yapılan mezeler bulunuyor. Ancak, Bodrum Balıkevi’ndeki ustalar, Ege otlarından da harikalar yaratıyor. Aklınıza gelmeyen, adını dahi ilk kez burada duyacağınız ot çeşitleri bu mekânda sizlerle buluşturuluyor. Çok özel sızma zeytinyağlarının da kullanıldığı Bodrum Balıkevi’nde balık ve deniz ürünleri günlük işleniyor.

                                                                Deniz börülcesi, sarmaşık, topik, köpoğlu, tarama, kabak çiçeği dolması, pazı sarması, pilaki, turp otu, hardal otu, enginar dolma, ebegümeci kavurma, ısırgan otu, radika, tarhana otu, şevketi bostan, su teresi, kenger, gelincik, labada, sinirotu, helvacık ve daha onlarca ot çeşidi sızma zeytinyağı ile buluşunca damakta unutulmaz bir tat bırakıyor. İşte Bodrum Balıkevi’nin bir diğer özelliği de bu bol ot çeşidi ile öne çıkıyor.

                                                                YEMEK EĞLENCE İLE BÜTÜNLEŞİNCE

                                                                    Cemil Moralılar, turizm ve işletmecilik alanındaki deneyimlerini buraya taşıyarak Bodrum’da marka olmayı hedeflediklerini anımsatıyor. “Bodrum Balıkevi’nde daha hayata geçireceğimiz birçok projemiz var. Balıkçılar Sokağı’nda sadece akşamları hizmet veren bir yer olmaktan çıkarak tüm gün yaşayan, lezzetleri ve kalitesi ile sadece Türkiye’de değil de tüm dünyada bahsi geçen aynı zamanda Bodrum denince akla ilk gelen çekim merkezlerinden biri haline gelmek için kollarımızı sıvadık. Bunu da çok deneyimli mutfak ve servis ekibimizle gerçekleştireceğiz. Bu konuda iddialıyız” diyor.    

                                                   Balık ve ege otlarından hazırlanan mezelerle geçen bir yemekte eğlencenin de önemli olduğunu düşünüyoruz. Bodrum Balıkçılar Sokağı, eğlencenin de bir merkezi haline geldi. Aslında bu mekânda akşam balık yemeye gelenler, eğlenmeyi de düşünenlerden oluşuyor. Cemil Moralılar” Bodrum Balıkevi, hem balık Ege otlarından hazırlanan mezeleri eğlence eşliğinde yemek isteyenler akşamları masaları dolduruyor. Sakin, eğlence dışı yemek yemeyi isteyenler öğlenleri geliyor. Biz, her ortamı misafirlerimiz için hazırladık” diyor.   

                                                    ÇEŞİTLİLİĞİN ÖNEMİ

                                                     Balığın hemen her çeşidinin bulunduğu, deniz ürünlerinin değişik terbiye ve soslarla hazırlandığı Bodrum Balıkevi, çok kısa zamanda hizmet vermeye başlamasına rağmen, sanki yıllardır hizmet veren ve tanınmış bir mekân olarak dikkat çekiyor. Deniz ürünleri, misafirlerin isteklerine göre hazırlanıyor. Ancak, bu mekânda kömür ateşinde pişirilen deniz ürünlerinin çok daha leziz olduğu ve tercih edildiğini delirtelim.

                                                     Bir mekânda, çeşitlilik ve bu çeşitlilikte kalite, tazelik çok önemlidir. Bunun yanı sıra, bunların hazırlanışı, pişirilişi sunumu da bir o kadar önemlidir. İşte, Bodrum Balıkevi bunları bünyesinde birleştiriyor, çok ekonomik fiyatlarla da misafirlerine sunuyor. Güleryüz, kucaklama ve sıcak bir ortam mı bekliyorsunuz, zaten Bodrum Balıkevi’nin bunlar olmazsa olmazlarındandır.

  • Gündem değiştirme yarışı…

    Gündem değiştirme yarışı…

                                                 Öncelikle hakkını vermek gerekiyor. Başbakan Erdoğan, gündem değiştirmekte çok büyük bir usta olduğunu bir kez daha gösterdi. Ne zaman, kendisini ve partisini sıkıntıya sokan bir olay olsa, Başbakan hemen ortaya çıkıyor ve gündemi değiştirecek bir konuyu ortaya atıyor. İktidara geldikleri günden bu yana, bu taktiği de başarı ile, ustalıkla uyguluyor.

                                                   Reyhanlı’da meydana gelen Cumhuriyet tarihimizin en büyük patlamasından sonra, 51 kişinin ölmesi ve olayın boyutunun giderek karmaşık bir durum aldığı sırada Başbakan yine bir iddia ile gündemi değiştirme yoluna gitmiştir. Erdoğan “CHP’lileri alıp, Esad’a götürenler Reyhanlı olayının planlayıcılarıdır, elimizde belgeler var” demiştir.

                                                   ELDE BELGE VARSA AÇIKLANMALIDIR

                                                   Dikkat ediniz, bu iddia çok önemlidir. Uzun zaman da tartışılacaktır. Açıklamada gerçek payı var mı yok mu bilemiyoruz. Ancak, burada önemli olan tartışmanın başlatılması ve gündemin değiştirilmesidir.

                                                     Eğer, Başbakan’ın söyledikleri doğru ise, elinde de belgeler varsa bunu açıklamalı ve kamuoyu ile paylaşmalıdır. Biz, Reyhanlı’da cinayet işlendiğini, bu işin aydınlatılması gerektiğini, suçluların da kimlerse ortaya çıkarılması istiyoruz ve bekliyoruz. Kamuoyu da Reyhanlı cinayetinin faillerinin bulunmasını cezalandırılmasını bekliyor. Hiç zaman yitirmeden Başbakan elindeki belgeleri açıklamalı ve gerçekleri de ortaya koymalıdır, bekliyoruz.

                                                           CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile Başbakan Erdoğan arasındaki tartışmalar, hatta siyasi etik olmayan öz düellosu bizi ilgilendirmiyor. Biz, zaten baştan bu yana siyasette kirlenmeye, etik olmayan sözlerin söylenmesine, liderlerin birbirine karşı “çamur at, izi kalır” anlayışına karşıyız. Çünkü Kılıçdaroğlu, yaptığı bir açıklamada Başbakan’ı diktatörlükle suçlamış, Esad ile aynı kefeye koymuş, iki liderin birbirinden farkı olmadığını iddia etmişti.

                                                  ŞAMAR OĞLANI OLMAYALIM

                                                  Şimdi haklı olarak CHP’liler, Başbakan’ın Reyhanlı planlayıcılarının CHP ile bağlantılı olduğu iddialarına karşı çıkıyorlar ve “Elinde belge varsa bunu niye açıklamıyor?” diye soruyorlar.

                                                     Reyhanlı’da meydana gelen patlama ile ilgili olarak çok değişik ve çeşitli iddialar ortaya atılıyor. Konu ile ilgili her kafadan bir ses çıkıyor. Doğru olan nedir, olayı kimler nasıl ve kimlerden destek alarak gerçekleştirmiştir? İşin içinde bazı gizli öylesine planlı ve kapsamlı bir patlamayı gerçekleştirmek öyle basite alınacak bir iş değildir. Konu gerçekten önemlidir ve Türkiye’nin geleceği açısından da kaygı vericidir.  

                                                           Geçenlerde bu köşede yazdık ve uyardık. Daha önce Suriye açıklarında bir uçağımız düşürüldü, konu kapandı. Bu uçağı kim ya da kimlerin düşürdüğü ortada yok. Sınır kapımızda bomba yüklü araçlar patlatıldı, hasar meydana geldi, insanlar öldü. Uçağın Suriye’nin düşürdüğü, sınır kapsında bomba yüklü aracın Suriye tarafından patlatıldığı bugünkü Hükümet tarafından açıklandı. Reyhanlı olayı için de “Esad rejimi” işaret ediliyor. Peki, bütün bu düşmanlıkları Esad yapıyorsa, o zaman niye susuyoruz? Niye Türkiye’yi “şamar oğlanı” haline getiriyorsunuz? Bunun bir karşılığı olmayacak mı? Eğer, bu işler Esad dışında tezgâhlanıyorsa bunlar da ortaya çıkarılmalı ve açıklanmalıdır.

                                                           KAMUOYU DOĞRULARI BİLMELİDİR

                                                           Bir önemli konu daha var onu da yazalım:

                                                              Uludere’de bir olay yaşandı, vur emrini kimin veya kimlerin verdiği ortaya çıkarılmadı. Konu ile ilgili bazı bilgiler sızdı, hükümet olanlar işi gücü bırakıp “Bu bilgileri kim sızdırdı?” diyerek onların peşine düştü.

                                                            İmralı’da Öcalan ile BDP’liler arasında yapılan bir protokol medyaya sızdırıldı. Kamuoyu olup bitenleri ve pazarlıkları buradan öğrendi. Hükümet olanlar yine işi gücü bırakıp bu bilgileri sızdıranların peşine düştü.

                                                           Reyhanlı olayında yine bazı bilgi ve belgeler medyaya sızdırıldı. Yine Hükümet olanlar işi gücü bırakıp, bu bilgi ve belgeleri sızdıranların peşine düştüler.

                                                         Hâlbuki Hükümet olanlar ortada bir konu varsa ve bu konuda kamuoyunun beklentileri sürüyorsa bunları ortaya çıkarmak, açıklamak durumundadır. Kamuoyu birçok konuyu doğru veya yanlış, sızdırılan belge ve bilgilerden öğrenmemelidir. Biz, devletimizi yönetenlere güvenmek, onların açıklamalarına inanmak ve doğru veya yanlışları onların ağızlarından duymak isteriz.

                                                                                                                  

  • PKK … Kim çekiliyor?

    PKK … Kim çekiliyor?

    Ümit ÖZDAĞ

    [email protected]

    İddialara göre PKK, Kuzey Irak’a çekiliyor. Hakikaten medyada bazı PKK’lı grupların, özellikle de sınır bölgelerine yakın yerlerdekilerin Kuzey Irak’a çekildiğine dair elde  “kanıtlar”  var. Ancak bu grupların zaten gidip gelen gruplar olduğunu biliyoruz. Türkiye’nin içindeki grupların gerçekten geri çekildiğine dair bir kanıt yok. Bu konuda AKP Hükümeti, PKK’nın sözüne güvenmek zorunda. Genelkurmay Başkanlığı ise bütün birlikleri kışlaların içine kapatmış durumda. Heronlar yere indirilmişler. Görmedik, duymadık, söylemedik diyerek, süreci  “izlemiyorlar”.
    18 Mayıs 2013 akşam saatlerinde Hakkari/Yüksekova’da 6. Hudut Tabur komutanlığına PKK’lılar Medbehan mevkiinden havan topu ile ateş açıyorlar. Görmemezlikten geliniyor. Yazımı yazarken, PKK açıklama yaptı: 21 Mayıs günü saat 16.00 ile 17.00 arası Zap bölgesi içinde bulunan Kani Cenetê, Şifreza köyleri ve Devê Masi ile Maruka Sırtı alanlarına yönelik Türk ordusu tarafından obüs ve havan toplarıyla bir bombardıman düzenlenmiştir. İnşallah doğrudur.
    Bu arada ilginç haberler geliyor. Ormanlık bölgelere kış için odun toplamaya giden köylüler PKK’lılar tarafından geri çevriliyorlar.  “Sakın ormandan ot ve odun toplamayın, kesmeyin, çünkü bunlar bizim saklanmamızı kolaylaştırıyor”  diyorlar.  “Madem, Kuzey Irak’a çekiliyorsunuz neden gizlenmek için ota ve çalıya ihtiyacınız var” diye soruyor insan. 18 Mayıs’ta Hakkari ve Şırnak’ta iki terörist güvenlik güçlerine teslim oldu. Madem PKK geri çekiliyor neden teslim oluyor bunlar. Öte yandan PKK’ya katılımlar zirve yapmış durumda. Bölgenin gelecekteki yönetici gücü olarak algılanan PKK’ya katılım şimdi rant yapıyor.
    PKK galiba çekilirken veya çekilmiş gibi yaparken, Türk Ordusu’nun Kuzey Irak’ta 7 üsse yayılmış olan birliklerinin, kendi geri çekilmesine karşılık olarak derhal geri çekilmesini istiyor. Geçici köy koruculuğunun kaldırılmasını talep ediyor. Özel kuvvetlerin tasfiye edilmesini veya bölgeden çekilmesini istiyor. Bu arada bölgede asker sayısı hızla azalıyor. AKP Hükümetinin  “Kara Kuvvetleri Komutanlığı üzerinde bölgeden askerleri çek”  şeklinde ağır baskısı var. Birliklerin yeniden Türkiye’nin neresinde konuşlanacağı belli olmadığı için Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda atamalar 20 gün gecikmiş durumda. Karargah, bölgeden çekilen birliklerin basına yansımasını, yeniden konuşlanma şeklinde izah etmeye çalışıyor ancak inandırıcı değil.
    İmha edilmeye çalışılan ve geleceğin melez/hibrit savaşları için ülkemizin elindeki en etkili güç olan Jandarma Genel Komutanlığı’nın da   Kara Kuvvetleri Komutanlığı gibi baskı altında olduğunu görüyoruz. Şenoba’daki Jandarma tugayının asker sayısı azaltılarak taktik alay durumuna düşürülmüş. Diğer birliklerin durumunu anlatmayalım. Ancak Türkiye’nin terörizm ile mücadelede elindeki en seçkin birliklerden birisi olan Çakırsöğüt Jandarma Komando Tugayı duvarların arkasına çekilmiş oturuyor.
    PKK’nın gözden kaçan bir talebi de Yatılı Bölge Okulları’nın kapatılması. Abdullah Öcalan, Yatılı Bölge Okulları için  “kültürel soykırım”  yapıyorlar demişti.  Şimdi bu konuda bir çalışma AKP Hükümeti tarafından başlatılmış. Yatılı Bölge Okulları kapatılacakmış. Yani PKK, sadece askerlerin değil, devletin başka kurumlarının da bölgeden çekilmesini talep ediyor. Mütareke tartışmaları yapılırken, Duran Kalkan, “Biz değil, Türk ordusu çekilmeli”  demişti. Şimdi PKK çekilir gibi yaparken, aslında Türk ordusu asker ve birlik sayısını azaltıyor.

  • Doğu Perinçek: Vahdettin hain değilse İngiliz zırhlısıyla kim kaçtı

    Doğu Perinçek: Vahdettin hain değilse İngiliz zırhlısıyla kim kaçtı

    dogu perincek

    Vahdettin’in hıyaneti, lafla yapılan bir hıyanet değildir; silahlı hıyanettir. Kurtuluş Savaşı Ankarasına karşı silahla savaşmışlardır. İngiliz, Fransız, Yunan ordularıyla birlikte, Mehmetçiğin kanını dökmüşlerdir. İhanetin doruğunda bir makam varsa, o makam silahlı ihanetin tahtıdır.

    Karşıdevrim, kendi tarihini dayatır.
    Recep Tayyip Erdoğanların, Abdullah Güllerin, Fethullah Gülenlerin kökleri, Vahdettinlerdir; Anzavurlardır; Damat Feritlerdir; Derviş Mehmetlerdir; Saidi Nursilerdir ve Şeyh Saitlerdir.
    Cumhuriyet döneminde birisine, “Sen Vahdettin kökünden geliyorsun” “demek, çok ağır bir suçlamaydı. Vahdettin, bir utanç mirasıydı.

    Hıyanet kendi tarihini üretiyor
    Fakat bugün görüyorsunuz, devir değişmiştir. Tayyip Erdoğan-Abdullah Güllerin devrinde, itibar sıralamasının tahtına Vahdettinler oturtuluyor.
    Sistemin yalan makinası, şimdi kendi tarihini üretiyor:

    Hıyanet kendi sürüsünü yetiştiriyor
    Ve hıyanetin tarihi kendi kullarını da yaratmaktadır. Bakınız, okuyucumuz Ertuğrul Atagün bu köşede 3 Mart 2013 günü çıkan “Mustafa Kemal Paşa’nın üniforması” başlıklı yazı için ne diyor:

    “Bu makalenizde İslam’ın halifesi padişaha ağır hakaretlerde bulunarak Gazi Kemal’i yüceltemezsiniz. Bu kafa ile Türkiye’de politika da yapamazsınız. Sultan Vahdettin Han Mustafa Kemal’i bizzat görevlendirmiş, peşin 60 bin altın, iki adet son model araç ve tüm maiyeti ile beraber Samsun’a yollamıştır. Benim kanaatim Gazi İngilizlerle işbirliği içinde idi. Normalde 6 ayda bitecek Yunan harbi Gazi Kemal Paşa’nın ricat emirleri ile 2,5 sene sürmüş rezil bir savaştır. Tek kurşun atmadan Kuvai Milliyeciler Bursa’yı Yunan’a bırakıp kaçmıştırlar! (…) Yani bu Gazinin 2,5 yıl savaşıp kazandığı Yunan Harbi ya da “Kurtuluş Savaşı” öyle ahım şahım bayram yapılacak bir zafer falan değildir!
    Gazi konusunda tüm bildikleriniz kulaktan dolma ve yalan yanlış uydurma şeylerdir. Biraz tarih açıp okumanızı ülkenizi tanıyıp kendinizi yetiştirmenizi tavsiye ederim.”

    Görüyorsunuz, hıyanet devri, artık kendi toprağından, kendi namusundan, kendi gerçeğinden kopmuş bir sürü yetiştiriyor.

    Gerçeği hatırlatan soru
    Her karşıdevrim, aynı zamanda gerçeklerle savaştır.
    Gerçeği hatırlatmak için, bir tek soru soracağız:
    Vahdettin hain değilse, İngiliz zırhlısına binip kaçan kimdi?
    Vahdettin hain değilse, İngiliz ve Fransız emperyalizmine karşı savaşan Ankara’daki Mustafa Kemal hükümetinin üzerine o silahlı gerici sürülerini yollayan kimdi?

    Silahlı hıyanet
    Vahdettin’in hıyaneti, lafla yapılan bir hıyanet değildir; silahlı hıyanettir. Kurtuluş Savaşı Ankarasına karşı silahla savaşmışlardır. İngiliz, Fransız, Yunan ordularıyla birlikte, Mehmetçiğin kanını dökmüşlerdir.
    İhanetin doruğunda bir makam varsa, o makam silahlı ihanetin tahtıdır.
    Silahlı ihanet, milletin kanını dökmüş olan ihanettir.
    Ve o silahlı ihanet, efendisi İngiliz zırhlısına binip ihanet ettiği Türk Milletinden kaçmıştır.
    Ve o milletin Kurtuluş Savaşının başındaki önder ise Mustafa Kemal Paşa’dır.

    İngiliz zırhlısıyla kaçma geleneği
    Gelelim Vahdettin’in bugünkü mirasçılarına.
    Kendilerini bağladıkları gelenek, İngiliz zırhlısıyla milletten kaçmaktır.
    İngiliz zırhlısıyla kaçanların takipçileri, acaba bu milletten nasıl kaçacaklar?
    – Amerikan uçağıyla mı?
    – İsrail helikopteriyle mi?

  • Suriye ; 2’nci Cenevre pazarlığı

    Suriye ; 2’nci Cenevre pazarlığı

    cenevre-suriye

    ABD ve Rusya’nın Suriye’deki savaşa siyasi bir çözüm bulmak üzere toplama kararı verdikleri uluslararası konferansa kimlerin katılacağı konusunda kıran kırana pazarlıklar sürüyor.

    Ülkelerin dünkü pozisyonu özetle şöyle:
    ABD-Rusya: Ay başında bir araya geldiklerinde geçen yıl Haziran ayında kararlaştırılan, ancak hayata geçirilemeyen Cenevre sürecini canlandırma kararı alan ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ve Rus mevkidaşı Sergey Lavrov, pazartesi günü bu kez Paris’te bir araya gelecek. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, iki dışişleri bakanının birkaç haftadır süren görüşmelerin geldiği aşamayı görüşeceği belirtildi.

    Esad cephesi: Rusya, Şam rejiminin prensipte uluslararası barış konferansına katılmayı kabul ettiğini açıkladı. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Aleksandr Lukaseviç, İstanbul’da toplanan Suriye muhalefetinin Beşar Esad’ın iktidardan çekilmesini Cenevre konferansının ön koşulu haline getirmek istediğini savundu.
    Muhalifler: Cenevre’de yapılması beklenen görüşme öncesi Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK) kadrolarını belirlemek için, İstanbul’da 3 gündür toplantı halindeler. Toplantıların ana gündem maddelerini “Genişleme, başkanlık heyeti seçimi, Başbakan Gassan Hito’nunn kurduğu kabinenin onayı ve Cenevre 2 görüşmeleri” oluşturuyor. Muhalifler, Cenevre’de yapılacak görüşmelerde, “Esad’sız formül’ arayışındalar.

    BM’ye acil çağrı

    ABD, Türkiye ve Katar BM İnsan Hakları Konseyi’ni Suriye’nin Kusayr kasabasında yaşananlar konusunda acil toplantıya çağırdı. Acil toplantının pazartesi günü yapılması bekleniyor. Suriye ordusundan adı açıklanmayan bir yetkili dün AFP’ye, ordu birliklerinin Kusayr’ın büyük bölümünde kontrolü sağladığını ve birkaç noktada direnişini sürdüren ‘teröristlerin’ ise kuşatıldığını ve teslim olmaya zorlandığını söyledi. Kusayr, muhaliflerin en önemli lojistik destek güzergahında bulunuyor.

  • ORHAN PAMUK NEYMİŞ? SİZ KARAR VERİN…

    ORHAN PAMUK NEYMİŞ? SİZ KARAR VERİN…

    ORHAN PAMUK-0

    Öğrenciler ve Pamuk

    03 Ağustos 2010 Salı, 10:20:10

    Bir süre önce, bir grup Amerikalı öğrenci Habertürk’ü ziyarete geldi.
    New York’taki Mary’s College’dan bir grup gazetecilik öğrencisi. 15 öğrenci, 14’ü kız…
    Medyada son 10 yılın en büyük “Başarı hikâyesi” olarak nitelendirdikleri Habertürk’ü görmek, incelemek istemişler.
    Gazeteyi gezdiler, bölümleri dolaştılar. Oldukça şaşırdılar. Amerika’da da çok gazete görmüşler ama böylesini görmemişler. En şaşırdıkları da “eğlenerek” gazete yapmamızdı.
    Sonra da benim odama geldiler. Sohbet ettik. Önce onlar sordu ben yanıtladım. Sonra da ben sordum. “Türkiye’yi nasıl buldunuz” diye.
    Türkiye’den önce bir Avrupa turu yapmışlar, Yunanistan’dan sonra da Türkiye’ye gelmişler.
    “Çok şaşırdık” dediler.
    “Niye şaşırdınız” dedim.
    “Avrupa’nın pek çok yerinden daha modern, daha güzel ve daha zengin. Çok aydınlık bir görüntüsü var” dediler.
    “Bunda şaşıracak ne var bu kadar” diye sordum.
    “Orhan Pamuk’u okumuştuk ve böyle beklemiyorduk” dediler.

    İlginçtir, 15 öğrencinin 14’ü Orhan Pamuk’un kitaplarının çoğunu okumuştu. “Ne bekliyordunuz” dedim merakla.
    “Orhan Pamuk’u okuyunca gri, neşesiz, her yerde askerlerin kol gezdiği, baskıcı, eğlencesi olmayan, insanların mutsuz göründüğü, karanlık bir ülke bekliyorduk. Ama tam tersini bulduk” dediler.
    “Şimdi ne düşünüyorsunuz?” dedim. “Orhan Pamuk’un yalancı olduğunu, ülkesini karaladığını düşünüyoruz” dediler. “Öyle düşünmeyin” dedim.
    “Niye” diye sordular.
    “Orhan Pamuk bir sanatçı. Sıradan biri değil. Pek çok sanatçı gibi kendine ait bir dünyada; paranoyalarıyla, halüsinasyonlarıyla, ruhundaki farklı algılamalarla yaşıyor. Biz bir yere baktığımız zaman başka bir şey görürüz, sanatçılar baktığı zaman başka bir şey görür. Van Gogh bir tarlaya baktığı zaman ışık seli görüyordu biz ise ayçiçeklerini. Onu bir sanatçı olarak öyle kabul edin. O kendi ruhunu görmüş. Yalancı değil. Sadece kendi ruh halini yansıtan bir sanatçı” dedim. Sonra da Pamuk’un Goa plajlarındaki fotoğrafını gösterdim. “Belki bundan sonra daha aydınlık şeyler yazar” dedim. Güldük.

    Ama yine de Pamuk’a için için kızdım. Nobel ödüllü tek yazarımızın Türkiye’nin imajına yaptığı katkı buydu. 15 genç Amerikalı gazeteci adayının gözünde.
    Onlar Türkiye’yi gelip gördüğü için şanslıydık.
    Ya gelmeyip sadece okuyanlar!

    —
  • 19 Mayis ve ICIMIZDEKI HAINLER (Tayyib’in Akillerine cesur bir uyarma daha)

    19 Mayis ve ICIMIZDEKI HAINLER (Tayyib’in Akillerine cesur bir uyarma daha)

    From: Demirtas Bayar [mailto:[email protected]]

    Nurver kardeşimizin bu yazısına her medeni ve ileri gorüşlu kimselerin katıldığı muhakkaktır. Atatürk bize Tırk olmanın ne oldugunu anlatıp öğretti. Beraberligimizi, tek bir Millet olmamızı sağladı. Yobazlıktan ayrılıp hür ve adil medeniyetler seviyesine yükseltti.. Bugünkü geri görüşlü ve yobazlığa eylemi olanlar Atatürkün simgesini ve öğrendiğimiz bütün dersleri silmek için ellerinden her geleni yapmaktalar. Bunlara boyun eğenler, Bakan olsun Hükümet memuru olsun dalkavuk olsun, Türk gençliğine büyük zarar getirmekteler. Devamlı olarak getirilen yasakları da hesaba katarsak bu gidişle yakında Suuadi Arabistan veya Iran felsefesine erişmiş olacağız. Artık uyanmanın zamanı geldi.

    Demirtaş Bayar

    – — – – – – – — – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

    Sayın Suat Kılıç,

    Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bakanı

    Sayın Bakan,

    Emekli büyükelçiyim, 81 yaşında. Atatürk’ü seviyorum, “kemalist” değilim.

    Hürriyet gazetesinin 15 Mayıs nüshasında, Reyhanlı’da yaşanan elim olayda

    kaybedilen vatandaşlarımız ve bir futbol maçı ardından öldürülen genç kardeşimizin hatıralarına hürmeten büyük Atatürk’ün gençliğe armağan ettiği

    19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Baramının iptal edildiğini, beyanınızdan öğrendik. Son senelerde yaşadığımız faili mechul veya bilinen nice insani kayıplarımızın hatırasını sadece yüreğimize gömmekle kalmışken,bir maç sonrası öldürlen genci, Reyhanlı kayıpları ile karıştırmanın, ölüm her ne kadar üzücüyse de, yakışıksız düştüğünü çevreniz size uyarmış olmalıdır…!

    Bu yılki iptal, 2012’de olduğu gibi, kusura bakmayın, yapay bir mazeret; 2014’te de yeni bir mazeretle iptal, vatandaşlarımız için hiç sürpriz olmaz…! Bu davranışın arkasındaki senaryonun izahını siz ehliyetle verebilecek koltuktasınız…Bu itibarla söyleyecek bir sözüm yok…!

    Bilelim, insanlar meydana getirdiği eserler, verdiği hizmetler, hafızalarda bıraktığı ileri-görür vizyon ve olgun davranışlarıyla yaşar. Siyaset aleminde  bu şahsiyetler devlet adamı olarak tanınır…dünya tarihine bu kişilikle girerler. İktidarlar bazen muhtelif sebeplerle anılan şahsiyetleri silmeye çalışabilir… hatta yok farzedebilir…ama ne var ki onların eserlerini, hizmetlerini, vizyonunu ve müstesna kişiliğini asla ! Esasen  tarih de buna müsaade etmez. Dahası, kadirşinaslığın Türk ulusunun geleneğinde olduğunu bir politikacının hatırda tutmasında yarar var sanırım!Atatürk’ün yurdumuzda genelde böyle algılanması, dış alemdeki güvenirliği ve saygınlığı bir çoklarımız için gurur vericidir diye düşünüyorum.

    Tüm dünyada milli bayramların kendisine özgü tarihi, geleneği, anlamı vardır. Bu bayram vesilesiyle tertiplediğiniz halk konserleri vatandaşlarımızı şüphesiz mutlu ederdi. Ama, bildiğiniz gibi, bayram sadece şenlik değildir. Ötesinde,  milli birlik ve beraberliği kamçılar; insanımızda paylaşma duygusu yerleşir; oluşan sosyo-siyasi hava toplumda güven duygusunu artırır; müşterek yaşam kişilik kazanır. Atatürk isabetli hareketle genç TC’nin geleceğini gençlere armağan ederken, o devrede de büyük ihtiyaç duyulan bu değerleri takdir etmiş; saptadığı milli bayramlar vesilesiyle özde birlik/beraberliği özendirmeyi hedeflemiştir. Bunlara günümüzde de bir o kadar ihtiyaç hissettiğimizi…birlik ve beraberliğe mecbur olduğumuzu abartmam mümkün değil ! Nitekim devletimiz üst-katından verilen bayram demeçlerinde birlik/beraberliğin vugulanmadığını hiç gördünüz mü…? Eğer bu müşahadeler doğru ise, milli bayramları kaldırmak, Sayın Bakan, ne anlama geliyor, lütfen söyler misiniz ! Bu çerçevede vatandaş olarak sorumluluklarımızı ne ölçüde yerine getirdiğimizi her milli bayramda sınamak, başta gençlere…evet, hepimize vazife oluyor…! Saygılarımla.

    ===============================================================================

    Figen Özen: İÇİMİZDEKİ HAİNLER! (1)

    Duyurular/Etkinlikler – Haberler
    24 Mayıs 2013

    21 Mayıs…Saat 14.30 suları… Telefonum 0532 …nolu bir telefondan arandı. Meşgul olduğum için kızıma açmasını söyledim. Şaşırmıştı. Karşıdaki kişiye “Yanlış yeri aradınız. Annem bu ” Barış Süreci”ne şiddetle karşı çıkıyor. Annemi veriyorum.” diyerek telefonu bana uzattı..

    -Nereden arıyorsunuz?

    -Ankara’dan… Borsalar ve Odalar Birliği Akiller Başkanlığı’ndan… Sizi yarın sabah Mardan Otel’de yapılacak “Kadın ve Gençlik” kahvaltısına davet ediyoruz.

    -Beni neden davet ediyorsunuz?

    -Akiller sizi dinlemek istiyorlar..

    -Beni neden dinlemek istesinler ki…

    -Sizi de çağırmamı istediler. Katılacak mısınız?

    -Telefonumu nereden buldunuz?

    -????…

    Katılmak?.. Biran durakladım. Hangisi benim için doğru olurdu? Onlarla aynı masaya oturmak…Midemi bulandırıyordu. Ancak oraya gidip nefretimi yüzlerine haykırmak istedim ve çağrıyı kabul ettim.

    *****

    Gece gözümü kırpmadım. İstediğim gibi konuşabilecek miydim? 21 Mayıs akşamı iki kez daha arayıp, katılıp, katılmayacağımı teyit ettiler. 22 Mayıs’ta bir genç dostumun aracıyla hayli uzak olan Mardan Otel’ine ulaştık. Onların temin ettiği servis aracına binmeyi de ret etmiştim.

    Sadece otelin giriş kapısında isim onayı alınarak içeri girdik. Güvenlik, üst arama hiç biri yok… Toplantı Beylerbeyi Salonu’ndaymış. Tarif ettiler. Bulduk, bulmasına da toplantının yapıldığı yedi yıldızlı otelin (artık beş yıldızlı oteller Akiller Heyeti’ndeki hanımları, beyleri kesmiyor demek) insanı bunaltan ve hatta boğan ihtişamı dikkat çekecek düzeydeydi. Salonun önünde bir masa vardı. Kişinin adına yaka kartları yazılmıştı..Kendiminkini aldım. Görünen katılımcı sayısı oldukça azdı. Katılımcılar ise bol, bol fotoğraf çekmekle meşguldüler.

    Neden fotoğraf çektiklerini anlamam mümkün değildi. Milletin çok büyük bölümü açlık sınırında yaşarken bu sahte ihtişamı görüntülemek neyin nesiydi?

    Toplantı bir türlü başlamıyordu. “AKİL”sizler de ortada yoktu. Görevliye sordum bu gecikmenin sebebini.. Aldığım cevap oldukça ilginçti. Katılımcı sayısı on beş olunca zat-ı muhteremler yukarıdan aşağıya ineceklermiş. Tepkimi göstermek için fırsat arıyorum ya, hemen bu saydırmaya başladım. Maksadım ne olursa olsun; asalında o otelde olmaktan da utanç duyuyordum. Ve derken AKİLLER gözüktü. En önde Lale Mansur… Hemen arkasında Kadir İnanır ve diğerleri… İnanır oldukça yüksek ve etraftan duyulacak bir ses tonu ile, şu cümleyi söylüyor. “Bu otelde ben kalamayacaksam, hangi ORS ( Ben şifreledim, o açıkça söylüyor) çocuğu kalacak?”

    Vay, beyim vay.. Vatan millet ne umurunda?..Bu milletin sırtına basarak para, mal sahibi olan zibidinin tek derdi, yedi yıldızlı bu otelde sefa sürmek…

    Görevli beni de içeriye çağırıyor. Çok büyük bir salon… U şeklinde bir kahvaltı sofrası hazırlanmış, masada kuş sütü eksik… Hanımlar büyük bir iştahla kahvaltı ediyorlar. Hanımlardan iki sandalye uzakta u şeklindeki masanın bir köşesine oturuyorum. Kadir İnanır, yerinden kalkıyor ve tüm hanımların ve gençlerin ellerini sıkarak, güler yüzle
    “Hoş geldiniz” diyor. Benim önüme gelince, bir iki saniye duraklıyor, elini uzatmadan, kaşlarını çatarak, bir lütuf ihsan edercesine “Siz de hoş geldiniz” diyor… Tavrına şaşırmakla birlikte sadece başımı eğmekle yetiniyorum.

    Garson “Çay mı, taze meyve suyu mu?” diye soruyor. Cevaplıyorum. “Hiç biri…” Yüksek sesle, etrafımdakilerin de duyabileceği bir şekilde; “Önümdeki servisi kaldırın. Çünkü bu masanın üzerinde var olan her şeyde şehit ailelerinin, yetimin dulun ve en önemlisi Türk milletinin hakkı var. Benim boğazımdan bu haram lokmalar geçmez” diyorum.

    Garson kıpkırmızı kesiliyor, iki iskemle ötemde oturan bir türbanlı kadının çatalı tutan eli bir kaç saniye duraklıyor, sonra büyük hınçla çataldaki koca jambonu ağzına atıyor ve çiğniyor.

    “Yiyin efendiler yiyin, bu han-ı iştiha sizin.
    Aksırıncaya, tıksırıncaya (GEBERİNCEYE) kadar yiyin.”

    Lale Mansur konuşmaya başlıyor. “Hoş geldiniz. Aslında biz buraya size bir şeyler anlatmaya değil, sizi dinlemeye geldik. Elbette önceliğimiz ülkemizde akan kanın durması, barış ve ileri demokrasidir. Ancak sizlere söz vermeden önce arkadaşlarıma söz vermek istiyorum. Buyrun Kadir Bey..

    Kadir Bey buyuruyor…

    -Biz analar göz yaşı dökmesin istiyoruz.Bu nedenle buradayız. Ama önce siz konuşun. Biz sizin söyledikleriniz not alıp, gereken yerlere bildireceğiz.

    Prof Dr. Şükrü Karatepe… Anayasa Hukuku Profesörü-Ege üniversitesi..

    -Uzun zamandır yollardayız.Tek amacımız barış içinde bir Türkiye…Ben şehit annesinin acısını hissetmeye ve dinledikçe kendimi düzeltmeye çalışıyorum.

    Kendi, kendime acaba gerçekten hissetseydi bu masada oturabilir miydi diye söyleniyorum.Konuşan Akiller söz birliği etmişçesine, timsah göz yaşları dökerek barış ve Türk milletinin çektiği acıdan bahsediyorlar.

    Sıra katılımcıların konuşmasına geliyor. Hâlâ beni oraya neden çağırdıklarını düşünüyorum. Tesadüf bu ya, belki de masanın köşesinde tek başıma oturduğum için, ilk olarak mikrofonu bana uzatıyorlar. Mikrofonu elime alır almaz Lale Mansur, “Örgütünüzü de söyleyin” diyor. Söze başlıyorum.

    -Örgütüm en büyük ve en güçlü örgüt olan Türk milletidir. Tarafım ise DEVLETİN, ÜLKESİ VE MİLLETİ İLE BÖLÜNMEZ BÜTÜNLÜĞÜDÜR. ULUS DİLİM TÜRKÇE’DİR.

    Salonda buz gibi bir hava esiyor. Konuşmamın kesilmesinden korkuyorum.

    -ABD Başkanı Franklin Rooswelt “Politikada hiç bir şey tesadüf değildir. bir şey vuku buluyorsa bilin ki önceden planlanmıştır.” demiştir.

    1999 yılında bölücü terörist başı Öcalan (tam bu sırda Akillerin tarafından bir ses yükseliyor.“Bölücübaşı” demeyin.) Doğru, haklısınız, unuttum, af edersiniz eli kanlı katil Öcalan CIA ve MOSSAD tarafından Türkiye’ye derdest edilip teslim edildiği zaman, “NEDEN” diye çok düşünmüştüm. Ama şimdi, siz burada otururken bunun nedenini çok iyi anlıyorum. Ve küçük kareleri büyük fotoğrafa yerleştirdiğim zaman, bir YAP-BOZ gibi fotoğraf tamamlanıyor.

    İKİZ YASALAR- Vakıflar Yasası- AB Yerel Yönetimler Özerklik Şartı, Birleşik Belediyeler Yasası, Kalkınma Ajansları ve daha niceleri…

    Bir de 2.Oslo görüşmeleri var. Habur rezaleti var. “Sizinle savaşanlar şimdi içeride” “Kanunu sizin için değiştirdik. Hakan Fidan…

    Sonra Akiller’in tarafına dönerek Şükrü Karatepe’ye soruyorum. “Sn. Karatepe; vatandaşın yaşam hakkı Anayasa’nın teminatı altındadır. Öyle değil mi?” Karatepe zor duyulur bir sesle cevaplıyor. “Evet, öyledir.” O zaman sivil, genç, yaşlı, kadın, erkek, çocuk ve hatta bebek resmi kayıtlara göre 40.000 kişinin yaşam hakkını elinden alan teröristlerin sınır dışına çıkmasına bu devlet nasıl izin veriyor?

    Onlar sadece bu insanları öldürmekle yetinmemiş, devletin topraklarına göz dikmiş ve Cumhuriyet rejimini yıkmaya yeltenmişlerdir. Öcalan açıkça itiraf etmektedir.

    “Bu bir isyandır ve ben de bu isyanın lideriyim.” Madem devlet , vatan topraklarını bölmek için isyan eden bu teröristlerin silahlarıyla birlikte ülkeyi terk etmelerine işledikleri büyük suçun cezasını çekmeden-ki bu suç ihanet-i vataniyedir- izin veriyor, o zaman sahte belgelerle ve hukuksuzca senelerdir Silivri zulüm hanesinde, Hasdal’da yatan kişilerin de salıverilmesi gerekmez mi?

    Bunun yanı sıra bölücü başının Nevruz’da okunan mektubu CIA uzmanları tarafından kendisine dikte ettirilmiştir. Ayrıca bu süreç de CFR’nin isim babası olan iktidar partisinin de politikası değildir. Küresel çeteler bu yol haritasını çizmişlerdir. Üstelik PKK sadece çekilir gibi yaparak, üst kademesi ile bölgedeki şehirlere yerleşmektedir. BDP Eşbaşkanı Demirtaş “Kürt ulusu ulusal birliğine ve özgürlüğüne kavuşana kadar mücadelemiz devam edecektir.” demiştir.

    “Suçluyu övmek ve suçluya yataklık etmek” 5237 sayılı TCK 210-214-215/1-216 ve 217 maddeler gereği suçtur ve en az iki yıl hapis cezasını gerektirir. Ve sizler bu suçu işlediğiniz için yargı önüne çıkabilirsiniz.

    Beyler, hanımlar size bir teklifim var. Madem bu sürece bu kadar çok güveniyorsunuz. Size bir önerim var. Böylesine şaşaalı bir yerde milletin parasını har vurup, harman savuracağınıza gelin hep birlikte, yüreğiniz yetiyorsa eğer Cumhuriyet Meydanı’na, Konyaaltı’na, Kepez’e, Aksu’ya, Sütçüler’e gidelim. Millete anlatın bunları ve tepkilerini görün.

    Size bir de mesaj getirdim. Şehit Uğur Bilgiç’in anası Fatma kadın ” Benim ciğerimi 13 Temmuz 1995′te bölücü katiller Hakkari/ Çukurca’da söktüler, ocağımı söndürdüler. Ben her gece oğlumun tabutuna örtülen, şehidimin kanı bulaşmış al bayrağı koynuma alarak uyuyorum. Ne o katillere ne de onların destekçilerine, ne bu dünyada ne öbür dünyada hakkımı asla helal etmem.”

    Sustum ve elimden mikrofonu bıraktım. Salonda esen buz gibi havanın ve bana yönelen kin dolu bakışların farkındaydım. Çok yorulmuş ve susamıştım. Ama ALLAH şahidimdir ki onların bir yudum sularını dahi içmedim. Her tarafım titriyordu. Sanki yabancı devlet ajanlarının, işgalci düşman kuvvetlerinin arasındaydım. Yanımda oturan Akdeniz Üniversitesi ADT’den genç bir arkadaşım, “Sinirlenme Figen Hocam,” dedi.

    Benden sonra diğer katılımcılar konuştu. Bir kaç dakika konuşalnar da vardı, on beş-yirmi dakika da. İçimizdeki hainler iş başındaydı. Hele bir tanesi- bu yazının devamında sizinle paylaşacağım- Türk milletini kurtlar sofrasına yatırmaktan asla çekinmiyordu.

    Elimde Isparta ve Antalya “Akiller Toplantıları”nın notları var. Hem benim halen neden çağrıldığımı anlayamadığım toplantının devamını hem de diğer notları size aktaracağım.

    Ama şunu çok iyi biliyorum, bu millet, bu büyük millet hainlere asla geçit vermeyecektir.

    ” Bu yazıyı size telefonuma kaydettiğim ses kaydından aktardım.”

    İLK KURŞUN

  • ÇOCUKLARA UTANMADAN BAKABİLECEK MİYİZ?

    ÇOCUKLARA UTANMADAN BAKABİLECEK MİYİZ?

    tecavuz2

    Fazlı KÖKSAL / Ortak Ses

    24 Mayıs 2013 Cuma 21:05

    Bugün bazı gazetelerde “Utanç Haritası” Başlıklı bir haber yer aldı;

    “Adalet Bakanlığı verilerine  göre  İstanbul’da 2011 yılında bin 486 tecavüz, 2 bin 488 çocuk istismarı, 2 bin 223 taciz davası açıldı. Açılan davalar baz alındığında İstanbul’u tecavüzde İzmir (568) çocuk istismarında Ankara (1162) izledi.Adana’da 461 tecavüz, 656 çocuk istismarı ve 291 taciz davası açıldı.  Antalya 432 tecavüz, 548 çocuk istismarı, 473 taciz davasıyla dikkat çekti. Gaziantep 558, Bursa 545, Mersin de 500 çocuk istismarı davası açılırken  Kayseri’de de  263 tecavüz davası, 374 çocuk istismarı davası ve 273 taciz davası görüldü. Konya, 609 çocuk istismarı davasıyla ilk 5 il arasında yer aldı. Konya 354 tecavüz ve 438 taciz davasıyla da  utandıran listede ön sıralarda yer aldı.  Samsun’da ise 418 çocuk istismarı davası açıldı. Tunceli’de 2011 yılında 3 tecavüz, 5 çocuk istismarı, 3 taciz davası açıldı. Diyarbakır’a ait veriler ise şöyle: Tecavüz davası: 92, çocuk istismarı davası: 193, taciz davası: 75.”

    Kısacası ülkemizin tüm illerinde çocuklara yönelik tecavüz vakası yaşanmış…

    Ankara ve İstanbul’da bini aşkın, çoğu ilde yüzlerce “çocuk tecavüzü”, bunlardan daha fazla da “çocuklara cinsel istismar” davası açılmış.

    Bunlar yalnızca mahkemelere intikal edenler…

    Toplumsal baskı, dışlanma ihtimali,  ensest ilişki, çocuğun geleceği vb. nedenlerle mahkemelere intikal etmeyen olay sayısının bunun en az üç-dört kat fazlası olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz…

    Gerçekten utanacak durumdayız..

    Bu haberi okuduktan sonra, ben bir çocuğun yüzüne baktığımda bu kadar şerefsizin yaşadığı bir toplumun ferdi olmanın utancını yaşayacağım…

    Ya gerekli tedbirleri almayanlar/alamayanlar?

    İnsanlara 3; 3 yetmez 5 çocuk önerenler?

    Bu tecavüz olayların bir istatistiği var mıdır?

    Tecavüz edenler kimlerdir?

    Tahsil düzeyleri, psikolojik sağlıkları, yetiştikleri ortamlar vb..

    Tecavüzün muhatapları kimdir?

    Ailelerinin yapıları (eğitim, gelir, çocuk sayıları vb) , yaş grupları vb..

    Tecavüz olayı hangi ortamda meydana gelmiştir?

    Park, açık arazi, işyeri, ev vb..

    Tecavüzcü ile tecavüze uğrayanın ilişkileri nedir?

    Akraba, aile yakını, aile düşmanı, komşu, herhangi bir ilişkisi olmayan vb..

    Devletin elinde böyle veriler var mıdır?

    Böyle veriler varsa değerlendirilmekte midir?

    Benzer olayların tekrarlanmaması için tedbirler geliştirilmekte midir?

    Mesela; Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı bu konuda ayrı ayrı veya  ortak bir çalışma yapmışlar mıdır?

    Bu sorulara evet cevabı almayı o kadar çok isterim ki..

    Çok çocuklu aile yapısının gerekliliğine ben de katılıyorum. Ama, o aillerin; gelirleri ve eğitim düzeyleri ile o çocukları gerekli sevgi ve koruma ortamında yetiştirecek, yapıda olmaları ve onlara iyi bir gelecek sunmaları şartıyla… Çocuklara bu şartları veremiyecek ailelerin çocuk yapmalarının bir anlamı var mıdır?

    Sırf çocuk yapmak için çocuk yaparsak, gelecekte yüzümüz daha çok kızarır. Çocuklarımızdan daha çok utanırız…

  • ERDOĞAN’DAN BİR YOL HARİTASI DAHA

    ERDOĞAN’DAN BİR YOL HARİTASI DAHA

    Başbakan Erdoğan ABD ziyareti öncesi yaptığı açıklamada Kuzey Irak yönetimiyle petrol aramaya yönelik Exxon Mobil’le birlikte adım attıklarını söyledi.
    Kuzey Irak yerel yönetiminin anayasal olarak tasarruf yetkisi olduğuna ve bu tasarrufu Türkiye ile paylaşmaya hakkı olduğuna dikkat çekti.
    “Dünyanın değişik ülkeleri Irak’ın değişik yerlerinde gelip petrol arayıp çıkarmaya, bunu petrol piyasalarına sürmeye kadar adımlar atıyorlar.Kapı komşumuz olan Irak’la Türkiye’nin karşılıklı çıkar hesabına dayalı adımlar atmasından daha doğal ne olabilir” dedi.

    *
    Dün AKP Merkez Karar ve Yönetim Kurulunda Başkan Obama ile yapılan Suriye görüşmeleri de konuşuldu.
    Erdoğan,”Özellikle Suriye konusunda tam mutabakata vardık.Olumlu ve yapıcı değerlendirmeler yaptık. Bir problem yok. Ama Rusya’ya yapacağımız ziyaret de çok önemli” derken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yapacağı görüşmenin ardından yeni yol haritası belirleyeceğini açıkladı.

    *
    Bakınız,hükmü kalmayan eski yol haritası şöyleydi!
    Öncelikle ABD’nin Türkiye’den Avrasya’ya radikal dönüşümler için verdiği savaşımda egemenliğini, bir kısım halkın kanaatleri veya hükümetlerle değişmeyecek denli köklü ilişkiler üzerinden geliştirmek üzere devletin en üst yönetimi ve askerle kurduğu yakınlıktan oluşturduğu ve bunu güvencesi olarak değerlendirdiği durum devam etmektedir.
    Hâlâ Türkiye’de siyasi ve askeri kanat; demokratikleşmeyi öngören ABD, kürdlerin demokratikleşmesini öngören İsrail ve askere strateji veren NATO unsurları ve Erdoğan ve Gülen’e bağlı unsurların bileşkesinde Milli İstihbarat Teşkilatınca yönetiliyor.

    *
    Fakat -birincisi, ABD’nin Türkiye’yi model ettiği Arap İslam ülkelerinde ulusal devlet modelinin aşılarak Ortadoğu’nun sınırlarının anlamsızlaştırılması ve Osmanlı modelinde herkese ortak vatan edilmesi projesi Arap Baharının işletildiği her ülkede tıkanmıştır.
    İkincisi; ABD -hâlâ, ekonomik büyümeyi nasıl arttıracağı,nasıl istihdam sağlayacağına dair ciddi bir çözüm planı olmamasından kaynaklanan sıkıntısıyla Orta Doğu sorunları çözümüne doğrudan müdahale edemiyor.

    *
    Bu durumda ABD’nin, İsrail’in güvenliğini merkeze alıp Filistin ile yeni bir barış sürecini başlatması türevi olarak,
    Suriye savaşının yayılarak radikal bir çatışmaya dönüşmesi tehlikesinin önüne geçmesi,
    Sonra İran’ın yüzde 20 oranında zenginleştirilmiş uranyum sevkinin yapılması, gelişmenin her kademesinde uygulanan yaptırımların peyderpey kaldırılması halinde esnek tutum alacağı öngörüsüne diplomatik yaklaşım sağlaması gerekiyor -ki, başka çaresi de bulunmuyor…

    *
    Bu yüzden Rusya ile stratejik müttefiklik ilişkisi yeniden düzenlenmiştir.
    İşin sonunda meşruiyeti ve güvenilirlik sorunu ile tartışılan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde, ulusal çıkarları için ayrıcalıklı pozisyonlarını dünya siyasetinin belirleyicisi yapan mevcut statükonun değişimi,
    Eski dünyayı düzenleyen NATO, IMF, Dünya Bankası ve AB gibi gerek ekonomik gerek siyasi kuruluşlarla uluslararası sistemin yeniden düzenlenmesi gereğini paylaşım kavgasının karşılıklı olarak paylaşımın dengelenmesine dönüştürülmesi konusunda Rusya ile anlaşılmıştır.

    *
    Birinci adımda; Orta Doğu jeopolitiğinde çıkarlarını dengeleyen ABD ve Rusya, üçüncü taraflar ne kadar kem-küm ederse-etsin yeni bir Suriye oluşumu çerçevesinde Cenevre’de uluslararası bir konferans düzenlenmesi, Esad hükümeti ile muhalefetin müzakere masasına oturması ve iç savaşın sona erdirilmesini kararlaştırmıştır.
    İkinci adımda; ABD ve Rusya’nın ortak istihbaratıyla sebep-sonuç ilişkisi çerçevesinde Orta Doğu’nun radikal örgütleri tasfiye edilecektir.
    Üçüncü adımda; diplomasi esasında İran nükleer programı barışçıl yola dönüştürülecektir.

    *
    Bütünüyle bu noktada -işte;İsrail’in güvenlik ihtiyaçları -rağmen,,ABD’nin ekonomik zorunlulukları, İslam ülkelerinin yaşadığı karmaşa,Suriye’de kronikleşen savaş,her yerde yayılmış radikal örgütler -derken;
    Başbakan Erdoğan’ın vizyonu da -giderek, Suriye ve Irak jeopolitiğinde çıkarlarını teminen “bölgeyi kazanan petrolü ve Misak’ı Milli topraklarını da kazanır” sınırına dayandırılmıştır…

    *
    Yine de Erdoğan o iştiha ile Türkiye’yi zengin kaynaklar ve transit yolu üzerinde dört devlet arasında bölüşülmüş Kürdistan’ da genişlemeyi düşünmekte ve PKK Kürtleri ile çözüm süreci işletmektedir.
    Ne ki -şimdi,bu coğrafyada ABD’nin Rusya ile arasında kurduğu paylaşımın dengelenmesine projesi yürütülüyor.
    Erdoğan uyguladığı çözüm süreciyle Türkiye’de Demokratik özerklik ya da demokratik otonomiyi geliştiriyor.
    Yeni Suriye oluşumunda Kuzey’deki Kürtlere de demokratik özerklik ya da demokratik otonomi düşünülüyor.
    Irak’ın kuzeyinde ise kendi üstünde başka egemenliği kabul etmeyen Kürdistan ulus devletinin oluşturulması gün sayıyor.

    *
    Herşey mükemmel bir siyaset mimarisi çerçevesinde gelişiyor.
    İsrail-Filistin barış görüşmeleri öncesinde HAMAS ve El Fetih örgütleri tek bir hükümet kurmaya çalışıyor.
    İki örgüt arasında politik bölünmüşlük bir sonuc alınmasını engelliyor -ama, bölgenin diğer sorunlarının çözümü İsrail-Filistin barışını zaten en son noktaya atıyor.
    İşte Cenevre Konferansı hazırlıkları sürerken, Suriye’de taraflar arası müzakerelere katılacak isimler belirleniyor.
    ABD diplomatik çözüm arayışları öncesi sürdürmekte olduğu soğuk savaştan taviz vermediğini gösterircesine,Senato Dış İlişkiler Komisyonunda İran’ın nükleer silah yapma kapasitesini mümkün olduğunca azaltmak için ek kısıtlamalar koyuyor…

    *
    Yeni Suriye ve Türkiye’de Kürdistan demokratik otonomisi, Kuzey Irak’ta bağımsız Kürdistan Ulus Devleti sarmalında Başbakan Erdoğan’a gelince;
    Bağdat Merkezi Irak Hükümeti izni olmadan bir enerji anlaşmasının imzalanmasını anayasaya aykırı bulmaktadır-bu çerçevede, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın çalışma lisansını da iptal etmiştir.
    Meğer bölgede paylaşımın dengelenmesi sürecini işleten ABD; Kürtler ve Türkler arasında bir anlaşma imzalanmasını engellemek için çok çaba sarf etmekte, Mesut Barzani’yi Bağdat’ın onayı olmadan Türkiye veya herhangi bir tarafla bir anlaşmaya imza atılmaması yönünde uyarmaktadır…

    *
    Başbakan Erdoğan ABD ziyareti öncesi yaptığı açıklamada Kuzey Irak yönetimiyle petrol aramaya yönelik Exxon Mobil’le birlikte adım attıklarını söylüyor.
    “Bu Stratejik ve milli çıkarlarımızın söz konusu olduğu bir konudur ve ABD’den farklı düşünüyoruz” anlamında davranıyor.
    Exxon-Türkiye Kuzey Irak Petrol İşbirliği ile Exxon’un mevcut sahalarına ortak olarak girmeyi,başka sahalara da bağımsız girmeyi öngörüyor, Rusya petrol firmalarıyla da ortaklık arayabileceğini düşünüyor!

    *
    Nasılsa İsrail-Filistin barışı öncesinde bölgede çözümlenecek çok sorun çok da zaman vardır.
    Nasılsa ABD krizin çözümü önüne koyduğu “Esad’sız çözüm” rezervini kaldırmış -bu suretle,ABD ve Rusya’nın liderliğinde Suriye İç Savaşında Cumhurbaşkanı Esad’ın Uluslararası Ceza Mahkemesine sevkedilmesine karşılık muhalif unsurların ve destekçileri Başbakan Erdoğan ile Türkiye’nin de bu suça iştirakte olduğu iddiasının taraflarca kabul edildiği -bu suretle, müzakerelerde hükme bağlanan çoğulcu parametrelerin uluslararası sistem ağlarına yansıtılacağı süreç başlamıştır.
    Şimdi dost ABD müttefiki Başbakan Erdoğan’ı bu amaçla Rusya’nın önüne koyuyor; yeni yol haritası budur…

    25.5.2013

  • Suriye’deki çatışmalar bölgeselleşebilir…

    Suriye’deki çatışmalar bölgeselleşebilir…

                                             Başbakan Erdoğan ile Dışişleri Bakanı Davutoğlu’nun Suriye’de uyguladıkları hatalı politikalar, bölgede en büyük zararı Türkiye’ye vermiştir. Suriye krizi ile birlikte bu politikaların faturası 1,5 milyar doları aşmış bulunuyor. Bundan sonra bu rakamın daha nereye dayanacağını şu an için kimse bilemiyor.

                                             Teşhisleri doğru koymak gerekiyor:

                                              Bugün artık Suriye’de Esad ile Suriyeli muhalifler çatışmıyor. Ülkede ithal güçlerin savaşı var. Nusra Cephesi, Türkiye’nin de bugüne kadar desteklediği bir örgüt olarak biliniyor. El Kaide’ye bağlılığını açıklamış olan bu örgütün dışında 4 ayrı aşırı İslamı grubun da Esad’a karşı savaştıkları biliniyor.

                                                   ESAD MUHALİFLERİ EZMEYE BAŞLADI

                                                       Suriye Devlet Başkanı Esad, kendi ordusunun yanı sıra İran destekli Hizbullah örgütünün desteğini alarak muhaliflerine karşı savaş veriyor. Son bir ay içinde Suriye ordusuna Lübnan’dan binlerce Hizbullah militanı katıldı. Güç kazanan Suriye ordusu, daha önce muhaliflerinin eline geçen çok kritik noktalara ani baskınlar yaparak zorlu çatışmalardan sonra bu yerleri yeniden ele geçirdi.

                                              Suriye’de bulunan Batılı gazeteciler, son bir hafta içinde Esad güçlerinin muhaliflere karşı mevzi kazandığını, çatışmaların bölgesel bir savaşa doğru yol alabileceği görüşünü paylaşıyorlar. Bir yıldan bu yana El Nusra Cephesi’nin elinde bulunan stratejik bazı yerlerin de yeninden Esad yönetimine geçtiği haberleri geliyor.

                                               Burada şu konuyu da görmezden gelemeyiz:

                                                 Hizbullah, sadece bir örgüt olarak görülmüyor. Lübnan Hükümeti’nin de en büyük ortağı olarak değerlendiriliyor. 2006 yılında İsrail’e yenilgiyi tattırmış olması nedeni ile değer kazanmış. İsrail ile savaşmayı göze alabilen bir örgüt olarak şimdi Suriye’de Esad muhaliflerine karşı savaşması da Hizbullah’ın artısı olarak değerlendiriliyor.

                                                       HİZBULLAH İSRAİL’İ KAŞIYOR MU?

                                                          Yazımızın başlığını “Suriye’deki çatışmalar bölgeselleşebilir” diye attık. Hizbullah, İsrail’in de en büyük düşmanı. Golan Tepeleri’nde İsrail’e ait bazı araçların yok edilmesinde Hizbullah’ın parmağının olduğu söyleniyor. Bu, bir yerde İsrail’i de savaşın içine sokma taktiği olabilir mi? Bu noktada, Hizbullah eğer İsrail’i çatışmaların içine çekebilirse, bu bir yerde Esad muhaliflerinin meşruiyetini yitirmesi anlamına da gelir. Bu da bir taktiktir. İsrail, dolaylı da olsa savaşın içine girerse, İran boş durmayacaktır. Kaldı ki, Suriye’ye baştan bu yana destek veren Rusya’nın varlığını da unutmamak gerekiyor. Bu arada şunu da ekleyelim, Rusya Golan Tepeleri’ndeki çatışmalardan tedirginlik yaşayabilir.

                                                  Şimdi, bu güçler Suriye’de birbirine üstünlük kurmak için mücadele ediyorlar. Suriye’de savaşan gruplara baktığımızda bu savaşın Esad ile Suriyeli muhalifleri aştığını da görmüş oluruz.  Eğer, Haziran ayında toplanması planlanan Cenevre görüşmelerinde kalıcı bir barış için karar çıkmaz ise, Suriye’deki çatışmaların da daha uzun süre devam edeceği görülecektir.

                                                     TÜRKİYE’NİN KONUMU

                                                        İşte biz, bütün bu gelişmelerin iyi değerlendirilmesi gerektiği görüşündeyiz. Bu, Türkiye’nin Suriye üzerinde oynadığı politikalarda köklü değişikliklere gitmesi gerektiği gerçeğini de ortaya koyuyor. Bugüne kadar Suriye batağına boğazına kadar batan Türkiye, bu yükü daha ne kadar taşıyacak? Ya da bir bölgesel savaşta nasıl bir tavır sergileyecek? Bu bölgesel savaşın mezhep çatışmalarına dönmesi halinde Türkiye bunun dışında kalabilir mi? Ortada o kadar çok sorun var ki, biz bu nedenle Suriye konusunu hep bugünlerde ön planda tutuyoruz.

                                                  Dikkat edilecek olursa, Suriye konusunda Türkiye’nin birlikte yola çıktığı ülkeler ortalarda görünmüyor. En büyük müttefikimiz Amerika bile Başbakan Erdoğan’a Amerika gezisinde görüşmelerde “Başınızın çaresine bakın” demiştir. Suudi Arabistan, Katar gibi ülkeler arazi olmuştur. Bunlar yetmiyormuş gibi Türkiye bir de komşularıyla sorunlu hale gelmiştir. 400 bine yakın Suriyeli sığınmacı da bu işin tuzu-biberidir.

                                                          Ortada böyle bir tablo var. Bölgede sıkıntı daha da büyüyor. Türkiye, kaderi ile baş başa bırakılmıştır. Birkaç ay ömür biçilen Esad, iki yıldan fazladır ülkesinin başında bulunuyor. Bundan sonrası da bilinmiyor. Bütün bunlara karşın “Suriye politikalarımızdan vaz geçmeyeceğiz” demek hatalar zincirine yeni halaların eklenmesi anlamına gelmez mi?

                                                 

  • AMERIKAN SENATOSUNDAN EL-KAIDE’YE DESTEK

    AMERIKAN SENATOSUNDAN EL-KAIDE’YE DESTEK

    Senato’dan Suriyeli Muhaliflere Silah Yardımına Onay
    Çarşamba, 22 May 2013 02:22 AM

    senatoABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesi, Suriyeli muhaliflere silah yardımı yapılmasını içeren tasarıyı onayladı.

    Komite Başkanı Demokrat Robert Menendez ile Cumhuriyetçi Bob Corker tarafından sunulan tasarı, komitede 3’e karşı 15 oyla kabul edildi.

    Suriye’de 2 yıldır devam eden çatışmalar süresince ABD Kongre üyelerinin onayladığı bu türden ilk askeri adım niteliği taşıyan tasarının şimdi Senato Genel Kurulu’nda görüşülmesi bekleniyor.

    “Suriye’nin Geçiş Sürecine Destek” adlı tasarı, ABD hükümetince kapsamlı bir inceleme sürecinden geçen Suriyeli muhalif gruplara sınırlı ölçüde silah ve silah dışı yardım ve askeri eğitimin verilmesi, Esed rejimine silah ve petrol ürünleri satışına yaptırımlar getirilmesi, Suriye halkına insani yardımlar sağlanması ve Esed sonrası bir Suriye için planlamaların yapılmasını içeriyor.

    “Suriyeli silahlı muhalif gruplara, silahlar, askeri eğitim ve silah dışı malzeme sağlama” yetkisi tanıyan tasarıda, “ABD hükümetince kapsamlı bir inceleme sürecinden geçen, insan hakları, terörizm ve kitle imha silahlarının yayılmasının önlenmesi konularında belirli kriterleri karşılayan grupların, bu yardımlara hak kazanabileceği” belirtiliyor.

    ABD Kongresi’nin bazı üyeleri, Başkan Barack Obama’ya, Suriyeli muhaliflere yardım için daha fazla adım atması yönünde baskı yapıyor. Bununla birlikte, Kongre’deki her iki partiye mensup üyelerden, Suriyeli muhaliflere silah sağlanmasının, bu silahların El Kaide ile bağlantılı olanlar da dahil “yanlış ellere” ulaşması riskine dair endişeler de dile getiriliyor.

    Tasarının Kongre’den geçmesi için önce Senato Genel Kurulu’nda, daha sonra da Temsilciler Meclisi’nde onaylanması gerekiyor ancak cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi’nde, Suriyeli muhaliflerin silahlandırılmasına yönelik isteğin daha az olduğu biliniyor. Bu nedenle tasarının Kongre’den geçip geçmeyeceği ve imza için Başkan Obama’nın masasına gelip gelmeyeceği şu an için belirsiz.
  • IMF’YE CENAZE NAMAZI

    IMF’YE CENAZE NAMAZI

    IMF’ YE İZMİRDE CENAZE NAMAZİ – TIRMANAN DIS BORCLARIMIZ
    pulat tacar

    Benim ekonomi konusunda onemli (uluslararasi ) gorevlerde de bulunmus iki dostum var. Bu mesaji esas onlara yollamaktayim. Kendilerini bilirler. Adlarini yazmayayim. Zira herkes yatirimimi nereye yapayim diye baslarini agritir.

    Bu dostlar hep kamu menfaatine calistiklari icin culsuz kalmislardir. Kamu gorevinden sonra da ceplerini doldurmak icin ozel sektorde spikosculuk -danismancilik gibi islere de girmediler. Sovanin yasini yazin yiyorlar, geriye kalanini da kis aylarinda , gecinip gidiyorlar

    Efendim,

    Allah’a cok sukur Turkiye’miz, melun, ve mesh’uum IMF’ye olan borcunun son taksidini bugun 14 Mayis 2013 te odedi. Sayin Babacan kameralarin onunde “push the button” yapti . Benim en sevdigim el hareketi ve karaoke biciminde soylenen sarkidir bu…..

    Benim iki arkadasimdam biri İzmir civarinda su aralar

    Bugun Musluman gencler, İzmir’de Konak meydaninda IMF’nin cenaze namazini kildilar.Arkadasim da elbet aralarindadir diye baktim. Ne de olsa eski bir yakin dostunun cenazesine gider ve hocafendi “atin denize bu tabutu ” dediginde bir el verir diye dusundum. Gitmemis, nankor.

    Sonunda musulman gencler, haklarini helal de etmedikleri mevtayi denize onsuz attilar.

    Zeki Muren’in talimde eline verilen el bombasini “kahrol dusman” diyerek nasil attigini bilir misiniz? İste aynen oyle

    Pek nezih ve zeka kalitesi ile estetik olculeri yuksek bir torendi yapilan. EXPO İzmir’e laayik. Cok sukur Allahima…

    Neyse, derken 5N1K yayininda Cuneyt Ozdemir Sabah gazetesinden ekonomist yazar Suluman beyi konusturdu. Bu zat zamaninda da IMFden borc alinmasina karsiymis. Pek memnundu. “Benim dediklerim cikti ” dedi

    Tam o sirada – hic kuskusuz cehepeli munafiklardan biri- pismis asa su katmak istemez mi? Turkiye’nin borcu altiyuzkusur milyar dolaras demez mi? Yani “pusdibatin” ettiler ama, IMF’den almadiklari borcu baskalarindan almislar. Turkiye’nin su sirada toplam borcu 1 Tirilyon yeni Turkis demez mi? Oha oldum ! birden… Bunu da genclerden ogrendim, aynen, o bicim.

    Suluman bey (Sayin Cumhurbaskani degil) hemen cevirdi kazin altindaki gazi- yemek yansin istemedi- o borc ozel sektorun borcu dedi;

    Veee Ben tam olup bitenleri helecanla izlerken, sevgilim geldi; Alaman televizyonunda “Rosenheim Polisleri” varmis.Onu gorecekmis. Kumandayi ver dedi ve push the button yapti

    Ciktim odama. Notlar almisim bir yerlere, Gercegi hem o iki iktisatci arkadasa sorayim, hem de monser dinozorlardan cevap veren olur belki , beni aydinlatirlardedim. Aldim elime kalemi, yazdim basima geleni.

    Dostlar, gardaslar, bacilar

    Kurtarin beni, meraktan.

    Turkiya’mizin 2002 de kamu dis borcu 129,6 milyar dolaros iken bu 2012 de 336,9 dolarosa cikmis. % 425 artmis.

    Turkiya’mizin ozel sektorunun dis borcu ise ayni donemde 43,1 milyardan 226 milyar dolarosa cikmis.

    (“Vermeselerdi, veren dusunsun” diyetrek pis pis siritsak mi?)

    Turkiya’mizin kamu ic borcu 155 milyar Turkisten 408 milyar Turkise cikmis 2002-2012 arasinda

    Tuketici kredileri ve Kredi karti borcları 6,54 milyar dan 255 milyar Turkise cikmis ayni donemde

    Simdi arkadaslar, (yayin yasagi gelmeden) su isin esasini bir anlatin

    1) Bu sayilar cehepeli munafiklarin uydurmasi midir? Herhalde oyledir degil mi? N ‘olur? Rahatlatin beni.

    2) Degilse, BORC YİGİDİN GAMCİSİDİR ama bu gamci daha ziyade lobuta benzemekte. Acitmaz mi nihayetimizi?

    3) Ankara Belediyesinin borcu basta olmak uzere Belediyelerin borclarinin hepisi kamu garantisi altinda midir?

    4) İstanbul Ganalinin maliyeti-Yeni havaalani maliyeti- ve diger buyuk ve de cilgin piroceler (Camlica Selatin camii serifi dahil) icin ongorulen rakamlar da eklenince kim nasil karsilayacak bu geri odemeleri ve piroce giderlerini?

    Yani nasil hazirlik yapsak? Yani, yasi sekseniyi gecmis olanlara is verirler mi? (Yani vekalet-i celileye donelim demedim, zinhaar) baska islerdir muradim. Yani,endiselendim. Ama yarin degerli dostlar beni rahatlatacak aciklama yaparlar belki.

    “Sen aldirma o munafiklara. Hersey gulluk gulistanliktir. Eset meselesini de halledim, Kimse tutatamaz bizi” diyeceklerdir.

    İsallah.

  • Suriye, tarihimizin en ağır dış politika hatası

    Suriye, tarihimizin en ağır dış politika hatası

    “AKP İKTİDARI TÜRKİYE’NİN SINIRLARINI  KANLI ARAP BAHARINA  VE TERÖR DALGASINA AÇMIŞTIR”

     dundar

    Mayıs 20, 2013 |

    Bilge diplomat Şükrü Elekdağ’dan çarpıcı analiz:

    Uğur DÜNDAR / SÖZCÜ

    Şükrü Elek­dağ, “AKP, Su­ri­ye­’de gir­di­ği ba­tak­tan çı­ka­bil­mek için kur­ta­rı­cı arı­yor­du Başbakan bunun için ABD’ye gitti. An­cak Oba­ma Tür­ki­ye­’yi yal­nız bı­rak­tı­” de­di…

    Sev­gi­li okur­la­rım,
    Baş­ba­kan Er­do­ğa­n’­ın Was­hing­ton zi­ya­re­ti­nin ön­ce­lik­li ko­nu­su Su­ri­ye kri­ziy­di. Baş­ba­ka­n’­ın Baş­kan Oba­ma ile yap­tı­ğı gö­rüş­me­nin asıl ama­cı, AB­D’­yi as­ke­ri alan­da ak­tif adım­lar at­ma­ya ik­na et­mek­ti. An­cak, 16 Ma­yı­s‘­ta­ki zir­ve­den son­ra ya­pı­lan ba­sın top­lan­tı­sın­da, Oba­ma, Bir­leş­miş Mil­let­le­r‘­i işa­ret ede­rek, AB­D‘­nin tek ba­şı­na Su­ri­ye­‘ye mü­da­ha­le­si­nin ye­ter­li ol­ma­ya­ca­ğı­nı söy­le­di. Ay­rı­ca çö­zü­me Rus­ya­‘nın da da­hil ol­ma­sı ge­rek­ti­ği­nin al­tı­nı çiz­di. Böy­le­ce Er­do­ğan-Da­vu­toğ­lu iki­li­si­nin ıs­rar­la kar­şı çık­tı­ğı Ce­nev­re­‘de ye­ni­den ya­pı­la­cak Su­ri­ye Kon­fe­ran­sı­‘n­da so­ru­na çö­züm aran­ma­sı zo­run­lu­lu­ğu­nu vur­gu­la­dı. Esa­d‘­ın git­me­si ko­nu­sun­da Baş­ba­kan Er­do­ğa­n‘­la ay­nı fi­kir­de ol­du­ğu­nu söy­le­mek­le ye­ti­nen Oba­ma, Türk Hü­kü­me­ti­‘nin bek­len­ti­le­ri­ni kar­şı­la­ya­cak hiç­bir söz ver­me­di. Bu­na rağ­men, 17 Ma­yıs Cu­ma gü­nü Tür­ki­ye­’de­ki ga­ze­te­ler ger­çek­le­ri çar­pı­ta­rak, du­ru­mu Türk ka­mu­oyu­na, “Er­do­ğan-Oba­ma zir­ve­sin­de tam mu­ta­ba­kat sağ­lan­dı­” şek­lin­de yan­sıt­tı­lar. Baş­ba­kan Er­do­ğa­n’­ın tüm ta­lep­le­ri­nin Oba­ma ta­ra­fın­dan ka­bul edil­di­ği iz­le­ni­mi­ni ya­rat­tı­lar. An­cak, ay­nı gün Broo­kings Ins­ti­tu­te­‘de bir ko­nuş­ma ya­pan Er­do­ğan, Oba­ma­‘nın İkin­ci Ce­nev­re Kon­fe­ran­sı öne­ri­si­ni ka­bul et­ti­ği­ni açık­la­dı. An­la­şı­lan, ba­sın top­lan­tı­sın­dan son­ra Be­yaz Sa­ra­y‘­da ve­ri­len ak­şam ye­me­ğin­de­ki mü­za­ke­re­ler so­nu­cun­da Baş­ba­kan, gö­rü­şü­nü de­ğiş­tir­mek zo­run­da kal­dı!
    Ben de her söy­le­di­ği doğ­ru çı­kan de­ne­yim­li dip­lo­mat, bil­ge in­san Şük­rü Elek­da­ğ’­a Baş­ba­ka­n’­da­ki bu tu­tum de­ği­şik­li­ği­nin ne gi­bi si­ya­si ve as­ke­ri so­nuç­lar do­ğu­ra­ca­ğı­nı sor­dum. İş­te

    CHP es­ki Mil­let­ve­ki­li Şük­rü Elek­da­ğ’­ın sar­sı­cı ana­liz­le­ri:

    ABD ak­tif rol al­ma­ya­cak

    ŞÜK­RÜ ELEK­DAĞ (ŞE): İzin ve­rir­se­niz ön­ce, Türk ta­ra­fı­nın Ame­ri­ka­‘ya han­gi ta­lep­ler­le git­ti­ği­ni kı­sa­ca ha­tır­la­ya­lım.
    Baş­ba­kan Er­do­ğan, Oba­ma­‘dan ne is­te­ye­ce­ği­ni Was­hing­ton zi­ya­re­tin­den he­men ön­ce AB­D‘­de ya­yın ya­pan NBC News te­le­viz­yo­nu­na ver­di­ği özel rö­por­taj­da açık­la­mış­tı. Er­do­ğan, Su­ri­ye hü­kü­me­ti­ni ken­di hal­kı­na kar­şı kim­ya­sal si­lah kul­lan­mak­la suç­la­mış ve Baş­kan Oba­ma­’nın Su­ri­ye­‘ye kar­şı ey­le­me geç­mek için ge­rek­li gör­dü­ğü kır­mı­zı çiz­gi­nin bu şe­kil­de aşıl­mış ol­du­ğu­nu vur­gu­la­mış­tı. Tür­ki­ye­‘nin AB­D’­nin Su­ri­ye­‘de uçu­şa ya­sak böl­ge ilan et­me­si ya da as­ker­le­ri­ni bu ül­ke­ye gön­der­me­si­ni des­tek­le­yip des­tek­le­me­ye­ce­ği so­ru­su­na ise Er­do­ğan, “Bu tür ope­ras­yon­la­rı Tür­ki­ye­’nin en ba­şın­dan be­ri des­tek­le­me­ye ha­zır ol­du­ğu­” ce­va­bı­nı ver­miş­ti. Ya­ni, Baş­ba­kan Er­do­ğan, Be­şar Esa­d’­ı dü­şür­mek için Oba­ma­’dan “ya­sak böl­ge­” ve­ya “gü­ven­li böl­ge­” te­si­si­ni -ki bun­lar as­ke­ri ope­ras­yon ge­rek­ti­rir- ya da mu­ha­le­fet güç­le­ri­nin mo­dern ve ağır si­lah­lar­la do­na­tıl­ma­sı­nı is­te­mek için Was­hingto­n’­a git­ti.

    UĞUR DÜN­DAR (UD): Pe­ki Oba­ma, Er­do­ğa­n’­ın bu ta­lep­le­ri­ni ka­bul et­ti mi?
    (ŞE): Ha­yır, ka­bul et­me­di. Oba­ma, Su­ri­ye kri­zi­nin ba­şın­dan be­ri Be­şar Esa­d‘­ın dü­şü­rül­me­si­ni is­ti­yor ve Esad yö­ne­ti­mi­ni gay­rimeş­ru ola­rak ni­te­li­yor. Fa­kat, Esa­d‘­ın dev­re dı­şı bı­ra­kıl­ma­sı­nın sa­de­ce dip­lo­ma­tik yön­tem­le­rin kul­la­nıl­ma­sı yo­luy­la ya­pıl­ma­sı­nı öne­ri­yor. Bu ba­kım­dan, Baş­ba­kan Er­do­ğa­n‘­ın Su­ri­ye­‘ye kar­şı as­ke­ri kuv­vet kul­la­nıl­ma­sı­nı ge­rek­ti­ren “u­çu­şa ya­sak böl­ge­” ve­ya “gü­ven­li böl­ge­” oluş­tu­rul­ma­sı hu­su­sun­da­ki öne­ri­le­ri­ne hiç­bir za­man sı­cak bak­ma­dı. Ni­te­kim Oba­ma, Esad yö­ne­ti­mi­nin dü­şü­rül­me­si­nin as­ke­ri de­ğil, dip­lo­ma­tik yön­tem­ler­le ger­çek­leş­ti­ril­me­si ge­rek­ti­ği­ni ba­sın kon­fe­ran­sın­da bir so­ru­ya ce­va­ben şu ifa­de­ler­le or­ta­ya koy­du: “A­sıl so­ru, bu­nun (Esa­d’­ın dü­şü­rül­me­si­nin) ne şe­kil­de ola­ca­ğı. Za­ten bun­la­rı ko­nuş­tuk. Su­ri­ye­’de­ki şid­det ve sı­ra dı­şı du­rum için si­hir­li for­mül yok. Ol­say­dı sa­yın Baş­ba­kan ve ben bu­nun­la il­gi­li ha­re­ke­te ge­çer­dik ve çok­tan bi­tir­miş olur­duk. Bu­nun ye­ri­ne yap­tı­ğı­mız şey, ulus­la­ra­ra­sı bas­kı­yı ar­tır­mak, mu­ha­le­fe­ti güç­len­dir­mek. Ce­nevre­’de­ki gö­rüş­me­le­rin, Rus­ya­’nın ve Su­ri­ye­’de­ki her ke­si­mi içe­re­cek si­ya­si ge­çi­şin tem­sil­ci­le­ri­nin de ka­tı­lı­mıy­la so­nuç ve­re­ce­ği­ni dü­şü­nü­yo­rum.” Ya­ni, Oba­ma bu ifa­de­ler­le AB­D’­nin Su­ri­ye­‘de ak­tif bir rol ala­ma­ya­ca­ğı­nı, ke­sin­lik­le as­ke­ri bir ope­ras­yo­nu dü­şün­me­di­ği­ni, Rus­ya ile iş­bir­li­ği ha­lin­de dü­zen­le­ne­cek İkin­ci Ce­nev­re Kon­fe­ran­sı­‘n­da dip­lo­ma­tik yön­tem­ler­le so­ru­na çö­züm ara­na­ca­ğı­nı vur­gu­la­dı. Bu­ra­da­ki “mu­ha­le­fe­ti güç­len­dir­me­k” ifa­de­si de kim­se­yi ya­nılt­ma­sın ve “si­lah des­te­ği­” şek­lin­de yo­rum­lan­ma­sın. Çün­kü Oba­ma ba­sın top­lan­tı­sın­da­ki ko­nuş­ma­sı­nın bir ye­rin­de “mu­ha­le­fe­ti si­ya­si ba­kım­dan güç­len­dir­me­” di­ye­rek bu hu­su­sa açık­lık ge­tir­di.
    (UD): So­nuç­ta, Was­hing­ton zir­ve­sin­de Baş­ba­kan Er­do­ğa­n’­a, çö­züm yön­te­mi ola­rak ABD ile Rus­ya­’nın bir­lik­te dü­zen­le­ye­cek­le­ri 2. Ce­nev­re Kon­fe­ran­sı­’nın top­lan­ma­sı da­ya­tıl­dı. An­la­dı­ğım ka­da­rıy­la bu se­fer­ki kon­fe­rans da, ön­ce­ki kon­fe­ran­sın te­mel il­ke­le­ri­ni be­nim­si­yor. Ya­ni, çö­züm sü­re­cin­de Be­şar Esa­d’­ın dev­re dı­şı bı­ra­kıl­ma­sı­nı ön­gör­mü­yor…

    Tür­ki­ye­’ye da­nış­ma­dı­lar

    (ŞE): Evet, Rus­ya bu ko­nu­da ıs­rar­lı… ABD, mu­ha­lif güç­le­rin yo­ğun si­lah yar­dı­mı al­sa­lar da­hi, Esad yö­ne­ti­mi­ni dü­şür­me şan­sı­na sa­hip ol­ma­dık­la­rı­nı ve çö­züm­de Rus­ya­‘nın ki­lit un­sur ola­rak öne çık­tı­ğı­nı gö­rün­ce, Mos­ko­va ile iş­bir­li­ği­ni ön pla­na çı­kar­dı. ABD ya­kın müt­te­fi­ki (!) Tür­ki­ye­‘ye da­nış­ma za­ru­re­ti­ni gör­me­den Rus­ya ile Su­ri­ye ko­nu­sun­da te­mas­la­rı­nı yo­ğun­laş­tır­dı. Ni­te­kim, 8 Ma­yı­s’­ta ABD Dı­şiş­le­ri Ba­ka­nı John Kerry, Mos­ko­va­’da Rus­ya Dev­let Baş­ka­nı Vla­di­mir Pu­tin ve Dı­şiş­le­ri Ba­ka­nı Ser­ge­i Lav­rov ile yap­tı­ğı mü­za­ke­re­ler so­nu­cun­da bir çö­züm for­mü­lü üze­rin­de an­laş­tı. Bu mu­ta­ba­kat, or­tak dip­lo­ma­tik gi­ri­şim yo­lu­nu açı­yor ve as­ke­ri mü­da­ha­le se­çe­ne­ği­ne ka­pı­yı ta­ma­men ka­pa­tı­yor. Bu ye­ni gi­ri­şi­me gö­re Mos­ko­va ile Was­hing­ton bir ulus­la­ra­ra­sı kon­fe­rans top­la­ya­rak 2012 Ha­zi­ra­n‘­ın­da Ce­nev­re­‘de üze­rin­de an­la­şı­lan fa­kat uy­gu­la­na­ma­yan mu­ta­ba­ka­tı esas ala­cak­lar. Ce­nev­re mu­ta­ba­ka­tı, 1) Su­ri­ye­’de ate­şin ke­sil­me­si­ni, 2) mu­ha­le­fe­tin de yer ala­ca­ğı bir ge­çiş hü­kü­me­ti ku­rul­ma­sı­nı ve 3) par­la­men­to ile baş­kan­lık için se­çim­le­re gi­dil­me­si­ni ön­gö­rü­yor­du. Bu mu­ta­ba­ka­tın o za­man ya­şa­ma ge­çi­ri­le­me­me­si­nin ne­de­ni, ABD ve Tür­ki­ye da­hil, Ba­tı­lı ve Arap dev­let­le­ri­nin uy­gu­la­ma­dan ön­ce Esa­d‘­ın çe­kil­me­si­ni şart koş­ma­la­rın­dan kay­nak­lan­mış­tı. Rus­ya ise Esa­d‘­ın bu ge­çiş sü­re­cin­de se­çim­le­re ka­dar iş­ba­şın­da kal­ma­sın­da ıs­rar et­miş­ti. Mos­ko­va­‘dan ya­pı­lan açık­la­ma­la­ra gö­re Kerry ile ya­pı­lan an­laş­ma, çö­züm sü­re­cin­de Esa­d‘­ın he­men çe­kil­me­si ön­şar­tı­nı içer­mi­yor. Bu­na mu­ka­bil, Esa­d‘­ın ge­çiş hü­kü­me­tin­de yer al­ma­sı da ön­gö­rül­mü­yor. Bu du­rum, Was­hing­to­n’­un es­ki po­zis­yo­nun­dan ge­ri adım at­tı­ğı­nı gös­te­ri­yor. Be­lirt­ti­ğim bu hu­sus­lar, Baş­ba­kan Er­do­ğa­n’­ın, Baş­kan Oba­ma­’yı Su­ri­ye kri­zin­de as­ke­ri yön­tem­le­ri öne çı­ka­ran da­ha ak­tif bir rol al­ma­ya ik­na et­mek şöy­le dur­sun, bi­la­kis şim­di­ye ka­dar kar­şı çık­tı­ğı Ce­nev­re Kon­fe­ran­sı­’nın top­lan­ma­sı­nı bir çö­züm yön­te­mi ola­rak ka­bul et­mek zo­run­da kal­dı­ğı­nı or­ta­ya ko­yu­yor.
    (UD): Bu nok­ta­da si­ze stra­te­jik önem­de bir so­ru yö­nel­te­ce­ğim. Er­do­ğan Hü­kü­me­ti Su­ri­ye­’de mu­ha­le­fe­ti or­ga­ni­ze et­ti, Öz­gür Su­ri­ye Or­du­su­’nun (ÖSO) ku­rul­ma­sın­da ön­de ge­len bir rol al­dı, bu şe­kil­de iç sa­va­şa an­ga­je ol­mak­tan da öte ta­raf ol­du. Aya­ğa kal­dır­dı­ğı, bir an­lam­da ate­şe sür­dü­ğü bü­tün bu in­san­lar Tür­ki­ye­‘den li­der­lik bek­li­yor­lar, si­lah teç­hi­zat ve fii­li as­ke­ri des­tek bek­li­yor­lar. Bu du­rum­da Tür­ki­ye ne ya­pa­cak?
    İki ayrı tehdit önümüzde…
    (ŞE): Bu du­rum Tür­ki­ye için çok cid­di risk ve teh­dit­ler ya­ra­tı­yor. Zi­ra An­ka­ra­‘nın ya­ra­tıl­ma­sı­na kat­kı­da bu­lun­du­ğu so­ru­nu çöz­me ka­pa­si­te­si yok. Bu ne­den­le gir­di­ği ba­tak­tan çı­ka­bil­mek için kur­ta­rı­cı arı­yor ve bu hu­sus­ta AB­D’­ye gü­ve­ni­yor­du. Ne var ki, Oba­ma kur­ta­rı­cı ol­ma­yı red­de­de­rek Tür­ki­ye­’yi yal­nız bı­rak­tı. İkin­ci Ce­nev­re Kon­fe­ran­sı top­lan­dı­ğı ve ABD-Rus­ya mu­ta­ba­ka­tı çer­çe­ve­sin­de bir ka­rar al­dı­ğı tak­dir­de, bu ge­liş­me Esad re­ji­mi­ne mo­ral des­tek sağ­la­ya­cak ve eli­ni kuv­vet­len­di­re­cek­tir. Ay­rı­ca, Ce­nev­re Kon­fe­ran­sı ka­rar­la­rı yü­rür­lü­ğe gi­rin­ce, mu­ha­le­fe­te ha­len ya­pı­lan ki­fa­yet­siz si­lah yar­dı­mı ta­ma­men du­ra­cak­tır. Bu şart­lar­da esa­sen çok par­ça­lı olan mu­ha­le­fet güç­le­ri za­yıf dü­şe­cek ve eri­me­ye yüz tu­ta­cak­tır. Bu du­rum­da, eğer ku­ru­la­bi­lir­se, ge­çi­ci hü­kü­met Su­ri­ye­’nin Ba­as Par­ti­si­‘nin ga­yet güç­lü ola­rak tem­sil edil­di­ği bir hü­kü­met ola­cak­tır. He­men be­lir­te­yim ki, bu, Was­hing­to­n’­la Mos­ko­va­‘nın ar­zu­la­dık­la­rı bir ge­liş­me ola­cak­tır; zi­ra her iki­si de, Su­ri­ye­’de bir Müs­lü­man Kar­deş­ler/Se­le­fi ha­ki­mi­ye­ti­ni ön­le­mek is­ti­yor­lar. Oy­sa bil­di­ği­niz gi­bi, AKP Hü­kü­me­ti­’nin ama­cı Su­ri­ye­’de Müs­lü­man Kar­deş­le­r’i ik­ti­da­ra ge­tir­mek­ti. AKP ik­ti­da­rı­nın ar­tık bu ha­yal­den vaz­geç­me­si ge­re­ki­yor… Şim­di risk ve teh­dit­le­re ge­li­yo­rum. Hü­kü­me­t’­in Su­ri­ye po­li­ti­ka­sı Tür­ki­ye­’yi iki ay­rı teh­dit­le kar­şı kar­şı­ya bı­ra­kı­yor. Bi­rin­ci­si, Su­ri­ye­’de ku­ru­la­cak Ba­as ağır­lık­lı hü­kü­met, Tür­ki­ye­’yi bir nu­ma­ra­lı düş­ma­nı ola­rak gö­re­cek ve ül­ke­mi­ze za­rar ver­mek için fır­sat kol­la­ya­cak­tır. İkin­ci ola­rak, Su­ri­ye­’de­ki mu­ha­le­fet güç­le­ri de -ki bun­la­rın ba­zı­la­rı el-Kai­de gi­bi te­rör ör­güt­le­ri­dir- Tür­ki­ye­’nin ken­di­le­ri­ni ya­rı yol­da bı­rak­tı­ğı dü­şün­ce­siy­le ül­ke­mi­ze kar­şı şid­det ha­re­ket­le­rin­de bu­lu­na­bi­lir­ler. Rey­han­lı gü­ven­lik ma­kam­la­rı­mı­za ib­ret ol­ma­lı… Uzun la­fın kı­sa­sı, AKP ik­ti­da­rı Tür­ki­ye­’nin sı­nır­la­rı­nı kan­lı Arap Ba­ha­rı­’na ve te­rör dal­ga­sı­na aç­mış­tır. Cum­hu­ri­yet dö­ne­min­de dış po­li­ti­ka­da en bü­yük ha­ta­lar de­yin­ce ak­la ilk ön­ce 1961’de Jü­pi­ter fü­ze­le­ri­ni Tür­ki­ye­’de ko­nuş­lan­dır­ma ka­ra­rı ve 1979’da Ro­gers Pla­nı­’nın ka­bu­lü ge­lir. An­cak, bun­la­rın do­ğur­du­ğu za­rar, AK­P’­nin Su­ri­ye po­li­ti­ka­sı­nın Tür­ki­ye­’yi kar­şı kar­şı­ya bı­rak­tı­ğı risk ve teh­dit­ler­le kar­şı­laş­tı­rıl­dı­ğın­da de­ve­de ku­lak ka­lır