· 2 Nisan 1920 tarihinde Ankara’da Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) açılması ile Türk tarihinde yeni bir dönem başlar.
· 20 Ocak 1921’de abu edilen anayasanın (1.md.) “Egemenlik kayıtsız koşulsuz milletindir”, 2. maddesinde “BMM milletin yegâne ve gerçek mümessilidir” ve 3. maddesinde ise “Türkiye Devleti Büyük Millet Meclisi tarafından idare olunur” denilmektedir.
· 1921 Anayasası egemenliğin millete ait olduğu belirtilmiş olsa da Kurtuluş Savaşı devam ettiğinden, saltanatın kaldırılması için şartlar uygun değildir
· Özetle “egemenlik” kendisine denk başka bir iktidar tanımaz. TBMM’ince saltanatın ve hilafeti kaldırması yalnız siyasi değil, hukuksal bir karardır da.
· Başta İngiltere olmak üzere İtilâf Devletleri ,Türkler arasında ikilik çıkarmak için Lozan Barış Konferansına, TBMM Hükümeti ile birlikte İstanbul Hükümeti’ni de davet eder. Osmanlı Hükümeti bu daveti kabul eder.
· Bu durum, Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın saltanatın kaldırılmasıyla ilgili düşüncesinin doğruluğunu teyit etmektedir.
· Bu durum aynı zamanda da millî mücadelenin ruhuna ve anayasaya aykırıdır.
· Bu durum saltanatın kaldırılması için haklı bir gerekçe olur.
· Bu garabet durma son vermek için Gazi Meclis 1 Kasım 1922 tarihinde kabul ettiği 308 sayılı yasayı ile halifelik ile saltanat birbirinden ayrılır ve saltanat kaldırılır.
· Türk Devrimlerinin en önemlilerinden biri gerçekleşir.
· Saltanatın kaldırılması ile İstanbul’daki Osmanlı Hükümeti de istifa eder.
· Son padişah VI. Mehmet(Mehmet Vahdettin), 17 Kasım 1922 tarihinde İngilizlere sığınır, ardından da İstanbul’dan İngiliz savaş gemisi ile ayrılmak zorunda kalır.
· Bu yasa ile Osmanlı Devleti hukukî olarak sona ermiş ve Türk Devrimlerinin en önemlilerinden biri gerçekleştirilir.
Türkiye’nin tam bağımsızlığı için devrim yasalarını kabul eden gazi Meclis’in ,başta Atatürk olmak üzere şerefli, namuslu üyelerini saygı ile anıyorum.1.11.2025 Cumartesi
Bir yanıt yazın