(Belge göster diyenler için)
18-Ağustos-1926 – 3995 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıdır;
Fener Rum Patrikhanesi’nin, farklı ülkelerdeki Ortodoks patrikleri Heybeliada Ruhban Okulu’nda toplamak için izin talep ettiği, Dahiliye Vekâleti’nin 10-Ağustos-1926 tarihli yazısından anlaşılmıştır.
Konu, inceleme komisyonu tarafından değerlendirilmiştir.
— Komisyon, yabancı patrik ve metropolitlerin* Türkiye içinde toplanmasının uygun görülmediğini,
– Ülkenin siyasi ve toplumsal şartlarının böyle toplantılara elverişli olmadığını,
– Böyle bir toplantıya izin verilirse yurtdışında Türkiye aleyhinde söylentilere yol açabileceğini,
– Siyasi sakıncalar doğuracağını, belirterek toplantıya izin verilmemesini önermiştir.
Ayrıca Heybeliada Ruhban Okulu’nun yalnız İstanbul’daki ruhban için bir okul olması gerektiği, bu sebeple yabancı ruhbanların okulda toplanmasına izin verilemeyeceği,
— Ruhban okulunun yönetiminin Patrikhane’den alınması ve Maarif Vekâleti tarafından atanacak bir müdür tarafından yürütülmesinin uygun olacağı bildirilmiştir.
Bakanlar Kurulu da bu görüşleri uygun bulmuş ve karar altına almıştır.
Tarih: 18-Ağustos-1926
Belgenin Tarihsel Önemi
Bu karar, Türkiye Cumhuriyeti’nin:
1- Patrikhaneye devlet-içi bir dini kurum statüsü verdiğini,
2- Patrikhaneyi “ekümenik” (uluslararası otorite) olarak tanımadığını,
3- Devletin egemenliği dışında uluslararası dini-siyasi toplantılara izin vermediğini,
4- Patrikhanenin ayrı bir siyasi otoriteye dönüşmesini engellemek istediğini, çok açık şekilde gösteriyor.
Bu belge bugün hâlâ akademik çalışmalarda “1926 Heybeliada / Panortodoks Kongresi yasağı” diye zikredilir.
— Metropolit, Hristiyanlıkta bir bölgenin tüm kiliselerinden sorumlu piskopos veya başpiskopos. Ortodoksluk’ta: Yunan Kiliselerinde Başpiskopos ile Piskopos arasında bir unvanken, Slav Kiliseleri’nde ve Antakya Patrikliğine bağlı kiliselerde Patrik ile Başpiskopos arasında bir unvandır.
Görsellerde belgenin eski yazılı ile birlikte Latin harfleriyle tekrar daktilo edilmiş halini de paylaşıyorum.
Yakup Yalvaç
Bir yanıt yazın