Bundan önce 77 model 18 yaşında ikinci el aldığım bir araba vardı.
Renault Flash.
Uzaktan uzağa hep gıpta etmiştim.
Keşşşe benim de olsa diye iç geçirmiştim.
Evren mesajımı almış, biraz geç olsa da.
Evet, sonunda benim de bir Flash’ım oldu.
Oldu da bana eskimenin, yaşlanmanın, eprimenin, çürümenin felsefesini yaptırdı.
Misal, eğer arabanın bir yerinden olağan olmayan bir ses geliyorsa, bu birşeyler kırılmak, ya da düşmek üzeredir.
Ya bir vida gevşemiştir, her an çıkabilir, ve onun sabitlediği şey bir anda elinde kalır.
Ya da bir kapı, ya da hareketli parçanın menteşesi çatlamıştır da, kırılmak üzeredir.
Hatta bu bulgudan hareketle arabada, ya da başka sistemlerde üç boyutlu mikrofon mimarisiyle sesin yerini hassas bir şekilde belirlemek ve olası arızaları önceden tesbit etmeye yönelik sistemleri düşündüm.
Bunun ilk örneğini, üs bölgelerinde ateşlenen silahın yerini kısa sürede belirleyen elektro akustik bir sistem oldu.
Belli ki, bu sistem çok ses getirmedi, bir daha sahadan bir haber almadım.
Misal, statik gerilimle, çürümeyle, ya da zamana bağlı olarak bir yerlerde bir arıza olmuşsa, mutlaka başka yerlerde de benzer arıza vardır.
Kendimden örnek vereyim.
39 yaşımda kalp krizi geçirdim, koroner damarlarımda üçünde aterosklerotik plak vardı.
Peki yalnızca üç koroner damarımda mı ateroskleroz vardı.
Hayır, mutlaka beyin damarlarımda, böbrek damarlarımda, aortamda falan da başka aterosklerotik plaklar vardır.
Henüz bunları tesbit edemedik.
Ama bekliyorum, bir gün bunlar da kendini ortaya koyacaktır.
Şimdilik boynun her iki yanında yer alan karotis damarlarından şüpheleniyorum.
Misal, statik gerilime maruz kalan bütün sistemlerde materyal yorgunluğu olur.
Bir araba takoz üzerinde garajda bile korunuyor olsa, illa ki zamanla malzeme yorgunluğu yaşar.
Malzeme yorgunluğu nedeniyle insanların kemiklerine takılan metal protezler asla tekrar kullanılamaz.
Çünkü zamanla galeta gibi kırılgan olur.
Daldan dala atlamak gibi olacak ama, bizim savaş uçaklarında ömür uzatma bakımları/tamirleri hemen aklıma geliyor.
Yorulmuş, mikroçatlaklar gelişmiş bir malzemeyi yenisiyle değiştirmeden ömrünü uzatamazsınız.
Malum doğa kanunları her zaman insan kanunlarından üstündür.
Bir tank 60 yaşını doldurduğunda onu gençleştirmenin tek yolu, metali eritip, yeniden dökmek, dövmek, tavlamakla mümkün olur.
En önemli tesbitim ise “SİSTEME CİN GİRMESİ” olgusudur.
Genel olarak arızalar YA HEP, YA HİÇ KURALINA uygundur.
Ama temas/temasızlık tipi arızalar BİR OLUR, BİR OLMAZ.
Daha elim ve vahim olmak üzere temassızlığın yerini tam olarak belirlemek çoğu zaman zordur.
Çünkü kontrol sırasında temas eden şey, kontrolden sonra yeniden temassız kalabilir.
Bu tür arızalar beni en çok rahatsız edenleridir.
Gremlinler, 20. yüzyılın başlarında uçaklardaki, daha sonra da diğer makinelerdeki, süreçlerdeki ve operatörlerindeki arızaları açıklamak için icat edilmiş, yaramaz, kurgusal bir yaratıktır.
İşte hain cinler bunlardır.
Elektronik devrelerde hareketli parça olmadığından ömrünü sonsuz zannederiz.
Oysa ki, ısıl stres zamanla onların da performanslarını azaltır.
Ne zaman su koyuvereceğini artık bilemezsiniz.
Korozyon yalnızca metal şasiyi değil, izolatörlerin içindeki kablolarıda oksitler.
İnce bakır tellerin üzeri yemyeşil pasla kaplanır.
Kablonun iletten kesiti azalır.
Çok damarlı kablolarda, kırılar oluşur.
İşte cin girmesinin yolunu açan ortam böyle gelişir.
Konuyu dağıttım, kusura bakmayın.
Depreme geleyim, tekrar.
Kayaç katmanları homojen değildir, tıpkı kompozit bir malzeme gibi farklı özellikte katmanların sandöviçi şeklindedir.
Bu nedenle statik gerilim altında ne zaman, neresinin kıracağını belirlemek imkansızdır.
Ancaaaak, tıpkı kompozit araba, uçak parçalarında olduğu gibi kayaç katmanları da kırılmadan önce çatırdar.
Biz bunu öncü depremler şeklinde algılarız.
Bu nedenle küçük çıtırtılar, çatırdamalara dönüşüyorsa, aralıkları artıyorsa, şiddeti artıyorsa, artık alert olma zamanıdır.
Bu tezimi deneylere tabii tutabilirsiniz.
Aslında komposit bir yapı olan kalın bir ağacı alın.
Hem yaş ağaç, olsun hem de kuru ağaç olsun.
Kalınlığı, uzunluğu standart olsun.
Bir mengene sistemine yerleştirin ve üzerindeki yükü tedricen artırın.
Ve bir taraftan da eş zamanlı olarak bir mikrofon sistemiyle kayıt yapın.
İlk çıtırtıların belirdiği zamanları, artan yük ekseninde işaretleyin.
Bu deneyi tekrarlayın.
Göreceksiniz ki, artık elinizde artık az çok standart bir çizelge var.
Ve kırılmanın ne zaman gerçekleşeceğini bileceksiniz.
Marmara denizinin tabanında ve çevreleyen karasal zeminde zaman zaman kaz ayağı, ya da yelpaze gibi dağılım göstererek güney batıya doğru kıvrılan KAF çoktan çıtırdama noktasını geçmiştir.
99 yılında yılında yüz yıl içinde yüzde şu kadar ihtimalle 7 ve üzeri deprem olabilir denilen sürenin 26 yılı geçmiştir.
Doğrusu Marmara bölgesinde ve onun batısında görülen her deprem benim ense tüylerimi diken diken yapmaktadır.
Çünkü milletçe doğanın bize verdiği 26 yıllık avansı harcamış durumdayız.
Betonperest iktidarın 23 yıllık uzun ömrüne rağmen nedende bu konuda betona dayalı çözümler kullanılmamıştır.
Şimdi geçmiş olsun dilekleri havalarda uçuşuyor.
Şimdilik geçmiş oldu.
Ama ya o beklenen lanet şey olursa.
O zaman geçmiş olsun dileklerimiz duyabilecek kaç kişi kalacak?
İmza Felaket Tellalı Gamlı Baykuş.
Yani ben…
Bir yanıt yazın