Eğitim devrimcisi Hüseyin Vasıf Çınar 2 Haziran 1935’de ,henüz 41 yaşında, uçmağa varmıştı

Eğitim devrimcisi Hüseyin Vasıf Çınar 2 Haziran 1935’de ,henüz 41 yaşında, uçmağa varmıştı.

Ölümünün 90. yılında eğitim devrimcisini saygı ve sevgiyle anıyorum.2.6.2025P.tesi  

HÜSEYİN VASIF ÇINAR KİMDİR?

· Atatürk kendisine “Çınar” soyadı verir.  

· 1894 yılında İzmir’de doğan  Hüseyin Vasıf Bey(Çınar), İzmir İdadîsi’nden sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni 1916 senesinde bitirir.

· Meslek hayatına öğretmen olarak başlar; İzmir’de özel Şark Okulu’nun kurucuları arasında yer alır. 

· Yunanlıların İzmir’i işgali üzerine Redd-i İlhak Cemiyeti kurucuları arasında arkadaşı Mustafa Necati(Uğural)’la birlikte yer alır.

· Daha güçlü direniş oluşturmak için M.Necati’yle birlikte Balıkesir’e geçerler.

· Halkı bilgilendirmek amacıyla burada İzmir’e Doğru gazetesini çıkarırlar.

· Soma, Akhisar ve Bergama bölgesinde Bulgurcu Mehmet Efe’yle birlikte kurdukları çeteyle, işgalci Yunanlılara karşı savaşırlar.

· 1923’te Saruhan’dan (Manisa), 1927’de İzmir’den milletvekili seçilir. 

· Başbakan İsmet Paşa’nın (İnönü) kurduğu hükûmetlerde (8 Mart-22 Kasım 1924 ve 2 Kasım 1927-25 Eylül 1930) Millî Eğitim Bakanlığı yapar.

· Öğretim Birliği(Tevhid-i Tedrisat) Yasasının(*) çıkmasında önemli rol oynadı ve bu kanunu uygulayan ilk bakan oldu.

· Bakanlığında topladığı 43 kişilik bir program heyeti ilk, orta ve liselerin ders programlarını değiştirmiştir.

· Osmanlı devrinin ideolojisine bağlı olan görüşler kitaplardan ayıklanmış ve yerine Cumhuriyet’in esasları konulmuştur. 

· Din derslerinin saatleri ise azaltılmış ve sadece liselerin iki sınıfında bırakılmıştır.

· Arapça ve Farsça dersleri kaldırılır. 

· 1931 yılından sonra Prag, Budapeşte, Roma, Moskova büyükelçiliklerinde bulunur.

· Moskova’daki görevinin başında iken 30 Mayıs akşamı evinde aniden hastalanır ve 2 Haziran 1935 sabahı vefat eder.

8 EYLÜL 1924 TARİHLİ GENELGESİNDE EĞİTİM VE ÖĞRETİMİN TEMEL AMAÇLARINI :

· Eğitimin milli esaslara ve batı medeniyetinin yöntemlerine dayanması,

· Okulların insan ilişkileri, toplumsal yaşama kuralları, temizlik, düzen vs. uygar ve örnek alınacak bir eğitim yapmaları,

· Çocukların kalplerinde ve ruhlarında Cumhuriyet için fedakar olmak ülküsünü taşımaları,

· Okulların vicdan ve fikir hürriyeti ve bilinçli bir sorumluluk telkin etmesi,

· Okulların ilim ve okuma zevkini vermesi,

· Okulların halka sağlığın değerini ve sağlıklı olmanın yollarını öğretmesi,

·  Okulların bedenen ve fikren dengeli gelişimi sağlaması,

· Okulların tasarruf, yardımlaşma ve iktisat fikirlerini vermesi,

· Okulların çocuklarda hür ve makul bir disiplin oluşturması olarak yer alır.

(BU YAZI DERLEMEDİR)

(*)2 Mart 1924’te Öğretim Birliği’nin sağlanması için 57 arkadaşıyla birlikte TBMM Başkanlığı’na bir yasa önerisi verir.

Önerinin gerekçesinde “ Bir millet bireyi ancak bir eğitim görebilir. İki türlü eğitim bir memlekette iki türlü insan yetiştirir. Bu ise birliği (vahdeti), duygu ve düşünce dayanışmasını yok eder” denir. 
Mustafa Kemal (Atatürk) 1 Mart 1924’te TBMM’nin 5. çalışma yılı, 2 Mart Parti Grubu’nda yaptığı konuşmalarda Vasıf Çınar ve arkadaşlarının verdiği öneriyi “Kamuoyu, eğitim ve öğretimin birleştirilmesinden yanadır ve bunun hiç zaman geçirilmeden uygulanması gereklidir” sözleriyle destekler.
3 Mart 1924’te Hilafetin, Din ve Vakıf Bakanlığı’nın kaldırılmasıyla birlikte Cumhuriyetin en temel devrimlerinden biri olan 430 sayılı Öğretim Birliği (Tevhid-i Tedrisat) kabul edilir. 
Üç devrim yasasının kabulünden üç gün sonra Vasıf Çınar Milli Eğitim Bakanı olur.

Laik eğitimin temeli olan Öğretim Birliği Yasasını eksiksiz uygular.

Medreseler, bu arada öğretim birliğine uymayan yabancı okullar kapatılır.