Cumhuriyet 101 yaşında !!!!

Cumhuriyet Gazetemiz 101 yaşında !!!!

7 Mayıs 1924 tarihinde yayın yaşamı başlayan gazetemiz Cumhuriyet’in 101. yaşına ermesinin yıldönümünde başta (isim babası) Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere Yunus Nadi, Nadir Nadi, İlhan Selçuk, Uğur Mumcu olmak üzere adına yaraşır gazete olmak üzere emeği olanların aziz anıları önünde saygıyla eğiliyorum. 7.5.2025 Ç.ba

Cumhuriyet’in 101. yaşında neler anımsanmalı?

·  29 Ekim 1923 günü Cumhuriyet ilan edilince “ İstanbul’da Cumhuriyet düşmanlarına ve hilafet yanlılarına karşı mücadele verecek bir gazete çıkaralım, adını da Cumhuriyet koyalım” direktifiyle Atatürk’ün görevlendirdiği Yunus Nadi’nin idaresindeki gazetemizin 7 Mayıs 1924 tarihinde yayım yaşamına başladığını,

·  İstanbul’daki Pembe Köşk diye anılan İttihat ve Terakki’nin genel merkez olan yapı, Cumhuriyet gazetesinin merkezi olduğunu,

·  Atatürk’ün talimatıyla bu yapının Yunus Nadi’ye yani Cumhuriyet Gazetesine tahsisi edildiğini,

·  Gazetenin 1970’li yıllara kadar buradan yönetilmiş olduğunu,

·  O tarihten sonra bahçeye yapılan yeni yapıya yönetimin taşındığını,

·  Tarihi konak ise mürekkep ve gazete deposu olarak kullanıldığını,

·  2005 yılında gazetenin komple Şişli’deki yeni yerine taşındığını,

·  Pembe konak kaderine terkedildiğini ve sonunun pek acıklı olduğunu,

·  Cumhuriyet gazetesinin ilkelerini(*) Yunus Nadi :

–  Cumhuriyet Türkiye’de büyük kavgalarla elde edilmiş tarihi bir sonuçtur.

–  Biz (…) amaç uğrunda fiilen çalışmış insanlarız…

–  Cumhuriyet memlekete mal olmuş bir fikirdir. Biz onun temsilcisi ve koruyucusuyuz….

–  Kesin olarak söyleriz ki bu gazetemiz ne hükümet gazetesi ne de parti gazetesidir.

–  Cumhuriyet sadece cumhuriyetin, bilimsel ve yaygın ifadesiyle demokrasinin savunucusudur.” tümceleriyle özetlediğini….

·  27 Mayıs 1960’tan 12 Mart 1971 dönemine değin genelde asker-sivil aydın kesimin ilerici görüşlerini dile getiren etkili bir yayın organı olduğunu,

·  Sermaye  çevreleriyle sıkı fıkı ilişkileri nedeniyle yayın yönetmeni Hasan Cemal’in yayım çizgisinden rahatsız olan İlhan Selçuk ve Uğur Mumcu gibi yayın kurulu üyesi köşe yazarları ve onları destekleyen Cüneyt Arcayürek, Ali Sirmen, Ergun Balcı, Oktay Akbal, Melih Cevdet Anday’ın da aralarında bulunduğu 80 kişinin 5 Kasım 1991’de gazeteden ayrıldığını,

·  Buna bağlı olarak okurlarının “gazete sayın almama” eylemi sonucu Cumhuriyet’in günlük satışı 120 binlerden Aralık 1991’de 50 binlere değin düştüğünü,

·  Hasan Cemal ile Yazı İşleri Müdürü Okay Gönensin gazeteden ayrıldığını,

·  8 Nisan 1992’de yeni bir yayın kurulunun oluşturulduğunu ve İlhan Selçuk ölümüne kadar sürdüreceği başyazarlık görevine başladığını,

·  Okurlar tarafından 3 Aralık 1995 tarihinde oluşturulan CUMOK(Cumhuriyet Okurları) adında bir sivil toplum hareketi oluşturulduysa da zaman içinde dinamik yapısından çok şey yitirdiğini,

·  İlhan Selçuk ve ekibinden sonra yönetimine hakim olanlar adım adım Cumhuriyet’i Cumhuriyet devrimleri ilkelerinden  uzaklaştırdılar.

(Bundan sonrasında olanlar CUMOK’un belleğinde yaşamaktadır)

Ortaokuldayken bir kaç arkadaş para katıp Cumhuriyet alan yaşı 70 aşan bir CUMOK olarak gazetemizin vakıf ve idaresindeki görevlilere soruyorum!

1.Günümüz Cumhuriyet’in yayın çizgisi, Yunus Nadi’nin ilan ettiği yayın ilkeleriyle ne denli örtüşmektedir?

2.Gazete idaresi  Cumhuriyet’in çınarı Nadir Nadi  ilkelerine gerçekten ne denli bağlı mı?

3.Ankara’da siyasilerin ve sivil toplum örgütü temsilcilerinin katılımıyla gazetemizin 99. kuruluş yıldönümünde Cumhuriyet Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Alev Coşkun, “Bu gazete hükümet gazetesi değil, Aydınlanma devrimlerinin gazetesidir. 99 yıl boyunca bu fikirle yürütüldü ve yürütülmeye devam ediyor. Uğur Mumcu’nun yolundayız. Bu yoldan dönmeyiz. Kaleyi bırakmak yok” demesi ile Meclisteki bir siyasi partinin yayın organı işlev göstermesi ne denli bağdaşmaktadır?

4.Alev Coşkun’un “Uğur Mumcu’nun yolundayız.” sözü halen CHP  idarecilerinin  Atatürk ve 6 Ok posterleri altında söyledikleri ile özdeş değil midir?

Cumhuriyet devrimlerine ve değerlerine gönülden bağlı Yunus Nadi, Nadir Nadi, İlhan Selçuk ,Uğur Mumcu ve ebediyete intikal etmiş devrimci kalemleri gazetemizin bu duruma düştüğünü görselerdi ne söylem/eylemleri ne oluru?

(BU YAZI DERLEMEDİR)