Alevilik, tarihsel kökleri itibarıyla devrimci, insancıl ve ilerici bir inanç sistemidir. Ancak özellikle Osmanlı’dan miras kalan tarihsel travmalar ve gözetlenme paranoyası, günümüzde bazı postnişinlerin ve Alevi önderlerinin hareket kabiliyetini felce uğratmıştır. Bu durum, Aleviliğin toplumsal ve inançsal anlamda güçlenmesini engellemekte; örgütlü, bilinçli ve çağdaş bir Alevilik tahayyülünü geciktirmektedir.
Alevilik, tarih boyunca baskı, dışlanma ve ötekileştirme süreçlerinden geçmiş bir inanç ve yaşam biçimidir. Bu travmatik tarihsel süreçlerin etkisiyle, özellikle liderlik ve örgütlenme noktasında Alevi toplumu içinde bir içe kapanma gözlemlenmiştir. Bugün ise Aleviliğin karşı karşıya olduğu en büyük tehlike, içe kapanmanın ve geleneksel otorite anlayışının dogmalaşmasıdır. Bu durum, postnişinlik kurumunun işlevsizleşmesine ve Aleviliğin ilerici doğasından uzaklaşmasına neden olmaktadır.
Gelişme
Osmanlı’dan miras kalan gözetlenme korkusu ve bastırılmışlık, birçok postnişinin ve inanç önderinin topluma önderlik etme yetisini zayıflatmıştır. Halbuki Alevilik, tarihi boyunca otoriteye başkaldırmış, adalet ve özgürlük temelli bir yaşam biçimini savunmuştur. Bugün postnişinlik makamı, bu devrimci mirası geleceğe taşımak yerine, edilgenlik ve eylemsizlikle toplumsal dönüşümün önünde bir engel haline gelmiştir. Cemalettin Ulusoy’un öncülük ettiği dönemden sonra Alevi inanç önderliğinde bir “fetret devri” yaşandığı görülmektedir.
Oysa Alevilik, çağın gereklerine göre kendini yeniden örgütleyebilecek esneklikte bir inanç sistemidir. Terminoloji, ritüel ve ideoloji anlamında doğru bilgiye sahip, eğitimli, çağdaş Alevi dede ve babalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Aleviliğin ruhuna sadık kalınarak, dijital çağın olanaklarıyla bu öğretinin her Alevi bireye ulaştırılması gereklidir.
Bugün “Kuran da Kuran” diyerek ritüellerden ve Alevi öğretilerinden kopmuş, Sünni ibadet biçimlerini benimseyen bireyler, Alevi inanç dünyasından uzaklaşmaktadır. Alevilik sadece kimliksel değil, aynı zamanda ritüel ve inanç pratikleriyle yaşatılan bir yoldur. Gülbanklar, deyişler, semahlar, cemler ve musahiplik gibi ritüeller, bu inancın ayrılmaz parçasıdır. Aleviliğin sünnileştirilmesi, onun yozlaşmasına ve kimliksel çözülmesine yol açmaktadır.
Sonuç
Aleviliğin geleceği, onun tarihsel ve inançsal özünden kopmadan, ama aynı zamanda çağın gerekliliklerine uygun biçimde yeniden örgütlenmesine bağlıdır. Bugün Alevi önderliğinde bir devrim kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu dönüşüm, Cemalettin Ulusoy’un bıraktığı mirasın yeniden sahiplenilmesiyle mümkün olabilir. Aleviliği “yarım yamalak” bilen değil, tam anlamıyla öğrenmiş, çağdaş araçlarla donanmış, eğitimli dede ve babaların öncülüğünde, güçlü bir inanç toplumu oluşturulmalıdır. Ancak bu şekilde Alevilik, hem inançsal derinliğini hem de toplumsal varlığını sürdürebilir.
Bir yanıt yazın