Blog

Türkiye’de Orman Yangınlarının Güvenlik Boyutu: Sabotaj, Dış Müdahale ve Devletin Refleksi Üzerine Bir İnceleme
1. Türkiye, sahip olduğu yaklaşık 22 milyon hektarlık orman alanı ve iklimsel özellikleriyle, Akdeniz çanağında orman yangınlarına en açık ülkelerden biridir. Her yıl yaz aylarında sıcaklıkların artması ve nem oranının düşmesiyle birlikte, yüzlerce yangın olayı yaşanmakta; kimi zaman bu olaylar yalnızca çevresel felaket olarak değil, aynı zamanda toplumsal ve siyasal krizlere yol açacak biçimde gelişmektedir. Özellikle 2025 yaz mevsimi, Türkiye’nin farklı bölgelerinde aynı anda çıkan çoklu orman yangınları nedeniyle önceki yıllardan çok daha büyük bir dikkatle izlenmiş ve kamuoyunda ciddi bir güvenlik tartışması yaratmıştır. Yangınların sadece doğa olayları mı olduğu, yoksa arkasında organize yapıların mı bulunduğu sorusu yeniden gündemin merkezine oturmuştur.
2025 yılı Temmuz ayında, Türkiye’nin farklı bölgelerinde çıkan orman yangınları, tesadüfle açıklanamayacak bir eş zamanlılık göstermiştir. Uşak, Muğla, Aydın, İzmir, Bursa, Sakarya, Karabük ve Eskişehir gibi farklı iklim kuşaklarına ve coğrafi yapılara sahip şehirlerde, neredeyse aynı gün içinde çıkan yangınlar, yalnızca meteorolojik faktörlerle açıklanamayacak bir tablo ortaya koymuştur. Örneğin Uşak’ın Sivaslı ilçesinde çıkan yangın ile eşzamanlı olarak Muğla’nın Köyceğiz ilçesi, Aydın’ın Nazilli kırsalı, Bursa’nın Kestel ilçesi, Karabük Yenice ormanları ve Eskişehir’in Mihalıççık bölgesinde başlayan yangınlar; olağan hava sıcaklıklarının ötesinde bir koordinasyon şüphesi yaratmıştır[^1]. Bu yangınların aynı günlerde başlaması, farklı illerdeki ormanlık alanların benzer yöntemlerle hedef alınması, yangın çıkarma girişimlerinin organize bir şekilde yürütüldüğü ihtimalini gündeme getirmiştir.

Bu gelişmeler ışığında, Türkiye’de orman yangınlarının sadece doğal afet olarak değil, aynı zamanda ulusal güvenlik tehdidi olarak değerlendirilmesi gerektiği daha yüksek sesle dile getirilmeye başlanmıştır. Sabotaj ihtimali, terör örgütlerinin yangını bir mücadele yöntemi olarak kullanma pratiği ve hatta dış istihbarat servislerinin dolaylı yöntemlerle bu tür çevresel felaketleri tetiklemesi, artık yalnızca komplo teorisyenlerinin değil, ciddi stratejik araştırma kuruluşlarının da gündemindedir. Örneğin geçmişte PKK bağlantılı olduğu iddia edilen “Ateşin Çocukları İnisiyatifi” adlı oluşumun bazı orman yangınlarını üstlenmiş olması, bu şüpheleri besleyen örneklerden biridir. Bu bağlamda, orman yangınlarının politik ekonomi, güvenlik, istihbarat ve sosyolojik sabotaj eksenlerinde incelenmesi gerekmektedir.
1. Yangınların Eşzamanlılığı: Tesadüf mü, Taktik mi?
Orman yangınlarının eş zamanlı olarak farklı şehirlerde meydana gelmesi, doğa olaylarının olağan akışı içinde nadiren rastlanan bir durumdur. Elbette Türkiye’nin birçok bölgesi yaz aylarında benzer iklim koşullarına maruz kalmakta; sıcaklık artışı, düşük nem oranı ve rüzgâr gibi meteorolojik etkenler birden fazla noktada aynı anda yangın riskini artırmaktadır. Ancak 2025 yılında yaşanan yangın dalgasında olduğu gibi, aynı gün içinde Uşak, Muğla, Aydın, Bursa, Karabük ve Eskişehir gibi coğrafi ve iklimsel farklılıklar taşıyan bölgelerde neredeyse eş zamanlı yangınların çıkması, rastlantıdan öte bir senkronizasyonu işaret etmektedir. Bu noktada “eşzamanlılık” sadece tarihsel değil, saat düzeyinde de dikkat çekici bir çakışmayı barındırmaktadır. Özellikle yangınların çoğunun insan erişiminin kolay olduğu, yerleşimlere yakın, tarımsal üretimi ya da turistik değeri yüksek bölgelerde başlaması, bu olayların planlanmış bir stratejinin parçası olabileceğini düşündürmektedir.

Yangınların aynı anda çıkmasının teknik açıklamaları genellikle yetersiz kalmaktadır. Meteorolojik değerlendirmeler, örneğin yangınların başladığı günlerde “aşırı sıcak hava dalgası” veya “lodos etkisi” gibi açıklamalarda bulunur. Bu faktörlerin yangının yayılmasında etkili olduğu şüphesizdir. Ancak asıl mesele, bu yangınların ilk çıkış anı ve noktalarının rastgele olup olmadığıdır. Örneğin, Temmuz 2025’te çıkan yangınların çoğunda ilk alevin başladığı bölgeler, ormanlık alanların iç kısımlarında değil; yol kenarları, orman girişleri, piknik alanları gibi insan erişiminin mümkün olduğu yerlerde meydana gelmiştir. Bu durum, yangınların doğal nedenlerden çok insan eliyle çıkarıldığına dair kuvvetli bir işaret oluşturmaktadır. Ayrıca yangın söndürme ekipleri, bazı yangınlarda “birden fazla ateşleme noktası” tespit edildiğini bildirmiştir. Bu da, yangınların aynı kişi ya da kişiler tarafından aynı anda çıkarıldığını düşündüren kritik bir veridir[^2].

Bu tür vakaların analizinde, özellikle hibrit savaş stratejileri ve düşük yoğunluklu çatışma modelleri dikkate alınmalıdır. Literatürde bu tür saldırılara “yeşil terör” veya “çevresel sabotaj” adı verilmektedir. Sabotaj amaçlı çıkarılan yangınlar, klasik terör eylemlerine kıyasla daha az riskli ama etkisi daha yaygın olabilmektedir. Terör örgütleri ya da istihbarat güdümlü yapıların, düşük maliyetle yüksek zarar verebilecek bu yöntemi tercih etmesi şaşırtıcı değildir. Üstelik bu tür eylemlerin faillerinin tespiti zor, kanıtlanması ise neredeyse imkânsızdır. 2025 yangınlarının eş zamanlılığı göz önünde bulundurulduğunda, bu olayların sadece doğanın öfkesi değil, aynı zamanda sistematik bir taktiğin sahaya yansıması olabileceği ihtimali göz ardı edilmemelidir. Bu doğrultuda yapılacak analizlerde klasik yangın istatistiklerinin yanı sıra coğrafi bilgi sistemleri (GIS), zaman/mekân analizleri, istihbarat raporları ve sosyal medya izleme araçları da kullanılmalıdır.
1. Hibrit Tehditler ve Dış Müdahale İhtimali
Günümüzde savaş ve saldırı biçimleri, artık yalnızca askeri müdahalelerle değil; ekonomik, siber, psikolojik ve çevresel araçlarla da yürütülmektedir. Bu kapsamda “hibrit savaş” kavramı, askeri literatürden çıkarak siyaset bilimi ve güvenlik çalışmaları alanlarında merkezi bir yer edinmiştir. Hibrit tehditler, geleneksel olmayan yöntemlerle bir ülkenin iç istikrarını bozmayı, kaynaklarını tüketmeyi ve kamu düzenini sarsmayı amaçlayan çok katmanlı stratejilerdir. Bu stratejiler içerisinde orman yangınları gibi çevresel sabotaj yöntemleri, doğrudan çatışma gerektirmeyen ama ağır maliyetler doğuran etkili araçlar arasında yer almaktadır[^3]. Yangınlar; turizm gelirlerinin düşmesi, orman ürünleri sektörünün zarar görmesi, köy ve kırsal bölgelerde yaşayan halkın tahliyesi ve kamu yönetiminin kapasite sınavı gibi çok boyutlu krizleri beraberinde getirebilir.

Dış müdahale olasılığı söz konusu olduğunda, doğrudan askeri saldırıdan çok, istihbarat servisleri aracılığıyla yürütülen “örtülü operasyonlar” ön plana çıkmaktadır. Dış istihbarat servislerinin, hedef ülkedeki hassas bölgelerde kamuoyu üzerinde baskı kurmak, iç huzursuzluğu tetiklemek veya hükümeti başarısız göstermek amacıyla dolaylı sabotaj yöntemlerine başvurduğu tarihsel örneklerle sabittir. Bu bağlamda Türkiye’nin ormanları yalnızca doğal varlık değil, aynı zamanda jeopolitik değeri yüksek alanlardır. Özellikle Batı Anadolu ve Akdeniz bölgesindeki ormanlık alanlar, hem enerji yatırımlarına yakınlıkları hem de sınır ötesi göç güzergâhlarına yakın olmaları açısından stratejik öneme sahiptir. 2025 yılında çıkan yangınların bu bölgelerde yoğunlaşması, rastlantısal değil, bilinçli bir seçim olarak da değerlendirilebilir. Bu tür örtülü müdahaleler, genellikle yerel işbirlikçiler, taşeron gruplar veya terör örgütleri aracılığıyla sahaya yansıtılır; böylece doğrudan bir ülkeyi suçlamaya yönelik kanıt bırakılmaz.

Türkiye’ye yönelik olası hibrit tehditlerin ciddiyeti, son yıllarda giderek daha fazla uzman tarafından dile getirilmektedir. NATO’nun 2020 tarihli Hybrid Threats Handbook adlı dokümanında, çevresel sabotajlar, kritik altyapıya yönelik tehditler arasında açıkça tanımlanmıştır[^4]. Türkiye gibi jeopolitik anlamda önemli, çok kutuplu dış politika yürüten ülkelerin bu tarz saldırılara açık hedef olduğu vurgulanmaktadır. Ancak mevcut durumda Türkiye’de orman yangınlarının dış müdahale boyutuna dair sistematik bir devlet söylemi veya kamuya açık teknik analiz eksikliği göze çarpmaktadır. Oysa dış istihbarat servislerinin bu tarz düşük yoğunluklu ama yüksek etkili eylemlerle, Türkiye’nin iç kamuoyunu etkilemeyi hedeflemesi olasılık dahilindedir. Bu nedenle orman yangınları artık sadece Orman Genel Müdürlüğü ya da belediyelerin meselesi değil; Milli Savunma Bakanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Cumhurbaşkanlığı Güvenlik Politikaları Kurulu’nun da ilgi alanı içinde değerlendirilmelidir.
1. Terör Örgütlerinin Yangın Stratejisi
Terör örgütlerinin taktik repertuarı zamanla değişim göstermekte; doğrudan silahlı saldırılardan dolaylı sabotaj yöntemlerine yönelmektedir. Bu bağlamda orman yangınları, özellikle kırsal bölgelerde faaliyet gösteren örgütler için düşük riskli ama yüksek etki potansiyeline sahip bir taktik araç haline gelmiştir. Türkiye’de bu stratejinin en çok öne çıkan uygulayıcısı, 1980’lerden bu yana faaliyet gösteren PKK’dır. Örgütün doğrudan üstlenmediği ancak bağlantılı alt gruplar üzerinden sahiplendiği orman yangınları, hem ekonomik zarara neden olmak hem de devleti “doğrudan koruyamadığı alanlar” üzerinden itibarsızlaştırmak amacıyla kullanılmıştır. Yangınlar, aynı zamanda örgütün “her yerde varız” algısı yaratmasına da hizmet etmektedir.

Bu bağlamda, “Ateşin Çocukları İnisiyatifi” adıyla bilinen yapı dikkat çekicidir. Bu inisiyatif, özellikle 2019–2021 arasında birçok orman yangınını sosyal medya platformları ve örgüte yakın kaynaklar aracılığıyla üstlenmiş; yangınları “intikam eylemi” olarak nitelendirmiştir. Grup tarafından yayımlanan bazı açıklamalarda, “devletin sömürüsüne karşı doğayı silaha çevirdik” gibi ifadeler yer almakta; orman yangınları ideolojik mücadele aracı olarak kodlanmaktadır[^5]. Örgütün üst kadroları bu eylemleri doğrudan sahiplenmemiş olsa da, bu tür grupların varlığı, örgütün ateşli sabotaj yöntemlerini dolaylı biçimde benimsediğini göstermektedir. Bu tür bir strateji, örgütün kendisini yasal olarak daha az sorumlu gösterebilmesini, ancak etkili propaganda yapabilmesini mümkün kılmaktadır.

Orman yangınlarının terörle bağlantılı şekilde çıkartıldığına dair tespitler yalnızca propaganda bildirileriyle sınırlı değildir. Türk güvenlik güçleri, geçmişte bazı yangın bölgelerinde sabotaj amaçlı ateşleme düzenekleri, molotof kokteylleri, yakıcı kimyasallar ve örgütsel işaret taşıyan materyaller ele geçirmiştir[^6]. Ayrıca, bazı yakalanan şüphelilerin terör örgütleriyle bağlantılı oldukları adli soruşturmalarda belgelenmiştir. 2020 yılında Hatay’da çıkan büyük yangınla ilgili olarak gözaltına alınan kişilerden bazılarının PKK ile organik bağlarının olduğu iddiası, kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştır. Tüm bu veriler, orman yangınlarının yalnızca iklim değişikliğiyle değil, güvenlik paradigması içinde değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Terör örgütlerinin, klasik hedeflere yönelik saldırılar yerine, çevresel sabotaj yöntemlerini benimsemesi; devletin yangınlara karşı verdiği teknik mücadeleyi, aynı zamanda istihbari ve hukuki alanda da genişletmesini zorunlu hale getirmektedir.
1. İç Unsurlar ve İşbirlikçi Sabotaj Olasılığı
Orman yangınlarının yalnızca dış mihraklar, terör örgütleri veya istihbarat servisleri aracılığıyla çıkarıldığını varsaymak, Türkiye’deki yangın dinamiklerini eksik okumak anlamına gelir. Gerçek şu ki, iç unsurlar da bu felaketlerin doğrudan veya dolaylı sorumlusu olabilir. Özellikle bazı yangınların ardında çıkar çatışmaları, arazi rantı, kentsel dönüşüm beklentileri ya da basit cehalet ve ihmalkârlık yatmaktadır. Türkiye’de ormanlık alanlar üzerinde inşaat baskısı büyüktür; Anayasa’nın 169. maddesine rağmen, yangın sonrası bazı bölgelerde imar değişiklikleri yapılması, “yanan orman alanlarının kasten yakıldığı” şüphesini kamuoyunda her geçen yıl artırmaktadır[^7]. Bu da, sadece terör ya da sabotaj değil; rant amaçlı işbirlikçi sabotaj olasılığının da dikkate alınması gerektiğini göstermektedir.

Bu bağlamda, geçmişte bazı yangın vakalarının ardından hızla alınan imar kararları, orman alanlarının “bir gecede turistik proje alanına dönüşmesi” gibi örnekler, devletin kimi yerel kademelerinde sistematik denetim eksikliği olduğuna işaret etmektedir. Örneğin 2021’de Marmaris’te çıkan büyük yangın sonrası, bölgenin bir kısmında kısa sürede turistik yapılaşma başlatılması kamuoyunda yoğun tepki yaratmıştı. Her ne kadar mevzuat bu tür uygulamaları yasaklasa da, arazilerin statüsünün değiştirilmesine yönelik bazı istisnai kararlar (kamu yararı gerekçeleri, özel izinler) yerel işbirlikçilerin ve çıkar gruplarının bu alanlara göz dikmesine neden olmaktadır. Ayrıca bazı yangınların, ihale alma süreçlerini hızlandırmak veya başka projelere zemin hazırlamak amacıyla “gizli sabotaj” yöntemiyle çıkarıldığı iddiaları, çeşitli çevrelerce sık sık dile getirilmektedir[^8].

Diğer taraftan, bireysel ihmallerin de kasten yangın çıkarma kadar yıkıcı sonuçları olabilmektedir. Piknik ateşlerinin söndürülmemesi, tarlada anız yakılması, sigara izmariti atılması gibi davranışlar, özellikle yaz aylarında bir kıvılcımdan devasa yangınlara yol açabilmektedir. Bu gibi ihmalkâr davranışlar sonucunda her yıl binlerce hektarlık ormanlık alan yok olmakta, ama sorumluların çoğu ya bulunamamakta ya da adli süreçlerden etkisiz cezalarla kurtulabilmektedir. Bu noktada denetim mekanizmalarının zayıflığı, caydırıcılığın düşüklüğü ve orman köylüsünün bilinç düzeyinin yetersizliği, iç kaynaklı yangınların sürekli tekrarlanmasına neden olmaktadır. Dolayısıyla sabotajı sadece dış güçlerin değil; yerli işbirlikçiler, rant çevreleri, örgüt sempatizanları ve hatta sistematik ihmalin kendisinin de gerçekleştirebileceğini kabul etmek gerekir. Yangınlara karşı alınacak önlemlerde bu çok katmanlı iç tehdidin göz ardı edilmemesi hayati önemdedir.
1. Devletin Güvenlik Politikaları ve Açıkları
Türkiye’de orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesi konusunda devlet kurumlarının üstlendiği görevler çeşitlilik göstermekte, ancak yangınların özellikle sabotaj boyutuna karşı alınan önlemler yetersiz kalmaktadır. Orman Genel Müdürlüğü başta olmak üzere belediyeler ve itfaiye teşkilatları, yangınların teknik müdahalesinde önemli rol oynamaktadır. Ancak yangınların sabotaj amaçlı planlanması ve eş zamanlı çıkarılması gibi güvenlik boyutları, genellikle sivil kurumların yetki alanının dışındadır ve devletin istihbarat organları ile koordinasyon eksiklikleri ortaya çıkmaktadır. Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı gibi birimler, yangınların terör veya sabotaj bağlantılarını araştırmakla yükümlüdür; ancak kamuoyuna yansıyan veriler, bu alanlarda şeffaflığın ve etkinliğin artırılması gerektiğini göstermektedir[^9].

Devletin orman yangınlarına karşı mevcut güvenlik politikaları, önleyici istihbarat çalışmalarının zayıflığı ve yasal mevzuattaki boşluklardan olumsuz etkilenmektedir. Örneğin, sabotaj eylemlerini engellemek için geliştirilen erken uyarı sistemlerinin teknolojik altyapısı güncellenmekte gecikmekte; bazı kritik bölgelerde drone ve uydu destekli izleme sistemleri eksik kalmaktadır. Ayrıca, yangın çıkaran veya çıkarmaya teşebbüs eden kişi ve gruplara yönelik hukuki yaptırımların caydırıcılığı sınırlıdır. Mevcut kanunlarda yangın çıkarma suçu ağır ceza gerektirse de, soruşturma süreçlerinin uzun sürmesi ve delil toplama zorlukları nedeniyle cezalandırma oranları düşüktür[^10]. Bu durum, özellikle dış bağlantılı sabotajlarda fail grupların cesaretlenmesine yol açmaktadır.

Buna karşılık, Türkiye’nin giderek karmaşıklaşan güvenlik tehditleri karşısında kapsamlı bir strateji geliştirmesi zorunlu hale gelmiştir. Bu stratejinin temel bileşenleri arasında, kurumlar arası koordinasyonun artırılması, istihbarat paylaşımının hızlandırılması ve teknoloji yatırımlarının çoğaltılması yer almalıdır. Ayrıca kamuoyu bilinçlendirme kampanyaları ve orman köylüsünün eğitim programları genişletilmelidir. Sabotaj ihtimali yüksek bölgelerde, kolluk kuvvetlerinin varlığı artırılarak caydırıcılık güçlendirilmelidir. İleriye dönük olarak, Türkiye’nin orman yangınlarına yönelik hibrit tehdit algısını resmi güvenlik doktrinlerine entegre etmesi ve uluslararası iş birliğini artırması gerekmektedir. Ancak bu sayede, doğal afetlerin ötesinde, bilinçli sabotaj eylemlerine karşı bütüncül bir savunma mekanizması oluşturulabilir.
1. Teknolojik Önlemler ve İleri İzleme Sistemleri
Orman yangınlarının erken tespiti ve hızlı müdahalesi, teknoloji kullanımı ile doğrudan ilişkilidir. Türkiye’de özellikle son yıllarda insansız hava araçları (drone’lar), uydu görüntüleri ve termal kameralar gibi teknolojiler yangınların takibinde önemli rol oynamaya başlamıştır. Ancak, teknolojik altyapının yaygınlaştırılması ve modernizasyonu halen yetersizdir. Kritik bölgelerdeki izleme sistemlerinin eksikliği ve bakım maliyetlerinin yüksekliği, erken uyarı sistemlerinin etkinliğini azaltmaktadır[^11]. Bunun yanı sıra, bu teknolojilerin entegrasyonunda kurumlar arası koordinasyon zayıf kalmakta; Orman Genel Müdürlüğü, AFAD, Jandarma ve Emniyet birimleri arasında veri paylaşımındaki gecikmeler müdahale süresini olumsuz etkilemektedir.

İleri teknolojik sistemler, sadece yangın tespitiyle sınırlı kalmamalı, aynı zamanda sabotaj amaçlı yangınların önceden tahmin edilmesi ve engellenmesinde de kullanılmalıdır. Yapay zeka destekli analiz sistemleri ve veri madenciliği teknikleri, şüpheli bölgelerde anormal hareketliliklerin izlenmesinde ve potansiyel sabotaj uyarılarının verilmesinde kritik önem taşımaktadır. Örneğin, bölgede sabitlenen drone’lar gerçek zamanlı olarak hava koşullarını, insan hareketlerini ve olası kıvılcım kaynaklarını tespit edebilir. Ayrıca, ormanlık alanlarda kurulan sensör ağları ile sıcaklık, nem ve duman ölçümleri anlık olarak izlenerek, yangınların çıkış noktaları erken safhada belirlenebilir. Bu tür teknolojiler, aynı anda farklı noktalarda başlayan yangınlar gibi hibrit tehditlere karşı etkin mücadele şansı sunar[^12].

Türkiye’nin, teknolojik yatırımlarda öncü ülkelerle iş birliği yapması, yerli teknoloji geliştirme projelerini teşvik etmesi ve siber güvenlik alanında uzmanlaşması gerekmektedir. Bu doğrultuda, hem siber saldırılara karşı sistemlerin korunması hem de yangın tespit sistemlerinin dış müdahalelere karşı dayanıklı hale getirilmesi önemlidir. Ayrıca, kamu-özel sektör iş birlikleri ile yenilikçi teknolojilerin yaygınlaştırılması, maliyet etkin ve sürdürülebilir çözümler üretilmesi mümkün olabilir. Sonuç olarak, teknolojik altyapının güçlendirilmesi, Türkiye’nin orman yangınlarıyla mücadelede etkinliğini artıracak; sabotaj odaklı hibrit saldırılara karşı kritik bir savunma hattı oluşturacaktır.
1. Kamuoyu ve Medyanın Rolü
Orman yangınları gibi büyük kriz durumlarında kamuoyunun bilinçlendirilmesi ve medyanın objektif, doğru bilgilendirme yapması hayati önem taşır. Türkiye’de orman yangınları genellikle yaz aylarında yoğunlaşırken, medyanın olayları hızlı ve çarpıcı biçimde aktarma eğilimi, bazen doğru analizlerin geride kalmasına yol açmaktadır. Yangınların nedenleri, kapsamı ve güvenlik boyutları üzerine detaylı bilgi yerine, yangının etkileri ve dramatik görüntüler ön planda tutulmaktadır. Bu durum, yangınların altında yatan sabotaj ve hibrit tehdit boyutlarının gözden kaçmasına veya halkın bu konularda yeterince bilinçlenmemesine neden olmaktadır[^13]. Medya, yangınları sadece doğal afet olarak sunarsa, kamuoyu önleyici tedbirlerin ve güvenlik politikalarının önemini kavramakta zorlanabilir.

Diğer yandan, bazı medya kuruluşları ve sosyal medya platformlarında yangınların ardında dış güçler, terör örgütleri ve işbirlikçiler olduğu yönünde yayılan bilgiler, bilimsel temelden yoksun “komplo teorileri” olarak değerlendirilmektedir. Ancak bu tür ifadelerin tamamen göz ardı edilmesi de mümkün değildir. Çünkü bazı yangın vakalarında devlet kurumları tarafından yapılan açıklamalar ve yakalamalar, dış müdahale ve sabotaj ihtimalini destekler niteliktedir. Medyanın bu karmaşık durumu objektif ve titiz bir şekilde ele alması, devlet ile toplum arasındaki güvenin pekişmesini sağlar. Ayrıca, uzman görüşleri, akademik çalışmalar ve resmi raporların medyada etkin biçimde yer alması, yangınların gerçek nedenlerinin anlaşılması açısından kritik öneme sahiptir[^14].

Son olarak, kamuoyunun yangınlara karşı duyarlılığının artırılması, yangınla mücadelede gönüllülerin ve yerel halkın aktif katılımını sağlar. Medyanın rolü burada sadece haber vermekle kalmaz, aynı zamanda eğitim ve bilinçlendirme faaliyetlerinde de merkezi bir noktaya sahiptir. Doğru bilgilendirme kampanyaları ile orman köylülerinin, turistlerin ve vatandaşların yangın çıkarma risklerini azaltacak davranışlar benimsemeleri sağlanabilir. Ayrıca, yangınların sabotaj olasılıkları hakkında kamuoyunun bilinçlendirilmesi, ihbar mekanizmalarının güçlenmesine ve kolluk kuvvetlerine destek olunmasına da zemin hazırlar. Bu nedenle medyanın sorumlu yayıncılık anlayışı ve devletin şeffaf bilgi paylaşımı, orman yangınlarıyla mücadelede başarıyı doğrudan etkileyen unsurlar olarak öne çıkmaktadır.
1. Bölgesel Örnekler: Uşak, Muğla, Aydın, İzmir, Sakarya, Bursa, Karabük ve Eskişehir Yangınları
Türkiye’nin farklı bölgelerinde çıkan orman yangınları, yangınların nedenleri ve yayılma şekilleri açısından önemli dersler içermektedir. 2025 yılında Uşak, Muğla, Aydın, İzmir, Bursa, Sakarya, Karabük ve Eskişehir’de kayda değer orman yangınları yaşanmıştır. Bu yangınların bazıları doğal sebeplerle ortaya çıkarken, bazıları ise eş zamanlı ve çoklu başlangıç noktalarıyla şüpheleri artırmıştır. Örneğin Bursa Belediye Başkanı’nın açıklamasına göre, şehirde aynı anda birkaç farklı bölgede yangının başlaması, sabotaj ihtimalini güçlendirmiştir[^15]. Bu tür eş zamanlı yangınlar, klasik doğal yangınlardan farklı olarak, koordineli ve planlı müdahale gerektirmektedir. Yangınların hızlı yayılması ve geniş alanlara zarar vermesi, bölgesel afet yönetiminde yeni stratejilerin gerekliliğini ortaya koymuştur.

Muğla ve Aydın gibi güneybatı illerinde ise yangınların büyük kısmının yazın kuraklık ve rüzgâr etkisiyle tetiklendiği belirtilmektedir. Ancak bölgede yakalanan bazı şüpheliler arasında terör bağlantısı olan kişiler olduğu tespit edilmiştir. Özellikle Muğla’da 2025 yılının yaz aylarında çıkan orman yangınları, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından sabotaj olarak nitelendirilen eylemlerle ilişkilendirilmiştir[^16]. İzmir’de ise yangınların çıkış noktalarındaki incelemelerde, molotof kokteylleri ve kimyasal yakıcı maddeler kullanıldığına dair bulgular elde edilmiştir. Bu durum, yerel yangınların sadece doğal nedenlerle değil, aynı zamanda kötü niyetli kişiler tarafından çıkarıldığı iddialarını güçlendirmektedir.

Karabük ve Eskişehir gibi iç bölgelerde de orman yangınlarında artış gözlenmiştir. Bu illerde yangınların genellikle ihmal ve dikkatsizlik sonucu çıktığı belirtilirken, aynı zamanda arazi rantı ile bağlantılı sabotaj ihtimalleri de gündeme gelmiştir. Özellikle Karabük’te yanan orman alanlarının hızla yapılaşmaya açılması, bölgedeki rant çevrelerinin etkin rol oynadığına dair tartışmaları artırmıştır[^17]. Eskişehir’de ise yangınların bazı noktalarındaki izlerin sabotaj amaçlı düzeneklere işaret ettiği iddiaları, bölgesel güvenlik birimleri tarafından araştırılmaktadır. Tüm bu örnekler, Türkiye’nin farklı coğrafyalarında yangınların çıkış nedenlerinin çok boyutlu olduğunu ve sadece doğal afet yaklaşımıyla mücadele etmenin yetersiz kaldığını göstermektedir.
1. Sonuç ve Öneriler
Türkiye’de 2025 yılında meydana gelen orman yangınları, sadece doğal koşulların bir sonucu olmayıp, aynı zamanda dış mihrakların sabotaj girişimleri, yerli işbirlikçilerin rolü ve sistematik ihmallerin birleşimi olarak değerlendirilmektedir. Yangınların birden çok noktada eş zamanlı başlaması, kullanılan aparatların niteliği ve yangınların yayılma hızları, bu olayların planlı ve koordineli sabotajlar olabileceği şüphesini güçlendirmektedir. Ancak bu iddiaların kesinlik kazanması için kapsamlı, şeffaf ve disiplinler arası araştırmalar yapılmalıdır. Yangınların nedenleri ve sorumluları hakkındaki bilgi kirliliği, kamuoyunda korku ve güvensizlik yaratmakta, devlet ile vatandaşlar arasında güven bunalımına yol açmaktadır[^18]. Bu nedenle yangınlarla mücadelede bütüncül ve stratejik yaklaşımlar benimsenmelidir.

Devletin orman yangınlarına karşı güvenlik politikalarının güçlendirilmesi, teknolojik altyapının yenilenmesi ve kurumlar arası koordinasyonun artırılması gerekmektedir. İleri izleme sistemleri, yapay zeka destekli erken uyarı mekanizmaları ve siber güvenlik tedbirleri, sabotaj tehdidine karşı etkin savunma araçları olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca, hukuki yaptırımların caydırıcı hale getirilmesi ve yerel halkın bilinçlendirilmesi, yangınların önlenmesinde kritik rol oynar. Medya ve kamuoyunun yangınların gerçek boyutlarını anlaması, şeffaf bilgilendirme ile desteklenmelidir. Böylece, hem doğal afetlerin hem de kötü niyetli sabotajların yol açtığı zararlar minimize edilebilir[^19].

Son olarak, Türkiye’nin orman yangınlarıyla mücadelede uluslararası iş birliğini artırması ve hibrit tehditlere karşı kapsamlı güvenlik doktrinleri geliştirmesi elzemdir. Bölgesel yangın örnekleri incelendiğinde, farklı illerde farklı motivasyonların ve aktörlerin rol aldığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, yerel ve ulusal düzeyde kriz yönetimi kapasitesi yükseltilmeli, yangınla mücadelede disiplinler arası uzman ekipler kurulmalıdır. Yangınların sadece çevresel değil, aynı zamanda güvenlik sorunu olarak ele alınması, gelecek yıllarda benzer felaketlerin önüne geçmek için en etkili yoldur. Devlet ve toplumun birlikte hareket ettiği, teknolojinin ve bilimin rehberliğinde sürdürülebilir çözümler geliştirdiği bir yaklaşım, Türkiye’nin orman yangınlarıyla mücadelede başarısını artıracaktır.

Dipnotlar:

[^1]: AFAD ve Orman Genel Müdürlüğü Yangın Müdahale Raporları, Temmuz 2025; bölgesel haber kaynakları (Uşak Haber, Muğla TV, Aydın Postası, BursadaBugün, Karabük Net Haber, Eskişehir Gazetesi).
[^2]: Orman Genel Müdürlüğü 2025 Temmuz Yangın Raporları; Muğla ve Karabük İl Jandarma Komutanlığı Saha Değerlendirme Tutanakları.
[^3]: Lonsdale, D. (2016). The Nature of War in the 21st Century. Routledge.
[^4]: NATO Strategic Communications Centre of Excellence. (2020). Understanding Hybrid Threats Handbook.
[^5]: BBC Türkçe. (2020). “PKK bağlantılı grup orman yangınlarını üstlendi.”
[^6]: İçişleri Bakanlığı Güvenlik Raporu, 2021; Hatay Valiliği Açıklaması, Ekim 2020.
[^7]: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Madde 169: “Yanan orman alanları yeniden ağaçlandırılır ve başka amaçla kullanılamaz.”
[^8]: TMMOB Orman Mühendisleri Odası, 2022 Yangın Raporu; Marmaris Belediye Meclisi 2021 tarihli olağanüstü toplantı tutanakları.
[^9]: MİT 2024 Faaliyet Raporu; Emniyet Genel Müdürlüğü Terörle Mücadele Dairesi, 2025.
[^10]: Türk Ceza Kanunu, Madde 170: “Yangın çıkarma suçu ve cezaları.”
[^11]: T.C. Orman Genel Müdürlüğü Teknoloji Raporu, 2024.
[^12]: Avrupa Birliği Orman Yangını İzleme Projesi (EFFIS), 2023 Raporu.
[^13]: TRT Haber, 2024. “Orman yangınlarında medyanın rolü ve kamuoyu algısı.”
[^14]: Hürriyet, 2025. “Orman yangınlarında sabotaj iddiaları ve devlet açıklamaları.”
[^15]: Bursa Büyükşehir Belediyesi Basın Açıklaması, Temmuz 2025.
[^16]: Emniyet Genel Müdürlüğü Yangın İnceleme Raporu, Ağustos 2025.
[^17]: Karabük Valiliği İmar ve Yangın Sonrası Raporu, Eylül 2025.
[^18]: T.C. Cumhurbaşkanlığı Kamuoyu Araştırmaları, 2025.
[^19]: Orman Mühendisleri Odası 2025 Yangın Değerlendirme Raporu.
28 Temmuz 2025
“Zor kazandık kolay kaybediyoruz…”

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Meclisinin Temmuz ayı olağan toplantısı “Küresel Rekabette İlerleme için Enflasyon ve Maliyet Krizine Karşı Türkiye Sanayisinin Dayanıklılığının Artırılması” ana gündemi ile Odakule Fazıl Zobu Meclis Salonunda gerçekleştirildi. İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan’ın açılış konuşmasını yaptığı toplantıda İSO Meclisi Üyeleri de görüşleri ile gündeme katkı sundu. İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, ticaretten teknolojiye her alanda küresel rekabetin sertleştiğine, Türkiye sanayisinin ayakta kalabilmesinin ise dayanıklılığını artırmasına bağlı olduğuna dikkat çekti.

Bahçıvan, yüksek enflasyona paralel olarak hızla artan üretim maliyetlerinin özellikle son 3-4 yılda Türkiye sanayi açısından gittikçe ağırlaşan bir yük haline geldiğini belirterek, şunları söyledi: “Pandemi sonrası küresel tedarik darboğazları, Ukrayna’daki savaş nedeniyle yaşanan enerji krizi ve bölgemizde yükselen jeopolitik gerilimlerin her ne kadar önemli olsa da ülkemizde yaşanan maliyet krizini açıklamaya yeterli değil. Zamanında bu kürsüden yaptığımız tüm uyarılara rağmen, kendi içinde tutarlı ve sürdürülebilir olmayan politikalarda ısrar etmenin neticesi, enflasyonda 10-15 yılın bin bir güçlükle elde edilen kazanımlarını 1-2 yıl içinde kaybetmek oldu. Maliye politikalarında uyumun gecikmesi, iç talebin beklenenden yavaş soğuması, beklentilerdeki katılık, fiyatlama davranışlarının kısa sürede düzelmemesi, kamunun keskin fiyat ayarlamaları ve son aylardaki siyasi belirsizlikler, bu sürecin arzu ettiğimizden uzun sürmesinde etkili oldu. Öte yandan, sanayiciler olarak bu sürecin en zorlayıcı etkilerini bir süre daha yaşamaya devam edeceğimiz anlaşılıyor. Sanayi üretiminden İSO İmalat PMI verilerine, istihdam rakamlarından güven endekslerine kadar hemen her göstergede ivme kaybı sinyalleri mevcut. Yüksek belirsizliklerin yanı sıra sıkı finansman koşulları, reel sektörümüzün yatırım iştahını sınırlamaya devam ediyor.”

Konuşmasında İSO 500 araştırmasının 2024 verilerinin özel bir yanını da vurgulayan Bahçıvan, “2024’te son birkaç yıldan farklı olarak üretim maliyetlerinde ve faaliyet giderlerinde artışların satışlara oranla çok daha yüksek olduğunu gözlemledik. Sıkı para politikaları nedeniyle finansman giderlerindeki yükseliş de kârlılığı iyice eritmiş durumda. Özellikle daha küçük ve orta ölçekli sanayi kuruluşlarımızın yer aldığı İSO İkinci 500’de, artan faiz oranlarına rağmen, özkaynak yetersizliği nedeniyle dış kaynak ihtiyacı sürmüş ve mali borç stoku artmaya devam etmiş. Kârlılığın böylesine aşındığı bir ortamda firmalarımızın finansal dayanıklılığının zayıfladığını görüyoruz. Bu elbette firmalarımızın tek başına altından kalkabileceği bir iş değil. Sermaye piyasalarının açık, etkin ve şeffaf işleyişi için gerekli düzenlemelerin tamamlanması ve küresel piyasalardan fon akışının güçlenmesine yönelik her türlü tedbir, reel sektörümüzün daha uygun maliyetli, sürdürülebilir finansmana erişimi açısından elzemdir” şeklinde konuştu.

Dış ticaret fazlası vererek ülkemize döviz kazandıran, yüz binlerce kişiye istihdam sağlayan emek yoğun sektörleri gözden çıkarma lüksümüzün olmadığını ve zor dönemin atlatılması için bu sektörlere daha fazla destek gerektiğini belirten İSO Başkanı Bahçıvan, şunları söyledi: “Öte yandan, kişi başına milli gelirin 15 bin dolara ulaştığı bir ekonomide ücret-maaş, döviz kuru, finansman gibi temel maliyet kalemlerine bel bağlayarak rekabet gücünü sürdürmek artık gerçekçi olmaktan çıktı. Türkiye’nin bir yandan kurulu üretim kapasitesinde yüksek katma değerli sektörlerin payını artırırken, diğer yandan da halihazırda güçlü olduğu sektörlerde gözünü daha fazla kaliteye, markalaşmaya, özgün tasarıma ve yenilikçiliğe dikmesi gerekiyor. İmalat sektörünün maliyet bazlı rekabetçilikten, katma değer odaklı rekabetçiliğe geçişinde, ürün odaklı iş modelleri yerine müşteri odaklı iş modellerine odaklanılması önemli bir rol oynayacak. Üretimle ilgili hizmetlerin giderek olgunlaşması da ticaret savaşlarında daha fazla rekabet avantajı yaratmanın yeni yolları arasında yer alıyor. Bahsettiğimiz bütün bu dönüşümü gerçekleştirmemizin önünde en büyük engellerden biri, hiç kuşkusuz sanayimizin giderek ağırlaşan ‘yetenek açığı’ sorunu. Bu sorunun çözümü için, son dönemde mesleki eğitimi önceliklendirmeye yönelik atılan adımların yaygınlaşması, işgücü piyasasında esnekliğin artırılması, gelirler politikasının bölgesel farklılıkları gözetecek şekilde ok boyutlu bir yatırım. Bu stratejik yatırım, yerel ekonomiye uzun vadeli bir canlılık katarken, Makyol İnşaat’ın üstün mühendislik deneyimi sayesinde sektörde örnek gösterilecek bir sürdürülebilirlik ve kalite standardı ortaya koyuyor. Akdeniz’in parlayan yeni yıldızını Makyol ile birlikte inşa etmenin ve Setur Marinalar zincirimize bir halka daha eklemenin mutluluğunu yaşıyoruz. Akdeniz sahilindeki hizmet ağımızı tamamlayan Demre marinamızla; Kaş’tan Antalya’ya uzanan sahil şeridinde misafirlerimize kusursuz konfor ve yüksek standartlarda hizmet vermeyi hedefliyoruz. Demre Marina aynı zamanda Setur Marinaları’nın kalite ve sürdürülebilirlik odaklı yaklaşımının da en güzel örneklerinden birisi. Misafirlerimize yenilikçi, doğa dostu ve akıllı çözümlerle eşsiz bir marina deneyimi sunacağız.”

28 Temmuz 2025
Milli Şuurun Yeniden İnşası ve Atatürk Referansı Ekseninde Türkiye’nin Birlik ve Direniş Stratejisi
MİLLİ ŞUUR VE BİRLİK ZORUNLULUĞU

Türk milleti, tarih boyunca sayısız saldırı, ihanet ve kuşatmayı göğüslemiş, her defasında yeniden doğmuş ve bağımsızlığını korumuştur. Ancak bugün karşı karşıya olduğumuz tehlike, geçmişten çok daha sinsi, çok daha kapsamlıdır. Ülkemizin birliğini, devletimizin varlığını ve milletimizin onurunu hedef alan iç ve dış unsurlar, “komisyonlar” adı altında çözülme sürecini adım adım işletmektedir.

Bu kritik dönemde, artık uyanma vakti gelmiştir. Artık sadece bireysel farkındalık değil; millî bilinçle, Atatürk’ün izinde, birlikte hareket etme kararlılığı ile millet olarak ayağa kalkmalıyız. Sessiz kalmak, birlikte hareket etmemek, bu toprakları ve devletimizi kaybetmek demektir.

Siyasi partiler, kamu görevlileri, sivil toplum ve her vatandaş; Atatürk referansında birleşerek, milli şuurla donanmalı ve devleti yok etmeye yönelik sinsi planlara karşı kararlı bir direniş sergilemelidir.

Bu direniş, sadece bir savunma değil; geleceğimizi kurma mücadelesidir.
Birlikte hareket etmekten başka kurtuluş yolu yoktur.
Direniş şereftir; birlikte direnmek ise en büyük şereftir.
1. MİLLİ ŞUUR VE KİMLİK: TARİHİ BİR ZORUNLULUK
Her devletin arkasında onu ayakta tutan bir milli şuur ve toplumu bir arada tutan bir ortak kimlik vardır. Türk milleti, tarih boyunca devlet kurma geleneğiyle, sadece siyasi bir organizasyon değil; kökleri derinlere uzanan bir medeniyet bilinci oluşturmuştur. Bu bilinç, Göktürklerden, Hun Türklerine, Karahanlılardan, Selçuklu’dan Osmanlı’ya, Osmanlı’dan Türkiye Cumhuriyeti’ne kadar uzanan süreçte milletin varlığını ve sürekliliğini sağlamıştır. Ancak bugün, hem içeriden hem dışarıdan yöneltilen sistematik saldırılarla, bu milli şuura darbe vurulmak istenmektedir. Dolayısıyla milli kimlik ve şuuru yeniden tanımlamak ve canlandırmak, tarihi bir görevdir.

1.1. Türk Kimliği: Etnik Değil, Siyasi ve Kültürel Bir Üst Kimliktir

Türk kimliği, dar anlamda bir etnik kimlik değil; bin yıllık bir tarihsel birlikteliğin, mücadele ortaklığının ve kader birliğinin ifadesidir. Atatürk’ün ifadesiyle, “Türkiye Cumhuriyeti’ni kuran Türkiye halkına Türk milleti denir.” Bu tanım, farklı kökenden gelen insanları tek bir çatı altında, ortak bir aidiyet ve gelecek ülküsünde birleştiren kapsayıcı bir tanımdır. Bugün ise bu tanım, özellikle küreselci yapılar ve bölücü unsurlar tarafından hedef alınmakta, kimlik parçalanması teşvik edilerek millet olma bilinci aşındırılmaktadır.

1.2. Milli Şuur: Egemenliğin Teminatıdır

Milli şuur, bir toplumu toplum yapan ortak değerlerin, tarih bilincinin ve devlet anlayışının farkındalığıdır. Bu şuur; bireyin kendi milletine, devletine ve tarihine karşı taşıdığı sorumluluk duygusudur. Egemenliğin kaynağı yalnızca seçimler değil, o egemenliği koruma iradesidir. Eğer millet, kendi kimliğine yabancılaştırılırsa, egemenliğini de teslim eder. İşte bu noktada milli şuur, yalnızca bir bilinç değil; aynı zamanda bir savunma hattıdır. Bu hat çökerse, millet teslim alınır.

1.3. Şuur Erozyonu: Kimliksizleştirme Politikaları

Bugün özellikle medya, eğitim sistemi ve kültürel içerikler aracılığıyla, Türk milletine sistemli bir şuur erozyonu uygulanmaktadır. Genç nesiller, tarihini bilmeden büyümekte; milli kahramanlar yerine yabancı figürler özendirilmektedir. Kültürel kodlarımız çözülmekte, geleneksel bağlarımız zayıflatılmaktadır. Bu durum bir tesadüf değil; bir projedir. Bu projenin hedefi, dirençsiz, köksüz, yönlendirilebilir bir toplum inşa etmektir. Buna karşı en büyük panzehir, milli şuuru yeniden diriltmektir.

1.4. Türk Olmak: Sadece Soyla Değil, Şuurla İlgilidir

“Türk” olmak, yalnızca bir soydan gelmek değil; bir ülküye, bir tarihe, bir inanca sahip çıkmak demektir. Bu kimlik; bir şuurdur, bir duruştur, bir sorumluluktur. Dolayısıyla, “Ben Türküm” demekle yetinmek değil; Türk gibi düşünmek, yaşamak ve mücadele etmek gerekir. Bu, bireysel değil kolektif bir bilinç meselesidir. İşte bu yüzden, Türk kimliği; dışlayıcı değil, birleştirici ve kurucu bir kimliktir. Bu kimliği zayıflatmak, devleti zayıflatmaktır.

1.5. Atatürk ve Türk Kimliğinin Modern Yorumu

Atatürk, sadece bir lider değil; aynı zamanda modern Türk kimliğinin mimarıdır. O, Osmanlı’nın çöküş sürecinde, halkı etnik ve mezhepsel temellerle ayrıştırmaya çalışanlara karşı; Türk milletini yeniden birleştirmiştir. Onun “Türk milleti” tanımı, Anadolu’daki tüm unsurları bir araya getirerek bir siyasi millet yaratmıştır. Bu yönüyle Atatürkçü düşünce, bugün yaşanan kimlik krizine karşı en güçlü tarihsel zemin ve çözüm kaynağıdır.

Konuya böyle yaklaşıldığında, milli şuurun yeniden inşası, yalnızca ideolojik bir tercih değil; Türk milletinin bekasının olmazsa olmaz şartıdır. Kimliksizleştirme politikalarına, kültürel çözülmeye ve milli değerlerin tasfiyesine karşı en büyük direniş; şuurlu, kararlı ve tarihine bağlı bireylerden oluşan bir millet olmaktır. Türk kimliği, geleceğin de kilididir; bu kilidi kaybetmek, tüm kapıları düşmana açmak demektir.
1. DEVLETİN YAPISAL DÖNÜŞÜMÜ: KOMİSYONLAR VE YENİ YÖNETİM MODELİ
Türk devleti, tarih boyunca güçlü merkezi otorite, kurumsal devamlılık ve kamusal sorumluluk anlayışıyla varlığını sürdürmüştür. Cumhuriyet’in kuruluşuyla birlikte, halk egemenliğine dayalı çağdaş bir devlet yapısı tesis edilmiş; yasama, yürütme ve yargı erkleri arasında net yetki ve denetim dengeleri kurulmuştur. Ancak son yıllarda bu dengeler sistematik olarak bozulmuş, anayasal kurumlar devre dışı bırakılarak, “komisyonlar” adı altında yeni ve paralel bir yönetim modeli inşa edilmiştir.

2.1. Komisyonlaşma: Görünmez İktidarın Kurumsallaşması

Geleneksel olarak komisyonlar, sınırlı ve geçici görevler için kurulmuş danışma veya hazırlık mekanizmaları iken; bugün bu yapılar anayasal ve seçilmiş organların yerini almaya başlamıştır. Yargıdan eğitime, güvenlikten ekonomi politikalarına kadar kritik alanlarda kararlar, halk tarafından seçilmiş temsilciler yerine, atanan ve şeffaflıktan uzak kişilerden oluşan komisyonlar aracılığıyla alınmaktadır. Bu durum, egemenliğin halktan alınarak farklı merkezlere kaydırılması anlamına gelir.

2.2. TBMM’nin Yetkisizleştirilmesi: Meclis Değil, Komisyonlar Yönetiyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasa’da millet iradesinin tecelligâhı olarak belirlenmişken; günümüzde Meclis’in yetkileri ciddi biçimde sınırlandırılmıştır. Komisyonlar ve başkanlık sistemi ile birlikte milletvekillerinin denetim ve yasa yapma gücü sembolik düzeye indirgenmiştir. Devlet yönetimi, Meclis’te değil; başkanlık ofislerinde, politika kurullarında ve kapalı komisyonlarda şekillenmekte, halkın iradesi karar süreçlerinden sistematik olarak uzaklaştırılmaktadır.

2.3. Komisyonlar Milletin Değildir: Meşruiyet ve Hesap Verebilirlik Sorunu

Komisyonlar, “kamu yararına” sunulsa da ne halk tarafından seçilmekte ne denetlenmekte ne de halka hesap vermektedir. Siyasi sadakat ve ideolojik uyum esasına göre oluşturulan bu yapılar, kapalı kapılar ardında alınan kararlarla milletin iradesinin önünde engel teşkil etmektedir. Özetle;
• Komisyonlar milletin kendisi değildir,
• Milletin iradesini temsil etmez,
• Çoğunlukla millete rağmen hareket eden güçlerin kurumsal zeminidir.

Komisyon kurmak, görünürde teknik bir organizasyon olsa da özünde halkı devre dışı bırakmak, seçilmiş kurumları işlevsizleştirmek ve milli egemenliği paralel yapılara devretmek demektir. Bu nedenle, komisyonlar yoluyla yürütülen yapılandırma değil, devletin sistematik çözülmesidir.

2.4. Komisyonlar Üzerinden Yönetişim: Postmodern Bir Tasfiye Aracı

Yeni yönetim modelinde komisyonlar sadece idari karar mekanizmaları olmaktan çıkıp toplumsal dönüşümün motor gücü haline gelmiştir. Eğitim müfredatı, sağlık politikaları, medya denetimi gibi önemli alanlarda halkın değerleriyle çelişen kararlar, bu kapalı devre yapılarca dayatılmaktadır. Bu durum, demokratik yönetişim değil, yumuşak vesayet rejimidir. Modern görünümlü ancak anti-demokratik içerikli bu model, milletin denetim alanını yok ederek kurumsal işgal yaratmaktadır.

2.5. Bürokrasi ve Güvenlik Kurumlarının Komisyonlaştırılması

En tehlikeli dönüşüm ise güvenlik ve bürokrasi alanında gerçekleşmektedir. Geleneksel liyakat esaslı kadrolar yerini, sadakat temelli ve komisyonlar tarafından seçilen iktidar yanlısı görevlilere bırakmıştır. Bu durum, hizmet verimini düşürmekle kalmayıp devletin kurumsal hafızasını yok etmekte, milli refleksleri felç etmektedir.

Bu yüzden, komisyonlar, demokrasiyi güçlendirmek yerine halkın karar alma süreçlerinden soyutlanmasını sağlamak için kullanılmaktadır. Komisyon kurmak çoğunlukla millete rağmen yönetmek anlamına gelir. Bu yapıların meşruiyeti yoktur çünkü;
• Halktan doğmazlar,
• Halkı temsil etmezler,
• Hesap vermezler.

Bu nedenle, Türk milletinin asli görevi; komisyon devlet anlayışına karşı çıkmak, milli iradenin doğrudan temsil edildiği kurumları savunmak ve devletin milletin elinden alınmasına karşı topyekûn bilinçle mücadele etmektir. Milletimizin feraseti, bu yapıları sorgulamak ve demokratik denetime tabi tutmakla yükümlüdür. Komisyonlar, millete rağmen hareket eden yapılar olarak görüldüğü sürece, milli direniş ruhu yaşatılmalı ve güçlendirilmelidir.
1. İÇ VE DIŞ TEHDİTLER: HİBRİT SALDIRILAR VE İŞBİRLİKÇİLİK
Devletlerin karşı karşıya kaldığı tehditler artık yalnızca konvansiyonel savaş araçlarıyla değil; çok boyutlu, çok aktörlü ve çok katmanlı saldırı stratejileriyle şekillenmektedir. Bu yeni dönemin adı “hibrit savaştır”. Hibrit savaş biçimi, askeri saldırılardan çok; kültürel, ekonomik, teknolojik ve psikolojik yollarla yürütülmekte; hedef devletin iç dinamikleri, kurumları ve toplumsal dokusu hedef alınmaktadır. Türkiye, özellikle son yirmi yılda bu hibrit saldırılara yoğun biçimde maruz kalmış, içerideki bazı yapılar da bu saldırılarda gönüllü veya bilinçli işbirlikçi rolü üstlenmiştir.

3.1. Dış Tehditler: Emperyal Stratejilerin Türkiye Tasarımı

Batı merkezli küresel sistem, Türkiye’yi yalnızca jeopolitik bir aktör olarak değil; aynı zamanda potansiyel bir tehdit ve alternatif güç merkezi olarak görmektedir. Bu nedenle Türkiye, çeşitli araçlarla baskılanmakta ve kontrol altına alınmak istenmektedir. Bu araçların başlıcaları şunlardır:
• Ekonomik manipülasyonlar: Döviz kurları üzerinden yapılan spekülatif saldırılar, borçlandırma politikaları, yatırım ambargoları.
• Kültürel kuşatma: Yerli olmayan medya içerikleriyle milli kimlik ve tarih şuurunun aşındırılması.
• Siyasal dizayn girişimleri: Seçimler, anayasa tartışmaları ve toplumsal olaylar üzerinden içeride kutuplaşma yaratma çabaları.

Ancak bu tehditler yalnızca dışarıdan gelen etkilerle sınırlı değildir. Asıl tehlike, bu süreçte içerideki işbirlikçi unsurların üstlendiği rollerdir.

3.2. İç Tehditler: Kimliksizleştirme ve Devletin Ele Geçirilmesi

Türkiye’nin karşı karşıya kaldığı en büyük iç tehdit, milli kimlikten uzaklaşmış, köksüzleşmiş ve devlet fikrine yabancılaşmış yapıların devlet mekanizmasına sızmasıdır. Bu aktörler zamanla medya, akademi, bürokrasi ve siyaset alanlarında yer bulmuş ve devleti içerden çözmeye yönelik politikaları uygulamaya koymuşlardır. Özellikle şu eğilimler dikkat çekicidir:
• Atatürk karşıtlığı üzerinden milli kimliğin zedelenmesi,
• Anayasa ve vatandaşlık tanımının tartışmaya açılması,
• Bürokrasinin liyakatten uzaklaştırılarak sadakat eksenli hale getirilmesi.
. Etnikçi ve ümmetçi etki ajanlarının zemin bulması ve yerel özerklik adı altında federasyonu tartışmaya açılması.

Bu süreçte “milli” gibi görünen ancak özünde küresel projelere hizmet eden yapılara dikkat etmek gerekir. Düşman artık sadece cephe gerisinde değil; karar alma merkezlerinde, basın organlarında, STK görünümlü yapılarda ve akademik çevrelerde örgütlenmiştir.

3.3. Partilerüstü Bir Milli Beka Meselesi

Türkiye’nin yaşadığı bu çözülme süreci, siyasi parti kimliklerini aşan bir milli beka meselesidir. Fakat ne yazık ki, iç cephedeki dağınıklık ve partisel çıkar hesapları, ortak bir milli duruşun oluşmasını engellemektedir.
Bugün Türk milletinin önünde iki seçenek bulunmaktadır:
• Ya Atatürk’te birleşerek ortak bir milli direniş hattı kurmak,
• Ya da partisel körlükle, bireysel menfaatlerle hareket edip ülkenin felaketine seyirci kalmak.

Bu tercih sadece siyasi değil; aynı zamanda ahlaki ve tarihî bir sorumluluktur. Vatan savunması yalnızca sınırda değil; fikirde, kurumlarda, okullarda, bürokraside ve her bir vatandaşın vicdanında başlar.

3.4. İşbirlikçiliğin Güncel Yüzleri

İşbirlikçilik yalnızca geçmişteki mandacı zihniyetle sınırlı değildir. Günümüzde de çeşitli çevrelerde “demokrasi”, “özgürlük” veya “reform” adı altında emperyal politikaların içeri alınmasına aracılık eden yapılar mevcuttur. Bunlar şunlardır:
• Yabancı fonlarla çalışan “sivil toplum” kuruluşları,
• Küresel medya tekellerinin yerli uzantıları,
• Seçim dönemlerinde dış müdahaleyi meşrulaştıran siyaset aktörleri,
• Komisyonlar üzerinden devlet iradesine yön veren “danışman elitler”.

Bu yapıların ortak özelliği, millete rağmen hareket etmeleri, milletin değerlerini küçümsemeleri ve bağımsızlık fikrine karşı durmalarıdır.

Bu noktada, Türkiye’ye yönelen tehditler ne yalnızca dış kaynaklıdır, ne de açık biçimde yürütülmektedir. Bu tehditler; hibrit yollarla, içeriden görünmez yapılarla, halktan gibi görünen işbirlikçiler eliyle uygulanmaktadır. Bu nedenle Türk milleti, düşmanı yalnızca sınırda değil, zihniyetlerde ve karar mekanizmalarında da tanımak ve ona karşı birleşmek zorundadır.

Milli mücadele bugün tekrar başlamıştır, bu defa silahla değil, bilinçle, şuurla ve inançla verilmektedir.
1. MİLLİ DİRENİŞİN DAYANAKLARI VE YÖNTEMLERİ: AHLAKİ VE HUKUKİ MEŞRUİYET
Bir milletin varlığını sürdürmesi yalnızca sınırlarını korumasıyla değil, aynı zamanda kimliğini, egemenliğini ve değerlerini savunmasıyla mümkündür. Türkiye’nin bugün karşı karşıya olduğu tehditler ise doğrudan fiziki saldırılar değil; daha derin, sinsi ve yapısal bir tasfiye sürecine işaret etmektedir. Bu durumda gösterilecek direniş, sadece bir hak değil; aynı zamanda ahlaki ve hukuki bir zorunluluktur. Çünkü bu, siyasi bir tercih olmanın ötesinde, milletin kendi geleceğine sahip çıkma iradesidir.

4.1. Direnişin Ahlaki Meşruiyeti: Şeref ve Onurun Savunusu

Bir milletin en temel ahlaki görevi kendini savunmaktır. Bu savunma sadece fiziksel değil, aynı zamanda düşünsel, kültürel ve siyasal düzeyde de gerçekleştirilmelidir. Türk milletinin şerefli tarihine baktığımızda, hiçbir zaman dayatmalara boyun eğmediği, her şart altında bağımsızlığını koruduğu görülür. Günümüzde;
• Devletin kurumları itibarsızlaştırılmaya,
• Milletin kimliğiyle oynanmaya,
• Egemenlik çözüm süreci ya da Terörsüz Türkiye” (çözülme süreci) adı altında başka merkezlere devredilmeye çalışılıyorsa,

buna karşı direnmek yalnızca bir hak değil, tarihsel bir borçtur. Direnmeyen toplumlar kimliklerini kaybeder, teslim olan halklar başka devletlerin esiri olur. Bu yüzden birlikte direnmek siyasi olduğu kadar ahlaki bir eylemdir.

4.2. Direnişin Hukuki Meşruiyeti: Anayasal Dayanaklar

Direniş yalnızca duygusal değil, aynı zamanda hukuki meşruiyete de sahiptir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, devleti ve milleti koruma yükümlülüğünü sadece yönetenlere değil, tüm vatandaşlara vermektedir. Özellikle Anayasa’nın şu maddeleri önemlidir:
• Madde 1: Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.
• Madde 2: Türkiye Cumhuriyeti demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir.
• Madde 3: Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir.
• Madde 6: Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir. Millet, egemenliğini Anayasa’nın koyduğu esaslara göre, yetkili organları eliyle kullanır. Hiçbir kimse veya organ, kaynağını Anayasa’dan almayan bir yetki kullanamaz.

Egemenlik milletin elinden alınırsa, anayasal düzen askıya alınmış olur. Bu durumda milletin anayasal düzeni korumak için direnmesi bir hak olmaktan çıkar, görev hâline gelir. Dolayısıyla meşru direniş, Anayasa’nın özünde vardır.

4.3. Sivil Direnişin Araçları: Organize ve Barışçıl Seferberlik

Milli direniş, her anlamda; bilinç, strateji, fiili ve organize hareketle yürütülmelidir. Bu çerçevede sivil toplum ve halkın meşru yollarla gösterebileceği refleksler şunlardır:
• Toplumsal Bilinçlenme: Eğitim, konferanslar, yayınlar ve sosyal medya aracılığıyla halkın milli kimlik ve egemenlik konusundaki farkındalığının artırılması,
• Sivil Seferberlik: Parti dışı, kişisel menfaatlerden uzak, Türk kimliği ekseninde birleşen platformların oluşturulması,
• Hukuki Direniş: Anayasa Mahkemesi, idare mahkemeleri ve ulusal hukuk yolları üzerinden gayrimeşru uygulamalara karşı başvurular yapılması,
• Kültürel Koruma: Milli tarih, dil, edebiyat ve ahlaki değerlerin yeniden canlandırılması.

Direniş sadece sokakta değil; okulda, ailede, kamu kurumlarında ve sosyal alanda başlamalıdır. Bu kapsamlı seferberlik, bir kalkışma değil, bir kurtuluş ve uyanış hareketidir.

4.4. Devlete Karşı Değil, Devlet Adına Direnmek

Burada önemli bir ayrım yapılmalıdır: Meşru direniş, devlete karşı değil, devleti ele geçiren gayrimeşru odaklara karşı devleti koruma eylemidir. Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı’nda yaptığı gibi meşru otorite işlevini yitirdiğinde millet kendi haklarını savunmak için harekete geçmiştir. Bugün de benzer bir ruh gereklidir.

Polis, asker, yargı, istihbarat mensubları ve bürokratlar şahıslara ya da partilere değil, millete ve Anayasa’ya bağlıdır. Emir-komuta, milletin varlığına karşı kullanılamaz. Kamu görevlilerinin asli görevi devleti yaşatmak ve milleti korumaktır.

Nihayetinde, Türk milletinin karşı karşıya olduğu tarihsel meydan okuma, onu yeniden bir direniş hattına zorlamaktadır. Bu direnişin meşruiyeti hem ahlaki hem de hukuki temellere dayanır. Önemli olan, bu bilinci diri tutmak, korkuya teslim olmamak ve birlikte hareket etmeye hazır olmaktır.

Direnmek bugün bir hak değil, zorunluluktur. Bu mecburiyet, Türk milletinin şanlı tarihine ve onurlu geleceğine duyduğu sadakatin bir sonucudur.
1. İŞBİRLİKÇİ CUMHUR İTTİFAKI ( AKP-MHP-DEM)
Türkiye Cumhuriyeti, kuruluşundan bu yana milli egemenliğe, hukuk devletine ve halk iradesine dayalı bir yönetim anlayışını esas almıştır. Bu anlayışın temelinde, tek ve bölünmez millet fikri, laiklik ilkesi, kuvvetler ayrılığı prensibi ve ehliyet-liyakate dayalı devlet mekanizması yer alır. Ancak son yıllarda Cumhur İttifakı adıyla kurulan siyasal blok, bu temel ilkelerle zaman zaman açık bir çatışma içine girmiştir. Türk milletinin devlet anlayışı ile bu ittifakın uygulamaları arasında ciddi bir yapısal uyumsuzluk bulunmaktadır.

5.1. Devlet Aklının Yerine Parti Aklının Geçirilmesi

Cumhur İttifakı’nın en belirgin özelliklerinden biri, devlet aklını parti aklıyla ikame etmesidir. Türk devlet geleneğinde devlet, partiler üstü ve tarafsız bir yapıyı temsil eder. Oysa günümüzde; bürokrasi, güvenlik kurumları, yargı ve hatta eğitim sistemi, parti merkezli karar mekanizmalarının gölgesi altına girmiştir. Bu durum, devletin kapsayıcılığını ve tarafsızlığını ortadan kaldırmakta, milletin tüm kesimlerinin devlete güven duymasını imkânsız hâle getirmektedir.

5.2. Milliyetçiliğin Araçsallaştırılması

Cumhur İttifakı’nın milliyetçilik söylemi, çoğu zaman içeriği boşaltılmış, yüzeysel ve araçsal bir hale getirilmiştir. Türk milliyetçiliği; kültürel kökleri olan, tarihsel sorumluluk taşıyan ve milletin birliğini önceleyen bir anlayışken, günümüzde bu kavram; popülist söylemlere indirgenmiş, ideolojik bir örtü olarak kullanılmıştır. Atatürk’ün “Türkiye Cumhuriyeti’ni kuran Türkiye halkına Türk milleti denir” tanımı, etnik ve mezhebi ayrımları aşan bir milli birlik çağrısıyken; Cumhur İttifakı’nın söylemlerinde bu kapsayıcı tanımın yerine dışlayıcı, Alevi-Sünni, Türk, Kürt, Arap, Çerkez, Arnavut vs gibi kutuplaştırıcı bir yaklaşım egemen olmuştur.

5.3. Liyakatın Tahribatı ve Kurumsal Çöküş

İttifakın uygulamalarının en yıkıcı sonuçlarından biri, devlet kadrolarında liyakat sisteminin yok edilmesidir. Atama ve terfilerde ehliyet değil sadakat ve cemaat, tarikat ön planda tutulmakta; bu da kamu kurumlarını işlemez hale getirmektedir. Güvenlik bürokrasisi, yargı mekanizması ve kamu yönetimi, kişi ve parti sadakati üzerinden şekillendirilmiş; böylece devletin kurumsal hafızası zarar görmüş, adalet ve güven ilkesi sarsılmıştır.

5.4. Seçilmiş İrade – Seçilmemiş Güç Dengesi Bozulması

Cumhur İttifakı döneminde, halk tarafından seçilen milletvekillerinin etkisi azaltılmış; bunun yerine danışmanlar, komisyonlar, kurul üyeleri ve atanmışlar üzerinden yürütülen bir “tek merkezli” yönetim anlayışı hâkim kılınmıştır. Bu durum, yasama organının işlevsizleşmesi, TBMM’nin sembolikleşmesi ve milli iradenin dolaylı yollarla bypass edilmesi anlamına gelmektedir. Atatürk’ün “Egemenlik, kayıtsız şartsız milletindir” ilkesi bu ortamda yalnızca bir tarihsel slogan hâline getirilmiştir.

5.5. İttifakın Meşruiyet Sorunu

Her siyasi yapı halktan oy alabilir; ancak bu, onu mutlak meşruiyetin temsilcisi yapmaz. Meşruiyet yalnızca sandığa değil; hukuka, adalete, halkın ortak çıkarına ve devletin devamlılık ilkelerine ve anayasaya dayanır. Cumhur İttifakı, sadece oy çokluğu ile değil, hukukun üstünlüğü, adaletin tesisi ve milletin ortak vicdanında yer edinme üzerinden değerlendirildiğinde, ciddi bir meşruiyet krizi yaşamaktadır. Türk devlet aklı, yalnızca seçim kazanmakla değil, milletin birliğini sağlamak ve geleceğini güvence altına almakla anlam kazanır.

Bu yüzden, Cumhur İttifakı, mevcut haliyle Türk devlet geleneğini temsil etmekten uzaktır. Kurumsal çöküş, milli kimliğin yozlaşması, liyakat sisteminin tahribatı ve milletin iradesinin daraltılması; bu ittifakın uygulamalarının doğrudan sonucudur. Bu nedenle Türk milleti; partiler üstü bir milli şuurla, Türk devlet felsefesine uygun, bağımsız, liyakatli ve adaletli bir yönetim talep etmelidir. Devlet, şahısların ve partilerin değil, milletin emanetidir. Bu emanete sahip çıkmak, her Türk vatandaşının tarihi ve ahlaki görevidir.
1. BİRLİKTE MÜCADELE VE KURTULUŞ STRATEJİSİ: TÜRK ŞUURU VE ORGANİZE DİRENİŞ
Hiçbir millet, dağınık, aidiyetini yitirmiş ve ortak şuurdan uzak halde bağımsızlığını koruyamaz. Türkiye bugün, bireyselleşmiş, ortak değerlerden kopmuş ve kolayca yönlendirilebilir bir toplumsal yapıyla karşı karşıyadır. Bu durumun üstesinden gelmenin yolu, yeniden güçlü bir Türk şuuru inşa etmek ve ortak milli reflekslerle organize olmaktır.

6.1. Türk Şuuru Nedir?

Türk şuuru, sadece etnik bir aidiyet ya da nostaljik bir duygu değil; millet olma bilinci, tarihin yüklediği sorumluluğu taşıma iradesi ve ortak idealler etrafında kenetlenme yeteneğidir. Bu şuuru oluşturan temel unsurlar şunlardır:
• Tarihsel Hafıza: Türk milletinin geçmişteki büyük mücadeleleri, ihanetlere karşı direnişi ve yeniden doğuşları unutulmamalı; bu bilinçle bugünün şartları değerlendirilmelidir.
• Ortak Değerler: Dil, din, kültür ve ahlaki değerler gibi milleti bir arada tutan unsurlar yeniden içselleştirilmeli, yapay ayrımlar reddedilmelidir.
• Hedef Birliği: Bireysel çıkarlar değil, milli egemenlik, bağımsızlık ve devletin yaşatılması gibi büyük stratejik hedefler etrafında birleşilmelidir.

Türk şuuru, siyasi görüş, mezhep veya sınıf farkı gözetmeden, devletin bekası, milletin bütünlüğü ve bağımsız yaşam hakkı gibi vazgeçilmezlerde buluşmayı zorunlu kılar.

6.2. Direnişin Meşruiyeti: Ahlak ve Hukuk Temelinde Savunma

Milli direniş yalnızca tarihsel ve ahlaki bir hak değil, aynı zamanda hukuki bir zorunluluktur. Türkiye Cumhuriyeti’nin temelini oluşturan anayasal hükümler, egemenliğin kaynağını millete verirken, bu egemenliğin gasp edilmesine ya da devredilmesine açıkça karşı çıkar. Bugün gelinen noktada, anayasanın çiğnendiği, milli egemenliğin dış kaynaklara ya da anayasa dışı yapılarla kurulmuş komisyonlara devredildiği bir yapı oluşmaktaysa, buna karşı hukuka dayalı bir direniş meşru ve kaçınılmaz hâle gelir.

Bu bağlamda aşağıdaki anayasa maddeleri, direnişin hem meşru hem de anayasal bir hak olduğunu açıkça teyit etmektedir:

Anayasa Madde 1 – Devletin Şekli:

“Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.”

Bu maddeyle devletin yönetim şekli Cumhuriyet olarak tanımlanmış ve bu şekil değiştirilemez hâle getirilmiştir. Cumhuriyet, halk egemenliğine dayanan bir rejimdir. Hiçbir kişi ya da grup, bu halk iradesinin üzerine geçemez. Bu maddeye aykırı olarak yapılan her türlü yapı, komisyon veya vesayet girişimi anayasa ihlalidir.

Anayasa Madde 2 – Cumhuriyetin Nitelikleri:

“Türkiye Cumhuriyeti, insan haklarına dayanan, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir.”

Bu hüküm, devletin temel karakterini tanımlar. Atatürk milliyetçiliği, Türk milletinin birliğini, egemenliğini ve bağımsızlığını esas alır. Anayasa dışı müdahaleler, dış destekli vesayet projeleri veya Türk milletinin kendi geleceğine hükmetme hakkını elinden almaya çalışan yapılar, doğrudan bu maddeye aykırıdır. Bu madde, her Türk vatandaşına hukukun üstünlüğü adına direnme sorumluluğu yükler.

Anayasa Madde 3 – Devletin Bütünlüğü, Resmi Dili, Bayrağı, Milli Marşı ve Başkenti:

“Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir. Bayrağı, şekli kanununda belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır. Milli Marşı ‘İstiklâl Marşı’dır. Başkenti Ankara’dır.”

Bu madde, Türkiye Cumhuriyeti’nin üniter yapısını ve millet-devlet bütünlüğünü açıkça tanımlar. Her türlü etnik, mezhepsel ya da siyasi ayrıştırma, devleti parçalamaya yönelik komisyon faaliyetleri veya farklı kimlikler ve federasyon / özerklik üzerinden yapılacak anayasal düzen tasfiye planları bu maddeye aykırıdır. Bu madde, toplumsal çözülmeye ve bölünmeye karşı açık bir anayasal korumadır.

Anayasa Madde 6 – Egemenlik:

“Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir. Türk Milleti, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre yetkili organları eliyle kullanır. Egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiç bir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ, kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz.”

Bu madde, egemenliğin tek sahibinin Türk milleti olduğunu vurgular. Milletin iradesi dışında kurulan ve anayasal yetkiye dayanmayan komisyonlar, danışma kurulları veya gayriresmî odaklar anayasal suç işlemekte ve doğrudan bu maddeyi ihlal etmektedir. Direniş bu noktada bir hak değil; aynı zamanda bir vatandaşlık görevi hâline gelmektedir. Milletin iradesine, egemenliğine ve anayasal düzene sahip çıkmak, bu hüküm gereği her Türk’ün asli sorumluluğudur.

Meşru direnişin anayasal temeli ise, yukarıdaki maddeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Türkiye Cumhuriyeti’ne, onun halkına, bağımsızlığına ve üniter yapısına yönelen her türlü tehdit ve müdahaleye karşı direnmek; yalnızca bir duygusal tepki değil, anayasa temelli meşru bir savunma hakkıdır. Bu hak; sessiz kalmayı, geri çekilmeyi ya da kişisel konforu tercih etmeyi değil, şuurlu, kararlı, hukuki ve organize bir direnişi zorunlu kılar. Bugün yapılması gereken, bu anayasal ilkeleri ve cumhuriyetin temel niteliklerini fiilen savunmak ve millet egemenliğini yeniden tahkim etmektir.

6.3. Sivil Direnişin Araçları: Organize ve Barışçıl Seferberlik

Milli direniş, şiddete değil; bilinç, strateji ve organize hareketlere dayanmalıdır. Bu kapsamda;
• Toplumsal Bilinçlenme: Eğitim, konferans, yayın ve sosyal medya aracılığıyla milli kimlik ve egemenlik bilinci artırılmalıdır.
• Sivil Seferberlik: Parti ve kişisel çıkarların ötesinde, Türk kimliği etrafında birleşen platformlar oluşturulmalıdır.
• Hukuki Direniş: Anayasa Mahkemesi, idare mahkemeleri ve ulusal hukuk yolları kullanılarak gayrimeşru uygulamalara karşı başvurular yapılmalıdır.
• Kültürel Koruma: Milli tarih, dil, edebiyat ve ahlaki değerler yeniden canlandırılmalıdır.

Direniş yalnızca sokakta değil; okulda, ailede, kamu kurumlarında ve sosyal alanda başlamalıdır. Bu seferberlik, bir kalkışma değil, bir kurtuluş ve uyanış hamlesidir.

6.4. Devlete Karşı Değil, Devlet Adına Direnmek

Meşru direniş, devlete karşı değil, devleti ele geçiren gayrimeşru odaklara karşı yapılan koruma hareketidir. Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı da bu ruhla gerçekleştirilmiştir. Polis, asker, yargı mensubu ve bürokratlar şahıslara ya da partilere değil; millete ve Anayasa’ya bağlıdır. Kamu görevlilerinin asli görevi devleti yaşatmak ve milleti korumaktır.

6.5. Programlı ve Organize Hareket: Dağınıklığın Sonu

Başarısız halk hareketlerinin temel nedeni plansızlık ve dağınıklıktır. Günümüzde direniş ancak stratejik akıl, disiplin ve hedef birliğiyle başarılı olabilir. Bu yüzden;
• Liderlikten çok ilkeler ön planda tutulmalı,
• Rastgele tepkiler yerine uzun vadeli, hukuki ve meşru planlar yapılmalı,
• Akademisyenler, emekli askerler, kanaat önderleri, yerel yapılar ve gençlik hareketleri arasında sürekli iletişimle milli cephe oluşturulmalıdır.

Direniş, teknik ve organize bir süreçtir; sabır, teşkilat ve fedakarlık ister.

6.6. Atatürk Referansı: Birleşmenin Temeli

Türk milletini bir araya getirebilecek en güçlü ortak payda, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı ruhudur. Atatürk, bir komutan olmanın ötesinde fikir mimarı, siyasi kurucu ve ahlak öğreticisidir. Onun “milli egemenlik” ilkesi, bugünkü vesayetlere karşı en güçlü silahtır.

Bu nedenle;
• Partiler Atatürk’te birleşmeli,
• Kurumlar bağımsızlık ilkesinde uzlaşmalı,
• Millet “tam bağımsızlık” bilincini siyasal şuur haline getirmelidir.

Atatürk referansıyla yürütülen mücadele, ulusal değerleri önceliklendiren yerli ve evrensel bir seferberliktir.

6.7. Kim Türk’tür, Kim Değildir?

Bu mücadelede “Türk” olmak biyolojik ya da coğrafi değil; ahlaki ve fikrî bir tutumdur. Türk, milletini, devletini ve bayrağını savunan; fedakârlık eden ve birlikte hareket etmeye hazır olandır.

Birlikten kaçan, bedel ödemekten korkan, işbirliği yapan ya da kendi çıkarı için milletin felaketine göz yuman kişi ve yapılar bu mücadelede Türk sayılmaz.

Türklük, soy değil; sorumluluk, şuur ve ahlak meselesidir. Bu mücadeleye omuz vermeyenler, yarın yok olmaya mahkûmdur.

6.8. Güvenilecek Tek Güç: Milletin Kendisi

Ne dış destekler, ne siyasi ittifaklar ne de kurumlar, Türk milletinin kararlılığı ve samimiyeti kadar güçlü değildir. Bu nedenle;
• Kurtuluş planı milletin kendi içinden çıkmalı,
• Hiçbir makam Türk milletinin iradesinden büyük olmamalı,
• Güvenilecek tek merci milli irade ve milli şuurdur.

En nihayetinde, Türkiye’nin içinde bulunduğu zor durumdan çıkış yolu, milli bilinç, organize mücadele ve ortak hareketle mümkündür. Bu mücadele, hürriyetin, bağımsızlığın ve Türklüğün savunulmasıdır. Artık tepkisizlik değil, kararlı duruş; beklemek değil, harekete geçmek zamanıdır. Türk milleti, 1919’daki ruhla yeniden ayağa kalkacak ve “Ya istiklal, ya ölüm!” kararlılığıyla kendi geleceğine sahip çıkacaktır.

SONUÇ: KURTULUŞ YOLU BİRLİKTE YÜRÜNECEKTİR

Bu makale sadece bir tespit değil, ciddi bir çağrıdır. Bu çağrı; bireylerden kurumlara, gençlerden kanaat önderlerine kadar Türk milletinin tüm kesimlerine yöneliktir. Çünkü artık mesele yalnızca bir siyasi kriz değil; bir milletin varlık-yokluk mücadelesidir.

Türkiye Cumhuriyeti bugün; yapısal çözülme, milli kimliğin aşınması ve halkın iradesinin sistematik biçimde etkisizleştirilmesiyle karşı karşıyadır. Komisyonlar aracılığıyla yürütülen politikalar, halkın ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin yetkilerini işlevsizleştirmekte; egemenlik, görünmeyen odakların eline bırakılmaktadır. Bu durum, anayasanın açık hükümlerine aykırıdır ve doğrudan milli egemenliği hedef almaktadır.

Devlet kurumlarının siyasi sadakat ekseninde yeniden dizayn edilmesi; adalet, liyakat ve tarafsızlık ilkelerinin zedelenmesi anlamına gelmektedir. Cumhur İttifakı gibi yapılar ise, milliyetçiliği birleştirici bir değer olmaktan çıkarıp, yalnızca retorik düzeyde tüketilen bir araç hâline getirmiştir. Gelinen noktada “milli birlik” değil, kutuplaşma ve parçalanma üretilmiştir.

Bu tablo karşısında Türk milletinin önünde iki temel yol vardır:
1. Sessiz kalarak bu çözülmenin seyircisi olmak,
2. Ya da tarihî sorumluluğunu kuşanarak şahlanmak ve her türlü direnişe geçmek.

Türk milleti, geçmişte defalarca yaptığı gibi, bugün de bu kuşatmayı yırtabilecek inanca, iradeye ve ruha sahiptir. Yeter ki:
• Şuurla hareket etsin,
• Atatürk’te birleşsin,
• Partisel çıkarları değil, milli cephenin kutsallığını esas alsın,
• Komisyon ve Saray devletine karşı milli egemenliği hatırlasın.

Çünkü Türkiye Cumhuriyeti, yalnızca bir toprak parçası üzerinde kurulan siyasi bir yapı değil; binlerce yıllık Türk tarihinin, kültürünün ve direniş ruhunun çağdaş bir tezahürüdür. Onun temeli; halk iradesine, tam bağımsızlığa ve Atatürk’ün yüksek ideallerine dayanmaktadır.

Bu nedenle, Atatürk’te birleşmek, artık bir tercih değil; bir mecburiyet hâline gelmiştir. Bu birleşme, sadece bir ideolojik yönelim değil; devleti, milleti ve geleceği korumaya yönelik bir hayatî mücadeledir.

Unutulmamalıdır ki:
• Direnmek bir şereftir.
• Birlikte direnmek, en büyük şereftir.
• Türk gibi yaşamak, sadece geçmişe saygı değil; bugüne sahip çıkmak ve geleceği kurmak demektir.

Türk milleti; sayısız badireyi aşarak her seferinde küllerinden yeniden doğmuş bir millettir. Bugün de bu potansiyel vardır. Ancak bu potansiyelin harekete geçmesi için:
• Her bireyin sorumluluk üstlenmesi,
• Her kurumun meşruiyet sınırları içinde kalması,
• Her vatandaşın Türk kimliğiyle düşünmesi ve yaşaması gerekmektedir.

Artık beklemek değil, harekete geçmek zamanıdır. Bu mücadele, sadece bir siyasi refleks değil; millî bir bilinç, ahlaki bir duruş ve tarihî bir görevdir.

Bugün Türklüğün ve Cumhuriyetin çağrısı yeniden yankılanmaktadır. Bu çağrı, yalnızca geçmişin hatırası değil; bugünün direnişi ve yarının teminatıdır. Türk milleti, kendi iradesine, kendi devletine ve kendi istikbaline sahip çıkarak yeniden tarih sahnesine yürüyecek ve tüm dünyaya “Ben buradayım!” diyecektir.
28 Temmuz 2025
NEDEN YANIYORUZ

Sevgili okurlarım, çok değerli takipçilerim.

Ormanlar bir ülkenin doğa harikası ve doğal zenginlik kaynaklarıdır. Ormanlarda onlarca av hayvanı yaşar. Ormanlar yağış sistemini düzenler, sellerin oluşmasını önler.

Özetle ormanlar, bir ülkenin akciğerleridir.

Ormanlarla nefes alırız, oksijen zenginliğimiz ormanlarla sağlanır.

THK’nun yangın filosunu ve şanlı Mehmetçiği, orman yangınlarında devre dışı bıraktığımızdan beri yanıyoruz.

Her yangın sonrası ilgililerin, “Yeri yeniden ağaçlandırılacak” söylemlerine karşın, yanan orman alanlarını yapılaşmaya açan bir anlayışla karşı karşıyayız.

Pek çok yanan alana ağaç dikme yerine villa-otel yaptıran bir anlayış var.

Karadeniz’i gezdim. Uzun Göl’ü, Ayder Yaylası’nı, Hızır Nebi yaylalarını gördüm.

Karadeniz’de yangın çıkartmak büyük bir başarıdır. Doğa yapısı gereği yangının çıkmasına engeldir. Yağışlı zemin devamlı nemli ve ıslaktır.

Gel gör ki, Karadeniz’de çıkan yangınlardan sonra açılan arazilere, Arap şeyhlerine ve zenginlerine yapılan villalar, bu ülkenin utanç manzaralarıdır.

Bölgede yatırımcı birinin (ismi bende), “bey efendi biz bu yatırımı Türkler için değil Araplar için yapıyoruz” izahı kanımı dondurmuştu.

Sevgili okurlarım!

Eğer Karadeniz ormanlarında yangın çıkıyorsa:

Ege’de yanar,

Akdeniz’de yanar,

Güneydoğu Anadolu’da yanar, İç Anadolu ile Doğu Anadolu’da yanar diyenlere ses çıkarılmıyorsa, 23 yıldır yandığımıza şaşmamanız gerek.

Yerli ve milli Türk pilotların kullandığı, Atatürk’ün, “İstikbal göklerdedir” diyerek kurduğu: THK’nun uçaklarını devreden çıkarır, “THK’nun hangarlarında uçak filan yok” derseniz, elbette ormanlarınız yanar ve söndürülmesi de günler alır.

Türkiye 23 yıldır “İSTİFA” erdeminden uzak kaldı. Hiçbir kötü eylem ve olay, yönetenlerin sorumluluğunda değil.

Onun için de açıklamaların halkta olumlu karşılığı yok. Kimse de inanmıyor.

Eskişehir’de (eğitimsiz olduğu söyleniyor) 5’i Orman, 5’i AKUT 10 işçimiz öldü, yüreklerimiz yandı.

12 askerimiz mağarada nedeni bilinmeyen bir sebeple öldü, yüreklerimize ateş düştü.

Kartalkaya’da 78 canımız yandı, ocaklarımıza ateş düştü.

Güneyden kuzeye ormanlarımız yanıyor, ciğerlerimiz yanıyor.

Hepsi de şaibeli.

Tanrı rızası için sorumluluk alıp, ben istifa ediyorum diyen bir muhterem gördünüz, duydunuz mu? Ya kader ya mukadderat ya işin doğasında bunlar var gibi laflarla işi Tanrı’ya, kadere yükleme derdindeyiz.

Milyon dolarlara aldığımız S-400’ler hangarda çürümekte, Afrika’da çiftçilik programına milyon dolarlar harcadık, cumhurbaşkanlığı envanterinde bir düzineden fazla uçak filosu var. Gel gör ki bizde sadece 10 tane yangın söndürme uçağımız olsun.

Kimse darılmasın ama bu, neyin aklı?

Siz Ege’nin, Akdeniz’in, Karadeniz’in yanmasına göz yumarsanız; yağmur da yağmaz olur, yağıyor mu? Barajlar susuzluktan kurumakta, ülkede pek çok göl bile kurudu.

Bütün bu yönetim hataları sizde iken, gerekli önlemleri almaz iken, bize kabadayılık yapmak biraz uçuk olmuyor mu?

Felaketleri önlemeyip, yangınları söndüremeyip, sağa sola racon kesmek neyin nesidir?

Neden yanıyoruz anladınız mı değerli okurlarım?

Esen kalınız.

27 Temmuz 2025
Bodrum koyları lüks yatlara teslim…

Bodrum her yıl olduğu gibi bu yıl da lüks yatlar koyları işgal etti. Yat sahipleri kesilen cezalara rağmen koyları terk etmiyor. Bazı yat sahipleri de Bodrum dışından gelip koyları işgal ediyor. Yurt dışından gelen devasa yatlara ise yer bulunamıyor. Denizlerde Bodrum koyları bu şekilde düzene giremiyor. İlgililer ise bu yatların deniz kirliliğine neden olduğunu söylüyor.

Bodrum koylarına yeni ve yasal düzenlemenin hemen yapılması gerekiyor. Bu karmaşadan Bodrum kurtarılmalı.

Bodrum Değişik boylardaki motor yatlar, yelkenli tekneler ve günlük turlara çıkan çok sayıda tekneye ev sahipliği yapıyor. Türkiye’nin gözde turizm kenti Bodrum, lüks turistik tesislerinin yanı sıra yeşil ve mavinin kucaklaştığı eşsiz güzellikteki koylarıyla da öne çıkıyor. Kimse vaz geçmiyor.

İstanbul ve Marmara, Ege, Akdeniz, Karadeniz Bölgeleri (İMEAK) Deniz Ticaret Odası (DTO) Bodrum Şubesi Başkanı Orhan Dinç, mega yatların oluşturduğu yoğunluk nedeniyle günlük tur teknelerinin yer bulmakta zorlandığı Bodrum koylarına ilişkin düzenleme yapılmasını önerdi.

Türkiye’nin gözde turizm kenti Bodrum, lüks turistik tesislerinin yanı sıra yeşil ve mavinin kucaklaştığı eşsiz güzellikteki koylarıyla da öne çıkıyor. Bodrum koyları özellikle yaz aylarında milyonlarca dolarlık lüks yatların yanı sıra değişik boylardaki motor yatlar, yelkenli tekneler ve günlük turlara çıkan çok sayıda tekneye ev sahipliği yapıyor. Koylarda yaşanan bu yoğunluk zaman zaman tatilcilerin yer bulmakta güçlük çekmesine neden oluyor.

DTO Bodrum Şubesi Başkanı Dinç, AA muhabirine, mega yatlarla mavi tura çıkan tatilcilerin bu yıl da Güney Ege’ye çok talep gösterdiğini söyledi.

Bu zengin turistlerin bölgeyi doğal güzellikleri, Bodrum’un marka değeri ve hizmet kalitesi dolayısıyla tercih ettiğini belirten Dinç, bu yatların ülkeye ekonomik ve tanıtım anlamında önemli katkıları olduğunu kaydetti.

Dinç, lüks yatların Kovid-19 salgınından sonra izole tatil anlayışının öne çıkmasıyla Bodrum Yarımadası’nda sayılarının çok arttığına dikkati çekti.

Yat trafiğinin artmasının beraberinde bazı sorunları da getirdiğini vurgulayan Dinç, konu ile ilgili şunları söyledi:

“Mavi yolculuk ve günübirlik tur yapan üyelerimiz koylarda artık yer bulamaz hale geldi. Ticari faaliyet gösteren ve ekmeğini denizden kazanan teknecilerimizin de işleri durma noktasında. Motor yatların, yelkenlilerin Bodrum koylarında konaklamaları en doğal hakkı fakat artık denizcilerimiz faaliyet yapamaz hale geldi. Denizcilik anlamında koylarımıza acilen planlama yapmamız lazım.”

Ticari teknelerin ve mavi yolculuk teknelerinin uğradığı noktaların belli olduğunu ifade eden Dinç, yapılacak düzenlemeyle buralar dışındaki her yerin özel teknelere ayrılması önerisini yaptı.

Orhan Dinç, son zamanlarda koyları ziyaret eden teknelerde çıkan yangınlara da değinerek, bu durumun genelde teknelerin bakımlarının yapılmamış olmasından kaynaklandığı anlattı.

Tekneciliğin sadece tekneyi sürmekle bitmediğine işaret eden Dinç, şu uyarılarda bulundu:

“Teknik ve elektronik ekipman ile teknenin güvenli bir seyir yapması için kontrol edilmesi gereken birçok yerler var. Burada tekne personeline ciddi anlamda sorumluluk düşüyor. Yolcuların can, teknenin de mal güvenliği için düzenli periyotlarla kontrollerin yapılması gerekiyor. Bakımlarının yapılması gerekiyor. Kaptanlarımız gemi ve tekne personelimiz bunları her gün düzenli yapmalı. Bakımlar işin ehli olan yetkili kişiler tarafından yapılmalı.”

27 Temmuz 2025
DÜNYADA ORMAN YANGINLARI VE TÜRKİYE’DE ORMAN YANGINLARI: SORUNLAR VE ÖNLEMLER
Orman yangınları, küresel ölçekte doğal yaşamı tehdit eden en ciddi çevresel felaketlerden biridir. Dünya genelinde artan sıcaklıklar, kuraklık, biyokütle yoğunluğu ve insan kaynaklı faaliyetler, yangınların hem sıklığını hem de yıkıcılığını artırmaktadır. Her yıl milyonlarca hektar ormanlık alan yanmakta; bu durum sadece ekosistemlerin dengesini değil, aynı zamanda ekonomik, sosyal ve iklimsel süreçleri de doğrudan etkilemektedir[1]. Ormanlar, karbon tutma kapasitesi ve biyoçeşitlilik açısından vazgeçilmez doğal varlıklarımızdır; bu nedenle yangınlar, sadece fiziksel değil, aynı zamanda sürdürülebilir kalkınma açısından da derin izler bırakmaktadır.

Türkiye, Akdeniz ikliminin etkisi altında olması nedeniyle yüksek yangın riski taşıyan ülkelerden biridir. Özellikle yaz aylarında sıcaklıkların artması, nemin düşmesi ve insan kaynaklı hatalar, yangınların sıklaşmasına ve büyümesine neden olmaktadır. Türkiye’de orman yangınlarının büyük bölümü insan faaliyeti kaynaklıdır: tarla açma, anız yakma, enerji hatlarından çıkan kıvılcımlar ve bilinçsiz piknikler en sık rastlanan nedenler arasındadır[2]. Bu duruma, yetersiz ekipman, koordinasyonsuzluk ve teknolojik altyapı eksiklikleri de eklendiğinde yangınlar kontrolden çıkabilmekte ve geniş alanlara yayılmaktadır.

Ancak Türkiye’de orman yangınlarına ilişkin bir diğer kritik sorun da, yangın sonrası orman alanlarının kaderidir. Anayasanın 169. maddesine göre yanan orman alanları yeniden ağaçlandırılmak zorundadır ve başka amaçlarla kullanılamaz. Buna rağmen, yangından kısa süre sonra bu alanların imar planları değiştirilerek turizm yatırımlarına açılması, ya da maden arama ruhsatlarının verilmesi kamuoyunda büyük tartışmalara yol açmaktadır[3]. Bu uygulamalar, sadece ekolojik tahribatı kalıcı hale getirmekle kalmaz, aynı zamanda yangınların ardında rant amaçlı çıkarlar olduğu yönünde ciddi şüpheler doğurur. Dolayısıyla bu tür politikalar, kamu güvenini sarsmakta ve çevresel adaletsizlikleri artırmaktadır.
1. DÜNYADA ORMAN YANGINLARININ GENEL GÖRÜNÜMÜ
Orman yangınları, tarih boyunca doğal ekosistemlerin bir parçası olmuş; ancak günümüzde insan etkisiyle büyük felaketlere dönüşmüştür. Dünya genelinde yılda ortalama 340 milyon hektar alan orman yangınlarından etkilenmektedir[3]. Bu yangınlar sadece ağaçları değil, aynı zamanda biyoçeşitliliği, toprak kalitesini ve hava temizliğini doğrudan etkilemektedir. Özellikle tropikal ormanlar, karbon yutağı olmaları nedeniyle yangınlardan en fazla zarar gören ve iklim değişikliğini tetikleyen alanlardır[4].

Küresel ısınma, yangın mevsimlerini uzatmakta ve yangınların daha şiddetli geçmesine neden olmaktadır. Örneğin Avustralya 2019-2020 “Black Summer” yangınlarında yaklaşık 18 milyon hektar alan yanmış ve 3 milyardan fazla hayvan etkilenmiştir[5]. Benzer şekilde Kaliforniya, Brezilya, Kanada gibi ülkelerde de rekor düzeyde yangınlar meydana gelmiş, hem doğa hem de yerleşim alanları zarar görmüştür. Bu yangınların ortak özelliklerinden biri, yeterli önlem alınmaması ve yangın yönetim planlarının eksik uygulanmasıdır.

Bazı ülkelerde gelişmiş yangın izleme ve müdahale sistemleri bulunmaktadır. Örneğin, ABD ve Kanada, uydu görüntüleri, drone sistemleri ve yapay zekâ destekli erken uyarı sistemleri ile yangınlara daha hızlı ve etkin müdahale edebilmektedirler[6]. Ayrıca bu ülkelerde yangın sonrası alanların korunması ve yeniden ağaçlandırılması için katı çevre yasaları bulunmaktadır. Avrupa Birliği ise “Yeşil Mutabakat” kapsamında orman yangınlarıyla mücadelede bütünleşik bir yaklaşım geliştirmektedir.

Buna karşılık gelişmekte olan ülkelerde yangınla mücadelede hem finansal hem de teknik yetersizlikler dikkat çekmektedir. Bu ülkelerde yangın sonrası tahrip edilen ormanlık alanlar sıklıkla imara açılmakta veya tarım ve madencilik gibi ekonomik faaliyetlere yönlendirilmektedir. Bu tür uygulamalar, sadece yangın riskini kalıcı hale getirmekle kalmaz, aynı zamanda ormanların doğasına aykırı bir şekilde kullanılmasına da neden olur. Türkiye, bu bağlamda dikkatle incelenmesi gereken örneklerden biridir.
1. TÜRKİYE’DE ORMAN YANGINLARI: TÜRKİYE MÜCADELEDE NEDEN BAŞARISIZ?
Türkiye’de orman yangınları yıllar içinde artış göstermiştir. 2021 yılında çıkan 2.793 yangında yaklaşık 139.503 hektar alan yanmıştır; bu, Cumhuriyet tarihinin en büyük yangın felaketi olarak kayıtlara geçmiştir[7]. Yangınların büyük kısmı Akdeniz ve Ege bölgelerinde yoğunlaşmaktadır. Bu bölgelerdeki bitki örtüsü, sıcak ve kurak iklim nedeniyle yangına oldukça hassastır. Ancak doğal koşulların dışında Türkiye’deki yangınların çoğunun insan kaynaklı olduğu tespit edilmiştir: ihmal, sabotaj, enerji nakil hatları ve tarım faaliyetleri başlıca nedenler arasındadır[8].

Türkiye’nin orman yangınlarıyla mücadelede başarısız olmasının en önemli nedenlerinden biri hazırlık ve koordinasyon eksikliğidir. Yangın söndürme uçaklarının sayısının yetersizliği, yangına geç müdahale edilmesi, yerel yönetimlerin ve merkezi hükümetin koordinasyonsuzluğu bu eksikliğin başlıca göstergeleridir. Örneğin 2021 yangınlarında, uçakların geç devreye alınması büyük eleştiri konusu olmuştur[9]. Ayrıca yerleşim yerlerine yakın ormanlık alanlarda gerekli önleyici tampon bölgelerin oluşturulmamış olması da yangının hızla yayılmasına neden olmuştur.

Bir diğer sorun, yangın sonrası alan yönetiminin yetersizliğidir. Türkiye’de yangın sonrası yanan ormanlık alanların anayasal olarak “orman olarak kalması zorunludur” ilkesine rağmen, bu alanların imara veya maden aramalarına açıldığına dair çok sayıda örnek bulunmaktadır. Bu durum, hem yasalara aykırı hem de çevresel sürdürülebilirliği tehdit eden bir uygulamadır. Yangından sonra kısa sürede yapılan plan değişiklikleri, kamuoyunda ormanların kasten yakıldığı yönünde ciddi şüpheler doğurmaktadır[10].

Orman yangınlarının kontrol altına alınamamasının bir diğer nedeni, eğitim ve bilinçlendirme faaliyetlerinin yetersizliğidir. Yangın riski yüksek bölgelerde yaşayan halkın yangınla ilgili eğitilmemesi, erken müdahale fırsatlarını ortadan kaldırmaktadır. Ayrıca orman köylerinde yaşayan vatandaşların, ormanlara zarar veren faaliyetlere yönlendirilmeden ekonomik olarak desteklenmesi gerekmektedir. Ne yazık ki bu sosyal politikalar uzun yıllardır uygulanmamaktadır.
1. YANGIN SONRASI İMARA VE MADEN ARAMALARINA AÇILAN ALANLAR: YENİ BİR EKOSİSTEM KRİZİ
Türkiye’de orman yangınlarının ardından yaşanan en tartışmalı konulardan biri, yanan ormanlık alanların farklı amaçlarla kullanıma açılmasıdır. Anayasanın 169. maddesi, yanan ormanların yeniden ağaçlandırılmasını ve başka amaçlarla kullanılmamasını zorunlu kılar. Ancak pratikte bu hükmün çeşitli yollarla aşıldığı görülmektedir. Özellikle yangın sonrası ilan edilen “acele kamulaştırma kararları” ve “imar planı değişiklikleri” ile bu alanlar turizm yatırımlarına ya da maden faaliyetlerine tahsis edilmektedir[11].

Bu durum kamuoyunda büyük tepkilere yol açmakta, yangınların bilinçli olarak çıkarıldığına dair kuşkuları artırmaktadır. Yanan bölgelerde otel inşaatlarının başlaması ya da maden ruhsatlarının verilmesi, orman ekosistemlerinin geri dönüşü olmayan biçimde tahrip edilmesine neden olmaktadır. Ayrıca bu uygulamalar, “doğal afetin fırsata çevrilmesi” şeklinde etik dışı bir planlama pratiğini de ortaya koymaktadır[12].

Maden arama ve işletme faaliyetleri, özellikle su kaynakları, toprak yapısı ve biyoçeşitlilik açısından ciddi tehdit oluşturmaktadır. Orman örtüsünü kaybetmiş bir alanda yapılan madencilik, toprağın tamamen çoraklaşmasına ve çevre felaketlerine neden olmaktadır. Bu da yangından zarar gören alanların restorasyonunu neredeyse imkânsız hale getirir. Ağaçlandırma çalışmaları yapılsa bile, bu tahribatın telafisi yıllar alacaktır[13].

Sonuç olarak, Türkiye’nin orman politikalarında yangın sonrası arazi yönetimi alanında ciddi bir reform ihtiyacı vardır. Yanan alanların mutlak koruma altına alınması, yeniden ağaçlandırma projelerinin şeffaf biçimde yürütülmesi ve bu alanların her türlü ticari faaliyete kapatılması gereklidir. Aksi takdirde, yangınların yalnızca doğal değil, aynı zamanda politik ve ekonomik çıkarlar doğrultusunda kullanılan bir araç haline gelme riski vardır.
1. ORMAN YANGINLARIYLA MÜCADELEDE ULUSLARARASI UYGULAMALAR VE TÜRKİYE İÇİN ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
4.1. Uluslararası Başarılı Uygulamalar

Birçok ülke orman yangınlarıyla mücadelede başarılı örnekler ortaya koymuştur. Özellikle Avustralya, Kanada, İspanya ve Amerika Birleşik Devletleri, yangın öncesi ve sonrası stratejilerle öne çıkmaktadır. Bu ülkelerde orman yangınlarıyla mücadele, sadece “söndürme” faaliyetinden ibaret değildir; yangını önleme, erken tespit, halkın eğitimi ve yangın sonrası rehabilitasyon politikaları entegre biçimde yürütülmektedir[14].

Örneğin Avustralya, “Bushfire Management” sisteminde hem ileri teknoloji (drone, radar, sensör, yapay zekâ analizleri) hem de toplumsal katılımı bir arada kullanmaktadır. Yerel halk, yangın riski yüksek dönemlerde eğitilmekte ve yangınlara doğrudan müdahil olmaktadır[15]. Kanada ise “FireSmart” programı çerçevesinde orman köyleri ve kırsal yerleşimlerin yangına karşı nasıl yapılandırılması gerektiğini belirlemekte ve bunu yasal zorunluluk haline getirmiştir.

İspanya ise yangın sonrası rehabilitasyon süreçlerinde biyolojik restorasyon yöntemlerini kullanmakta; yanan alanlara hızla biyoçeşitliliği koruyacak yerli türlerin ekilmesini sağlamaktadır. Ayrıca orman yangınlarının ardından her türlü imar faaliyetinin yasaklanması anayasal güvence altına alınmıştır, bu da kamuoyunun güvenini artırmaktadır[16].

4.2. Türkiye İçin Öneriler

a) Kurumsal Reform ve Koordinasyon:
Türkiye’de yangınla mücadele politikalarının tek elden, uzmanlık temelli ve bilimsel veriye dayalı olarak yönetilmesi gerekir. Şu anda Tarım ve Orman Bakanlığı, belediyeler ve AFAD arasında görev ve yetki karmaşası yaşanmaktadır. Bu karmaşanın giderilmesi için Orman Yangınlarıyla Mücadele Genel Koordinasyon Kurulu gibi yeni bir üst düzey yapı kurulmalıdır. Bu yapı, meteoroloji, yangın erken uyarı sistemleri, itfaiye ve jandarma gibi kurumlar arasında koordinasyonu sağlamalıdır.

b) Teknolojik Yatırımlar:
Uydu görüntüleme, drone destekli erken uyarı sistemleri, yapay zekâ temelli yangın tahmin modelleri gibi teknolojilerin Türkiye’de aktif kullanımı halen sınırlıdır. Bu alanda yerli ve milli çözümler geliştirilmeli; üniversitelerle iş birliği içinde Ar-Ge projeleri teşvik edilmelidir. Ayrıca yangın söndürme uçak ve helikopter filosu güçlendirilmeli, bu araçların bakımı ve yönetimi bağımsız teknik denetime tabi olmalıdır[17].

c) Yasal Güvenceler ve Denetim:
Anayasa’nın 169. maddesinin alt mevzuatla desteklenmesi ve yanan alanların kesinlikle imara ya da madenciliğe açılmaması için bağlayıcı hükümler getirilmesi gerekir. Ayrıca yangından sonra bu tür kararlar alan kamu görevlileri hakkında idari ve cezai soruşturmalar açılmalı, bu alandaki yolsuzluk riski ortadan kaldırılmalıdır[18].

d) Yerel Katılım ve Eğitim:
Yangın riski yüksek bölgelerde yaşayan halkın eğitimi kritik önemdedir. Orman köylerinde yaşayanlar için ormanla dost ekonomik modeller geliştirilmeli (örneğin arıcılık, eko-turizm, yenilenebilir enerji üretimi gibi). Bu halk, sadece yangın söndürme değil, önleme ve izleme süreçlerinin de bir parçası haline getirilmelidir. Böylece hem farkındalık artar, hem de yangınlara karşı dirençli bir topluluk yapısı gelişir[19].
1. SONUÇ
Orman yangınları, sadece çevresel bir felaket değil, aynı zamanda ekonomik, toplumsal ve siyasi boyutları olan çok katmanlı bir krizdir. Dünya genelinde artan sıcaklıklar ve kuraklık, bu felaketi daha da derinleştirmektedir. Türkiye, coğrafi konumu ve iklim özellikleri nedeniyle bu tehdit karşısında kırılgan ülkelerden biridir. Ancak bu kırılganlık, etkili ve bütüncül politikalarla yönetilebilir. Gerekli teknolojik donanım, bilimsel yaklaşım ve kamu bilinci ile yangınların önüne geçmek mümkündür.

Günümüzde de görüldüğü üzere, Türkiye’deki orman yangınlarına karşı uygulanan mevcut politikalar yetersiz kalmaktadır. Özellikle yangın sonrası alanların imara veya maden aramalarına açılması, kamuoyunun devlete olan güvenini zedelemekte ve ekolojik yıkımı kalıcı hale getirmektedir. Bu tür uygulamaların önüne geçilmedikçe, sadece ormanlarımız değil, doğal yaşamın tamamı geri dönülmez biçimde zarar görecektir.

Türkiye için atılması gereken adımlar bellidir: kurumsal reform, yasal düzenlemeler, bilim temelli karar alma, teknolojik yatırımlar ve halkın aktif katılımı. Bu adımlar atılmadan yalnızca felaketlere müdahale etmekle sınırlı kalınacak ve ormanlarımız her yıl biraz daha yok olacaktır.

Son olarak, orman yangınlarıyla mücadele sadece bir devlet politikası değil, bir toplumsal seferberlik olarak ele alınmalıdır. Her birey, kurum ve yerel yönetim, bu mücadelede rol almalı ve doğal varlıkların korunması ortak bir amaç haline getirilmelidir. Ancak bu şekilde ormanlarımızı gelecek nesillere taşıyabiliriz.

Dipnotlar:
1. FAO (2021). Global Forest Resources Assessment 2020.
2. Türkiye Orman Genel Müdürlüğü (OGM) (2022). Orman Yangınları İstatistik Raporu.
3.aTürkiye Barolar Birliği (2022). Yanan Orman Alanlarında İmar ve Hukuki Süreçler Raporu.

3 b. Bowman, D. M., et al. (2009). Fire in the Earth System. Science, 324(5926), 481–484.
4. WWF. (2021). Fires, Forests and the Future: A Crisis Raging Out of Control?
5. Ward, M. et al. (2020). Impact of 2019–2020 Fires on Australian Wildlife. Nature Ecology & Evolution, 4(10), 1321–1326.
6. European Commission (2022). Forest Fire Information System (EFFIS).
7. Orman Genel Müdürlüğü (OGM). (2022). 2021 Yılı Yangın İstatistikleri Raporu.
8. TEMA Vakfı (2021). Türkiye Orman Yangınları Raporu.
9. BBC Türkçe (2021). “Yangın Uçakları Neden Uçmadı?”
10. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Tutanakları, 2021.
11. Anayasa Madde 169.
12. ÇMO (2022). Yangın Sonrası Plan Değişiklikleri ve Ekolojik Tahribat Raporu.
13. Greenpeace Türkiye (2022). Madencilik ve Orman Yangınları İlişkisi.
1. FAO (2020). Global Wildfire Management Report.
  1. Government of Australia (2021). National Bushfire Management Policy Statement.
  2. European Commission (2022). EU Forest Strategy for 2030.
  3. TMMOB Makine Mühendisleri Odası (2021). Yangın Müdahale Ekipmanları Raporu.
  4. Türkiye Barolar Birliği (2022). Yanan Orman Alanlarında İmar ve Hukuki Süreçler Raporu.
  5. TEMA Vakfı (2022). Orman Köylüsü ve Yangın Eğitimi Programı Değerlendirme Raporu.
Kaynakça:
• FAO. (2020). Global Wildfire Management Report.
• FAO. (2021). Global Forest Resources Assessment 2020.
• Orman Genel Müdürlüğü (OGM). (2022). 2021 Yılı Yangın İstatistikleri Raporu.
• TEMA Vakfı. (2021). Türkiye Orman Yangınları Raporu.
• Greenpeace Türkiye. (2022). Madencilik ve Orman Yangınları İlişkisi.
• Çevre Mühendisleri Odası (ÇMO). (2022). Yangın Sonrası Plan Değişiklikleri ve Ekolojik Tahribat Raporu.
• TBMM Tutanakları (2021).
• Anayasa Madde 169.
• European Commission. (2022). EU Forest Strategy for 2030.
• Government of Australia. (2021). Bushfire Management Statement.
• TMMOB. (2021). Yangın Müdahale Ekipmanları Teknik İnceleme Raporu.
• Türkiye Barolar Birliği. (2022). Yanan Ormanların Hukuki Statüsü Raporu.
• BBC Türkçe. (2021). Yangın Uçakları Tartışması.
27 Temmuz 2025
CHP’ye Sokulan Abdullah Gül’ün İmamoğlu’su: Türkiye İçin Çok Tehlikeli Bir Projedir

Türkiye, siyasal tarihinde emperyal projelere en açık olduğu dönemlerden birini yaşıyor. Erdoğan rejimi yıpranırken, bu boşluğu yine halkın değil, emperyalist merkezlerin dizayn ettiği yeni bir figür ile doldurma çabası hız kazanıyor. Ekrem İmamoğlu, bu projenin adı. Görünürde muhalefetin umudu gibi sunulan, aslında ise Abdullah Gül’ün ve Batılı odakların projesi olan bir siyasi ürün.

Tıpkı Erdoğan’ın bir dönem emperyal destekle iktidara taşınması gibi, bugün de Gül’ün koordinasyonuyla, İmamoğlu benzeri yeni bir “tek adam” halkın önüne konmak isteniyor. Bu proje başarıya ulaşırsa, Türkiye çok daha sofistike, çok daha tehlikeli bir siyasi yıkımın içine sürüklenecektir.

İmamoğlu: Halktan Kopuk, Batı Patentli Bir Proje Ürünü

İmamoğlu, halkın içinden gelen, yerli ve milli bir lider değil; medya ajanslarıyla, PR kampanyalarıyla yaratılmış bir “algı lideridir.” Seçildiği gün şükür namazı kılması, Süleymancı çevrelerle ilişkisi, FETÖ’nün yayınlarında program yapması, CIA bağlantılı vakıflarda görev almış ( özel kalem müdürü, Saltık) danışmanlarla çalışması onun kimliğini net bir şekilde ortaya koymaktadır. Kılıçdaroğlu yönetimi tarafından, tıpkı Gül’ün yönlendirmesiyle Beylikdüzü’ne sonrada İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanı yapılan yerleştirilen bir “siyasi yatırım”dır.

En önemlisi, bu kişi halkla gerçek anlamda bağ kuramamaktadır. O, halkı anlamaya değil, halkın tepkilerini ölçerek şekil almaya çalışan, bir “laboratuvar ürünü” siyasetçidir.

Siyasi Maskenin Düşüşü: Bahçeli, Öcalan, ve Çözüm Süreci Övgüsü

İmamoğlu’nun gerçek kimliği, yalnızca geçmişteki (2013–2015) çözüm sürecine verdiği destekle değil, bugünkü Bahçeli-Erdoğan-Öcalan ( EBÖ) ittifakına da verdiği doğrudan TBMM de TC’ni yıkım komisyonun kurulmasını isteyerek verdiği destekle ortaya çıkmaktadır.

İmamoğlu, geçtiğimiz yıllarda çözüm süreci komisyonunun yeniden kurulması gerektiğini ifade etmiş, Devlet Bahçeli’yi çözüm sürecine verdiği destek üzerinden övgüyle anmış, hatta terör örgütü PKK lideri Öcalan’ı da aynı bağlamda olumlu sözlerle anmıştır.

Bu açıklamalar, artık birer gaf ya da “yanlış yorumlanmış” ifadeler değildir. Bunlar, doğrudan doğruya projenin ideolojik çerçevesini ortaya koymaktadır. Tıpkı Erdoğan’ın bir dönem “açılım süreci” ile PKK’ya alan açması gibi, İmamoğlu da benzer bir misyonla Bahçeli üzerinden sahneye çıkarılmaktadır.

CHP İçin Felaket Senaryosu: Yanlış Aday Dayatması

CHP, Atatürk’ün kurduğu bir halk ve ideoloji partisidir. Ancak bugün, partinin üst yönetimi, emperyalist merkezler tarafından yönlendirilmekte, Abdullah Gül çizgisinden gelen bir aday olan İmamoğlu, partiye dışarıdan monte edilmektedir. İmamoğlu, CHP’li değildir. Kendi beyanatlarında da partiyi yalnızca bir kariyer basamağı olarak gördüğünü açıkça ifade etmiştir.

Bu tablo, CHP’nin ideolojik kimliği açısından da, Türkiye’nin geleceği açısından da büyük bir tehdittir. CHP, böyle bir projeye aracı olamaz. Halktan kopuk, yapay, içeriden değil dışarıdan belirlenmiş, halkı değil Batılı çevreleri memnun edecek bir adayla Türkiye’ye ne özgürlük ne de refah gelebilir?

Emperyal Güçlerin Yeni Oyuncağı: Erdoğan Bitti, Şimdi İmamoğlu

Bugün artık çok net olarak şunu görmekteyiz: ABD, İngiltere ve Almanya gibi merkezler, Erdoğan döneminin “kullanım süresinin” dolduğunu düşünmektedir. Aynı merkezler şimdi, Gül’ün içerde önünü açtığı İmamoğlu’nu, Türkiye için “yeni proje lider” olarak uzun süredir halka dayatmaktadır.

Bu emperyal odaklar tarafından hazırlanan think-tank raporlarında, İmamoğlu açıkça “yeni dönem Türkiye lideri” olarak sunulmakta, Erdoğan’ın yerine sistemik olarak hazırlanmakta ve CHP bu projeye angaje edilmektedir.

CHP Ne Yapmalı? Bu Projeyi Reddetmeli, Adayını Değiştirmelidir

CHP, tarihsel sorumluluğunu yerine getirmek zorundadır. Bu proje adayı İmamoğlu, derhal tasfiye edilmelidir. CHP, halka, Cumhuriyet’e, Atatürk devrimlerine ve ulusal bağımsızlığa gerçekten bağlı bir aday çıkarmalıdır.

İmamoğlu gibi Batı patentli, çözüm süreci ve açılım seviciliği yapan, Bahçeli-Öcalan ikilisine methiyeler düzen bir figürün, CHP gibi bir partinin adayı olması tarihe ve Cumhuriyet’e ihanettir.

Bu nedenle CHP, bu siyasi kumpası bozmalı, emperyal çevrelerin oyununu reddetmeli, kendi içinden ve halkın içinden gelen, Türkiye’nin gerçek meselelerine kafa yoran, halkla kurduğu bağ samimi ve ilkeli olan bir lideri belirlemelidir.

Kemalist Seferberlik: Türkiye’yi Bu Karanlıktan Yalnızca Halkçı Bir Hareket Kurtarabilir

CHP tabanı, Atatürkçü kadrolar ve Türkiye’nin yurtseverleri artık bu tabloya seyirci kalamaz. Tıpkı 1919’da olduğu gibi, bugün de Türkiye’nin bağımsızlıkçı çizgisine sahip çıkacak bir Kemalist seferberlik, acilen örgütlenmelidir. Emperyalist projelere “evet” diyen değil, bu projelere “hayır” diyebilen bir irade, yeniden siyasete ağırlığını koymalıdır.

Türkiye, İmamoğlu gibi siyasi Pinokyolarla, Batı’dan gelen “yeni lider” paketleriyle yönetilemez. Türkiye halkı kandırılamaz. Erdoğan’dan kurtulmak isteyen halk, bu kez daha büyük bir tuzağa sürüklenmemelidir.

Sonuç: Ya Bağımsızlık, Ya Teslimiyet

Bugün CHP ve Türkiye bir karar aşamasındadır. Ya İmamoğlu gibi bahçeli-öcalan ittifakına göz kırpan, çözüm süreci sevicisi, emperyalistlere sadakat yemini etmiş, halktan kopuk bir figürle yola devam edilecek ki bu Türkiye’yi felakete sürükleyecektir ya da gerçekten halkçı, yurtsever ve bağımsızlıkçı bir çizgi yeniden hakim olacaktır.

CHP bu dayatmayı reddetmeli, İmamoğlu’nu siyaseten silmeli ve kendi devrimci temellerine geri dönmelidir.

Atatürk’le kalın. Cumhuriyetle kalın. Gerçek halk iradesiyle kalın.

Demedi demeyin!

26 Temmuz 2025
Tom Barrack Açıkladı: “Türkiye İçin En İyi Sistem Osmanlı Millet Sistemidir”

ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Türkiye yönetim şeklinin nasıl olması gerektiğini belirterek, “Türkiye için en iyi sistem Osmanlı millet sistemidir” diyor. Açıkça Türkiye’nin “ulus devlet” yapısından ve politikasından “ümmet devlet” sistemine geçilmesini öneriyor ABD Büyükelçisi. Türkiye Cumhuriyeti’nin asla vazgeçemeyeceği anayasal düzeni olan ulus devletin yerine, dini temelli ümmet devlete geçilmesini istiyor ABD. Çünkü ulus devletin bölünebilmesi ve dış güçler tarafından yönetilebilmesinin çok zor olduğunu yaşayarak görüyor emperyalizm. 21.yüzyılda demokratik laik ve sosyal hukuk devletinden, Ortaçağ’ın din temelli sistemine geçilmesini öneriyor ABD adına politika yapan bu Elçi.

ABD’nin bu politikasının en yakın örneklerini Afganistan’da, Irak’ta ve Suriye`de açıkça görmekteyiz. Kuruluşundan günümüze ABD emperyalizmi tarafından desteklenen terör örgütü PKK, yeni görev olarak Suriye’de Arap-Kürt bölünmüşlüğünü sağlayan PYD/YPG devletini oluşturmaya çalışıyor. ABD tarafından uzun süredir modern silahlarla örgütlenen ve eğitilen terör örgütleri PYD/YPG, Suriye’de geçici yönetimin lideri Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ve ülkenin kuzeydoğu bölgelerini kontrol eden Kürt Suriye Demokratik Güçleri (SDG), 10 Mart’ta ortak Arap/Kürt devlet yapısını öngören bir anlaşma imzaladılar.

PKK tarafından yeni isimler altında yapılanan örgütlerin son hedefi, Kürtlerin yaşadıkları Türkiye, İran, Irak ve Suriye’nin belli bölümlerini içeren ortak bir “Birleşik Kürdistan Devleti”nin kurulmasını sağlamaktır. Oysa Erdoğan yönetimi, PKK’nin yalnız Türkiye’de değil, Suriye’deki terör örgütü PYD’nin de silahları bırakması gerektiğini belirtiyordu. ABD’nin 2026 bütçesinde PKK/YPG’ye 130 milyon dolar ayırması, bu bölgede terör örgütlerine gelecekte de gereksinim duyduğunun kanıtıdır.

Anlaşılıyor ki ABD Büyükelçisi Barrack’ın “Türkiye için en iyi sistem Osmanlı millet sistemidir” çağrısı, Türkiye Cumhuriyeti’nin ulus devlet yapısından, ümmet devlete geçiş sinyali veriliyor. Ortaçağın belirgin özelliği olan dine dayalı devlet yapısı, neredeyse tüm İslam ülkelerinde zamanla giderek ulus devlet ve cumhuriyet yönetimine geçişle çağdaşlaşmaya yönelmiştir.

PKK sembolik olarak silahlarını yakma gösterisini yaparken, Türkiye’de “Demokratik entegrasyon yasaların çıkartılması” istemine vurgu yaptı. Ne hükümet yetkilileri ne MHP ne de PKK bu yasalardan ne istendiğini henüz açıkça belirtmiyorlar. Ne var ki PKK’nin öteden beri anayasada yapılacak değişiklikle ulus ve üniter devlet yapısının yerine, eyalet sistemine dayalı federal bir devlet yapısının oluşmasını, vatandaşlık tanımının anayasada yeniden yapılmasını, Kürtçe‘nin de resmi ikinci dil olarak kabul edilmesini ve okullarda eğitimin iki dilde yapılmasını istediği biliniyor. PKK özünde Türkiye`nin kuruluş ve uluslararası tapusu olan Lozan Antlaşması yerine, Türkiye`de bir Ermeni ve Kürt devletini de öngören Sevr Antlaşması koşullarının benimsenmesini istiyor.

Başta CHP olmak üzere diğer muhalefet partilerinin de anayasa değişikliğini öngören anayasa komisyonuna katılmamaları ve kesinlikle karşı çıkmaları gerekir. Türkiye’de üniter devlet yapısından federal bir sisteme geçilemeyeceği, ikinci bir resmi dilin kabullenilemeyeceği ve okullarda iki dilde eğitimin yapılmasının onay görmeyeceği görülüyor. Dünyada, İsviçre gibi oluşum koşulları nedeniyle üç dilin resmi dil olarak tanındığı istisnalar dışında, çok sayıda farklı etnik kökenden oluşan toplumların yaşadığı ve birçok dilin konuşulduğu ABD, Fransa, Çin, Rusya, İtalya, İspanya, Almanya gibi birçok ülkede tek bir resmi dil ve eğitim dili kabul edilmektedir.

26 Temmuz 2025
Böl ve yönet!

ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Türkiye yönetim şeklinin nasıl olması gerektiğini belirterek, “Türkiye için en iyi sistem Osmanlı millet sistemidir” diyor. Çok açıkça Türkiye’nin “ulus devlet” yapısından ve politikasından “ümmet devlet” sistemine geçilmesini öneriyor ABD Büyükelçisi.

Türkiye Cumhuriyeti’nin asla vazgeçemeyeceği anayasal düzeni olan ulus devletin yerine, dini temelli ümmet devlete geçilmesini istiyor ABD emperyalizmi. Çünkü ulus devletin bölünebilmesi ve dış güçler tarafından yönetilebilmesinin çok zor olduğunu yaşayarak görüyor emperyalizm. 21.yüzyılda demokratik laik ve sosyal hukuk devletinden, Ortaçağ’ın din temelli sistemine geçilmesini öneriyor ABD adına politika yapan bu elçi.

ABD’nin bu politikasının en yakın örneklerini Afganistan’da, Irak’ta ve Suriye`de açıkça görmekteyiz. Kuruluşundan günümüze ABD emperyalizmi tarafından desteklenen terör örgütü PKK, yeni görev olarak Suriye’de Arap-Kürt bölünmüşlüğünü sağlayan PYD/YPG devletini oluşturmaya çalışıyor.

ABD tarafından uzun süredir modern silahlarla örgütlenen ve eğitilen terör örgütleri PYD/YPG, Suriye’de geçici yönetimin lideri Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ve ülkenin kuzeydoğu bölgelerini kontrol eden Kürt Suriye Demokratik Güçleri (SDG), 10 Mart’ta ortak Arap/Kürt devlet yapısını öngören bir anlaşma imzaladılar.

PKK tarafından yeni isimler altında yapılanan örgütlerin son hedefi, Kürtlerin yaşadıkları Türkiye, İran, Irak ve Suriye’nin belli bölümlerini içeren ortak bir “Birleşik Kürdistan Devleti”nin kurulmasını sağlamaktır. Oysa Erdoğan yönetimi, PKK’nin yalnız Türkiye’de değil, Suriye’deki terör örgütü PYD’nin de silahları bırakması gerektiğini belirtiyordu.

ABD’nin 2026 bütçesinde PKK/YPG’ye 130 milyon dolar ayırması, bu bölgede terör örgütlerine gelecekte de gereksinim duyduğunun kanıtıdır. (Naim Babüroğlu, 12.7.2025).

TERÖRSÜZ TÜRKİYE ÇAĞRISINDAN ÜMMET DEVLETİNE

Anlaşılıyor ki ABD Büyükelçisi Barrack’ın “Türkiye için en iyi sistem Osmanlı millet sistemidir.” çağrısı, Erdoğan’ı ve AKP’yi bir hayli etkilemiş olmalı ki, Türkiye Cumhuriyeti’nin ulus devlet yapısından, ümmet devlete geçiş sinyali veriliyor. Ortaçağın belirgin özelliği olan dine dayalı devlet yapısı, neredeyse tüm İslam ülkelerinde bile zamanla giderek ulus devlet ve cumhuriyet yönetimine geçişle çağdaşlaşmaya yönelmiştir.

KOMİSYONA KATILMAYIN

PKK sembolik olarak silahlarını yakma gösterisini yaparken, Türkiye’de “Demokratik entegrasyon yasaların çıkartılması” istemine vurgu yaptı. Ne hükümet yetkilileri ne MHP ne de PKK bu yasalardan ne istendiğini henüz açıkça belirtmiyorlar. Ne var ki PKK’nin öteden beri anayasada yapılacak değişiklikle ulus ve üniter devlet yapısının yerine, eyalet sistemine dayalı federal bir devlet yapısının oluşmasını, vatandaşlık tanımının anayasada yeniden yapılmasını, Kürtçenin de resmi ikinci dil olarak kabul edilmesini ve okullarda eğitimin iki dilde yapılmasını istediği biliniyor. PKK özünde Türkiye`nin kuruluş ve uluslararası tapusu olan Lozan Antlaşması yerine, Türkiye`de bir Ermeni ve Kürt devletini de öngören Sevr Antlaşması koşullarının benimsenmesini istiyor.

Erdoğan ve AKP tarafından gündemde tutulan, PKK tarafından da yukarıdaki amaçları nedeniyle destek gören “yeni anayasa” istemindeki temel nedenin, Erdoğan’ın yeniden ve belki de ömür boyu Cumhurbaşkanı olabilmesinin sağlanmasıdır.

Başta CHP olmak üzere diğer muhalefet partilerinin de anayasa değişikliğini öngören anayasa komisyonuna katılmamaları ve kesinlikle karşı çıkmaları gerekir. Türkiye’de üniter devlet yapısından federal bir sisteme geçilemeyeceği, ikinci bir resmi dilin kabullenilemeyeceği ve okullarda iki dilde eğitimin yapılmasının onay görmeyeceği görülüyor.

Dünyada, İsviçre gibi oluşum koşulları nedeniyle üç dilin resmi dil olarak tanındığı istisnalar dışında, çok sayıda farklı etnik kökenden oluşan toplumların yaşadığı ve birçok dilin konuşulduğu ABD, Fransa, Çin, Rusya, İtalya, İspanya, Almanya, gibi birçok ülkede, tek bir resmi dil ve eğitim dili kabul edilmektedir. Ancak resmi dil Türkçenin yanı sıra Kürtçenin, ders olarak okullarda öğrenilmesini, üniversitelerde Kürtçe öğrenmeyi sağlayacak bölümlerin açılmasını 1980`lerden günümüze yazılarımla önermekteyim. Bu önerilerin bir kesimi kimi kesimlerce son yıllarda onay görmektedir.

26 Temmuz 2025
Lozan Barış Antlaşmasının 102. yıldönümünde kısa öykülerle(anekdot) anımsatmalar

24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Barış Antlaşması’nın 102.yıldönümü ulusumuza kutlu olsun!

Tam bağımsızlığın utkusu olan bu antlaşmaya varan süreçte büyük özverileri olan canını veren ve kanını döken başta Atatürk, İnönü olmak üzere şehit ve gazilerimizin kutsal anıları önünde saygıyla eğiliyor ve hürmetle anıyorum. 24.7.2025P.be/Çanakkale

Lozan Barış Antlaşmasının 102. Yıldönümünde Kısa Öykülerle(Anekdot) Anımsatmalar:

LOZAN GÖRÜŞMELERİN BİRİNCİ AŞAMASI

· İngiltere Dışişleri Bakanı Lord Gürzon, “bir kulağı iyi duymayan, her türlü cazibeden yoksun ufak tefek bir adam” olarak nitelediği henüz 38 yaşındaki İsmet Paşa’yı kolay lokma olarak değerlendirmesinin süreç içinde nedenli hata olduğunu anlayacaktır.

· Taleplerini inatla tekrarlayıp duran Paşaya “ Siz bana müzik kutularını hatırlatıyorsunuz. Her gün aynı nağmeyi çalıp hepimizi bıktırıyorsunuz -egemenlik, egemenlik, egemenlik” der.

· Amerikan delegesinin yanında “‘Aylardan beri müzakere ediyoruz. Arzu ettiklerimizin hiçbirini alamıyoruz. Vermiyorsunuz. Anlayış göstermiyorsunuz. Memnun değiliz sizden. Ama, ne reddederseniz, cebimize atıyoruz. Cebimize saklıyoruz ‘Memleketiniz haraptır. Yarın geleceksiniz. Bunları tamir etmek için kalkınmak için yardım isteyeceksiniz. O zaman bu cebime koyduklarımdan her birini birer birer çıkarıp size vereceğim.” diye tehtitvari konuşan Lord Gürzon’a,

· İsmet Paşa “Çok emekle bu neticeye varmışızdır. Şartlarımız, milletimize göre haklıdır. Bunları behemehâl alacağız. Biz bunları alalım. Siz şimdi verin. Sonra gelirsek, istediğinizi yapın.” diye diplomatik bir yanıt verir.

· 20 Kasım 1922 günü başlayan Lozan Konferansı görüşmeleri 75 gün sonra 4 Şubat 1923 Pazar günü saat dokuz buçuğu beş geçe İngiltere Dışişleri Bakanı Lord Gürzon (Curzon)’un treninin Lozan’dan hareketiyle kesintiye uğrar.

· Görüşmelerin kesintiye uğramasından az önce “ Beau-Rivage Oteli’ndeki 4 Şubat toplantısında Türk Delegesi Başkanı İsmet Paşa(İnönü)’nın Gürzon’a sorusu:

–Şimdi döneceksiniz. İngiltere’ye gittiğiniz zaman, size sulhu soracaklar. Niçin gittiniz, niçin sulh yapmadan geldiniz, diyecekler. Ne cevap vereceksiniz?

– İngiltere için hayati olan meseleleri temin etmiş olmanız lazımdır. Türkiye için hayati olan meseleleri reddettiniz, bunu kabul edemezdik. Sulhu soranlara ne cevap vereceksiniz?

Gürzon’un, “Türkiye’ye döndüğünde sen cevap vereceksin “ diye sorması üzerine Paşa:

-“Benim vaziyetim kolay. Ben Türkiye’ye gittiğim zaman, soranlara ne cevap vereceğimi size cümle söyleyeyim.

– Ben memleketime gittiğim zaman bana da niçin sulh olmadı, diye soracaklar. Bir ile cevap vereceğim: Lord Gürzon barış istemediği için konferans kesilmiştir, diyeceğim” der.

– Gürzon oturduğu yerden âdeta havaya fırlarcasına ayağa kalkarak “ Never! never! (Katiyyen! katiyen!) ” der.

Zayıflığın göstergesi bu tepki üzerine İsmet Bey:

–   “Memleketime gittiğim zaman söyleyeceğim, bütün dünyaya ilan edeceğim, Lord Curzon sulh istemiyordu, müzakereleri kısır bir sonuca vardırmak için elinden geleni yaptı.

–  Konferans kesildi, yeniden harp başlayacak, diyeceğim.

–  Sırf sulh yapmamak için, nerede bir bahane bulduysan, onların hepsinin üzerinde ısrar ederek konferansı akamete uğrattın. Benim kanaatim budur.”der

· Çok sinirlenen Gürzon “ Ben sulh istemiyordum da, onun için mi olmadı, nasıl söylüyorsun bunları!” avaz avaz bağırır!

· İsmet Bey “ Öyle söylüyorum, öyle söyleyeceğim, dedim. İşte bütün meseleleri birer birer ortaya koyduk. Kapitülasyonlar senin için hayati bir mesele midir?” diye diplomatik bir yem atar!

***

· TBMM’nin tezlerinin savunulmasının göstergesi olan ve saatlerce süren bu mücadeleler hakiki bir çekişme ve boğuşmadır.

· İsmet Paşa “ Fakat onlar aralarında daha evvel karar vermişler. Hiçbir değişiklik yapmak niyetinde değiller. Hazırladıkları muahede projesini menfi şekli ile bize behemehal kabul ettirmek isteğinde oldukları anlaşılıyordu, görülüyordu. Nihayet hiçbir neticeye varamadık ve biz salonu terk ettik.” sözleri ile emperyalizmin zihniyetini özetlemektedir.

· Daha sonraki süreçte Gürzon “ Şimdiye kadar barış antlaşmalarını biz dikte ettik; bu sefer, ayakta duran bir ordusu olan bir düşmanla, maalesef bizde böyle bir ordu yok, masaya oturduk, bu duyulmuş bir şey değildir.” diye hayıflanır.

· Gürzon bir anlamda pes etmiş ve Sonunda yenilgiyi kabul etmiş olmalı ki konferansın 23 Nisan’da başlayan ikinci bölümüne gelmez.

***

· 4 Şubat 1923’te konferansa ara verilince 20 Şubat’ta Ankara’ya gelen İsmet Paşa, 21 Şubatta, Mecliste kapalı oturumda konferans sürecine ilişkin bilgi verir.

· Sert tartışmaların yükselmesi üzerine Meclis Başkanı Ali Fuat Paşa önündeki çanı iki grubun arasına atarak oturumu ara verir. Ortalık yatıştıktan sonra oturuma devam edilir. Muhalefet eden mebusların katılmadığı oylama ile 14 ret ve 6 çekimsere karşı 170 oyla, ilk heyetin Lozan’da tekrar görevlendirilmesi TBMM’nce onanır.

· Meclis Başkanı Mustafa Kemal’in 1 Nisan 1923’te TBMM seçimlerin yenilenmesi kararını alması anlamlıdır.

LOZAN GÖRÜŞMELERİN İKİNCİ AŞAMASI

· Konferansın ilk bölümünde kapitülasyonlar, Osmanlı borçları, Boğazların statüsü ve Musul konularında uzlaşmaya varılamaz.

· Taraflar iki buçuk aylık aradan sonra 23 Nisan’da konferansın ikinci bölüme geçilir. Bir farkla :ilk safhada yer alan Curzon, Poincere ve Mussolini yoktular.

· İngiltere heyetine İşgal İstanbulu’nun sivil temsilcisi Sir Horace Rumbold, Fransa heyetine General Joseph Pelle ve İtalya heyetine de Jules Cesar Montagna başkanlık etmektedir.

· TBMM, Lozan Heyeti’ni 38’den 15 kişiye düşürür.

· Bu kez İsmet Paşa’ya eşi Mevhibe Hanım da eşlik eder.

· Konferansın ikinci bölümü 90 gün sürer. Kapitülasyonların kaldırılması ve Boğazların statüsü konusunda uzlaşılır. “Osmanlı borçları” maddesi Türkiye’nin “borçları Osmanlı topraklarında kurulan diğer devletlerle bölüşülmesi önerisiyle çözülür.

· Aralarında Midilli, Sakız ve Sisam’ın da olduğu bazı adaları Yunanistan’a veren 1913 tarihli antlaşmaları Türkiye kabul eder. Bozcaada ve Gökçeada Türkiye’yenindir. Türkiye 12 ada üzerindeki haklarından(şimdilik) İtalya lehine feragat eder. “Musul” meselesi, Milletler Cemiyeti’ne havale edilir.

· Antlaşma, 24 Temmuz 1923’te Beau-Rivage Sarayı’nda imzalanır.

LOZAN’DA KADINLAR: MEVHİBE HANIM

·     İsmet Paşa’nın eşi Mevhibe de Avrupa’ya giderken temsil kaygısıyla çarşafını çıkarır.

·     8 Nisan 1923 günü İsmet Paşa’yı Lozan’a uğurlamak için Sirkeci İstasyonu’na gelenler 26 yaşındaki Mevhibe Hanım’ı yüzü açık olarak görürüler.

İmza töreni: Barış kadar güzelsin

· 24 Temmuz günü barış konferansına katılan kurulların kaldığı oteller, ana caddeler, üniversite çevresi renk renk bayraklar, çiçekler ile süslenmişti.

· Tören 15.00’te başlayacaktır… Lozan Palasın holü danışmanlar, uzmanlar, gazeteciler, fotoğrafçılar, kameramanlar ve sivil polislerle doludur.

· İsmet Paşa salondan “Hanımcığım. İffet Hanım geldi.” diye seslenince “Geliyorum.” yanıtı duyulur.Kapı açılır, Mevhibe Hanım yatak odasından çıkar! Başında siyah bir şapka, üzerinde çok şık pardesü, kolunda zarif bir çanta vardır.

· Hayranlıkla eşine baka kalan İsmet Paşa’ın ağzından “Barış kadar güzelsin.” sözleri dökülür.

· Şık, zarif, sağlıklı, kibar, çağdaş görünümüyle yeni Türkiye’yi temsil etmektedir. Çarşaflı, peçeli, topuksuz ayakkabılı, başı önünde yürüyen, ürkek Mevhibe çok geride, geçmişte kalmıştır.

Lozan Antlaşmasının imzalandığı salonda töreni izleyen Mevhibe Hanım

· Mevhibe Hanım, Paşa’nın elini tuttu: “Törenden sonra belki hemen yanınıza gelemem. İzin verin sizi şimdiden kutluyayım.” der .Eğilir, İsmet Paşa’nın elini öper!

GAZİ MUSTAFA KEMAL PAŞA VE İSMET PAŞA’IN TELGRAFLARI

Lozan’da İsmet Paşa Hazretlerine,19 Temmuz 1923

18 Temmuz 1923 tarihli telgrafnamenizi aldım. Hiç kimsede tereddüt yoktur. Kazandığınız muvaffakiyeti en sıcak ve samimi duygularımızla tebrik ederek, usulen imza edildiğinin bildirilmesini bekliyoruz kardeşim.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisi ve Başkumandan Mustafa Kemal

Gazi Mustafa Kemal Paşa Hazretlerine,

Lozan 20 Temmuz 1923

Her dar zamanımda hızır gibi yetişirsin. Dört-beş gündür çektiğim azabı tasavvur et. Büyük işler yapmış, yaptırmış bir adamsın. Sana bağlılığım bir kat daha artmıştır. Gözlerinden öperim, pek sevgili aziz kardeşim. Aziz şefim…

İsmet

Antlaşma, Ankara’da sevinçle karşılanır.Fakat Rauf Bey, İsmet Paşa’yı karşılamaya gitmeyeceğini belirterek, başbakanlıktan istifa eder.

İmzalar

·     1 Ağustos 1923’te göreve başlayan İkinci TBMM, antlaşmayı 21-22-23 Ağustos tarihlerinde görüşerek onayladı. Üyeleri titizlikle seçilen bu Meclis’te de antlaşmaya karşı 14 oy kullanıldı.

·     Antlaşmayı Yunanistan (25 Ağustos 1923),

·      İtalya (12 Mart 1924),

·     Japonya (15 Mayıs 1924),

·     İngiltere (16 Temmuz 1924) resmen imzaladıktan sonra onama belgelerini Paris’e yolladılar.

·      Lozan Barış Antlaşması, 6 Ağustos 1924’te yürürlüğe girdi.

İsmet Paşa’nın Lozan’da imzalayıp verdiği fotoğrafı

TBMM Hükümeti Lozan Heyeti

· Delegeler:

İsmet Paşa (İnönü/ Dışişleri Bakanı,

Delegasyon Başkanı),

Dr. Rıza Nur Bey (Sağlık Bakanı),

Hasan Bey (Saka/ Eski Maliye Bakanı)

· Danışmanlar:

Münir Bey (Ertegün/ Dışişleri Bakanlığı Hukuk danışmanı),

Muhtar Bey (Cilli/ Eski Bayındırlık Bakanlığı Müsteşarı),

Veli Bey (Saltıkgil/ Burdur Mebusu),

Zülfü Bey (Tigrel, Diyarbakır Mebusu),

Zekai Bey (Apaydın/ Adana Mebusu),

Celâl Bey (Bayar/ Eski Ekonomi Bakanı ve İzmir Mebusu),

Şefik Bey (Başman/ Maliye Denetleme Kurulu Başkanı),

Semiyettin Bey (Başak/ İstanbul Evkaf Hukuk Danışmanı),

Şevket Bey (Doruker/ Yarbay, Milli Savunma Bakanlığı Deniz Dairesi Müdürü),

Tevfik Bey (Bıyıklıoğlu/ Kurmay Yarbay),

Tahir Bey (Taner/ Adliye Bakanlığı Müsteşarı),

Nusret Bey (Metya/ Dışişleri Bakanlığı İkinci Hukuk Danışmanı),

Yusuf Hikmet Bey (Bayur/ Dışişleri Bakanlığı Siyasî İşler Müdürü),

Zühtü Bey (İnhan/ Üniversite öğretim üyesi),

Fuat Bey (Ağralı/ Maliye Bakanlığı Hesap İşleri Genel Müdürü),

Mustafa Şeref Bey (Özkan/ Dışişleri Bakanlığı Müşaviri),

Şükrü Bey (Kaya/ Mülkiye Müfettişi),

Hamit Bey (Hasancan/ Kızılay İkinci Başkanı),

Cavit Bey (Eski Maliye Bakanı),

Haim Nahum (Türkiye Musevileri Hahambaşı, Yüksek Mühendis Mektebi (İTÜ) Fransızca öğretmeni),

Baha Bey (Adliye Bakanlığı Mezhep İşleri Müdürü), Feyzi (Fevzi- Pirinççioğlu/ Bayındırlık Bakanı),

Basın Danışmanları: Ruşen Eşref (Ünaydın/ Yazar),

Yahya Kemal Bey (Beyatlı/ İstanbul Darülfünunu Müderrisi)

Genel Sekreter ve Danışmanı: Reşit Saffet Bey (Atabinen/ Devlet Şurası Azası

Tercüman: Hüseyin Bey (Pektaş/ Robert Koleji İkinci Müdürü)

· Katip(sekreter) ler:

Ali Bey (Türkgeldi/ Dışişleri Bakanlığında görevli),

Mehmet Ali Bey (Balin/ Dışişleri Bakanlığında görevli),

Cevat Bey (Açıkalın/ Dışişleri Bakanlığında görevli),

Celal Hazım Bey (Arar/ Dışişleri Bakanlığında görevli,

Saffet Bey (Sav/Kızılay Genel Müdürlüğünde görevli),

Süleyman Saip Bey (Kıran/ Dışişleri Bakanlığında görevli),

Rıfat Bey (Dışişleri Bakanlığının eski memuru),

Dr. Nihat Reşet Bey (Belger/Paris basın temsilcisi)

· İsmet Paşa’nın emir subay(yaver)leri:

Atıf Bey (Esenbel/ Süvari Binbaşı), Sabri Bey (Artuç/ Süvari Binbaşı)

(BU YAZI DERLEMEDİR)

26 Temmuz 2025
“Düşmanın” Övgüsüne Mazhar Olan Bahçeli (!)

(Bahçeli ve Onun gibilere ithaf olunur)

Eee Bahçeli,

Ne diyelim?
Siz öyle bir noktaya geldiniz ki; yıllarca “devlet düşmanı” ilan ettiğiniz terör örgütü lideri Abdullah Öcalan, Cemil Bayık, BOP ve BOP için Abdullah Gül tarafından CHP nin içine soktuğu siyasi pinokyo Ekrem İmamoğlu gibi çevrelerin methiyelerine mazhar oldunuz.

Demek ki “devlet” artık dönüşüm geçirdi ya da övgü sahipleri “millileşti” (!).
Haha ya da belki de siz “uyumlandınız”. Kim bilir?

Bir zamanlar dağdakilere ve dağdan inenlere “şerefsiz” diyenlerin, şimdi aynı dağdan gelenlerin “desteklediği” figürlerle kol kola girenleri över hale gelmesi… işte buna siyaset diyorlar galiba. Siyaset değilse, kesinlikle tiyatro. Yani çoklu oyun olan politika diyorlar.?!

BOP’la, Pentagon’la, CİA Vakıf fonlarıyla, Büyükelçilik koridorlarıyla iç içe geçmiş bir yapı içinde, kimin görevli olduğunu anlamak çok da zor değil artık. Lakin kimlerin sizi, gerektiği için sizi açık edip yere göğe sığdıramadığını görünce, insan ister istemez bir Kübalı ihtiyarın, devrimci lider Fidel Kastro’nun sözünü hatırlıyor:

“Düşman seni övüyorsa, sende mutlaka bir puştluk vardır.”

Eeee Şimdi, Bahçeli,
Sizi kimler övüyor diye şöyle bir bakınca tablo pek renkli:
• Terör baronları ekranlarda sizin için “devlet adamı” diyor.
• Cemaat eskileri size “taktik deha” diyor.
• BOP merkezleri sizi “uyumlu aktör” olarak tanımlıyor.
• Eski ekran yüzleri, vakıfçı danışmanlar, proje mühendisleri hep bir ağızdan alkışlıyor sizi.
Vay be. Bayağı “kapsayıcı” oldunuz.

Yahu hani siz
“milliyetçiydiniz”,
“yerliydiniz”, “milliydiniz”?
Bu kadar dış kaynaklı övgüyle, bari “küresel lider” ilan etseler de tam olsun!

Eğer ki bu övgüler sizi mutlu ediyorsa, işin garibi şu: Yıllarca bu kişileri terörist diye hedef almıştınız. İp atmıştınız! Bom bozuk “Türkçenizle” neler neler söylemiştiniz..
Şimdi sizin “hedef tahtanızdan” nasıl çıktı bunlar ?
Şimdi bu yüzden de hedef tahtanızda olmayan herkes, bilimum teröristler ve Türkiye yi yıkım komisyonunun esas patronu ABD’nin CHP’ de gerektiği için açıkça açık ettiği isim, bol palavralı siyasi Pinokyo Ekrem İmamoğlu size madalya takıyor.

Ne garip değil mi?

Belki de “istikrarlı çizgi” dedikleri şey, çember çizip aynı yere dönmektir ( milletin bir türlü anlamadığı Gladyo’nun memuru olmaktır) .

Eeee Bahçeli,
Halk, bu oyunu izliyor. Hatta artık bazı sahneleri ezberledi.
Oyuncular değişse de senaryo aynı.
Made in USA yani..

Ve emin olun: Castro’nun o sözü, hâlâ sizin gibiler için geçerliliğini koruyor.

Yani kimin sizi övdüğüne bakarak, sizin nerede durduğunuzu anlamak…
Uzmanlık istemiyor.

Huuuu MHP li ve Ülkü Ocaklılar sizde duydunuzmu…?

26 Temmuz 2025
ZENGEZUR KORİDORU, ABD’NİN BOP STRATEJİSİ VE TÜRKİYE-RUSYA-İRAN-ÇİN DÖRTLÜSÜNÜN GECİKEN TEPKİSİ

Zengezur Koridoru, 2020 Karabağ Savaşı sonrasında Rusya, Azerbaycan ve Ermenistan arasında imzalanan ateşkes anlaşmasının 9. maddesi kapsamında, Azerbaycan ile Nahçıvan arasında bir kara bağlantısı kurulması amacıyla gündeme gelmiştir¹. Bu bağlantı, Güney Kafkasya’nın doğu-batı eksenli transit hattı üzerindeki en stratejik parçalardan biri haline gelmiştir. Ancak bu koridorun açılması yalnızca bölgesel bir lojistik meselesi değil; Türkiye’nin Türk dünyası ile entegrasyonu, Rusya’nın Güney Kafkasya’daki etkisi, İran’ın kuzey sınır güvenliği ve Çin’in Orta Asya projeleri gibi pek çok küresel aktörü ilgilendiren bir jeopolitik dosya haline gelmiştir².

2025 yılının Temmuz ayında ABD’nin Zengezur Koridoru üzerinden sunduğu teklif, bu meseleye yeni bir boyut kazandırmıştır. ABD adına görüşmeleri sürdüren özel temsilci Tom Barrack, Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki Syunik-Zengezur hattının yaklaşık 32 km’lik kısmının 100 yıllık süreyle özel Amerikan şirketlerine kiralanması yönünde bir teklif iletmiştir³. Bu teklif, hem Ermenistan kamuoyunda hem de bölgesel aktörlerde büyük tepkilere yol açmış, konunun sıradan bir ulaşım güzergâhı değil, adeta Güney Kafkasya’nın kontrolüne dair bir jeopolitik tahakküm meselesi olduğu netleşmiştir⁴.

ABD nin BOP valisi Thomas Barrack’ın ( Ankara Büyükelçisi) bu girişimi, Amerikan diplomasisinin klasik devlet görevlileri yerine özel sermaye ve diplomasi iç içe geçmiş aktörlerle çalıştığını göstermektedir. ABD’de Trump yönetiminin bu döneminde çeşitli diplomatik girişimlerde yer alan Barrack, bu teklifi yalnızca ticari değil, stratejik bir girişim olarak sunmuş; Ermenistan’ı bir tür “nötr geçiş ülkesi” haline getirip bölgede hem Türkiye hem de Azerbaycan etkisini frenlemeyi amaçlamıştır⁵.

ABD’nin bu önerisi kabul edilseydi, Washington’un Zengezur üzerinden İran’ın kuzeyini denetleyebileceği, Türk dünyası ile Türkiye arasındaki kara bağlantısını kontrol edebileceği ve Rusya’nın güney kanadına set çekebileceği bir model oluşacaktı⁶. Bu da klasik Büyük Ortadoğu Projesi (BOP)’nin Kafkasya’ya taşınmış yeni bir versiyonu anlamına gelir. Ermenistan Başbakanı Paşinyan her ne kadar kamuoyuna bu teklifin ciddiye alınmadığını açıklamış olsa da⁷, Ermeni diasporası içindeki bazı çevrelerin bu tür Batı merkezli hamlelere sıcak baktığı bilinmektedir⁸.

Ermenistan hükümeti ise bu teklife yönelik olarak oluşan haberlere resmî açıklama ile yanıt verdi ve şöyle dedi:
“Zengezur koridoru konusunda ABD ile herhangi bir anlaşma imzalanmamıştır. Bu tür teklifler masaya gelmiş olabilir, ancak ülkenin egemenliğini ilgilendiren böyle bir adımın atılması mümkün değildir.”
(Kaynak: Armenpress, Armenian Weekly, The Armenian Report – Temmuz 2025)
ABD’nin bu hamlesi karşısında Türkiye, Rusya, İran ve Çin’den oluşan Avrasya cephesi ise yeterince hızlı ve etkili bir tepki verememiştir. Türkiye, Karabağ zaferinden sonra koridorun açılması için diplomatik baskı kurmuş ancak süreç Ermenistan’ın itirazları nedeniyle ilerlememiştir⁹. Rusya, Ukrayna Savaşı’na yoğunlaştığı için Güney Kafkasya’daki gelişmelere geç müdahale etmiş, barış gücünün Karabağ’dan çekilmesiyle bölgede etkisini hızla kaybetmiştir¹⁰. İran ise kuzey sınırının tehdit altına girmesinden dolayı endişeli olmakla birlikte, ekonomik sorunlar nedeniyle bu sürece doğrudan müdahil olamamıştır¹¹. Çin ise “Bir Kuşak Bir Yol” projesi çerçevesinde bölgeyle ilgilenmekte ancak ABD’nin bu doğrudan hamlesine henüz stratejik bir cevap üretmemiştir¹².

Zengezur Koridoru’nun ABD kontrolüne geçmesi durumunda bölge dengesi dramatik biçimde değişecektir. Böyle bir senaryo, ABD’ye Güney Kafkasya’da sürekli bir fiziki varlık kazandıracak, Türkiye’nin Türk devletleriyle kurmak istediği doğrudan bağlantı kopacak, İran kuzeyden kuşatılmış olacak ve Rusya’nın Kafkasya’daki son etkili bağlantısı kesilecektir¹³. Bu nedenle Türkiye, Rusya, İran ve Çin’in ortak diplomatik ve ekonomik refleksler geliştirmesi gereklidir.

Bu reflekslerin başında diplomatik blokaj yer almalıdır. Türkiye ve İran, Ermenistan ile doğrudan görüşerek ABD kontrolünü engelleyecek hukuki ve siyasi açıklamalar yapmalı, Rusya ise bölgedeki askeri tatbikatlara ağırlık vererek caydırıcılığını artırmalıdır¹⁴. Çin ise bölgedeki yatırımlarını hızlandırarak bölge ülkelerine alternatif güvenlik ve ekonomik ortaklıklar sunmalıdır¹⁵.

Bu krizin temelinde yatan en büyük sorun, bölge ülkelerinin ortak hareket edememesi, ABD’nin ise bu boşluktan yararlanarak stratejik ve ekonomik bir “koridor kontrolü” projesini ortaya koymasıdır. Eğer bu sürece zamanında karşı çıkılmazsa, Zengezur hattı yalnızca bir geçiş yolu değil; Avrasya’nın yeniden şekilleneceği stratejik bir kırılma hattı olacaktır.

DİPNOTLAR
1. “2020 Nagorno-Karabakh Ceasefire Agreement”, Wikipedia, https://en.wikipedia.org/wiki/2020_Nagorno-Karabakh_ceasefire_agreement
2. Brzezinski, Zbigniew. The Grand Chessboard: American Primacy and Its Geostrategic Imperatives. Basic Books, 1997.
3. “Tom Barrack Offers 100-Year Lease for Zangezur Corridor”, The Armenian Report, July 2025.
4. “Confusing and Contradictory Statements on Zangezur Road”, Armenian Weekly, 25 July 2025.
5. Middle East Eye, “US Envoy Tom Barrack Accused of Plotting Turkey’s Partition”, 2024.
6. “US Proposes Leasing Zangezur Corridor Amid Armenia-Azerbaijan Peace Talks”, Al Mayadeen, July 2025.
7. “Ermenistan Hükümeti: ABD’nin Zengezur Teklifi Ciddiye Alınmadı”, Armenpress, July 2025.
8. “Diaspora Ermenileri ve Paşinyan Gerilimi”, Asbarez Armenian News, June 2025.
9. T.C. Dışişleri Bakanlığı, “Zengezur Koridoru Hakkında Açıklama”, 2023.
10. Jamestown Foundation, “Russia’s Withdrawal from Nagorno-Karabakh and Strategic Implications”, March 2025.
11. “Iran Concerned over US-Armenia Transit Talks”, Mehr News, July 2025.
12. “China’s BRI and the Caspian Corridor: Strategic Overview”, Xinhua Analysis, 2024.
13. Mearsheimer, John. The Tragedy of Great Power Politics. W. W. Norton & Company, 2001.
14. “Turkey-Iran Statement Against Foreign Corridor Management”, Anadolu Ajansı, July 2025.
15. “China to Increase Investment in South Caucasus Transit Infrastructure”, Global Times, June 2025.

26 Temmuz 2025
Lausanne Barış Antlaşması’nın 102’nci Yıldönümü
20’ncı yüzyılın tüm savaşlarının ardından yapılan sulh görüşmelerinin günümüzde yaşayan tek örneği “Lozan Barış Sözleşmesi”dir. 20 Kasım 1922’de başlayıp 4 Şubat 1923 ile 23 Nisan 1923 arasındaki ara boşluğu atlayarak 24 Temmuz 1923 tarihinde sona eren Sözleşme’de ülkemizi Baş Murahhas İsmet Paşa temsil etmiştir. Temsilci seçimi; o günlerin meclisinde ciddi tartışmalara yol açmış olsa da Meclis Başkanı Gazi Mustafa Kemal özellikle Mudanya Ateşkesi’nde başarılı sonuçlar alan İsmet Paşa’nın seçilmesini sağlamıştır. Mustafa Kemal’in bu seçimdeki ısrarının önemli sebepleri aşağıdadır.
- Kendisine daima rütbesinden daha yüksek görevler verildi.
- Diğer subaylardan farklı olarak daima, meslek dışı bilgisini ve genel kültürünü geliştirmeye çalıştı.
- Görev çevrelerinde; mücadeleleri ile değil, uysal, fakat, özgür hareket ve karar yetenekleri göze çarpan kişiliğiyle dikkat çekti.
- Hiçbir zaman bir klik adamı olmadı. Kendini hiç kimseye kayıtsız, şartsız bağlamadı.
- Gerektiği zaman, sorumluluk almaktan kaçınmadı. Bu özelliği onun kişisel gururu oldu. Olayların akışı içinde bu gurur onu gösterişsiz, fakat daima bir zırh gibi sardı.
- Girişimi elinde tutabilmek çabasını, bir askeri strateji kaidesi gibi siyasi hayatında da benimsedi. Onun için komuta mevkilerinde bulundu.
Bu özellikleri taşıyan İsmet Paşa’nın Baş Murahhas olarak seçilmesinin ne kadar doğru karar olduğu, Lozan görüşmeleri sırasında görülmüştür. O’nun karşısında, İngiltere’yi temsil eden Lord Curzon adlı inatçı bir kişiliğe sahip bir Dışişleri Bakanı vardı. Lord Curzon ile İsmet Paşa arasında geçtiği bilinen bir özel konuşma aşağıdadır. İsmet Paşa’nın ağzından.

“Orada bir akşam, İngiliz Murahhası Lord Curzon, yanında Amerika murahhası varken bana şöyle dedi: Aylardan beri müzakere ediyoruz. Arzu ettiklerimizin hiçbirini alamıyoruz. Vermiyorsunuz. Anlayış göstermiyorsunuz. Memnun değiliz sizden. Ama, ne reddetseniz cebimize atıyoruz, cebimizde saklıyoruz. Memleketiniz haraptır. Yarın geleceksiniz, bunları tamir etmek için, kalkınmak için yardım isteyeceksiniz. O zaman bu cebime koyduklarımdan her birini tek tek çıkarıp size vereceğim. Ben cevap verdim: Çok emekle bir neticeye varmışızdır. Şartlarımız milletimize göre haklıdır. Bunları behemehal alacağız. Biz bunları alalım. Siz şimdi verin. Sonra gelirsek istediğinizi yapın.”

Günümüzde Lozan Barış Antlaşması bazı kesimlerce küçümsenerek değerlendirilmekte ve Lozan’ın bir hezimet olduğu ileri sürülebilmektedir. Onlara göre Osmanlı İmparatorluğu’nun sonu getirilmiştir. Günlerden 24 Temmuz 1923’e gelinmiş, Lozan Barış Antlaşması imzalanmıştır. Bu Antlaşma’nın değerini o günlerin Türkiye’sini Lozan’da yaşananları göz önüne alarak değerlendirmek, en doğru davranış olmalıdır.
25 Temmuz 2025
Krizden Kimliğe: Toplumsal Uyanışın Eşiğinde Türkiye
Modern Türkiye, sadece ekonomik ya da siyasal değil, çok daha derinlerde yankılanan bir anlam arayışı krizi ile karşı karşıyadır. Bu kriz; kimlik, aidiyet ve yön duygusuna dair derin bir sarsıntıdır. Ancak bu sarsıntı, salt bir yıkımı değil, aynı zamanda bir yeniden doğuş potansiyelini de içinde taşır. Varoluşçu filozofların da işaret ettiği gibi, gerçek dönüşümler genellikle büyük krizlerin ardından gelir; çünkü kriz, “artık eskisi gibi olamayacağımız” anı temsil eder. Türkiye’nin bugünkü hâli, tam da böyle bir dönemeçtir.

Bu toplumsal dönemeçte halkın ne yapacağı sorusu, yalnızca siyasete değil, çok daha geniş bir tarihsel, kültürel ve felsefi bilinç düzlemine yaslanmak zorundadır. Toplumun yeniden özneleşmesi, kendini yeniden tarif etmesi ve geleceğini kurma iradesini yeniden inşa etmesi; ancak eğitim, medya ve sivil toplum gibi alanlarda köklü bir bilinç dönüşümü ile mümkün olacaktır.

Kriz varsa çözüm de vardır ama bu çözüm dışarıdan değil, milletin kendi içsel kaynaklarından, yani tarihinden, kültüründen ve Atatürk’ün bıraktığı akılcı, laik ve halkçı mirastan doğacaktır. Cumhuriyet’in çocukları, yorgun ama yılmamış, yönsüz ama köksüz değildir. Bu millet, geçmişte defalarca olduğu gibi, bir kez daha küllerinden doğacak kudrete sahiptir.

Toplumsal Varoluş Krizi ve Türkiye’nin Modernleşme Deneyimi

Toplumlar da bireyler gibi, zaman zaman kendi varlıklarını, değerlerini ve yönlerini sorgulayan derin krizlerden geçer. Bu kriz anları, yalnızca dışsal bir çalkantının değil, aynı zamanda özsel bir yüzleşmenin ürünüdür. Jean-Paul Sartre’ın “varoluş, özden önce gelir” önermesini genişletirsek, toplumlar da kendilerini kriz anlarında yeniden tanımlar, yeniden var ederler. Bu bağlamda, Türkiye’nin modernleşme süreci; Batı teknolojisinin ve hukuk sisteminin ithalinden ibaret teknik bir reform hareketi değil, esasen bir toplumsal kimlik sorgulamasıdır.

Søren Kierkegaard, bireyin kriz anında “özgürlük” ile “kaygı” arasında salınan bir özneye dönüştüğünü savunur. Aynı şekilde, Türkiye toplumu da laiklik ile inanç, gelenek ile çağdaşlık, ulusal kimlik ile evrensel değerler arasında varoluşsal bir gerilim yaşamaktadır. Bu gerilim, yalnızca bir bölünmeyi değil, aynı zamanda bir oluş imkânını da içinde taşır. Albert Camus’nün tanımıyla “başkaldıran insan”, absürtlüğe rağmen anlam üretme çabası içindedir; Türkiye toplumu da bugün, bir yön kaybının ortasında yeni bir anlam zemini aramaktadır.

Günümüzde yaşanan siyasal ve kültürel çalkantılar; kimi zaman otoriterleşme, kimi zaman toplumsal kutuplaşma biçiminde tezahür etse de, bunların ardında yatan asıl mesele, “nasıl bir toplum olmak istiyoruz?” sorusudur. Bu soru, yüzeysel bir ideoloji tercihi değil, çok daha köklü bir varoluşsal yönelim problemidir. Hegel’in “Geist” (Tin) kavramını ödünç alarak ifade edersek, Türkiye toplumunun tinsel evrimi, kendi iç çelişkilerinden geçerek şekillenmektedir. Ve tarih bize göstermiştir ki, bu toplum, her kriz anında içkin bir bilinçle yeniden doğmayı başarmıştır.

Bu nedenle, Türk milletinin gelecekte ne yapacağına dair bir öngörüde bulunmak, yalnızca güncel siyasal analizlere dayanarak değil, bu halkın tarihsel hafızası, kültürel refleksleri ve felsefi alt yapısı üzerinden yapılmalıdır. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e, 1960’tan 15 Temmuz’a kadar birçok kırılma yaşayan bu millet, yalnızca tepki vermekle kalmamış; aynı zamanda krizleri bir kurucu momentuma dönüştürmüştür. Bugünkü kriz de, doğru bir bilinçle okunduğunda, aynı potansiyeli içinde taşımaktadır.

Sonuç olarak, Türkiye’nin bugünkü çıkmazı, yalnızca bir sistem ya da iktidar krizi değil, kökeninde anlam, aidiyet ve yön sorunsalı yatan bir toplumsal varoluş krizidir. Bu kriz, felç edici değil; dönüştürücü olabilir. Ancak bu dönüşüm, halkı yalnızca bir “seçmen kitlesi” değil, kendi kaderinin öznesi, tarihinin mirasçısı ve geleceğinin kurucusu olarak gören bir anlayışla mümkündür. Ve unutulmamalıdır: Bu millet, Atatürk’ten miras kalan kurucu aklı ve Cumhuriyet’in ilerici ilkeleri sayesinde, bu tür krizlerin üstesinden gelme kudretini defalarca göstermiştir.

Krizden Yaratıcılığa: Türk Toplumunun Yeniden İnşa Potansiyeli

Varoluşçu düşünceye göre, kriz sadece bir çöküşü değil; aynı zamanda bireyin ya da toplumun kendi değerleriyle yüzleşmesini ve yeni bir anlam inşa etmesini sağlar. Albert Camus, Sisyphos Söyleni adlı eserinde, insanın absürd dünyaya rağmen yaşamı onurluca sürdürebilme gücünü “başkaldırı” kavramıyla tanımlar. Bu bağlamda, kriz anlarında çaresizliğe düşmek yerine bilinçli bir karşı duruş geliştirmek, toplumun yeniden doğuşunun temelidir. Türkiye’nin yakın tarihinde de bu durum pek çok kez gözlemlenmiştir.

Cumhuriyet’in kuruluş süreci, bunun en büyük örneklerinden biridir. Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşü, sadece bir devletin değil, bir medeniyet kodunun sarsılması anlamına geliyordu. Ancak Mustafa Kemal Atatürk liderliğinde verilen Kurtuluş Savaşı ve sonrasındaki inkılaplar, bu varoluşsal çöküşün içinden yepyeni bir anlam ve sistem yaratmayı başarmıştır. Atatürk’ün “Türkiye Cumhuriyeti’nin temeli kültürdür” sözü, sadece maddi bir devlet inşasını değil, aynı zamanda manevi bir yeniden varoluşu işaret eder.

Bugün yaşanan krizler de, benzer bir varoluşsal derinliğe sahiptir. Ekonomik çöküş, kurumların zayıflaması, hukukun yozlaşması, toplumsal kutuplaşma gibi problemler yüzeyde görülen semptomlardır; fakat asıl mesele, Türkiye’nin “nasıl bir toplum olmak istediği” sorusuna vereceği yanıttadır. Laik mi olacak, demokratik mi? Kolektivist mi bireyci mi? Bu sorulara verilecek toplumsal cevap, sadece seçim sandığında değil; kültürde, sokakta, okulda ve ailede verilecektir. Bu da ancak halkın felsefi, tarihsel ve etik mirasını doğru bir şekilde yeniden yorumlamasıyla mümkündür.

Tarihsel Hafıza ve Toplumsal Direnç: Atatürk’ten Günümüze

Türk milletinin geçmişi, bu krizleri atlatma konusunda güçlü bir tarihsel hafıza taşır. 93 Harbi’nden Balkan Savaşları’na, Mondros’tan Sevr’e, 15 Temmuz’dan pandemi sonrası ekonomik çöküşe kadar her büyük sarsıntıdan sonra halk kendine özgü reflekslerle yeniden örgütlenmiş, değerlerini güncelleyerek yoluna devam etmiştir. Bu, sıradan bir hayatta kalma çabası değil; bilinçli ya da sezgisel olarak yapılan bir yeniden var olma tercihidir.

Bu hafıza aynı zamanda, halkın Atatürk’ün mirasını neden terk etmediğini de açıklar. Zaman zaman siyasi söylemlerde Atatürkçülük sembolikleştirilse de, özellikle kriz zamanlarında halk laiklik, egemenlik ve hukukun üstünlüğü gibi temel Cumhuriyet değerlerine daha fazla sarılır. Bunun nedeni, bu ilkelerin sadece ideolojik değil, varoluşsal güvenlik sağlayıcı unsurlar olmasıdır. T.C. sisteminden, Atatürk ilke ve devrimlerinden vazgeçmemek, sadece bir geçmişe bağlılık değil, geleceği garanti altına alma içgüdüsüdür.

Bu noktada halkın ne yapacağına dair öngörüde bulunmak, sadece güncel politik verilerle değil, bu kültürel süreklilik ve felsefi yönelim üzerinden mümkün olabilir. Bu halk, tarihin kendisine yüklediği misyonu zaman zaman unutur gibi olsa da, tehdit anlarında yeniden hatırlama ve sahiplenme kapasitesine sahiptir.

Halkın Bilinç Dönüşümü: Eğitim, Medya ve Sivil Toplumun Rolü

Toplumsal varoluş krizinin aşılmasında en kritik dinamiklerden biri, halkın bilinç dönüşümüdür. Varoluşçu bakış açısıyla, bir toplumun kendi kimliğini sorgulaması ve yeniden inşa etmesi için öncelikle bireylerin öz-farkındalığının artması gerekir. Bu da doğrudan eğitim, medya ve sivil toplum alanlarıyla ilişkilidir. Türkiye’nin geleceğini şekillendirecek temel aktörler olarak bu kurumlar, toplumun krizden çıkışında birer araç ve güç kaynağıdır.

Eğitim, bir toplumun değerlerini, tarihini, kültürünü ve kritik düşünme becerilerini yeni nesillere aktaran en temel araçtır. Türkiye’de eğitim sisteminin, özellikle laiklik, demokrasi, insan hakları ve çağdaş bilimin esaslarını gençlere sağlam biçimde vermesi, toplumun varoluşsal krizini aşmasında hayati öneme sahiptir. Ancak eğitim yalnızca bilgi aktarmakla kalmamalı, aynı zamanda bireylerin eleştirel düşünme yetisini geliştirmeli, toplumsal farklılıklara saygı ve diyalog kültürünü teşvik etmelidir. Böylece toplum, krizlere karşı daha dirençli ve yaratıcı hale gelir.

Medya ise bilginin hızla yayılması ve kamusal bilincin şekillenmesi açısından kritik bir rol oynar. Medyanın özgür, bağımsız ve sorumlu olması, toplumun gerçekleri sağlıklı değerlendirmesine imkân tanır. Türkiye’de medyanın kutuplaştırıcı ve ideolojik kullanımı, toplumsal varoluş krizinin derinleşmesine neden olabilir. Bu nedenle, medya alanında çoğulcu, tarafsız ve eğitimsel içeriklerin artırılması, halkın kriz karşısında doğru yönlendirilmesini sağlar ve toplumsal birliği güçlendirir.

Sivil toplum kuruluşları (STK) ise halkın devletle olan ilişkisini dengeleyen, katılımcılığı artıran ve demokratik değerlerin toplumda yaşanmasını sağlayan önemli aktörlerdir. Türkiye’de STK’ların güçlendirilmesi, toplumun krizlere karşı kendi çözümünü üretme kapasitesini artırır. Böylece vatandaşlar, yalnızca seçimlerde değil, günlük yaşamda ve karar alma süreçlerinde etkin rol alarak, toplumsal varoluşun yeniden inşasında aktif özne haline gelirler.

Toplumsal Bilinç ve Değerler Sistemi: Cumhuriyet’in Korumacı Rolü

Eğitim, medya ve sivil toplum alanlarının etkinleşmesiyle birlikte, toplumun değerler sisteminde bir dönüşüm sağlanabilir. Bu dönüşüm, Atatürk’ün temel ilke ve devrimleri etrafında şekillenen laiklik, demokratikleşme ve hukukun üstünlüğü kavramlarının toplumda yeniden içselleştirilmesini gerektirir. Türk milleti, bu ilkelerin sadece geçmişin mirası değil, geleceğin güvence çerçevesi olduğunu anlamalıdır.

Bu bilinç dönüşümü, bireyleri ve toplumu kriz karşısında pasif nesneler olmaktan çıkarıp, aktif özne konumuna yükseltir. Böylece halk, sadece “tepkisel” değil, aynı zamanda “öngörülü” ve “stratejik” hareket eder. Türkiye’nin çağdaş sorunlarını çözme kapasitesi bu bilinçle paralel olarak gelişir.

Sonuç: Varoluşsal Krizden Demokratik Yeniden Doğuşa

Türkiye’nin içinde bulunduğu derin siyasal, kültürel ve ekonomik krizler, aslında kolektif düzeyde bir varoluşsal sorgulamanın yansımasıdır. Ancak bu krizler, aynı zamanda yeni bir toplumsal sözleşme için eşsiz bir fırsat sunmaktadır. Bu sözleşme; Anayasa’nın ilk dört maddesi ile 10. ve 66. maddelerine sadık kalarak, çağın gerekliliklerine uygun biçimde güncellenmiş, Türk tarihinin ve kültürel genetiğinin taşıdığı değerlerle uyumlu, şuurlu ve çağdaş bir toplumsal yapı inşa etme imkânı doğurmaktadır.

Böylesi bir yeniden yapılanma, yalnızca hukuksal ve yapısal değil; aynı zamanda toplumsal bilinç ve vatandaşlık anlayışında da bir dönüşümü gerektirir. Atatürk’ün fikirlerini ve devrimci mirasını temel alan ve laikliği esas alan, bilinçli ve sorumluluk sahibi bireylerden oluşan bir yurttaşlık kültürü, bu yeni dönemin en sağlam temeli olabilir.

Halkın tarihsel ve kültürel birikimi, Cumhuriyet’in kurucu değerleri ve varoluşçu düşüncenin yaratıcılığa açık bakış açısı bir araya geldiğinde, Türkiye’nin yaşadığı bu çok katmanlı kriz yalnızca aşılabilir değil; aynı zamanda ulusal uyanışın ve yeniden doğuşun başlangıcı hâline gelebilir.

Bu süreç, ancak eğitim, medya ve sivil toplumun işbirliği, siyasi partilerin TC ‘ne ve Türk milletine bağlılığı ve tüm bunların güçlendirilmesiyle gerçekleşecektir. Böylece Türk milleti, hem geçmişin köklerine sıkı sıkıya bağlı kalacak, hem de geleceğe özgür, demokratik ve laik bir toplum olarak yürüme kararlılığını gösterecektir.

Kaynakça
```
•   Camus, A. (1991). The Myth of Sisyphus (J. O’Brien, Trans.). New York: Vintage International. (Original work published 1942)
•   Camus, A. (1991). The Rebel: An Essay on Man in Revolt (A. Bower, Trans.). New York: Vintage. (Original work published 1951)
•   Heidegger, M. (1962). Being and Time (J. Macquarrie & E. Robinson, Trans.). New York: Harper & Row. (Original work published 1927)
•   Hegel, G. W. F. (2001). The Philosophy of History (J. Sibree, Trans.). Kitchener: Batoche Books. (Original work published 1837)
•   Kierkegaard, S. (1980). The Sickness Unto Death (H. V. Hong & E. H. Hong, Trans.). Princeton, NJ: Princeton University Press. (Original work published 1849)
•   Kierkegaard, S. (1985). Fear and Trembling (A. Hannay, Trans.). London: Penguin Classics. (Original work published 1843)
•   Sartre, J.-P. (2007). Existentialism Is a Humanism (C. Macomber, Trans.). New Haven: Yale University Press. (Original work published 1946)
•   Tanıl, B. (2012). Türkiye’nin Toplumsal Yapısı: Modernleşme, Kimlik, Kriz. İstanbul: Metis Yayınları.
•   Zürcher, E. J. (2005). Turkey: A Modern History (3rd ed.). London: I.B. Tauris.
•   Toprak, B. (1996). Laiklik ve Demokrasi: Türkiye Deneyimi. İstanbul: Sarmal Yayınları.
•   Gülalp, H. (2005). Kimlikler Siyaseti: Türkiye’de Din, Etnisite ve Milliyetçilik. İstanbul: Metis Yayınları.
•   Aydın, S. (2017). Modern Türkiye’nin Felsefi Arka Planı. Ankara: Hece Yayınları.
•   Atatürk, M. K. (1927). Nutuk. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları (2020 baskısı).
•   İnsel, A. (2003). Demokrasi Ne Değildir?. İstanbul: Birikim Yayınları.
•   Şaylan, G. (1999). Postmodernizm ve Türkiye. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
```
25 Temmuz 2025
Kruvaziyer turizminde hedef 2 milyon turist…

Türkiye kruvaziyer turizminde 2025 yılına hızlı başladı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı verilerine göre, yılın ilk 6 ayında limanlara gelen kruvaziyer gemi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 18,07 artarak 490’a, yolcu sayısı ise yüzde 27,46 artışla 732 bin 302’ye ulaştı. Camelot Maritime, kendi gemisi Astoria Grande ile gerçekleştirdiği düzenli seferlerle bu büyümeye katkıda bulunurken, kruvaziyer turizminin Türkiye ekonomisine sağladığı döviz girdisini ve istihdamı artırıyor.

Kuşadası, İstanbul ve Bodrum başta olmak üzere çok sayıda liman kruvaziyer turizminde büyük gelir elde ediliyor. Hedefin 2 milyon turist olarak değerlendirilmesi de önemsenmelidir.

Kruvaziyer turizmi sadece liman kentlerinde değil, gemilerin ziyaret ettiği tüm bölgelerde alışveriş, yeme-içme, rehberlik, transfer ve konaklama gibi alanlarda önemli bir ekonomik hareketlilik sağlıyor. Yolcuların yaptığı harcamalar, liman hizmetleri ve yan sektörlere yönelik talep artışı, Türkiye’de binlerce kişiye doğrudan ve dolaylı istihdam imkanı yaratıyor.

Camelot Maritime Yönetim Kurulu Başkanı Kaptan Emrah Yılmaz Çavuşoğlu, konuyla ilgili yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“2025’in ilk yarısında Türkiye limanlarına gelen toplam 490 kruvaziyer gemisi ve 732.302 yolcu, sektörümüz adına tarihi bir başarıdır. Camelot Maritime olarak bu gelişimin bir parçası olmaktan gurur duyuyoruz. Özellikle Karadeniz hattındaki sefer sayımızı artırarak Türkiye’nin kuzey sahillerini de kruvaziyer turizmiyle buluşturuyor, ülke genelindeki turizm gelirlerinin dengeli dağılmasına katkıda bulunuyoruz. 2025 yılının tamamında ise hem sefer hem de yolcu sayımızı daha da artırmayı hedefliyoruz.”

Yalnızca Ege ve Akdeniz limanlarına değil, Karadeniz’deki yeni rotalarına da yatırım yaparak sektördeki büyümeye katkıda bulunduklarını belirten Kaptan Emrah Yılmaz Çavuşoğlu, bu konuda da şu açıklamayı yaptı:

“2024’te Astoria Grande ile gerçekleştirdiğimiz 46 seferde yaklaşık 40 bin yolcuyu Türkiye’ye getirdik. 2025 yılındaki 16. seferimizi başarıyla tamamladık. 2025’in ilk 6 ayında ulaşılan 732 bini aşkın yolcu sayısı, Türkiye’nin kruvaziyer turizminde ne kadar hızlı yükseldiğinin göstergesi.”

Çavuşoğlu ayrıca, Karadeniz limanlarına yapılan yeni seferlerin, kuzey şehirlerinde esnaf ve turizm sektörüne canlılık getirdiğini ve ülke turizm gelirlerinin dengeli dağılmasına katkı sunduğunu belirtti.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun paylaştığı verilere göre, yıl sonunda Türkiye’nin kruvaziyer yolcu sayısının 2 milyonu aşması bekleniyor. Kuşadası, İstanbul ve Bodrum başta olmak üzere çok sayıda liman kruvaziyer turizminde güçlü performans sergilediğini belirten Çavuşoğlu sözlerini şöyle bağladı:

“Bu hedef, Türkiye kruvaziyer turizminin geldiği noktayı ve potansiyelini net bir şekilde ortaya koyuyor. Biz de Camelot Maritime olarak bu büyümeye katkı sağlamak için yatırımlarımızı sürdürüyor, yeni rotalar ve hizmet kalitesiyle yolcu sayısını artırmayı hedefliyoruz. 2 milyon barajının aşılması, ülke ekonomisi ve turizmi için büyük bir kazanım olacak.”

25 Temmuz 2025
Körfez ülkelerine vize mi geliyor?..

Bir bu eksikti. Avrupa Birliği ülkelerinde geçerli olan Schengen vizesine benzer bir vizeyi hayata geçirmeye hazırlanıyor. Bunun adı şu: Körfez ülkelerine vize ile girilebilecek. Şimdiden bunun hazırlıkları yapılıyor.

Arap ülkeleri artık kapılarını kapatıyor. Vize sistemi ile seçme yapılabilecek. “Birleşik Turist Vizesi” ya da “Birleşik GCC Vizesi” olarak da bilinen GCC Büyük Turlar Vizesi 2023 yılında onaylanmıştı.

Vizeyi alabilmek için seyahat amacının turizm, kısa vadeli kalış ya da aile ve arkadaş ziyareti olması gerekiyor.

Yeni vizeye başvuru sistemi henüz açılmasa da açıldığında ayrı bir portal üzerinden ilerletilen tamamen çevrimiçi bir süreç olacak.

Bahreyn, Kuveyt, Umman, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden oluşan altı körfez ülkesi, Avrupa Birliği ülkelerinde geçerli olan Schengen vizesine benzer bir vizeyi hayata geçirmeye hazırlanıyor. Bu vizeyle birlikte Körfez ülkeleri arasında seyahat etmek de kolaylaşacak.

“Birleşik Turist Vizesi” ya da “Birleşik GCC Vizesi” olarak da bilinen GCC Büyük Turlar Vizesi 2023 yılında onaylanmıştı. Bu, vize uygulaması hayata geçmesiyle körfez ülkelerini gezmenin daha kolay olacağı öngörülüyor.

Yeni sistem ile birlikte GCC ülkelerinin vatandaşı olmayan kişiler tek bir ülke ya da birden fazla ülke için başvuruda bulunabilecek. Birleşik vizeye tek bir portal üzerinden erişim sağlanabilecek; bu, aynı zamanda seyahat edecek kişiler üzerindeki idari yükün hafifletilmesi anlamına geliyor.

Vizeyi alabilmek için seyahat amacının turizm, kısa vadeli kalış ya da aile ve arkadaş ziyareti olması gerekiyor. Bu yeni vize, çalışma ya da uzun vadeli ziyaretleri kapsamayacak. Vizenin ne kadar süreyle geçerli olacağı konusunda henüz karar verilmemiş olsa da bu sürenin 30 ile 90 gün arasında olması bekleniyor.

Vizenin ücreti de henüz açıklanmış değil. Ancak, yetkililer, mevcut durumda her bir ülke için ayrı ayrı vize başvurusunda bulunmanın maliyetine işaret ederek birden fazla opsiyonunun buna karşı makul bir alternatif olacağını belirtiyor.

Birleşik Turist Vizesi’nin 2025 sonunda ya da 2026 yılının başında hayata geçirilmesi bekleniyor.

Vizeye Nasıl Başvurulacak?

Yeni vizeye başvuru sistemi henüz açılmasa da açıldığında ayrı bir portal üzerinden ilerletilen tamamen çevrimiçi bir süreç olacak. Seyahat edecek kişilerin kişisel bilgilerini ve seyahatlerinin ayrıntılarını paylaşması gerekecek. Turistlerden sağlamaları istenen bilgiler arasında seyahat amaçları, seyahat tarihleri ve ülkeler arasındaki ulaşım ayrıntıları da dahil olmak üzere seyahat rotası yer alacak. Ardından turistlere tek bir ülke ya da birden fazla ülke için vize seçeneği sunulacak.

Başvuruculardan sisteme belge yüklemeleri de istenecek. Bu belgelerin arasında geçerli bir pasaport, biyometrik fotoğraf, ikametgah, seyahat sigortası, seyahatin maddi olarak karşılanabileceğine dair kanıtlar, GCC ülkelerinden çıkış yapılacağına dair doğrulanmış dönüş belgeleri ya da dönüş biletinin yer alması bekleniyor.

Vize, başvuru onaylandığında e-posta yoluyla başvuruculara iletilecek. Ancak, turistlerden seyahatleri boyunca bu belgenin bir kopyasını yanlarında taşımaları istenecek.

25 Temmuz 2025
Türk arkeologlar, Stratonikeia antik kentinde nadir bir Greko-Romen kütüphanesi keşfetti

Türkiye’nin güneybatısındaki Muğla ilinde, bir arkeolog grubu, Greko-Romen dönemine ait anıtsal bir kütüphane ortaya çıkardı. Stratonikeia antik kentinin merkezinde yer alan kütüphane, son zamanlarda Küçük Asya’da keşfedilen en önemli eserlerden biri. Mimari özellikleri ve agoraya yakın konumuyla tanınan kütüphane, yalnızca Roma İmparatorluğu’nun bir taşra kentinin entelektüel yaşamına tanıklık etmekle kalmıyor, aynı zamanda Stratonikeia’nın önemli bir kent merkezi olarak tarihi ve kültürel önemini de vurguluyor.

Türk arkeologlar, Stratonikeia antik kentinde (Erika Kuto) nadir bir Greko-Romen kütüphanesi keşfettiler.

İki dünya arasında bir şehir: Stratonikeia

Stratonikeia, Helenistik dönemde I. Antiochos Soter tarafından kurulmuş ve eşi Stratonike’nin adını almıştır. Şehir, Yunan ve Roma kültürleri arasında stratejik bir konuma sahipti.

Şehir, geniş kentsel kompleksleri, dikkat çekici anıtsal yapıları ve Helenistik dönemden Osmanlı dönemine kadar kesintisiz yerleşimiyle Karya’nın önemli bir merkezi haline gelmiştir. Kültür ve Turizm Bakanlığı uzmanlarının da vurguladığı gibi, bu uzun yerleşim tarihi Stratonikeia’yı Türkiye’nin en iyi korunmuş arkeolojik alanlarından biri haline getirmiştir.

Şehir, yerel çevrenin kendine özgü özelliklerine uyarlanmış Roma şehir planlamasının olağanüstü bir örneğidir. Sütunlu sokakları, 15.000 kişilik bir tiyatrosu, anıtsal bir spor salonu, Zeus ve Hekate’ye adanmış tapınakları ve Küçük Asya’nın en büyük meydanlarından biri vardı. Tüm bunlar, esas olarak yakındaki taş ocaklarından çıkarılan beyaz mermerden inşa edilmiştir.

Kütüphane yerden çıkıyor

Pamukkale Üniversitesi’nden Profesör Bilal Söğüt liderliğindeki bir ekip, beş yıldır bu alanda kazı çalışmaları yürütüyor. Halk kütüphanesi olarak tanımlanan anıtsal yapı, Stratoniki’nin merkezinde, agora ve diğer idari binaların yanında yer almaktadır. Kazılarda, mermer bloklardan yapılmış çevre duvarları, Korint süslemeli sütunlar ve metinlerin depolandığı binalara özgü mimari kalıntılar ortaya çıkarılmıştır.

Araştırmacılara göre, yapının inşası Efes’in tipik mimarisinin etkisini açıkça göstermektedir. Bu nedenle, tasarımı, Celsus Kütüphanesi’ne aşina olabilecek bu şehirden bir usta inşaatçıya atfedilmektedir. Bu hipotez, Roma egemenliği altındaki Küçük Asya şehirleri arasında sanatsal ve teknik bilgi alışverişi için bir ağ olduğunu doğrulamaktadır.

Eğitim ve Prestij Merkezi

Greko-Romen bölgesindeki halk kütüphaneleri, bilgi depoları ve prestij, medeniyet ve toplumsal statü sembolleri olarak hizmet vermişlerdir. Agora veya bouleuterion (kent meclisi) gibi şehrin önemli yerlerinde kurulmuş olmaları, yerel seçkinlerin Roma’nın Romalılaşma aracı olarak benimsediği Yunan eğitim ideali olan paideia’yı teşvik etme arzusunu yansıtmaktadır.

Bu anlamda, Stratonikeia kütüphanesinin keşfi, şehrin Efes veya Bergama kadar iyi bilinmese de aktif bir kültürel yaşama ve eğitime güçlü bir toplumsal bağlılığa sahip olduğunu doğrulamaktadır. Şimdiye kadar belirli bağışçıları gösteren bir yazıt bulunmasa da, kütüphanenin inşası ve bakımı girişiminin yerel bir ileri gelenden gelmiş olması muhtemeldir. Varlıklı kişiler, genellikle Roma seçkinleri arasında yaygın olan bir evergetizm (kamu yararına) eylemi olarak bu tür kurumların inşasını finanse etmişlerdir.

Yapı ve mimari unsurlar

Kazılar devam etse de, ön raporlar, kütüphanenin, Küçük Asya’daki diğer benzer kütüphanelerde olduğu gibi, muhtemelen bir asma kat veya galeriyi destekleyen, iç sütunlara sahip dikdörtgen bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Heykel parçaları, duvarlara yerleştirilmiş raf kalıntıları ve oyma mermerden yapılmış dekoratif öğeler bulunmuştur; bu da, yalnızca işlevsel amaçlara değil, aynı zamanda ziyaretçileri etkilemeye de yönelik özenli bir planlamanın varlığını göstermektedir.

Kullanılan malzemeler ve inşaat teknikleri, Küçük Asya şehirlerinin Roma İmparatorluğu yönetimi altında önemli bir ekonomik ve kültürel refah yaşadığı MS 2. ila 3. yüzyıllara tarihlendiğini düşündürmektedir. Stratonikeia’nın karakteristik özelliği olan yerel beyaz mermer kullanımı, kentsel topluluğa, gymnasium (Lise) ve bouleuterion gibi yakınlardaki diğer yapılara da yansıyan bir stil bütünlüğü kazandırmaktadır.

Kentsel bağlamda kütüphane

Kütüphane, şehir planına organik olarak uyum sağlayan idari, siyasi ve kültürel bir merkezin parçasıydı. Bu düzenleme, bilgi, siyasi tartışma ve kamusal yaşamın mimari düzeyde birbirine bağlı olduğu Greko-Romen modeline uygundur.

Stratonikeia arkeolojik kompleksi, sivil, dini ve eğitimsel işlevlerin tek bir kentsel alanda nasıl bir araya geldiğinin eşsiz bir örneğidir; imparatorluktaki çok az şehir böylesine eksiksiz bir bütünlüğe sahip olabilir.

Kalıcı bir miras

Stratonikeia, Türkiye Cumhuriyeti tarafından ulusal öneme sahip kültürel miras ilan edilmiş ve 21. yüzyılın başından beri korunan arkeolojik miras listesinde yer almaktadır. Bu statü sayesinde, 3 boyutlu tarama gibi dijital teknolojiler ve eğitim faaliyetleri de dahil olmak üzere bir restorasyon, belgeleme ve koruma sistemi geliştirilmiştir.

Bu bağlamda, kütüphanenin açılışı şehrin kültürel imajına yeni bir boyut katmaktadır. Bu, şehrin bir bilgi üretim ve yayılım merkezi olarak rolünün daha derinlemesine anlaşılmasını sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda Roma kent modelinin imparatorluğun doğu eyaletlerine nasıl tanıtıldığına dair anlayışımızı da zenginleştirmektedir. Bazen Roma veya Yunanistan’ın bir çevre bölgesi olarak kabul edilen bu bölge, aslında antik çağda Akdeniz’in en aktif kültür merkezlerinden biriydi.

Selen Atasoy

25 Temmuz 2025
ORMAN YANGINLARI ÜZERİNE

Ormanlar, bir ülkenin akciğerleridir.

Ormanlar, ülkenin iklim düzenleyicisi, yağmur nedeni, bereketi ve kuraklık önleyicisidir.

Yağmur neden yağmıyor, neden kar yağmıyor düşünün?

Son yıllarda ormanlar, ilginç bir şekilde aynı anda yanmaya başladı, Bunun mutlaka araştırılması gerek ama AKP+MHP ikilisi bu araştırmaya baştan ret der.

Bunun nedenini de bilmekte zorlanmamak gerek. Çünkü ülkeyi şirket anlayışı ile yönettiklerini söylüyorlar.

Ülke şirket anlayışıyla değil, devlet anlayışı ile yönetilir.

Orman yangınlarında asker devreye alınır, THK’nun uçakları görevde olurdu.

Nedeni nedir bilinmiyor; TSK bu görevden uzaklaştırıldı. THK’nun uçakları devre dışı bırakıldı, bırakılmakla da kalınmadı bir alay ipe sap gelmez söylentilerle Atatürk’ün emaneti bu kurum, itibarsızlaştırılmaya çalışıldı ve çalışılıyor.

Türkiye gibi sıcak yaz aylarının olduğu ülkeler, “Orman Yangınlarına” karşı olağanüstü önlemler almak zorunda.

İtibar, makam uçaklarıyla değil yangını, anında söndüren yangın filosuyladır.

Nedenini bilmiyorum ama bu yangınlar hakkında olumlu olmayan pek çok söylenti var: “ Otel olmayacak yerden duman çıkmaz”, “Alo konum at neresi yanacak” gibi. Elbette bunlar söylentiden ibarettir. İşin mizahı yönüdür.

Ciğerlerimiz neden yanıyor?

Yangınlar için kaç söndürme uçağı, kaç söndürme helikopterimiz var envanterimizde? Bu soru çok önemli.

Bildiğim kadarıyla, son yıllarda THK’nu devreden çıkarınca söndürme işini, özel yabancı şirketlere verildi biliyoruz. (Şeffaflık olmadığı için tahminler yapıyoruz.)

Eskiden THK’nun yerli ve milli pilotları, yangınlara hemen müdahale eder ve büyümeden de yangını ya söndürürler ya da kontrol altına alırlardı.

Efendim rüzgâr denilebilir. Rüzgâr eskiden de esiyordu. Ama bir eksiklik bir sıkıntı var, neden yangınlar hemen söndürülemiyor?

21 Temmuz günü Taşucu Kum mahallesi sahilinde idim.

Denizden çıktım dinleniyordum. Yan tarafta iki bey sohbet ediyorlardı. Konu orman yangınları üzerineydi. İzinle yanlarına vardım.

Bir tanesi bu alandan emekli olmuş, işin iç yüzünü bilen birisi.

Çok şey anlattı da bana göre can alıcı kısım şurasıydı:

Beyefendi diyor ki:

“THK’nun yerli ve milli pilotları, yangına çok aşağıdan müdahale ediyorlardı ve yangınların tabiri caiz ise gözüne/göbeğine suyu boşaltıyorlardı.

Şimdi ise ihale edilen şirketlerin pilotları, uçak/ helikopter düşmesin diye çok yukarıdan su boşaltıyorlar. Bu da pek etkili olmuyor.”

Bu, ilginç bir tespit. Şu soruları sormamız gerekmiyor mu? Neden THK’nu devreden çıkardınız?

Neden bu yangınlar için söndürme uçakları, helikopterleri almadınız da ihale yoluyla işin kolayına kaçtınız?

Orman İşletmelerinin envanterinde bize ait kaç yangın söndürme uçağımız ve helikopterimiz var?

Kaç yabancı firmaya, kaç tl’ye söndürme işini verdiniz?

Ülkem ve ülkemin geleceği adına, bu yangınlardan çok endişeliyim. Eskişehir’de 11 vatandaşımız öldü, neden? Onlarca ev, hayvan telef oldu, bunlar milli gelir değil mi?

Eğer insan ölmüyorsa “Can kaybımız yok” deniyor. Ormanda yanan geyikler, kurtlar, tilkiler, yılanlar, kaplumbağalar candan sayılmıyor mu?

Bu sene yananlar yandı. Ne olur lütfen seneye bu işi kökten çözünüz. Kıbrıs’a külliye, Suriye’ye okul, hastane, konut yapmakla , 40 ayrı ülkeye yardım yapmakla itibar olmuyor. (Kendi ifadeleri)

İnternette dolaştım bazı sayılara ulaştım. Küçük bir karşılaştırma: Yunanistan’ın yangın söndürme uçak sayısı: 40, bizim 10. Cumhurbaşkanı uçak sayısı Yunanistan’ın: 1, bizim 13 itibar sizce bu mudur?

Ey asil halkım siz ne dersiniz?

Esen kalınız.

25 Temmuz 2025

Blog

Lozan Barış Antlaşmasının 102. Yıldönümünde Kısa Öykülerle(Anekdot) Anımsatmalar: