22 haziran1919 yayınlanan Amasya Genelgesi’nin 106.yıldönümünde neleri anımsamalıyız?
· 25 Mayıs 1919’da Samsundan Havza’ya geçen Mustafa Kemal Paşa’nın, 28 Mayıs 1919 yayınladığı bağımsızlık savaşımının ilk kıvılcımı olan Havza Genelgesi ile
1-İzmir’in işgali başta olmak üzere işgalleri protesto etmek üzere “büyük” ve “heyecanlı” mitingler yapılması,
2-İtilaf Devletlerine ve Babıali’ye işgalleri kınayan telgraflar gönderilmesi,
3-Azınlıklara, Hıristiyan halka karşı saldırgan davranışlardan kaçınılması olmak üzere millete üç çağrı yapılmıştı
· 12 Haziran 1919, sıcak bir ramazan günü Atatürk :
“Aziz Amasyalılar!
Padişah ve hükümet, itilaf devletlerinin elinde esir durumdadır…. Düşmanların… herhangi bir saldırısına karşı ayaklarımıza çarıklarımızı çekerek vatanı en son kayasına kadar savunacağız…. Amasyalılar buna hep beraber yemin edelim…” kesin kararlı sözleriyle Amasyalılara seslendiğini,
· Bütün Amasyalılar, ellerini havaya kaldırarak “Yemin ederiz paşam!” diye bağırdıklarını,
· Atatürk sözlerini, “İttihatçılık, itilafçılık bitmiştir. El ele vereceğiz ve vatanımızı kurtaracağız” diye bitirdiğini,
· Tüm siyasal, mezhepsel ve etnik bölünmüşlüklerin ötesinde Osmanlı yönetiminin; sarayın, sultanın, mevcut partilerin dışında, tamamen milletin iradesine dayanan, birleştirici, bütünleştirici yepyeni bir siyaset teorisi kurmak istediğini,
· Bu mantıkla Atatürk’ün bilakis hazırladığı Genelgesi’nin esası şöyle olduğunu:
1- Vatanın bütünlüğü milletin bağımsızlığı tehlikededir.
2- İstanbul Hükümeti üzerine aldığı sorumluluğun gereğini yerine getirememektedir. Bu durum milletimizi yok olmuş gibi gösteriyor.
3- Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.
· Genelgede ayrıca, milletin sesini dünyaya duyuracak bağımsız “milli bir heyetin” oluşturulması, Sivas ve Erzurum kongreler yapılacağı yer aldığını,
· Genelgede yer alan “ Gizli 6.madde” de ise askerî ve millî örgütlenme korunacağını, komuta hiçbir surette ve hiçbir kimseye terk edilmeyeceğini ve silâh/mühimmatın kesinlikle elden çıkarılmayacağını,
· Askerî ve millî örgütlenme hiçbir surette kaldırılmayacağı gibi huşuların yer aldığını,
· Bu kararların, 21/22 Haziran’da Atatürk, Ali Fuat Paşa, Hüseyin Rauf Bey, Albay Refet Bey ile Albay Kâzım, görevli memurlar Hüsrev Bey, Muzaffer Bey ve başka bir memur tarafından imzalandığını,
· Daha sonra da Misakı Milli sınırlar içindeki asker, sivil yetkililere gönderildiğini,
· Nutuk’ta, Rauf ve Refet beylerin Amasya Genelgesi’ni zoraki imzaladıklarını Atatürk’ün belirttğini,
· Amasya Genelgesi’ni, Konya’daki Cemal Paşa ve Erzurum’daki Kazım Karabekir Paşa‘nın da telgrafla onaylamış olduklarını anımamalıyız!
Amasya Genelgesi’nin 106.yıl dönümünde mazlum milletlerin de öneri olan başta Atatürk olmak üzere sonsuzluğa göçmüş şehit ve gazilerimizi saygıyla anıyor başardıklarının önünde saygıyla eğiliyorum. 22.6.2025 Pazar
.
Bir yanıt yazın