Meksika’da on yıllardır süren uyuşturucu savaşları, akademik literatürde çoğunlukla karteller arası rekabet, devlet kapasitesi zafiyeti ve Amerika Birleşik Devletleri’nin uyuşturucu talebi gibi değişkenlerle açıklanmaktadır. Ancak Meksikalı gazeteci-yazar Francisco Cruz’un uzun soluklu araştırmaları, bu tabloya son derece rahatsız edici bir boyut eklemektedir: Ulusötesi suç ağlarının, özel olarak “İsrail mafyası” olarak tanımlanan yapılanmanın ve eski istihbarat unsurlarının, bizzat devletin güvenlik bürokrasisi tarafından korunup yönetilerek Meksika’daki kartel ekosistemiyle entegre olduğu iddiası. Cruz’un anlatısı, organize suçun yalnızca piyasa rekabeti değil, aynı zamanda jeopolitik ve istihbarat boyutları olan karmaşık bir güç projeksiyonu olabileceğine işaret etmektedir. Bu makale, Cruz’un ortaya koyduğu bulguları, olay kronolojisini ve bağlantı iddialarını sistematik biçimde ele alarak, söz konusu iddiaların Meksika devleti ve uluslararası güvenlik açısından ne anlama gelebileceğini akademik bir çerçevede tartışmayı amaçlamaktadır. Çalışma, iddiaların tamamının bağımsız yargı mercileri veya uluslararası soruşturma komisyonlarınca kesin biçimde doğrulanmadığını baştan kabul etmekte, ancak bir araştırma hipotezi olarak taşıdığı analitik değeri sorgulamaktadır.
Kavramsal Çerçeve: İsrail Mafyası ve Ulusötesi Suç Ağları
Francisco Cruz, İsrail mafyasının sıradan bir suç örgütü olmadığının altını özellikle çizmektedir. Yazara göre bu yapı, “neredeyse modern İsrail Devleti’nin kuruluşuyla birlikte doğan, kalıcı bir örgütsel şemaya sahip, planlı bir suç organizasyonu”dur. Bu iddia, literatürdeki sınırlı ancak mevcut çalışmalarla kısmen örtüşmektedir. İsrail’de organize suçun kapsamlı bir ağ yapısına sahip olduğu, 16 suç ailesinin faaliyet gösterdiği ve bu ailelerin uyuşturucu kaçakçılığı, kara para aklama, gasp ve silah ticareti gibi geniş bir yelpazede faaliyet yürüttüğü bilinmektedir.
Özellikle 1989’da Sovyet Yahudilerinin İsrail’e kitlesel göçüyle birlikte, Rus organize suç unsurları İsrail’i kara para aklamak için ideal bir merkez olarak görmeye başlamıştır. Dönemin bankacılık sistemi aliyah ve sermaye hareketlerini teşvik etmek üzere tasarlandığından, anti-kara para mevzuatının yokluğuyla birleşince “Rus” organize suçu için kolay bir sığınak hâline gelmiştir. 2005 yılında İsrail polisi, Rus organize suçunun Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonraki on beş yıl içinde 5 ila 10 milyar dolar arasında bir meblağı akladığını tahmin etmiştir. Yine 1980’lerde New York’ta Johnny Attias liderliğinde kurulan ve Manhattan’ın mücevher bölgesindeki en büyük altın soygununu gerçekleştiren “İsrail mafyası” olarak adlandırılan yapı da bu ulusötesi karakteri doğrulamaktadır. Cruz’un katkısı, bu yapının zamanla Rus “Kızıl Mafyası” ile simbiyotik biçimde güçlenerek Japon Yakuzası, İtalyan Cosa Nostra ve Meksika kartelleri ile aynı operasyonel düzeye ulaştığını iddia etmesidir. Ona göre, Yahudi göç dalgaları sırasında İsrail’e yalnızca profesyonel bankerler değil, mafya unsurları da taşınmış; bu gruplar eski Sovyet coğrafyasındaki suç ağlarıyla birleşerek küresel bir kapasite kazanmıştır.
Meksika’ya Giriş: 2000’li Yıllar ve İlk Tespitler
Cruz’un kronolojisine göre İsrail mafyasının Meksika’daki varlığı 2000’li yılların başına kadar uzanmaktadır. Bu iddiayı destekleyen diğer araştırmalar, Meksika hükûmetinin güvenlik güçlerinin 2000 yılından itibaren İsrail mafyası ile organize suç grupları arasındaki bağlantıları tespit ettiğini, yalnızca 2000-2010 yılları arasında bir Meksika karteli için yoğun operasyonlar kaydedildiğini ve İsrail mafyasının bu kartele yüksek güçlü silahlar tedarik edip yasa dışı kazançları akladığını ortaya koymaktadır. Benzer şekilde, Meksika federal hükûmetinin İsraillilerin kartellerle ve Meksikalı şirketlerle kara para aklama bağlantılarını 21 yıl önce tespit ettiği bildirilmiştir.
Bu dönemde, daha sonra 2019’da Ciudad de México’da öldürülecek olan Benjamín Yessuharan Zuchi (Ben Zuchi) ve Yalon Azulay isimli iki İsrail vatandaşı, güvenlik birimlerinin radarına girmiştir. Meksika Başsavcılığı (FGR) soruşturma dosyalarına göre, Benjamín Yeshurun Sutchi 2001-2005 yılları arasında Meksika’da kaldığı süre boyunca uyuşturucu kaçakçılığı, adam kaçırma ve kumarhane işletmeciliğine adanmış suç örgütleriyle ilişki kurarak bir suç ağı örmüştür. Interpol tarafından aranan Sutchi, Haziran 2005’te yakalanarak İsrail’e sınır dışı edilmiş, ancak daha sonra Meksika’ya geri dönerek kumarhane operasyonlarına devam etmiştir. FGR dosyaları, Sutchi’nin Beltrán Leyva Karteli üyeleriyle, özellikle de “La Barbie” olarak bilinen Édgar Valdés Villarreal ile ilişki kurduğunu; SEIDO tarafından yapılan bir aramada İsraillinin “La Barbie” ile birlikte bir fotoğrafının bulunduğunu belgelemektedir.
Genaro García Luna: Güvenlik Şefinden Suç Ağlarının Koruyucusuna
Makalenin merkezî figürü kuşkusuz eski Kamu Güvenliği Bakanı Genaro García Luna’dır. ABD Adalet Bakanlığı’nın resmî iddianamesine göre García Luna, 2001’den 2005’e kadar Meksika’nın Federal Soruşturma Ajansı’nın (AFI) başkanlığını yürütmüş, 2006’dan 2012’ye kadar ise Kamu Güvenliği Bakanı olarak Federal Polis Gücü’nü kontrol etmiştir. Aralık 2019’da Dallas, Teksas’ta tutuklanmış, Şubat 2023’te Brooklyn federal mahkemesinde görülen dört haftalık duruşmanın ardından jüri tarafından sürekli bir suç örgütü yönetmek, uluslararası kokain dağıtım komplosu ve yanlış beyanda bulunmaktan suçlu bulunmuştur. Ekim 2024’te 460 ay (38 yıldan fazla) hapis ve 2 milyon dolar para cezasına çarptırılmıştır.
Yargıç Brian M. Cogan, García Luna’nın El Chapo ile “aynı türden bir haydutluk” sergilediğini, sadece bunun farklı şekilde tezahür ettiğini belirtmiştir. New York Times’ın aktardığına göre García Luna, Meksika’nın J. Edgar Hoover’ı olarak tanımlanacak kadar ülkenin güvenlik yapılanmasına nüfuz etmiş, ancak neredeyse tüm kariyeri boyunca Sinaloa Karteli’nin bordrosunda yer alarak ikili bir hayat sürmüştür. García Luna’nın iş birliği, kartelin uyuşturucu sevkiyatlarına güvenli geçiş sağlamak, kartelle ilgili soruşturmalar hakkında hassas kolluk bilgileri temin etmek ve rakip kartellere karşı saldırılarda yardım etmek gibi eylemleri kapsamaktaydı. İddianamede, 2002-2007 yılları arasında García Luna’nın toplam 50.000 kilodan fazla kokaini içeren en az altı sevkiyata yardım ettiği, rüşvet ödemelerinin ise milyonlarca dolar içeren evrak çantalarıyla bizzat kendisine teslim edildiği belirtilmektedir.
Adam Kaçırma, Şantaj ve “İnsan Avı” Operasyonları
İddialara göre İsrail mafyasının Meksika’daki ana faaliyet alanı, zengin Yahudi iş insanlarına yönelik şantaj ve fidye amaçlı adam kaçırma operasyonlarıdır. Bu iddiayı daha geniş bir bağlama oturtmak gerekirse, adam kaçırma Meksika’daki organize suç grupları için uzun süredir kritik bir gelir kaynağıdır. Raporlar, kartellerin maden sektörüne derinlemesine nüfuz ettiğini, bazı şirketlerin kartellerle koruma anlaşmaları yaptığını ve itaatsizliğin adam kaçırma ve cinayetle sonuçlanabildiğini göstermektedir. Kayıt dışılık yaygın olup büyük şirketler ve yabancı operatörler çoğu zaman adam kaçırma vakalarını bildirmemektedir.
Cruz, İsrail mafyasının bu tür operasyonlar için “büyük özel operasyon timleri” kurduğunu ve bu timlerde eski Mossad ajanlarının görev aldığını ileri sürmektedir. Meksika kartellerinin son yıllarda İsrail, Rusya, Hollanda, Ukrayna, Kolombiya ve Guatemala gibi ülkelerden eski askerî personel ve taktik deneyime sahip operatörleri yoğun biçimde devşirdiği; amacın “daha ölümcül, eğitimli ve disiplinli kuvvetler” oluşturmak olduğu belgelenmiştir. Kartellerin daha önce yalnızca askerî veya yüksek eğitimli polis kuvvetlerine özgü teknolojiler, aksesuarlar ve nişan sistemleriyle cephaneliklerini modernize ettiği de raporlanmıştır. İsrail mafyası ile karteller arasındaki bağlantıların insan, para ve uyuşturucu kaçakçılığını kolaylaştırdığı öne sürülmektedir. Hatta yetkililer, İsrail mafyasının kara para aklama faaliyetlerini ve ETA ile Kolombiya Devrimci Silahlı Kuvvetleri (FARC) üyelerinin yanı sıra Los Zetas eğitim kamplarına katılımını belgelemiştir.
Florance Cassez ve Israel Vallarta Vakası: Görünen Yüz ve Derin Bağlantılar
Cruz’un analizinde Florance Cassez ve Israel Vallarta vakası, bu çok katmanlı ilişkiler ağının üzerini örten bir “günah keçisi” operasyonudur. Vaka kronolojisi şöyledir: Aralık 2005’te AFI ajanları México-Cuernavaca karayolu üzerindeki Las Chinitas çiftliğine baskın düzenlemiş, eş zamanlı olarak Televisa ekibi de Carlos Loret de Mola’nın programında yayınlanmak üzere olay yerine girmiştir. Kayıtlara göre ajanların Vallarta’yı kameraya gösterirken darp ettiği görülmüş, Fransız vatandaşı Florence Cassez ise olay yerinde üç kişinin rehin tutulduğundan habersiz olduğunu defalarca ifade etmiştir. Her ikisi de “Los Zodiaco” adlı kaçırma çetesinin liderleri olmakla suçlanmıştır.
Yıllar süren hukuk mücadelesinin ardından Meksika Yüksek Mahkemesi 2013’te Cassez’in serbest bırakılmasına hükmetmiş; tutuklamanın AFI tarafından sahnelenen bir kurgu olduğu ve bu kurgunun ceza sürecinde “yozlaştırıcı etki” yarattığı tespit edilmiştir. Buna karşılık Israel Vallarta yaklaşık 20 yıl boyunca kesin hüküm verilmeksizin tutuklu kalmıştır. Nihayet Ağustos 2025’te, Estado de México Üçüncü Ceza Bölge Hâkimi Mariana Vieyra Valdés, Yüksek Mahkeme’nin 2013’te Cassez için uyguladığı aynı hukuki gerekçeyle Vallarta’yı beraat ettirmiştir. Mahkeme, tanıklıkları, teşhisleri ve Vallarta’nın 2005’te işkence altında alındığı üç ayrı bilirkişi raporuyla kanıtlanan ifadesini geçersiz saymıştır. Cruz’a göre bu vaka, İsrail mafyasının Meksika’daki varlığını kamuoyuna “İşte İsrail mafyası burada” deme dayanağı sunacak kadar bilinir kılmış, ancak aynı zamanda García Luna liderliğindeki daha büyük yapının görülmesini engellemiştir.
2019 Cinayetleri ve Ağın Görünür Olması
İddia edilen tüm bu yapı, Temmuz 2019’da Ciudad de México’da işlenen iki cinayete kadar büyük ölçüde karanlıkta kalmıştır. 24 Temmuz 2019’da, Mexico City’nin güneyindeki lüks Plaza Artz alışveriş merkezinde bulunan bir Çin restoranında, bir kadın iki İsrail vatandaşını yakın mesafeden vurarak öldürmüştür. Kurbanlar Alon Azulay (41) ve Benjamin Yeshurun Sutchi (44) olarak kimliklendirilmiştir. Başlangıçta “Esperanza N.” olarak tanımlanan kadın şüpheli, saldırının bir tutku cinayeti olduğunu öne sürmüşse de Mexico City Başsavcılığı çifte cinayetin “koordineli bir saldırı” olduğunu ve İsrailli suçlulardan oluşan bir yeraltı ağıyla bağlantılı bulunduğunu doğrulamıştır. Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador günlük basın toplantısında konuyu bizzat ele alarak, “Bu daha önce bildirildiği gibi bir tutku vakası değil. Bu organize suçla ilgili ve konuyu burada kapatıyorum” demiştir. Meksika Güvenlik Bakanı Alfonso Durazo, öldürülen İsraillilerin ülkedeki kara para aklama çeteleriyle bağlantılı olduğunu açıklamıştır. İsrail’in Meksika Büyükelçiliği ise yaptığı yazılı açıklamada Sutchi ve Azulay’ın “hem İsrail’de hem de Meksika’da sabıka kayıtları bulunduğunu” belirtmiştir.
Cinayetlere ilişkin soruşturma derinleştikçe, Mexico City eski Emniyet Müdürü Gabriel Regino, Sutchi’nin 2005’te Meksika istihbarat teşkilatı Cisen tarafından Interpol talebiyle düzenlenen bir operasyonda yakalandığını; İsrail’de iki kez hapishaneden kaçtığını; Mossad tarafından eğitildiğine dair istihbarat bulunduğunu açıklamıştır. BBC’nin haberine göre, Mexico City Başsavcılık Sözcüsü Ulises Lara, “tutku motivasyonunun elendiğini” ve “olayın bizi suç grupları arasında bir hesaplaşmaya bağlamaya yönlendirdiğini” belirtmiştir. Cinayetlerin ardından başlatılan soruşturma, Cruz ve ekibini bu kişilerin sıradan suç mağdurları olmadığını, Meksika’da uzun süredir şantaj ve insan kaçırma faaliyetleri yürüten İsrail mafyasının üyeleri olduğunu keşfetmeye yöneltmiştir. 2021’de bir kadın, 2019’daki bu cinayetlerle ilgili olarak Jalisco Nueva Generación Karteli (CJNG) ile bağlantılı olmak suçundan tutuklanmıştır, bu da mafya-kartel bağlantısının adli bir bulguya dönüştüğünü göstermektedir.
Mossad Bağlantıları: İddianın En Tartışmalı Halkası
Cruz’un anlatısının en spekülatif ve doğrulanması en güç bölümü, eski Mossad ajanlarının bu yapılar içindeki rolüne ilişkindir. Burada altı çizilmesi gereken nokta, bir devlet kurumu olarak Mossad’ın doğrudan suç faaliyetlerine karıştığına dair bir kanıt sunulmaması; aksine “eski” ajanların bireysel düzeyde bu ağlara dahil olduğunun ileri sürülmesidir. Ancak bu iddiayı tarihsel bağlamda değerlendirmek gerekmektedir: Mossad’ın Latin Amerika’daki varlığı on yıllar öncesine dayanır. En bilinen örnek, 1960 yılında Nazi savaş suçlusu Adolf Eichmann’ın Buenos Aires’te Mossad ajanları tarafından yakalanmasıdır. Daha tartışmalı bir örnek ise eski Mossad özel operasyonlar komutanı Mike Harari’nin Panama diktatörü Manuel Noriega ile olan yakın ilişkileridir. Ynet’in özel haberine göre Noriega, “sayısız çok gizli Mossad operasyonuna yardım etmiş” ve Harari, 1980’de Mossad’dan emekli olduktan sonra bile dönemin Başbakanı Menahem Begin tarafından Panama’daki gizli bağlantıları yönetmekle görevlendirilmiştir. ABD’nin Panama’yı işgali sırasında Harari, Noriega ile birlikte aranmış; uyuşturucu ve silah kaçakçılığına karıştığı iddia edilmiş, ancak yerel iş birlikçilerinin yardımıyla kaçmayı başarmıştır. Bu tarihsel örnek, eski Mossad personelinin Latin Amerika’da zaman zaman yasal sınırların ötesine geçen operasyonlarda yer alabildiğini göstermesi bakımından Cruz’un iddialarına dolaylı bir çerçeve sunmaktadır; fakat kesin yargıya varmak için bağımsız adli kanıtlar şarttır.
Operasyonel Simbiyoz Modeli ve Kuramsal Değerlendirme
Cruz’un iddialarını genişleterek analiz ettiğimizde, karşımıza şu operasyonel simbiyoz modeli çıkmaktadır: İsrail mafyası, eski istihbaratçıların sağladığı teknik uzmanlıkla Meksika’daki zengin Yahudi cemaatini hedef almakta; bu faaliyetlerden elde edilen gelirin bir kısmını rüşvet olarak García Luna ve ağına aktarmakta; karşılığında kartellerle kurulan stratejik ortaklıklar sayesinde lojistik koruma ve operasyonel alan kazanmaktadır. García Luna’nın AFI başkanlığı dönemi (2001-2005) ile Sutchi’nin Meksika’daki ilk faaliyet döneminin (2001-2005) birebir örtüşmesi, kronolojik olarak anlamlıdır. Ayrıca kartellerin İsrail dahil birçok ülkeden eski asker ve operatör devşirdiğine dair raporlar, İsrail mafyasının kartel ekosistemine entegrasyonunun münferit bir vaka olmadığını, daha geniş bir ulusötesi suç stratejisinin parçası olabileceğini düşündürmektedir. Bu model, Meksika’daki organize suç literatüründe sıklıkla kullanılan “state capture” (devletin ele geçirilmesi) kavramını ters yüz etmekte, adeta “suçun devlet tarafından araçsallaştırılması” modelini tarif etmektedir.
Sonuç
Francisco Cruz’un ortaya koyduğu iddialar, ABD mahkemelerinde kanıtlanmış García Luna yolsuzluğu, belgelenmiş İsrail-Kartel bağlantıları ve resmî makamlarca doğrulanmış 2019 cinayetleri ile birleştiğinde, Meksika’daki güvenlik krizine dair tüm paradigmaları sarsacak nitelikte bir tablo ortaya çıkmaktadır. García Luna’nın 38 yılı aşkın hapis cezasına çarptırılması, devlet-suç ittifakının yalnızca bir teoriden ibaret olmadığını, somut adli bulgularla desteklendiğini göstermektedir. Söz konusu anlatı, kartellerin yalnızca devleti ele geçiren aktörler olmadığını; devlet bürokrasisinin de uluslararası suç ağlarını aktif biçimde yönetip kendi çıkarı için araçsallaştırabildiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, Mossad bağlantılı eski ajanların organize suça bireysel katılımına dair iddialar, Mike Harari-Noriega ilişkisi gibi tarihsel örnekler bağlamında değerlendirildiğinde tamamen temelsiz sayılamaz; fakat resmî makamlar tarafından doğrulanmadığı sürece ihtiyatla karşılanmalıdır. Latin Amerika’da süregiden şiddetin arka planında yalnızca uyuşturucu piyasaları değil, devletlerin karanlık odalarında şekillenen çok daha karmaşık küresel güç ilişkileri bulunuyor olabilir.
Kaynakça
· Beittel, J. S. (2022). Mexico: Organized Crime and Drug Trafficking Organizations. Congressional Research Service.
· Cruz, F. (çeşitli yayınlar). Araştırmacı gazetecilik dosyaları ve röportajlar.
· Serrano, M. (2012). “State-Crime Relations in Mexico.” Journal of Latin American Studies, 44(3), 543-568.
· Viano, E. C. (Ed.) (2020). Transnational Organized Crime: Yesterday and Today. Routledge.
· U.S. Department of Justice, Eastern District of New York. (2023, 21 Şubat). Ex-Mexican Secretary of Public Security Genaro Garcia Luna Convicted of Engaging in a Continuing Criminal Enterprise.
· U.S. Department of Justice, Eastern District of New York. (2024, 16 Ekim). Ex-Mexican Secretary of Public Security Genaro Garcia Luna Sentenced to Over 38 Years’ Imprisonment.
· U.S. Department of Justice, Eastern District of New York. (2020, 30 Temmuz). Former Mexican Secretary of Public Security Genaro Garcia Luna Charged with Engaging in a Continuing Criminal Enterprise.
· U.S. Department of Justice, Eastern District of New York. (2019, 10 Aralık). Former Mexican Secretary of Public Security Arrested for Drug-Trafficking Conspiracy and Making False Statements.
· The New York Times. (2023, 21 Şubat). “Mexico’s Ex-Top Security Official Is Convicted of Cartel Bribery.”
· The Guardian. (2024, 16 Ekim). “Mexican official who led war on drugs jailed for 38 years for accepting bribes.”
· BBC News Mundo. (2019, 25 Temmuz). “Plaza Artz: qué se sabe de los dos israelíes asesinados en un ‘ajuste de cuentas’ en Ciudad de México.”
· BBC News. (2019, 26 Temmuz). “Israeli ‘underworld’ figures shot dead in Mexico City ‘hit’.”
· CNN. (2019, 26 Temmuz). “Woman shoots two Israelis dead in Chinese restaurant in Mexico City.”
· Instituto Nacional de Migración (Meksika). (2019, 25 Temmuz). “Tejió israelí red criminal en México.”
· El Imparcial. (2025, 2 Ağustos). “Aplican a Israel Vallarta el mismo fallo que liberó a Florence Cassez.”
· Infobae. (2025, 2 Ağustos). “Caso Israel Vallarta: así entró y así salió de prisión casi 20 años después.”
· Los Reporteros MX. (2026, 30 Nisan). “Armas, entrenamiento y mafia: la relación de cárteles mexicanos con Israel.”
· Ynetnews. (2017, 1 Haziran). “Former Panama dictator’s secret ties to Israel.”
· NCFGT. (2021, 7 Eylül). “Israeli mafia.”
· S-RM Inform. (2026, 30 Mart). “Qtr 1, 2026 | The cost of business: Organised crime in Mexico.”
· Amos News. (2025, 27 Eylül). “Legăturile cartelurilor mexicane cu mafia israeliană din anul 2000, dezvăluite.”
· Mexico Daily Post. (2025, 4 Eylül). “From Israel to Mexico: Galil rifles end up in the hands of cartels.”
Bir yanıt yazın