Türkiye, tarihi zenginliklerin üzerinde oturuyor. Her taraf açık hava müzesi gibi. Kastamonu’nun Daday ilçesinde Paflagonya Rotası üzerinde yer alan köydeki çok sayıda evin duvarını, bin 750 yıl önce inşa edilen tapınağın taşları süslüyor. “Taşlar, ahırlarda, evlerin duvarlarında, çeşmelerde kullanılmış”
Dünyada benzeri olmayan tarihi taşların evlerin duvarlarında kullanılmış olması tam bir sorumsuzluk örneğidir. Buna nasıl izin veriliyor? Bu tarihi taşlar müzelerde yer almalı. Dünyanın hiçbir yerinde böylesine bir rezillik görülemez. İzin vermezler. Böyle bir iş olur mu?
1750 yıl öncesi yaşayan Zeus Bonitenos Tapınağı’nın taşlarının bir köyün duvarlarını süslemesi kadar hainlik olmaz. Kaldı ki bir çok yerde aynı tablolarla karşılaşabiliyoruz.
Kastamonu’nun Daday ilçes Aktaştekke köyü Meyre Mahallesi sınırlarında bulunan Roma dönemine ait tapınağın kalıntıları dikkat çekiyor. Kastamonu Müze Müdürlüğü bahçesinde sergilenen kitabeye göre, köydeki tapınağın Roma’nın en önemli imparatorlarından biri olan Caracalla zamanında, Rahip Gaios tarafından temeli atıldığı ve Gais’un oğlu Aleksandros (İskender) tarafından 279 tarihinde tamamlandığı belirtiliyor.
Yaklaşık bin 750 yıllık bir tarihe sahip olan tapınaktan günümüze kadar ayakta kalan taşlarının büyük kısmı köylerdeki evlerin duvarlarını süslüyor. Köydeki birçok evin duvarında ve temelinde tapınağa ait işlemeli taşlar görülüyor. Kabartmalı taşlar köyü ziyaret edenlerin dikkatini çekiyor.
Kastamonu Üniversitesi Araç Rafet Vergili Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Hikmet Haberal, bilgi verdi:
“Zonguldak’tan Sinop’a uzanan Paflagonya Rotası Projemizle bu toprakların sadece doğasını değil, saklı kalmış tarihini de gün yüzüne çıkarıyoruz. Bulunduğumuz alan, bölgenin en gizemli arkeolojik hazinelerinden biri olan Meyre Mabedidir. Bu yapı, sıradan bir kalıntı değildir. Temelleri, Roma İmparatoru Caracalla döneminde atılmıştır. Kitabelerden öğrendiğimiz kadarıyla yapımına Rahip Gaios başlamış, ancak tamamlamak oğlu Markos Aurellios Alexandros’a nasip olmuştur. Tarih Milattan Sonra 279 yılını gösterdiğinde bu muazzam yapı bitirilmiştir. Burada asıl dikkat çekici olan isim ise Airmios’tur. Airmios ve ailesi, Bitinya ve Pontus eyaletlerinde söz sahibi olacak kadar güçlü, hatta Karadeniz’in ticaret merkezi Amasra’nın yönetimini üstlenecek kadar nüfuzlu bir hanedandır. Bu mabet, Daday ile Amasra arasındaki o kadim siyasi bağın en somut kanıtıdır.”
Yapının, Zeus Bonitenos Tapınağı olarak tarihte yer aldığını söyleyen Haberal, “Bonitenos’ sıfatı çok önemlidir. Çünkü, bu Zeus’un sadece klasik bir tasviri değil, yerel inançlarla harmanlanmış bir halidir. Mimari parçalarda sıkça gördüğümüz boğa başlı rozetler, yerel gücü ve bereketi simgeler” diye konuştu.
Bölgenin 2007 yılında sit alanı olarak ilan edildiğini ifade eden Haberal, şu bilgileri verdi:
“Kazı çalışmaları başlatılmış, ancak o günden sonra buraya da dokunulmamıştır. Biz, turizmciler olarak burayı Paflagonya Rotası olarak kabul ediyoruz. Zaten Antik Çağ’da da Paflagonya Rotası olarak geçmektedir. Zonguldak’tan başlayıp Sinop’a kadar giden güzergahta rotalama çalışmaları yapıyoruz. Meyre kalıntılarını görünce burayı kültür ve tarih rotamıza ekledik. Ne yazık ki buradaki tarihin adeta yok oluşuna tanık olmaktayız. Buradaki taşlar, ahırlarda, evlerin duvarlarında, çeşmelerde kullanılmıştır. Buradaki tarih kaybolmadan kazı çalışmalarına devam edilip, ülke turizmine kazandırılması ve gelecek nesillere bırakılması çok önemli.”
Aktaştekke köyü muhtarı Mustafa Çetin ise mabetten geriye sadece temelinin kaldığını belirterek, kısaca şunları söyledi:
“Mabedin üst yapısı zamanımıza kadar tahrip edilmiş, maalesef temel kalıntıları ve güç yetmeyen taşlar kalmış. Diğer taşlar köyde ev, ahır, çeşme, samanlık gibi yapılarda kullanılmıştır. Günümüze kadar gelen şekli bu şekildedir. 2007 yılında Müze Müdürlüğümüz tarafından burada kazı çalışması yapıldı.”.
Bir yanıt yazın