ABD geleneksel olarak bilim alanında bir lider olarak kabul edilir. Ancak yakın tarihli bir araştırma, Çin’in bu alanda geride kaldığını bildiriyor.
Çin, yeni süper güç olmaya hazırlanıyor. Bu durum, bilim de dahil olmak üzere birçok alanda açıkça görülüyor; son bir araştırma, Çin’in giderek daha fazla öncü rol oynadığını gösteriyor.
Renli Wu, Christopher Esposito ve James Evans, Ulusal Bilimler Akademisi Bildirileri dergisinde yayınlanan bir çalışmada, Çin’in “dünyanın önde gelen yüksek kaliteli bilim üreticilerinden biri” haline geldiğini belirtiyor. Ekip, araştırmaları için yaklaşık altı milyon bilimsel yayını analiz etti.
Araştırmacılar, bunun “Batı ülkelerinden Çin’e doğru belirgin bir ekip liderliği değişimi” ile sonuçlandığını yazıyor: 2023 yılında, ABD ve Çin arasındaki bilimsel iş birliklerinin neredeyse yarısı (%45) Çinli araştırmacılar tarafından yönetiliyordu. 2010 yılında bu oran yalnızca üçte birinden biraz azdı (%30). Yazarlar, önümüzdeki yıllarda -2027 veya 2028’de- iki ülkenin eşit şartlarda olacağını öngörüyor.
Bir araştırma ekibine kim liderlik eder?
Ekip, Çin’in yükselişini uluslararası iş birliklerindeki liderlik pozisyonlarının değişen yapısına bağlıyor. Bunun yeni bir yaklaşım olduğunu savunuyorlar. Bilimsel performansı değerlendirmeye yönelik geleneksel yöntemler genellikle bir ülkenin küresel etkisinin nüanslarını göz ardı ediyor. Bu etkinin, uluslararası bilim ekiplerindeki liderlik rollerinin değişimini gözlemleyerek daha iyi ölçülebileceğini öne sürüyorlar. Vardıkları sonuç, Çin’in yalnızca daha fazla bilim üretmekle kalmayıp aynı zamanda onu giderek daha fazla organize ettiği yönünde.
Araştırmacılar, çok sayıda yayını analiz etmek için bir makine öğrenimi modeli kullandılar. Yayın yazarlığı veya yayınlara katılım bilgilerine dayanarak, hangi bilim insanlarının projelere liderlik ettiğini belirleyebildiler.
Araştırmacılar, Başkan Donald Trump yönetimindeki ABD hükümetinin bilimsel fonlara yaptığı kesintilerin bu değişimi daha da hızlandırabileceğini belirtiyor. ABD ve Çin’in bilimsel olarak iş birliklerini yarıya indirerek veya hatta sonlandırarak ayrışmaları durumunda ne olacağını modellediler. Her iki durumda da Çin bundan faydalanacak: Çinli bilim insanları daha sonra örneğin Avrupa’da başka ortaklarla projeler başlatacak ve orada liderlik üstlenecek.
Çalışmaya göre Çin, stratejik teknolojilerde de giderek daha önemli bir rol oynuyor. Ulusal Bilim Vakfı, yapay zekâ, yarı iletkenler, enerji ve malzeme bilimi gibi on bir teknolojiyi listeliyor. 2030 yılına kadar Çin, bu teknolojilerin sekizinde liderlikte ABD’yi geride bırakacak.
Bir yanıt yazın