Kırım Tatar diasporası

Kırım Tatar akademisyenin, Kırım Tatar diasporasının siyasi tarihini ve kimlik hareketlerini incelediği kitabı çıktı – Dr. Filiz Tutku Aydın Bezikoğlu

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Filiz Tutku Aydın Bezikoğlu’nun Kırım Tatar diasporasının 4 ülkede 100 yılı kapsayan siyasi tarihini ve kimlik hareketlerini konu aldığı, aynı zamanda doktora tezi üzerine bina edilmiş kitabı yayımlandı. Dr. Filiz Tutku Aydın Bezikoğlu, İngilizce dilinde yayımlanan çalışmasının amaç ve konusunu QHA’ya anlattı.

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Filiz Tutku Aydın Bezikoğlu’nun Haziran ayında “Emigre, Exile, Diaspora and Transnational Movements of the Crimean Tatars” (Kırım Tatarlarının Göçmen, Sürgün, Diaspora ve Ulusötesi Hareketleri) adlı yeni kitabı çıktı. Kırım Tatar diasporasının 4 ülkede 100 yılı kapsayan siyasi tarihini ve kimlik hareketlerini konu edinen Dr. Bezikoğlu’nun İngilizce yayımlanan kitabı; Kırım Tatar diasporasının Türkiye, Romanya, ABD, Eski Sovyetler Birliği olmak üzere 4 ülkede; Siyasi Muhaceret, Sürgün, Diaspora ve Ulusötesi hareketlerini konu ediniyor.
KIRIM TATAR DİASPORASI NASIL ULUSÖTESİ BİR KİMLİK İNŞA ETTİ?

Kitabı hakkında QHA’ya demeç veren Dr. Bezikoğlu, çalışmasında özellikle Eski Sovyetler Birliğinde sürgünden sonra Orta Asya’da gelişen milli hareketlerin yapısını, siyasi mahiyetlerini incelediğini belirtti. Dr. Bezikoğlu, sonrasında ise Kırım’a dönüş hareketleri süresince de Kırım Tatar diasporasının verdiği destek ile hem anavatandaki Kırım Tatarları ile hem diasporadaki Kırım Tatarlarının bir araya gelerek Dünya Kırım Tatar Kongresi (DQTK) gibi ulusötesi yapılarla, nasıl ulusötesi bir kimlik oluşturdukları konusunu kitabında incelediğini anlattı.
TÜRKÇE YAYINI DA OLACAK

Doktora tezini 2012 yılında Kanada’daki Toronto Üniversitesinde tamamlayan Dr. Bezikoğlu, orijinal dili İngilizce olan çalışmasını güncellediğini belirterek kitabın kısa zamanda içinde Türkçe yayınının da hazırlıklarına başlayacağını bildirdi.
“TARİHİMİZDE YETERLİ ÖNEMLİ GÖRMEYEN KONULARA DEĞİNDİM”

Dr. Filiz Tutku Aydın Bezikoğlu’nun söz konusu çalışmasının amacına dair ise şunları kaydetti:

“Bu çalışma ile daha çok unutulmuş olan Kırım Tatar diasporasının tarihini ortaya çıkartmak istedim. Bu sebeple örneğin, Türkiye’de ve Romanya’da 1900’lü yılların başından itibaren aslında bilinmeyen bir Kırım Tatar siyasi hareketi olduğunu ve bu hareketin evrelerini, aktörlerini anlattım. Sonuç olarak da bu hareketin devamlılık teşkil ettiğini ve çeşitli örnekleriyle bugüne geldiğini gösterdim. Hem edebi eserlere baktım, hem de çeşitli tarihi olayları gözler önüne serdim. Bunların en önemlisi Romanya’da gelişen Kırımlılık Hareketi. Romanya’da iki savaş arası dönemde Kırım Tatarlarının Türkiye’ye değil de Kırım’a dönmeleri için ve oradaki Kırım Tatar köyleri arasında Kırım Tatar bilincini güçlendirmek için çok aktif çalışan siyasi önderlerimizin rollerini göstermek istedim. Aynı şekilde 2. Dünya Savaşı arasındaki dönemde Nazi Almanyası ve Sovyetler Birliği arasında kalan soydaşlarımızı kurtarmak için diasporamızın nasıl çaba gösterdiğini anlatmak istedim. Gerçekten çok ilginç ancak tarihimizde yeterli önemi görmeyen konulara değindim.”
Kırım Tatar Siyasi Muhaceret Hareketinin yolbaşçıları.
DR. BEZİKOĞLU: DİASPORA, KIRIM TATAR TARİHİNİN BİR PARÇASI OLMASI GEREKİYOR

Kırım Tatar tarihi anlatılırken Kırım Tatar diasporasının yeteri kadar anlatılmadığına dikkat çeken Dr. Filiz Tutku Aydın Bezikoğlu, “Diasporanın bilinçlerini koruyarak uzun süre yaşadıkları ve bunların da Kırım Tatar tarihinin bir parçası olması gerektiği bu kitabın en önemli tezi olabilir.” dedi.

A.Türer YENER tarafından

Babasının Türk Silahlı Kuvvetlerinde Subay olması nedeni ile 8.09.1944 Senesinde Çanakkale- Gelibolu/ Bolayırda doğdu. - İlk okul tahsilini Erzurum ve Elazığda yaptı. Ortaokul ve Liseyi İstanbul Bakırköyde bitirdi. - Askerliğini 1965 senesinde Türk Deniz Kuvvetlerinde , Heybeliada Deniz Harp Okulunda yaptı .31.12. 1967 senesinde terhis oldu. - 1968 senesinde kısa bir dönem, İstanbulda yayınlanan Günaydın Gazetesinde çalıştı. - 1.04.1968- 1.10.1990 seneleri arasında Türkiye faaliyet gösteren Mobil Oil Türk A.Ş firmasında çalıştı ve buradan emekli oldu. Emekli olduktan sonrada muhtelif Açık hava Reklam firmalarında Genel Müdür Yardımcılıklarında bulunmuştur. - 1980 senesinden sonra kurulan İDİL- URAL TÜRKLERİ KÜLTÜR VE YARDIMLAŞMA DERNEĞİ'nin kuruluş çalışmalarında bulunmuş, Kurucu yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmıştır..Halen bu derneğin üyesidir. - 1990 tarihinden 2004 senesine kadar İstabul Zeytinburnunda bulunan ,KAZAK TÜRKLERİ VAKFINDA Genel Sekreter olarak çalıştım. Halen Zeytinburnunda bulunan KAZAK TÜRKLERİ VAKIF BİNASININ yapılmasında Kazak Türkleri Vakfı kurucu üyeleri ile çalıştım. - 1992 senesinden itibaren o zamanlar Almanyada ikamet eden ,Dünya Tatar Ligi Genel Başkanı ve Tataristan Yasama Organı, Milli Meclisin Fahri üyesi Rahmetli Sayın Ali Akış büyüğümüzle devamlı mektuplaşarak ve telefon görüşmeleri yaparak İdil, Uralla ile ilgili bilgileri kendilerinden aldım. Bana gönderdikleri mektuplar halen bende bulunmaktadır. - Tataristan Cumhuriyeti , Rusya federasyonu ve Türk dünyası ile yakın ilişkiler içinde bulunmaktayım. Rusya federasonuna bağlı Tataristan Cumhuriyetinde kurulu ,Bütün Dünya Tatar Girişimci Destek Kuruluşu 29.03.2013 tarihli resmi belgelendirme ile A.Türer yener ' i Türkiye ve Tataristan arasındaki Yatırım ve İş projeleri, Ticaret,Kültür, ilişkileri ile tüm gerekli görüşmeleri gerçekleştirmek üzere vekil tayin etmişlerdir. - A.Türer Yener 1995 senesi Mart ayında Türkiyede kurulu 23 Türk dernek ve Vakıf Yönetim kurullarınja ,Türkiye Cumhuriyetinde ilk defa bir araya getirerk Kazak Türkleri Vakfı adına Yemek vermiş Türk boylarının müzikleri Tümata Grubu tarafından çalınmış duygulu anlar yaşanmıştır. - 19.3.1995 tarihinde TRT-1 Televizyonunda Sayın Mustafa Yolaçanın programında ,TRT Televizyonu Müdür Sayın Mustafa Gerçekerin büyük yardımları ile Türkiye Cumhuriyetinde İlk defa NEVRUZ BAYRAMI TÜRK BAYRAMI OLARAK kutlanmıştır. Progaram canlı olarak 2 saat boyunca Asya ve Avrupa yayınlanmış Türklerde Nevruz bayramı anlatılmış, Yine Tümata Grubu liderleri Doc.Dr.Oruç Güvenç ile otantik Orta asya Türk müziği konseri verilmiştir. Ayrıca orta Asya Türk kıyafetlerini yansıtan bir defile sunulmuştur. - A.Türer Yener Türk dünyası ile ilgili her sene yapılmakta olan yurt içi ve dışı toplantılarda bulunmaktadır. A.Türer Yener 'in; Anne ve baba ailesi -1800 senelerinin sonlarına doğru Türkiyeye gelerek yerleşmişlerdir. ailesi çok geniş aile topluluğudur. - Baba Tarafı Kazan Tatar -Türklerinden , Orenburg kökenli Şeripov ailesinden olup ve Kazan da Apanay ailesi ilede yakın akrabalık ilişkileri bulunmaktadır. ailesine 6 kuşak kadarına kadar ulaşmıştır. Tataristan ve Başkurtıstanda ailelerini bulmuştur. - Anne tarafı Rusya Federasyonuna bağlı Kubandan Türkiyeye 1800 senelerinin sonlarına doğru, Türkiyeye gelerek Balıkesire yerleşen çerkezlerdendir. Ubıh boyundan olup, Cizemua ailesindendirler. Pşizemuktur - A.Türer Yener , ,halen Merkezi Newyorkda olan Dünya Türkleri Birliğinin Türkiyedeki haberleşme ayaklarından biri olup, email ortamında, Dünya Türk Birliği ,Turkish forum-Türk dünyası , Türk dünyası gazeteciler Federasonu üyeleri ile karşılıklı olarak haberleşmektedir. -Halen Bulgaristan Türkleri derneğinin Başkan Danışmanlığını ve Türkiye Azerbaycan Dernekleri Federasyonu Danışma kurulu üyeliğini yapmaktayım. -2015 -2020 seneleri arasında Azerbaycan Cumhuriyeti Bakü merkezli voicepress.az haber ajansının resmi Türkiye Temsilciliğini yapmaktayım

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.