Bizi takip eden okurlarımız anımsayacaklardır.
Trump konusunda yazdığımız bir yazıda “Amerika’nın yeni Başkanı da PYD konusunda Obama’nın izinde” demiştik. Bunun nedenlerine de yazımızda enine boyuna değinip, Suriye ve bölgede daha sıkıntılı günlerin yaşanabileceğine de dikkat çekmiştik.
Zaten baştan bu yana terör örgütü PKK’ya her türlü desteği sağlayan Amerika’nın, PKK’nın Suriye uzantısı PYD ile olan ilişkilerini de aynı çerçevede değerlendirdiğimizde, yaşanabilecek sıkıntıların nelere olabileceğini de görürüz. PYD eli ile PKK’ya silah desteğinin verildiğini yıllardır görmüyor muyuz?
Sidar Global Advisers (SGA) Danışmanlık Grubu yıllardır hizmet veriyor. Grubun başında da bir siyaset uzmanı olan Cenk Sidar var. Amerika’daki siyasi gelişmeleri çok yakından takip eden ve yaptığı yorumlardaki gerçekçiliği ile tanınan Sidar’ın türkiye’yi de çok yakından ilgilendiren açıklamalarından bazı bölümleri sizlerle paylaşmak istedik.
Cenk Sidar, Amerikan yönetiminin Suriye’deki PYD/YPG yapılanmasından vaz geçmeyeceğini açık bir dille ifade ediyor. Washington’un hem Türkiye’yi incitmeyecek, hem de PYD’yi korumaya yönelik adımlarını bundan sonra da atmaya devam edeceğinin altını çiziyor.
Cenk Sidar, Trump yönetiminin Şubat sonuna kadar açıklaması beklenen yeni IŞİD planının, Obama yönetiminin IŞİD’le mücadelesinden çok farklı olmayacağı görüşünde.
Sidar, Amerika’nın Suriye’de PYD ile olan ilişkisinin geleceği ve bu ilişkinin Ankara’nın beklentilerini karşılayıp karşılayamayacağına ilişkin olarak, “Bu konuda beklentilerin biraz ölçülü olması gerekir. Çünkü Washington yönetiminin bölgedeki Kürt güçlerinden vazgeçmesini beklemek çok gerçekçi olmayacaktır” şeklinde cevap veriyor. Sidar, Trump yönetiminin hem Kürtler hem de Türkler’i hoş tutacak dengeli bir politika izlemesini bekliyor. “Eğer Ankara hiçbir Kürt grubun sürece dahil olmasını istemezse ve bunu ikili kriz unsuru yaparsa, Amerika ve Türkiye ilişkilerinde sıkıntılı bir döneme girilebilir” uyarısında bulunan siyaset uzmanı, bu konuda Ankara’nın tutumunun önemini vurguluyor.
Cenk Sidar, Trump’ın seçim dönemi boyunca çok eleştirdiği ve Amerika’nın desteğini sorguladığı NATO ve Birleşmiş Milletler gibi küresel kurumların geleceği konusunda da bir değerlendirme yapıyor. Trump’ın başkan seçilmesindeki en önemli etkenlerden birinin ‘Önce Amerika’ demesi olduğunu hatırlatan Sidar, aslında bütün Cumhuriyetçi liderlerin benzer bir izolasyonist söylemle göreve geldiğini vurguluyor. Ancak bugün içinde bulunduğumuz uluslararası konjonktürün Trump’ın sadece içe bakarak dışa kapalı bir politika izlemesine izin vermeyeceği görüşünde olan siyaset uzmanı şöyle devam ediyor:
“Bu gerçekçi bir yaklaşım olamaz. Amerika’nın BM ve NATO’ya ihtiyacı olacaktır. Öte yandan Amerika, bu kurumlar için çok önemli bir finans kaynağı ve eğer Washington finansmanda kısıtlamaya giderse, bu NATO ve BM’in barış gücü ve insani yardım operasyonlarının geleceği için risk anlamına gelebilir. Ancak uzun dönemde hiçbir Amerikan yönetiminin, ülkede ciddi bir konsensüs olmadığı sürece, NATO’nun ve BM’in geleceğini ciddi ölçüde etkileyeceğini sanmıyorum.”

Cenk Sidar, Trump’ın büyük tartışma yaratan göç ve seyahat yasağı kararnamesiyle ilgili soruya verdiği cevapta ise, Amerika’daki siyasi sisteme vurgu yapıyor. Sidar, Trump’ın attığı adımın hem ekonomik istikrar hem de ülkedeki siyasi birlik açısında büyük sıkıntı yarattığını ve ülkedeki önemli siyasetçilerin de karşı çıktığı kararnamenin hukuk tarafından durdurulduğunu söylüyor.
Amerika’nın hukukun üstünlüğüne sahip bir devlet olduğunun ve hiçbir başkanın hukukun üzerine çıkamayacağının Trump’a hatırlatıldığını vurgulayan Sidar sözlerini “Amerika’daki denge ve fren mekanizmasının işlediğini görüyoruz. Bu da, genel sistem tartışmalarında bize iyi yol gösteren bir adım olarak görülebilir” diyerek bitiriyor.
Her zaman söylediğimiz şu olmuştur:
Amerika, çok uzun vadeli projeler hazırlıyor. Yönetimler değişse de bu projelerde devamlılık esasına göre hareket ediliyor. Ya da günün koşullarına göre çok küçük değişikliklerle hedeften vaz geçilmiyor.
Amerika’nın Suriye’de ve bölgemizde var olan projeleri bulunuyor.
Trump’un bu projeleri rafa kaldırabileceği görüşü içinde olanlar da var. Ancak, yeni Başkan ve yönetiminin attığı adımlara bakılacak olursa müttefikimizin bu projelerden geri adım atmaya niyetli olmadığını görüyoruz.
Amerika’daki yetkililer dün “PYD bizim kara unsurlarımız” diyorlardı. Bugünkü yönetimden de aynı açıklamalar gelmeye başladı. PYD konusunda Trump yönetiminin de görüşlerinin aynen devam ettiği görülüyor.
Rusya’nın PYD ile olan ilişkilerini güçlendirme yönünde adım atmasından sonra müttefikimizin PYD konusunda daha hassas davranabileceğini de unutmamak gerekiyor. Neredeyse terör örgütü PYD iki süper güç arasında paylaşılamayacak konuma gelmiş durumda görünüyor.
Cenk Sidar’ın açıklamalarına bakacak olursak, bu gerçeği de görmüş oluruz.

16 Nisan’da sandıklar kurulacak. Yeni anayasa için “evet” ya da “hayır” denilecek. İki cephede de şimdi kıyasıya bir yarış var. Ard arda yapılan kamuoyu araştırmaları sonucu şu an için bıçak sırtında gösteriyor. “Evet” cephesinin beklentilerinde bir sıkıntının varlığından da söz ediliyor.
Ortada bir seçim yok. Kamuoyu, geleceğinin ne şekilde yönetileceğine karar verecek. Bu nedenle yeni anayasa değişikliğinin ne getirip, ne götüreceğinin tam anlaşılabilmiş olmaması “kararsız” oyların % 20’lere tırmandığını gösteriyor.
Kamuoyu araştırma grubunun yetkilileri” Bize göre düğümü açacak olan bu kararsızların durumu olacak” diyor. Bu nedenle her iki cephe özellikle kararsız oyları etkilemeye çalışacak.
Yine kamuoyu araştırma grupları yetkilileri şu noktalara da dikkat çekiyor:
“Sandığa gidecek olanların evet mi, hayır mı oyu vereceği kafalarında şekillenmiş. Bunları fazla etkilemek mümkün değil. Kararsızlar çok fazla görünüyor. Bunlar içinde kararlı olanlar vara ama evet mi, hayır mı oyu vereceklerini söylemeye çekiniyorlar. Bu nedenle sağlıklı bir sonuç elde edemiyoruz.”
Geçenlerde Hürriyet Gazetesi’nde Abdulkadir Selvi, referandum konusunda yazdığı yazıda “Evet rüzgarı tersine döndü” diye yazdı. Bunun nedenlerini de sıraladı.
Daha önce SONAR Araştırma Grubu’nun patronu Hakan Bayraktar ile görüşmüştük. Bayraktar referandum ile ilgili görüşlerini aktarırken şu noktalara dikkat çekmişti, anımsatalım:
“Şu anda referandum sonuçlarını tahmin etmek zor. Bıçak sırtında görünüyor. Son haftaya girilirken daha net sonuçları elde etmek mümkün. Ancak söylemek istediğim konu, bundan sonra ortaya çıkabilecek her türlü olumsuzluk “evet” oylarının azalmasına neden olabilir. Terör, ekonomik durum bunların başında geliyor.”
Selvi’nin yazısına baktığımızda “evet” oylarında rüzgârın neden tersine döndüğünü daha net görebilmekteyiz. Selvi bu konuyu şu son olaylara bağlamış:

“1- ‘Hayır’ diyenlerin PKK, DAEŞ ve FETÖ’cü olarak gösterilmesi

2- KHK’larla akademisyenlerin ihracı.
3- Varlık Fonu tartışmaları.
4- Meral Akşener’in Çanakkale’de konuşturulmaması.

Bu gelişmeler tek adamlık, otoriterleşme gibi olumsuz algıları güçlendiren eylemler olarak görünüyor. AK Parti 2011 seçimlerinde benzer bir durum yaşamıştı. Kılıçdaroğlu üzerinden girilen soy sop tartışması oyları aşağıya çekmeye başlamıştı. Bu durumun tespit edilmesi üzerine Erdoğan söylemini değiştirip, kucaklayıcı bir dil kullanmış, ibre tersine dönmüştü. “
SONAR’ın patronu Bayraktar’ın “Her olumsuzluk hayır oylarını aşağı çeker” açıklamasının rüzgârın ters esmesine neden olduğu da bu şekilde ortaya çıkmış oluyor.
Referanduma daha 2 ay var. Bu süre içinde neler değişir, ne gibi gelişmeler olur bilemiyoruz. Hükümet kanadının ard arda yaptığı bazı ekonomik iyileştirmeler var. Bunlar sonucu nasıl etkiler bu konuda da henüz olumlu ya da olumsuz veriler elde edilemedi.
Sorun hiç kuşkusuz bu kadarla da sınırlı kalmayabilir.
Sandıklardan “evet” çıkması için MHP’nin tabanının tavrı çok önemli. MHP Genel Başkanı “Taban “evet” oyu verecek” diyor ama anketler bunun tam tersini söylüyor.
Kürt oylarının da referandumu etkileyeceği biliniyor.
Bunun dışında en önemli konu AK Parti içindeki % 9 oranındaki kitlenin oylarının renginin hala belirsiz olmasıdır. Yapılan açıklamalarda AK Parti tabanının tamamının “evet” oyu vermeyeceği görünüyor. AK Parti kurmaylarının bu olumsuzluğu gidermek için olağanüstü bir çalışma içine gireceklerine de dikkat çekiliyor.
Şurası da unutulmamalıdır:
Cumhurbaşkanı henüz sahaya inmedi. Erdoğan’ın sahaya inmesi ile ibrenin değişebileceği düşünülüyor. Cumhurbaşkanı da son gelen araştırmalardan sonra yaptığı açıklamada buna vurgu yapmıştı.
Sahaya inecek olan Cumhurbaşkanı Erdoğan “Evet” için destek isteyecek ama konuşmasında “Hayır”ı da anlatacak, kimlerin, neden “Hayır” dediğini vurgulayacak, güven ve istikrar vurgusu yapacak.
Erdoğan’ın başta büyükşehirler olmak üzere en az 30 ile gitmesi bekleniyor. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemini anlatacak olan Erdoğan, “tek adamlık” eleştirilerine de yanıt verecek. İlk adımın 2007 referandumu ile atıldığını, devamının 2010’daki cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi ile geldiğini söyleyecek olan Erdoğan, yapılan değişiklikle bu adımının tamamlanacağını anlatacak.