ALTAYLARIN KAYBOLMAYA YÜZ TUTAN KADİM MİRASI: KUMANDI TÜRKLERİ

ALTAYLARIN KAYBOLMAYA YÜZ TUTAN KADİM MİRASI: KUMANDI TÜRKLERİ

PROR.DR. SELMA SEL
Altaylar, Hunlardan Göktürklere, Uygurlardan Kıpçaklara kadar birçok Türk devlet ve topluluğunun izlerini taşıyan, Türk tarihinin en önemli merkezlerinden biri olup Kumandı Türkleri de kökleri Altay Türk topluluklarına dayanan kadim bir Türk halkıdır. Araştırmalara göre, yüzyıllardır Türk kültürünün şekillendiği bu coğrafyada varlıklarını sürdürmüşler ve hâlihazırda Rusya Federasyonu’na bağlı Altay Bölgesi ve Altay Cumhuriyeti sınırları içinde yaklaşık 2.500 kişi olarak yaşamaktadırlar. Bu yönüyle Türk dünyasının nüfus bakımından en küçük topluluklarından birisidirler.

Kumandıların yaşadığı Altay coğrafyası da dağları, ormanları, nehirleri ve zengin doğal yapısıyla dikkat çekmektedir.Ancak bu zenginliğin ne kadarı bölge halkına yansımakta bu tartışmalıdır.

Kumandı Türklerinin de diğer küçük Türk topluluklarında olduğu gibi günümüzde karşı karşıya bulunduğu en önemli meselelerden biri, ana dillerini ve kültürel miraslarını koruyabilmektir. Çünkü nüfuslarının az olması, genç kuşakların işsizlik, yoksulluk vb sebeplerle farklı yerleşim merkezlerine yönelmesi ve günlük yaşamda Rusçanın yaygınlaşması, Kumandı Türkçesinin kullanımını giderek daha zor hâle getirmektedir. Bu nedenle de UNESCO ve çeşitli Türkoloji araştırmalarında Kumandı Türkçesi, korunması gereken Türk lehçeleri arasında gösterilmektedir.

Kumandılar tüm zorluklara rağmen yine de geleneksel yaşam biçimlerini, halk anlatılarını ve kültürel değerlerini yaşatmaya devam etmeye çalışmaktadırlar.İyi ki de öyledir. Zira yüzyıllar boyunca Altayların zorlu şartları içerisinde kimliklerini korumayı başaran bu topluluk, Türk dünyasının kültürel çeşitliliğine güç katmaktadır.

Anahtar Parti olarak Kumandı Türklerini yalnızca küçük bir topluluk olarak değil, Türk dünyasının yaşayan kültürel miraslarından biri olarak görüyor ve Türk dünyasının gücünün; tarihini, dilini ve kültürünü yaşatmayı sürdüren tüm toplulukların ortak birikiminden oluştuğuna inanıyoruz. Bu nedenle de Türkiye tarafından Rusya Federasyonu’nun egemenlik haklarını ihlal etmeden bu toplulukların eğitim vb hususlarda desteklenmesi gerektiğini düşünüyoruz.

#KumandıTürkleri #Kumandılar #Altay #TürkDünyası #TürkKültürü #TürkTarihi #Türkistan #AnahtarParti

PROF. DR. SELMA YEL – ANAHTAR PARTİ / TURKİSHFORUM – ABDULLAH TÜRER YENER