Türk-Yunan arasında gerilim bu noktaya nasıl geldi?..


Okuma Süresi: 7 Dakika

Türkiye ve Yunanistan arasında ilişkilerin karşılıklı açıklamalarla bir kez daha gerildiği bir dönemde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Atina ile görüşmelerin durdurulduğunu açıkladı.

Amerika’nın Sesi VOA Türkçe Türkiye ve Yunanistan arasında tırmanan son gerilimde bu aşamaya nasıl gelindiğini ve hangi konuların gerginlikte rol oynadığını taraflardan gelen açıklamalarla derledi

İki NATO üyesi, Akdeniz’deki görüş ayrılıklarını ve diğer ikili anlaşmazlıkları gidermek amacıyla geçtiğimiz yıl beş yıl aranın ardından görüşmeleri yeniden başlatmıştı.

Bugün partisinin grup toplantısında konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin Yunanistan’la Yüksek Düzeyli Stratejik Konsey adı verilen ikili işbirliği platformunu iptal ettiğini söyledi.

Erdoğan, “İki de bir uçaklarınla bize gösteri yap. Kendine gel, tarihten hiç ders almıyor musun? Türkiye ile dans etmeye kalkma. Şu anda bunlarla ikili görüşmeleri de yapmıyoruz. Bu Yunanistan yola gelmeyecek” sözleriyle Atina’ya yüklendi.

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis de bir gün önce yani Salı günü AB zirvesinin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, “Türkiye’nin Yunanistan ya da Avrupa Birliği tarafından hoş görülemeyecek olan saldırganlığı ve provokasyonları konusunda AB liderlerini bilgilendirdiğini” söylemişti..

Türkiye ve Yunanistan arasında uzun süredir kıta sahanlığı ve hava sahası sorunlarının yanı sıra göçmenler ve Kıbrıs sorunu konusunda anlaşmazlık yaşanıyor.

İki ülke birbirini son olarak Nisan ayında hava sahasında provokasyonla suçladı. Yunanistan, Türkiye’nin rekor sayıda ve tehlikeli uçuşlar yapma emri vererek “mükerrer provokasyonlar” yürüttüğünü öne sürdü.

Ankara ise iddiaları reddederek, Yunanistan Hava Kuvvetleri’nin 26 Nisan ile 28 Nisan arasında Türkiye kıyılarına yaptığı provokatif uçuşlara ve ihlallere karşılık verildiğini söyledi.

Türkiye ve Yunanistan arasındaki son gerilimde önemli dönüm noktalarından biri Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in ABD ziyareti oldu.

Yunanistan Başbakanı 17 Mayıs’ta ABD Kongresi’ndeki ortak oturumda yaptığı konuşmada konuyu Kıbrıs sorununa getirerek “Kıbrıs’ta kimse iki devletli bir çözümü asla kabul edemez” ifadesini kullandı. Miçotakis’in Kıbrıs’la ilgili sözleri Kongre üyelerinden büyük alkış aldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan Yunanistan Başbakanı’nı ABD ziyareti sırasında Türkiye’ye F-16 savaş uçaklarının satışını engellemeye çalışmakla suçladı, “Benim için artık Miçotakis diye biri yok” dedi.

Ankara-Atina gerilimi, Rusya’nın Ukrayna işgalinin sürdüğü bir sırada, Türkiye’nin Finlandiya ve İsveç’in üyelik başvurusuyla NATO’nun genişlemesine karşı çıktığı bir döneme de rastladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, NATO’ya üyelik başvurusunda bulunan bu iki ülkenin yanısıra, Yunanistan’ı da “teröristlere destek vermekle” suçladı ve Atina’nın 1980 yılında NATO’ya yeniden kabul edilmesine Türkiye’nin onay vermesinin bir “hata” olduğunu savundu ve aynı hatayı İsveç ve Finlandiya konusunda yapmamaya kararlı olduğunu söyledi.

İsviçre’nin Davos kentinde yapılan Dünya Ekonomik Forumu’nda geçtiğimiz hafta konuşan Yunanistan Başbakanı Miçotakis ise Türkiye’nin NATO müzakerelerini kendi ulusal çıkarı için fayda sağlamak için kullanmaya devam etmesinin hata olacağını söyledi.

Türkiye Rusya’dan S-400 füze savunma sistemi satın almasının ardından ABD’nin Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşı Koyma Yasası (CAATSA) kapsamında yaptırımların hedefi olan ilk NATO ülkesi olmuş ve S-400 sisteminin F-35 teknolojisi için bir tehdit olacağı endişesiyle Ankara üretici ortaklarından olduğu F-35 programından çıkarılmıştı.

Ankara bunun üzerine ABD’den F-16 savaş uçağı ve modernizasyon kiti alma talebinde bulunmuştu. Türkiye yaklaşık 6 milyar dolarlık bu olası satışı F-35 programındaki maddi kayıplarının bir tazmini olarak yansıtmıştı. Biden yönetimi Türkiye’nin F-16 talebine ilişkin Kongre’yi bilgilendirdi.

Yunanistan da ABD’den F-35 savaş uçağı satın almak istiyor. Mayıs ayında Başkan Joe Biden’la görüşen Yunanistan Başbakanı Miçotakis, Yunanistan’ın 2028 yılından sonra F-35 alma sürecini başlatacaklarını söyledi.

Yunan basınında yetkililerin açıklamalarına dayandırılan haberlerde, F-35 ve F-16 savaş uçaklarını üreten savunma sanayi şirketi Lockheed Martin’in Atina’yı F-35 ortak üretim programına davet ettiği yönünde iddialar yer aldı.

Yunanistan Başbakanı ziyareti sırasında ABD Kongresi’ne hitabında üstü kapalı ve dolaylı olarak Türkiye’ye F-16 satışını gündeme getirdi, “Odağımızın Rus saldırganlığının yenilgiye uğratılması olduğu bir sırada NATO’nun ihtiyacı olan en son şey NATO’nun güneydoğu kanadında yeni bir istikrarsızlık kaynağıdır. Doğu Akdeniz’le ilgili savunma satış kararları alırken bunu göz önünde bulundurmanızı rica ediyorum” dedi.

Yunanistan Başbakanı Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin yanısıra, silah satışlarını engelleme yetkileri olan dışişleri komisyonunun her iki siyasi partiye mensup liderleriyle de biraraya gelerek Atina’nın bu konudaki tezlerini anlattı.

Senato Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Bob Menendez’in Türkiye’ye F-16 satışına şiddetle karşı çıktığı biliniyor. Temsilciler Meclisi Dışişleri Komisyonu Başkanı Gregory Meeks Ukrayna konusunda Türkiye’nin verdiği desteğin ardından F-16 satışı konusunda daha ihtiyatlı iyimser bir söylem benimsiyor.

Ancak ABD’de savunma haberleriyle öne çıkan defense.news internet sitesinde yer alan 17 Mayıs tarihli bir haberde, Ankara’nın İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliğini bloke etme tehdidinin bazı Kongre üyelerinin F-16 satışına izin verip vermeyeceği konusunda belirsizlik yarattığı ifade ediliyor. Yine bu habere göre, Gregory Meeks Defense News’a yaptığı açıklamada, “Türkiye’nin bu durumu açıklaması gerekiyor. Bana kalırsa büyük ölçüde doğru şeyi yapıyorlar. Bu benim için önemli ancak hala sorun olarak gördüğüm başka şeyler var” ifadelerini kullanıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ise Yunanistan Başbakanı Miçotakis’i Türkiye’ye F-16 satışını engelleme çağrısında bulunmakla suçlayarak, bu durumu Türkiye aleyhinde lobi yapmak olarak niteledi ve bunun da Ankara ve Atina arasındaki anlaşmazlıklarda üçüncü ülkeleri dahil etmeme konusundaki anlaşmayı ihlal ettiğini savundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan Yunanistan Başbakanı Miçotakis’in ABD Kongresi’ndeki konuşması üzerine, “Yunanistan’da 10’a yakın üs var. Bu üslerle kimi tehdit ediyor. Bu üsler Yunanistan’da niye kuruluyor? AB ülkelerine 400 milyar euro borcu olan bir ülke. Kendisi ile görüştük. Görüşmede aramıza üçüncü ülkeleri sokmayalım diyerek mutabık kaldık. Ama şurada bir ABD seyahati oldu. Senato’da Türkiye’nin aleyhine konuşmalar yaptı. (Yunanistan) Stratejik Konsey Toplantısı yapacaktık. Artık benim için Miçotakis diye birisi yok. Kendisiyle böyle bir görüşmeyi yapmayı asla kabul etmiyorum. Bundan sonrasını kendi düşünsün. Kimlerle görüşecek, kimlere üs kurduracaksa kurdursun. ABD de F-16’lar konusunda herhalde Miçotakis’in ağzına bakmayacaktır” dedi.

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar da 1 Haziran‘da yaptığı açıklamada F-16 savaş uçaklarıyla ilgili konuştu.

Akar, “Blok 70 Viper’lerin tedariki ve diğer uçaklarımızın modernizasyonu için belli bir prosedür içinde çalışmalarımızı yaptık. Müttefikimiz ABD’nin de bu konuda Türkiye’nin bu ihtiyacını karşılayacağına inanıyoruz. Kolektif savunma ve birlikte çalışabilirlik bakımından bunun ABD yönetimi tarafından göz ardı edilmeyeceğine inanıyorum” dedi.

ABD ve Türkiye anlaşmazlıkları gidermek ve Türkiye’nin mevcut filosu için 40 Lockheed Martin yapımı F-16 avcı savaş uçağı ve yaklaşık 80 modernizasyon kiti satın alma talebi dahil işbirliğini arttırmak için, geçen Nisan ayında ‘’Stratejik Mekanizma’’ başlatmıştı.

Yunan parlamentosu Yunanistan Başbakanı Miçotakis’in ABD ziyaretinden günler önce ABD ile savunma işbirliği anlaşmasının yenilenmesine onay vermişti.

İlk olarak 1990 yılında imzalanan ABD-Yunanistan Ortak Savunma İşbirliği Anlaşması (MDCA) ABD askerlerinin Yunanistan topraklarında eğitim görmesini ve faaliyet göstermesine imkan veriyor.

2021 yılında kabul edilen en son değişiklik, ABD askerlerinin Yunanistan’ın orta ve kuzeyindeki ordu üsleri ve Girit adasındaki donanma üssü dahil olmak üzere dört askeri üste daha varlık göstermesine izin vererek iki ülke arasındaki işbirliğini uzatıyor.

Yunanistan en az beş yıl boyunca yürürlükte kalacak olan ABD ile bu savunma işbirliği anlaşmasını güvenlik tehditlerine karşı bir kalkan olarak görüyor.

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken da söz konusu anlaşmayı Yunanistan ve ABD arasında savunma alanında işbirliğinin omurgası olarak nitelemişti.

Uzmanlar Ankara’nın iki ülke arasında güç dengesinin değişmesinden endişe ettiğine dikkat çekiyor.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Necdet Buluz
Yazılarını sayfanda yayınla (RSS)
mesaj gönder ya da yazıya yorum yap.
Diğer Yazıları
Bugün Gündem

Son Gelen Mesajlar

  1. ABD Kongresinin Temsilciler Meclisi salon kapılarının üzerinde 23 mermer kabartma portre yer almaktadır. Bu portreler, Amerikan yasalarının temelini oluşturan ilkeleri gerçekleştiren…

  2. Paradigma değişikliği.inönü abd başkanına deklere ettiği mektubu gibi..” yeni bir dünya kurulur.Türkiye yerini alır.”

Son Yazılar

  • FEYM GRUBU BÜLTENİ – Ermeni Faaliyetleri (10 Ağustos 2022)
    Okuma Süresi: 4 Dakika 1.. Rus Sınır Muhafızları Güney Ermenistan’da Yol Kontrol Noktaları kurdu… Artan uyuşturucu kaçakçılığı ve diğer yasadışı […]
  • Pelosi’nin Tayvan Ziyareti, Xi Jinping Döneminin Sonu mu?
    Pelosi’nin Tayvan ziyareti, zamansız, kışkırtıcı, yaşlı kadının kompleksi gibi ifadelerle hafife alınmamalıdır. Kongrede muhtemelen son dönemini yaşayan Pelosi’nin daha önce de benzer eylemleri olmuştur. Fakat Tayvan ziyaretinin, “kimseyi takmayan kadın” etkinliğinin ötesinde anlamı bulunmaktadır. Kuvvetler ayrılığının başarıyla uygulandığı ABD’de kongre üyesinin faaliyeti başkanı bağlamaz. Ancak özellikle dış politikada işbirliği yolları aranır. Beyaz Saray, bu ziyaretin riskini görerek önce karşı çıktı. Sonra da Pelosi’nin böyle bir ziyaret hakkının olduğu söylendi. Önemli husus, diğer Kongre üyeleriyle gerçekleşen ziyarete katılanları taşıyan uçak Çin’in gafletinden dolayı Tayvan’a inmemiştir. Pekin yönetimi tehdit-gösteri kapasitesini sonuna kadar kullandı, tüketti, ancak karşısında donanma takviyeli uçak gemileri vardı. Yani bu ziyaret aslında Beyaz Saray ne derse desin bütünüyle bir devlet projesiydi.
  • ESKİ ASKERLER (7)-HÜSEYİN MÜMTAZ
    Okuma Süresi: 3 Dakika ESKİ ASKERLER (7) HÜSEYİN MÜMTAZ                 “Kitap Yazan Eski Askerler”den Kazım Özalp’in tarihimize kazandırdığı eser “MİLLİ […]
  • FEYM Grubu Bülteni (09 Ağustos 2022)
    Okuma Süresi: 4 Dakika 1.. Jeopolitik oyunlar… Analistler, son Rus-Türk görüşmesini Ermenistan-Azerbaycan ve Ermenistan-Rusya temaslarıyla karşılaştırıyor. Ermenistan ve Karabağ’ da […]
  • KALIN İFADE
    Okuma Süresi: 4 Dakika Kanımca bir çok Türk vatandaşı ilk okulda ve lise de tarih dersindeki Osmanlı Devletinin yükselme devrini […]

Message Turkish Forum on WhatsApp

https://wa.me/message/2RSZA7ULJ4EXD1

Turkish Forum, içeriklerin arşivlenmesi, yazarların yazılarının sizlere ulaştırılması için bilgisayar altyapısına yatırım yapmaktadır. Bu hizmetlerimizden memnun iseniz QR kodunu kullanarak bağış yapabilirsiniz.