Aytmatov’un ölümünün 13. yıldönümünde….

10 Haziran 2008 yitirdiğimiz ünlü yazar Cengiz Aytmatov’un ölümünün 13. yıldönümünde….

    Güzel sözler sıcak demir gibidir; vaktinde söylenmezse soğur taş  gibi olur. 

10 Haziran 2008 yitirdiğimiz ünlü yazar Cengiz Aytmatov’un ölümünün 12 yıldönümünde sevgi ve  saygıyla anıyoruz. 10.6.2021 P.be 

Aytmatov,Türk dünyasının büyük yazarlarından biri kabul edilir. Türk edebiyatında da önde gelen isimlerden biri olan Aytmatov,  Kırgızistan’ın Talas bölgesinin Şeker köyünd 12 Aralık 1928’de doğar.Babası devlet adamı Törekul Aytmatov; annesi Tatar asıllı tiyatro sanatçısı ve öğretmen Nagima Aytmatov’dur.   

Bilge bir kadın olan babaannesi Ayıkman Hanım tarafından Manas Destanı’ndan hikayeler anlatılarak büyütüldü.

Dünya literatürüne “mankurt” kavramını( *) kazandırdı

Aytmatov, “mankurt” kavramını 1980’de kaleme aldığı “Gün Olur Asra Bedel” romanında tarihine küsen, geçmişini unutan, ailesine, mensup olduğu milletine, öz değerlerine yabancılaşan ve gayesi olmayan insanların mensup oldukları milletleri uyarmak için kullandı.Toplumuna yabancılaşma olarak da kullanılan “mankurt” kavramı, Aytmatov’un kendisi kadar dünya tarafından tutulup benimsendi.

Eserleri:
Cengiz Aytmatov, “Dişi Kurdun Rüyaları” ve “Elveda Gülsarı” romanlarında insanların yanı sıra hayvanların da psikolojisini anlatmış, romanlarında insani özellikler atfettiği kurt ve at gibi hayvanlara yer vererek bu konuda başarılı olmuş dünyadaki sayılı yazarlardan biri olarak tanınıyor.

Son romanı “Dağlar Devrildiğinde-Ebedi Nişanlı”yı vefatından bir yıl önce okuyucuyla buluşturan Aytmatov’un “Zorlu Geçit”, “Cemile”, “İlk Öğretmenim”, “Elveda Gülsarı”, “Toprak Ana”, “Dağlar ve Steplerden Masallar”, “Kızıl Elma”, “Selvi Boylum Al Yazmalım”, “Fuji-Yama”, “Beyaz Gemi”, “Deniz Kıyısında Koşan Ala Köpek”, “Gün Olur Asra Bedel”, “Dişi Kurdun Rüyaları”, “Cengiz Han’a Küsen Bulut” ve “Kassandra Damgası” adlı kitapları yayımlandı.

(* )Mankurtluk nedir?

Türk Dil Kurumu sözlüğünde “ulusal kimlikten uzaklaşan, içinde bulunduğu topluma yabancılaşan” şeklinde tanımlanan Mankurt sözcüğü ilk olarak Kırgız yazar Cengiz Aytmatov tarafından 1980 yılında kaleme alınan Gün Olur Asra Bedel eserindeki Nayman ana efsanesinde kullanılarak literatüre kazandırılmıştır. 

Kavram, daha çok sosyal psikoloji alanında kullanılan bir terim olsa da günümüzde sosyolojiden siyasete pek çok konuyu açıklamada kullanılmaktadır.

….

Yazara, bu eseri ile milli şuuru canlandırmayı, özünden kopmamayı ve milli bilinç oluşturmayı amaçladığı yorumları yapılmıştır. 

 Mankurt kavramı, bugüne kadar Türkiye basınında kitap, makale ve gazete fıkrası gibi pek çok yazında ele alınmıştır.  (1 )

  (1 ) https://dergipark.org.tr/tr/pub/mjss/issue/53880/492326    

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.