Osmanlı’da Muzıka-i Hümayun, Giuseppe Donizetti Paşa

, , ,

içeriğine ekledi

Okuma Süresi: 5 Dakika

Osmanlı’da batılılaşma süreci, 19.yüzyıl’ın İtalyalı Türk Paşası; Don İzzet Paşa Bu süreç sosyal, siyasal.. vs alanlarında olduğu gibi aynı zamanda kültür ve sanat alanında da gerçekleşen başarılı bir süreçtir. Batılılaşma akımı, batılı müzisyenlerin eğitim amaçlı saraya alınması ile saray içinde başlayıp halka uzanan bir akımdır. Böylece Batı Müziği; ilk, saray halkı tarafından tanınmıştır. Sarayda başlayan bu batılılaşma hareketi daha sonra Askeri Müzik Alanı’na taşınmıştır. Askeri alana taşınan bu Batılılaşma Hareketi için Muzıka-ı Hümayun’de eğitim vermek üzere, İtalya’dan Guiseppe Donizetti, göreve atanmıştır. Böylece günümüz Türkiye Cumhuriyetinin temellerini atan Ottoman Devletinde, Batı müziği ve nota eğitimi resmen başlamıştır. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna kadar varlığını sürdürmüş olan Muzika-i Hümayün, Ottoman’ın batılılaşma süreci kapsamında, kültürleşme süreci için ortaya çıkarılan, Ottoman’ın ilk resmi bandosu ve konservatuvarıdır. Don İzzet Paşa için Ottoman’a ilk kez Avrupa notasyonu sistemini ve müziği öğreten kişidir, diyebiliriz. Dönemin padişahı II. Mahmud, mehter bandosu yerine Avrupai tarzda bir bando oluşturulmasını öngörmüştür. O yıllarda askeri Bando sistemi İtalya’da çok gelişmiş olduğu için İtalyan askeri bando şefi Guiseppe Donizetti “Osmanlı Saltanat Muzıkalarının Baş Ustakarı” unvanıyla Ottoman Devleti’nde göreve atanmıştır. 6 Kasım 1788 Bergamo İtalya’da (günümüzde Lombardiya, İtalya’da) doğan Don İzzet Paşa, Fransız ordusunda çeşitli cephelerde savaşmış ve askeri bandolarda görev almıştır. Daha sonra Sardunya ordusunun bandosunda alay dağılana kadar, görev yapmıştır. Burada bizi ilgilendiren kısım ise aslında sonrası. İtalya’daki Askeri görevlerinden sonra 1828’de II. Mahmud’un çağırmasıyla İstanbul’a gelmiş ve albay rütbesi ile Muzıka-i Hümayumda göreve başlamıştır. Burada karşılaşmış olduğu, notasyon sistemindeki farklılık, karşılaştığı en büyük sorundur. Çünkü o dönemde Türk müzisyenler Hamparsum adında bir notasyon sistemi kullanmaktaydılar. Bu farklılıktan dolayı, bu hamparsum yazı sistemini ilk başta Don İzzet Paşa’nın öğrenmesi gerekiyordu. Don İzzet Paşa bu sistemi öğrendikten sonra bu sisteme karşılık gelen, batı müziği notasyon sistemine uygun bir çizelge geliştirmiştir. Böylece kısa bir süre içerisinde Paşa, Türk öğrencilerine Batı Müziği Notasyon Sistemi’ni öğretmiştir. Muzıka-ı Hümayün için İtalya’dan çalgı aleti getirtmiştir. Çalgıların yenilenmesi ve sıkı bir çalışma sonrasında; Don İzzet Paşa 1829 yılında, II.Mahmud’a ithafen, “Mahmudiye” Marşını bestelemiştir. Ülkemizde bestelenen “ilk ulusal marş” olma özelliğini taşıyan bu marş ilk olarak Muzıka-ı Hümayün tarafından sahnelenmiştir. 11 yıl boyunca Ottoman Devletinin milli marşı olarak kabul görmüştür. Bu askeri marşın ünü İsveç’e kadar ulaşmıştır. İsveç hükümeti bu marşı resmi marş kabul etmiştir ve bu marş, günümüze kadar İsveç’te icraa edilerek hayat bulmaktadır. Muzıka-ı Hümayün topluluğu Don İzzet Paşa şefliğinde konserler vermiştir. Konser repertuvarı içerisinde Ottoman coğrafyasında ilk kez duyulan; vals, mazurka, polko ve operalardan düzenlenerek seçilen eserler icra edilmiştir. Don İzzet Paşa’nın bu çalışmalarını çok taktir eden II.Mahmud, bu nedenle 1831 yılında Don İzzet Paşa’yı İftihar ödülüne layık görmüştür. Don İzzet Paşa’nın ayrıca, ordu bandolarına eleman yetiştirmek için “Harbiye Mızıka Mektebi”ni açtığı da söylenmektedir. Don İzzet Paşa, 1839 yılında Abdülmecid’in tahta çıkması üzerine dönemin padişahı Abdülhamit’e ithafen “Mecidiye Marşı”nı bestelemiştir. Bu marş da tam 22 yıl milli marş olarak çalınmıştır. İzzet Paşa bu marşta, Mahmudiye marşından farklı olarak, kullandığı motiflerle Mecidiye marşına tam bir Türk müziği havası katmıştır. Daha sonraları ise dönemin tanınmış bestecisi Liszt, bu marşa “Büyük Parafraz” (Grand Paraphrase) bestelemiştir. Ayrıca bu marşın yanı sıra Don İzzet Paşa Abdülmecid’e ithafen “Büyük Askeri Marş” (Grand Marche Militiare) isimli bir eserde bestelemiştir. Bu kültürlenme sürecinin diğer bir parçası olarak Mahmudiye ve Mecidiye Marşları’nın dışında Cezayir Marşı, Cenk Marşı gibi marşlarıyla da ayrı bir ün kazanmış olduğunu söyleyebiliriz, Don İzzet Paşanın. Dönemin padişahı Abdülmecid 1839 yılında Avrupalılar tarafından kurulmuş olan Beyoğlu Tiyatrolarında müzikli sahne sanatı izlemiştir. Bu sanatı çok beğenen Sultan, Don İzzet Paşa’dan bu sanatı Türk öğrencilerinin de öğrenmesini ve sarayda müzikli temsiller vermesini istemiştir. Böylece bando çalışmalarının yanında senfonik orkestra, opera ve bale çalışmaları da başlamıştır.

Padişahın isteği üzerine sarayda opera eserlerini ilk seslendirenler Türk öğrenciler olmuştur. Böylelikle 1848 yılllarında İtalyan operetlerini Türk öğrencilerine öğreten Don İzzet Paşa sayesinde, sarayda marşlar dışında çeşitli operalardan ezgiler de çalınmaya başlanmıştır. Don İzzet Paşa, Türk Milleti için gösterdiği bu başarılarından dolayı, Tuğgeneral rütbesine yükseltilmiştir. Müzik alanında yaptığı çalışmalar nedeni ile Sultan II. Mahmud tarafından “İftihar”, Sultan Abdülmecid tarafından “Mecidi”, Fransa tarafından “Legion d’ Honneur” nişanları ile ödüllendirilmiştir. 1856, 12 Şubat tarihinde İstanbul’da ölmüştür. Paşa’nın vefatına üzülen Sultan, Muzıka-ı Hümayünü cenazeye göndermiş ve öğrencileri hocalarını, öğretmenleri Don İzzet Paşa’nın öğrettiği şekilde pek çok eser icra ederek Tanrı katına yollamışlardır. Bu bilgiler ışığında değinmek istediğim önemli bir konu var. Osmanlı Devletinde de batılılaşma yaşanmıştır günümüz Türkiye Cumhuriyetinde de. Elbette bu kaçınılmaz bir gerçektir. Geri kalan ileride olanı örnek almak zorundadır. Ama unutmamalıyız ki aldığımız örnek çağdaş akla mantığa yatkın bir örnekse bizi ileri götürür. Ayrıca asla ve kat’a batı medeniyeti ya da doğu medeniyeti bizden ileri ya da üstün değildir. Biz özümüzü arar bulursak yükseliriz. Dünyanın her yerinde izi bulunan Türkleriz biz! Bu değildir ki batının bizden ileri noktalarını ya da doğunun bizden ileri noktalarını almayacağız. Alacağız elbette azizim! Ama yozlaşmadan ama özümüzü bozmadan. Sıla ARSEL

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bugün Gündem
  1. Soyağacı araştırmaları, ırkçılık değil de kültürel ve biyolojik açılardan ele alınabilir. Bilimsel-biyolojik araştırmalara itibar edenlere, Prof. Sykes’ın „Havva’nın yedi kızı“…

  2. Türkiye ekonomisi bağlamında “faiz sebep, enflasyon sonuç” diyorlar…!

  3. adamlar türkiyeyi tek adam olarak en zayıf halinde buldular her tarafdan saldırıyorlar

  • FEYM GRUBU BÜLENİ

    FEYM GRUBU BÜLENİ

    Avrupa Birliği’nin Güney Kafkasya ve Gürcistan’daki kriz özel temsilcisi Ermenistan ziyaretine başladı.Başbakan Nikol Paşinyan ile yaptığı görüşmede muhataplar, Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin normalleşmesi, Dağlık Karabağ sorunuyla ilgili son gelişmeler ve Dağlık Karabağ Ermenilerinin hak ve güvenlik güvencelerinin sağlanması konularını ele aldılar.


  • BURSA’DA YAŞANAN İLGİNÇ OLAYLAR

    BURSA’DA YAŞANAN İLGİNÇ OLAYLAR

    Okuma Süresi: 1 Dakika Bursa üzerine yazdığım onuncu kitabım 1950-1960 Yılları Arasında BURSA’DA YAŞANAN İLGİNÇ OLAYLAR yayımlandı. “Bursa o kadar değişti ki, Çocukluğumun ve gençliğimin Bursa’sını çocuklarıma anlatsam kısmen gördükleri ve yaşadıkları için inanacaklar ama torunuma anlatsam, ‘dedemin kafası sulanmaya başladı’ diye düşünecek” dedim. Ve bildiğim, yaşadığım Bursa’yı yazmaya çalıştım. […]


  • Bu ayıp bize yeter (mi?)

    Bu ayıp bize yeter (mi?)

    Okuma Süresi: 0 Dakika Meksika’lı ressam Rodriguez çizmiş…Bunun ayıbı bize yeter……. mi sizce ?????? MEKSİKALI ÇİZER ANTONİO RODRİGUEZ GARCİA’NIN KARİKATÜRÜ… MAALESEF BİR KEZ DAHA GÜNDEME GELDİ. Çocuk gelin, fiziksel, fizyolojik ve psikolojik açılardan evlilik ve çocuk doğurma sorumluluğu taşımaya hazır olmadan evlendirilen kızlara verilen addır. ‘Çocuk’ ve ‘erken evlilik’ kavramları […]


  • 28 Şubat Kararları ÇOCUKLARIN KORUNMASI OLAN Atatürkçülüğün Kendisidir

    28 Şubat Kararları ÇOCUKLARIN KORUNMASI OLAN Atatürkçülüğün Kendisidir

    Okuma Süresi: 4 Dakika 28 Şubat kararlarını herkesin bilmesi gerekiyor. Bilmeden yorum yapmayın. Alınan kararları lütfen okuyarak hareket edin. Şimdi dinci tarikatçıların ve onların efendisi olan bir numaralı emperyalistin neden 28 Şubat kararlarına karşı çıkıp işbirlikçilerini iktidar yaptığını öğrendinizmi? Sizler, gericileri destekleyenlerin 6 yaşında çocuklara cinsel olarak tecavüz edip ve […]


  • Cemaat vakfına İBB’den mühür

    Cemaat vakfına İBB’den mühür

    Okuma Süresi: 0 Dakika 6 yaşındaki kız çocuğunun evlendirilmesi olayının merkezindeki İsmailağa Cemaati’ne bağlı Hiranur Vakfı’nı İstanbul Büyükşehir Belediyesi mühürledi‼️ Elazığ’da bulunan Lalegül Anaokulu, Kuran okuyan kız çocuklarını gelinlik ve türban giydirerek tebrik ediyor. Okulun sorumlularının “6 yaşındaki kız çocuğu evlendirilebilir” diyen Nureddin Yıldız hayranı olması tesadüf mü‼️ Bu çocuklar […]



Posted

in

, , ,

by