Kategoriler
Prof. Dr. Rıdvan Karluk Türkiye

Cemil Çiçek: “Bakanlık işlevsiz hale geliyor”

Geçen hafta Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu’nun (KPK) 76’ncı Toplantısı’nın açılışında konuşan Meclis Başkanı Cemil Çiçek, Ankara Anlaşması’nın üzerinden 52 yıl geçtiğini ve bu tarihin bile Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliği sorununun geçici bir heves olmadığını şöyle ifade etmiştir:
“Türkiye 52 yıl bu işin peşinde koşup da üye olamadıysa gündeminizde çok önemli konular var sanırım. Biz kendi üzerimize düşen eksiklikleri giderelim ama AB’nin de kendi eksikliklerini gözden geçirmesine ihtiyaç var. AB’ye ne kadar önem verdiğimizi göstermek bakımından müstakil bir bakanlık da kurduk ama bakanlık da neredeyse işlevsiz bir hale geliyor.”

Türkiye’nin müzakere yapan bir ülke olmasına rağmen müzakere yapacak bir başlık bulamadığını açıklayan Çiçek, bunca zamandır tahmin edilebilecek sebeplerden dolayı başlıkların açılmadığını ve çabalardan bir sonuç elde edilemediğinden dolayı “halk desteğinin büyük ölçüde azaldığını” söylemiştir.
Ben aynı görüşte değilim.
Çünkü Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi EDAM’ın TNS aracılığıyla Türkiye çapında yaptırmış olduğu kamuoyu araştırmasına göre, (Türkiye’de Dış Politika Ve Kamuoyu Anketleri 2015/2) Türkiye’nin daha güçlü bir ekonomi ve dış politikaya sahip olmak için Avrupa Birliği’yle işbirliği yapması gerekiyor.
1 Ocak- 15 Şubat 2015 tarihleri arasında, Türkiye’de yaşayan seçmenleri temsil eden 1500 kişilik bir örneklemle Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Manisa, Erzurum, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kayseri, Kırklareli, Konya, İçel, Samsun, Zonguldak, Denizli, Malatya illerinde yürütülen kamuoyu araştırmasında katılanlara, daha güçlü bir ekonomi ve dış politikaya sahip olmak için, sizce, Türkiye’nin işbirliği yapması gereken ülke/ülke gruplarının hangisi olması gerektiği sorulmuştur.

“Daha güçlü bir ekonomi ve dış politikaya sahip olmak için, sizce, Türkiye okuyacağım ülke veya ülke gruplarından hangisiyle ilişkileri güçlendirmelidir?” sorusuna araştırmaya katılanların yüzde 23’ü, Türkiye için işbirliği yapılması gereken ülke/ülke grubunun Avrupa Birliği olduğunu belirtmiştir. İkinci sırada gelen Arap ülkeleri cevabını verenlerin oranı sadece yüzde 11 olmuştur.
Görüşülen kişilerin yüzde 9’u Rusya, yüzde 8’i ABD ve yüzde 7’si de Çin derken, yüzde 8’lik bir kesimse diğer ülkelerle işbirliği yapılmasını tercih ettiğini belirtmiştir. Yüzde 11’lik bir seçmen kitlesi sayılan ülkelerin hiçbiriyle işbirliği yapılmaması gerektiğini savunurken, seçmenlerin dörtte birinin bu soruya cevap vermemesi dikkat çekmiştir.
Araştırma sonuçları Türkiye’nin işbirliği yapması istenen ülke/ülke grupları konusunda parti tabanları arasında anlamlı farklılıklar ve benzerlikler olduğunu da göstermektedir.
Kamuoyunun genelinde yüzde 23 oranında belirtilen Avrupa Birliği, bütün parti tabanlarının da birinci tercihi olarak ön plana çıkmıştır. Avrupa Birliği’yle işbirliği yapılmasını isteyenlerin oranı ankete katılan CHP seçmenleri arasında yüzde 29 iken, bu oran ankete katılan HDP seçmenlerinde yüzde 26 oranındadır.
Ankete katılanlar arasında Avrupa Birliği’yle işbirliği yapılması konusuna en soğuk yaklaşanlar, AKP (yüzde 21) ve MHP (yüzde 20) seçmenleridir. Ancak bu iki parti tabanında da Avrupa Birliği birinci tercihtir.
Avrupa Birliği konusundaki bu görüş ortaklığına karşılık, Arap ülkelerini işbirliği yapılabilecek ortaklar arasında görenler konusunda parti tabanları arasında önemli farklılıklar vardır.
AKP seçmenleri arasında Arap ülkelerini “daha güçlü bir ekonomi ve dış politika için” işbirliği yapılabilecek ülke grubu olarak görenlerin oranı yüzde 17’dir. Bu oran CHP seçmenleri arasında bu seçeneği seçenlerin oranının neredeyse 8 katıdır. MHP seçmenlerinin yüzde 12’lik oranı, parti tabanının Arap ülkelerine daha sıcak yaklaştığını gösterirken HDP seçmenleri arasında bu seçeneği tercih ettiğini söyleyenlerin oranı yüzde 6’dır.
Parti tabanları arasında görüş farklılaşmasının açıkça görüldüğü başka bir yer de ABD seçeneğidir.
Kamuoyunun yüzde 8’i ABD işbirliği yapılması istenen ülke/ülke grupları arasında birinci sıradadır. AKP, CHP ve MHP seçmenleri arasında bu cevabı verenlerin oranı çok farklılaşmaz ve yüzde 5 ile yüzde 9 arasında değişirken, HDP seçmenleri için ABD’nin iyi bir alternatif olduğu görülmektedir. HDP’ye oy vereceğini belirtenlerin yüzde 15’i ABD’yle işbirliği yapılması gerektiğini savunmuştur. HDP seçmenleri arasında Rusya da diğer parti tabanlarına göre daha yüksek oranda belirtilmiştir.
Aynı soru EDAM tarafından bir dış politika uzmanlar paneline yöneltildiğinde, 75 uzmanın yüzde 73’ü birinci tercih olarak Avrupa Birliği cevabı vermiştir. İkinci sırada yüzde 17’lik oranla ABD gelirken, Rusya, Çin ve Arap ülkelerini “güçlü bir ekonomi ve dış politika için” işbirliği yapılması gereken ülke/ülke grubu olarak gören uzman ise neredeyse yoktur. Uzmanlar çalışmasına 75 uzman katılmış (biri benim) ve araştırma çalışması Infakto RW tarafından yürütülmüştür.
Uzmanlar arasında sayılan ülkelerin hiçbiriyle işbirliğine gidilmemesi gerektiğini düşünen kimse olmaması üzerinde durulmaya değer.

AB Bakanı ve Baş müzakereci Volkan Bozkır KPK’da yaptığı konuşmada Türkiye’nin geçen 52 yıldır ne kadar kararlı ve sabırlı olduğunu dile getirmiş ve “Bizim için ekonomik açıdan elzem olmamasına rağmen bu ilişkiyi sürdürmek, Türkiye’yi insan hakları, demokrasi, temel hak ve özgürlüklerde, çevre, gıda güvenliği, sosyal haklar ve başlıkları içeren tüm konularda AB seviyesine getirmek arzusudur” demiştir.

Bakan Bozkır’ın “Bizim için ekonomik açıdan elzem olmamasına rağmen bu ilişkiyi sürdürmek” görüşüne katılmak mümkün değildir. Bir AB uzmanı olarak Avrupa Birliği’ne gümrük birliği olmazsa ihracat acaba mümkün olabilir miydi diye kendisine sormak gerekir.

Sorunun cevabı aşağıdaki tablodadır.

Yazar Prof. Dr. Sadık Rıdvan Karluk

1948 yılında Eskişehir’de doğdum .1970’de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni bitirdim. Kısa bir süre Maliye Bakanlığı ve Sayıştay’da çalıştıktan sonra 1972 yılında Eskişehir İTİA İktisat Bölümü’nde akademik kariyere başladım. 1975’te doktor, 1979’da doçent oldum. 1975 – 1976’da İngiltere Sussex Üniversitesi’nde doktora üstü çalışmalar yaptım.

1982 yılında Devlet Planlama Teşkilatı Başbakan Turgut Özal’ın direktifleri doğrultusunda kurulan AET Genel Müdürlüğü’nün (şimdiki AB Bakanlığı) başkanlığını yaptım. 1984 – 1985 döneminde İktisadi Kalkınma Vakfı Yönetim Kurulu üyeliğinde bulundum, 1982 – 1985 yılları arasında İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı’na (Nuh Kuşçulu) danışmanlık yaptım. Bu dönemde Türkiye’de Yabancı Sermaye Yatırımları konusunda iki kitabım (biri İngilizce) ile İhracatta Vergi İadesi kitabım İTO tarafından yayınlandı.

1985 yılında Paris’te OECD nezdinde Türkiye Büyükelçiliği’ne Planlama Müşaviri sıfatıyla tayin edildim. Görev yaptığım dönemde Türkiye’yi 4 Komite’de temsil ederek, Türkiye’de kalkınmakta olan bölgeler konusunda OECD’nin önemli bir araştırmasının (Regional Problems and Policies in Turkey) basılmasına katkıda bulundum. 1990 yılında yurda dönüşümde DPT Müsteşar Müşavirliği’ne getirildim. Daha sonra Başbakanlık Başmüşavirliğinde Türkiye ile Türk Cumhuriyetlerinin ekonomik ilişkilerinin gelişmesinde bir model olan “Türk Ödemeler Birliği” kurulması için bir proje geliştirdim.

1991 yılında profesörlüğe atanarak Anadolu Üniversitesi’ne geçtim. Anadolu Üniversitesi’nde Türkiye Ekonomisi, Uluslararası İktisat, Uluslararası Ekonomik Kuruluşlar, Avrupa Birliği, Avrupa Birliği Türkiye İlişkileri , Dış Ticaret Teorisi ve Politikası, Uluslararası Entegrasyonlar derslerini kendi eserlerimi esas alarak yürüttüm. Akademik kariyerimde 23 yüksek lisans, 16 doktora tezi yönettim. Bu öğrencilerim arasında çeşitli üniversitelerde görev yapan çok sayıda profesör, doçent ve yardımcı doçent bulunmaktadır. Üniversite Senato ve Yönetim Kurulu üyeliği yaptım, İktisat Fakültesi Dekanlığım döneminde AÖF kapsamında bulunan tüm iktisat kitaplarının yeni formata göre yazılmasına yazar ve editör olarak katkıda bulundum.

İkinci (1981), Üçüncü (1992) ve Dördüncü (2004) Türkiye İktisat Kongrelerine bildiri sunarak katılan tek öğretim üyesiyim. Dördüncü Türkiye İktisat Kongresi Bilim Komisyonu üyeliği yaparak Türk Sanayici ve İşadamları Vakfı (TÜSİAV) Bilim Kurulu Başkanlığı görevinde bulundum. 1996 yılında TOBB Milletlerarası Ticaret Odası (International Chamber of Commerce: ICC) Uluslararası Ticaret ve Yatırım Politikaları Komisyonu’nda (Commission on Trade and Invesment Policy) ICC Türkiye Temsilciliğine getirildim. Son 10 yıldır TOBB ICC IFO World Economic Survey kapsamında her üç ayda Türkiye ekonomisindeki gelişmeler ile ilgili olarak gönderilen sualnameleri cevaplandıran 12 uzmandan biriyim.

“Uluslararası Ekonomi: Teori ve Politika”, “Türkiye Ekonomisi: Cumhuriyetin İlanından Günümüze Yapısal Değişim”, “Avrupa Birliği”, “Türkiye Avrupa İlişkileri: Bir Çıkmaz Sokak” ve “Uluslararası Kuruluşlar” başlıklı temel ders kitaplarım dahil yayınlanmış 24 kitabım, 300’den fazla makalem, 12 ortak ve 3 çeviri eserim vardır. Beş ders kitabım (642-908 sayfa aralığında) 42 baskı yapmıştır. Tüm üniversitelerde ders kitabı ve yardımcı kitap olarak okutulmaktadır.

Ortak yazarlı bir ders kitabım TÜBA üniversite ders kitapları 2012 yılı telif ve çeviri eser ödülü olmak üzere 6 “bilimsel araştırma ödülüne” sahibim. Diğer araştırma ödüllerim şunlardır: 1984: Enka Vakfı, “Türk Ekonomisinin Dünya Ekonomisine Entegrasyonu,” Bilimsel Araştırma Yarışması Üçüncülük Ödülü, 1982: Türkiye Milli Kültür Vakfı: Teşvik Armağanı, Dal: İktisat, 1981: İktisadi Kalkınma Vakfı, “AET ile İlişkilerimizin Atatürkçü Ekonomik Politika Açısından Değerlendirilmesi,” Behçet Osmanağaoğlu İnceleme Yarışması Birincilik Ödülü, 1979: Pamukbank, “Dışsatımın Özendirilmesinde Ticari Bankalarımızın Yeri” Bilimsel Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü.

ABD ABI Enstitüsü’nün Yılın Eğitimcisi (Man of the Year 2011) ödülü sahibiyim. Özgeçmişim WHO’s WHO Dünya, Asya ve Türkiye baskılarında yer almıştır. (Who's Who in Asia 2012, Asya’da Kim Kimdir 2’nci baskı, 01/11/2011, Who's Who in the World 2011, Dünyada Kim Kimdir, 28’nci baskısı, 03/12/2010, Günümüz Türkiyesi'nde Kim Kimdir, 01/05/2005). Özgeçmişim Turkischer Biographiscer Index/Turkish Biographical Index’te (2004, s.563) yer almıştır. Google Akademik’te 1.070 (05.02.2018) atıfım vardır.

Eskişehir Sanayi Odası, Eskişehir Ticaret Odası, İstanbul Sanayi Odası, Ankara Ticaret Odası, Ankara Sanayi Odası, Kayseri Sanayi Odası, İşveren Dergisi, İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi gibi oda dergilerinde yazılarım yer almıştır. Türkiye’de yayınlanan çok sayıda bilimsel derginin hakem heyetinde yer almaktayım. Ders kitaplarım: 42 baskı yapmış olup 3.884 sayfadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.