17 Nisan Köy Enstitüleri Bayramının 86.yıldönümü kutlu olsun!
Bayramdır
Çünkü: Türk milletinin efendisine uygarlık taşıyacak
Birazın çok üstünde buruk bir bayram.
Çünkü: 7 Nisan 1940 tarihinde kabul edilen 3803 Sayılı Köy Enstitüleri yasası TBMM’ce kabul edilmişti.
* Büyük bir devrimi hamlenden geri kalan öretmen ve usta öğreticilerin rehberliğinde öğrencilerin alın teriyle inşa edilmiş olan Köy Enstitüleri yerleşkelerdeki yapılar ören yerine dönüştüler.
* Daha nitelikli eğitim vaadiyle “Taşımalı Eğitim” sistemi ilk kez ANAP (Anavatan Partisi) iktidarı döneminde, 1989-1990 eğitim yılında başlatılmış yılların köy okulları katılmaya başlar.
* 2002 yılında 32.401 olan köy okulu sayısı, günümüzde 13 binler seviyesine geriledi
* O mübarek ellerin yaptığı yapılarda okutup, okuyup bilgi taşıyan ebediyete intikal eden Saffet Arıkan, H. Ali Yücel, İ.H. Tonguç ve onun sağ kolu F.O. Bayır olmak üzere öğretmenlerin, sağlık dağıtan sağlık memuru/ebeleri saygı ve sevgiyle anıyorum. Yaşamda olanlara sağlıklı esin ve esenlikler içinde olanları temennimdir. 17.04.2026 Cuma
BAZI ANIMSATMALAR:
· Yasanın görüşülmesi sürecinde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) içinden toprak ağaları, gericiler, cumhuriyet düşmanları ve farklı çıkar grupları karşı çıktılar.
· Köy Enstitüsü yasasının görüşülmesi sırasında, yoğun tepkilerle karşılaşıldı.
· Bu yasaya karşı çıkan, muhalefet edenlerin önde gelenleri Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü, Yahya Kemal Beyatlı ve Kazım Karabekir gibi daha sonra Demokrat Parti’nin kurucularıdır.
· Yasa, oturumda bulunan 426 milletvekilinden 148’inin meclisi terk etmesiyle, 278 milletvekilinin oyu 3803 sayılı yasa kabul edildi.
· Köy çocukları bu okullarda iş içinde yüksek nitelikli eğitimle donatan bu model, cumhuriyetin fırsat eşitliği projesinin zirve noktasıydı.
· Enstitülerde haftalık “eleştiri günleri” yapılırdı. Öğrenciler okul müdürünü bile tüm okulun önünde yapıcı bir şekilde eleştirebilir, demokratik katılımı yaşayarak öğrenirlerdi.
· Köy Enstitülü öğretmen sadece bir “ders anlatıcı” değil; köyün ziraatçısı, sağlıkçısı, marangozu ve kültürel lideriydi. Köylüye modern hayatın her alanında rehberlik ederdi.
· Her enstitü bulunduğu bölgenin iklimine ve ekonomik yapısına göre şekillenirdi. Ege’deki okul bağcılık üzerine uzmanlaşırken, Doğu Anadolu’daki hayvancılık üzerine yoğunlaşmıştı.
· Karma eğitime bugün de karşı çıkan zihniyet, o günün koşullarında bu enstitüler üzerinden ağır iftira kampanyaları yürüttü.
· CHP İdaresi 1946 seçimlerinde Hasan Ali Yücel ve ilerici kadroları büyük ölçüde tasfiye etti. Partiye sağın hâkim olmasına İnönü sessiz kaldı.
· 1946 seçimlerinden sonra da Köy Enstitülerinde bilinçli bir yozlaştırma süreci başlatıldı.
· Köy Enstitüleri kapatıldıkları 1954 tarihine kadar 1400’ü kadın, 18 bin 600’ü erkek toplamda 20 bin öğretmen, yaklaşık 1600 sağlık memuru yetiştirdi. Daha önce kapatılan Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü’nden ise 213 öğrenci mezun oldu.
· Köy Enstitüleri kapatıldıkları 1954 tarihine kadar 1400’ü kadın, 18 bin 600’ü erkek toplamda 20 bin öğretmen, yaklaşık 1600 sağlık memuru yetiştirdi. Daha önce kapatılan Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü’nden ise 213 öğrenci mezun oldu.
· Yazar Fakir Baykurt, 1999’da şöyle diyordu:
– Köy Enstitüleri olmasa birçok arkadaşım gibi ben de okuyamaz, öğretmen olamazdım.
– Bunun yerine çok adanmış bir tarikatçı olurdum.
– Enstitüler ağır karalama kampanyalarının altıda ezildiği halde, oralarda yetişip fire olan köy çocuğu sayısı azdır.
– Sert yellerin önünde bükülmeden görev başında kalmayı, Türkiye’nin esenliği için çalışmayı sürdüren bu insanların değerini, yerli yabancı birçok kimse kavramıştır.
– Bunu bizim yöneticilere kavratmak hala zordur nedense..
Bir yanıt yazın