Finlandiya Tatar Türkleri

Unutulan Türkler 4: Finlandiya Tatar Türkleri - finlandiya turktatarlar

Unutulan Türkler 4: Finlandiya Tatar Türkleri

Finlandiya ya da resmî adıyla Finlandiya Cumhuriyeti, Kuzey Avrupa’da Baltık Denizi kıyısında yer alan bir Kuzey Avrupa ülkedir. İskandinav Yarımadasında, başkenti Helsinki’dir. Doğusunda Rusya, kuzeyinde Norveç ve batısında İsveç yer alır.

Finlandiya, 1809 yılında İsveç idaresinden Çarlık Rus idaresine geçmişlerdir. Rus idaresine geçince Rusya´dan tüccarlar Finlandiya´ya gelmeye başlar. Tataristan´da kürk ve kumaş ticareti yapmaya başlayan Tatar Türklerinin bir kısmı böylelikle Finlandiya´ya yerleşmiştir. Yerleşen Tatar Türkleri, Mişer boyuna mensupturlar (Küçük 2012, s. 116).

Literatürde Finlandiya Türkleri, Fin-Tatar toplumu veya Türk-Tatar toplumu olarak da adlandırılmaktadır (Küçük 2012, s. 116). Tatar kelimesi, çeşitli zamanlarda farklı değişik anlamlarda kullanılmıştır. Ruslar yüzyıllar boyunca Rusya Avrupa’sında yaşayan Türk kökenli Müslüman için; Batılı bilginler Türkistan ve Karadeniz’de yaşayan Türkler için; Osmanlı ise 16. yüzyıldan itibaren Kuzey Türkleri için kullanmıştır. Tatar kelimesi ilk olarak Orhun Yazıtlarında geçmektedir.

Tatar Türklerinin büyük bir çoğunluğu Finlandiya´nın başkenti Helsinki´de yaşamaktadır. Başkent dışında Tampere, Jarvenpaa, Turku ve Kotka’da yaşayan Tatar Türkleri bulunmaktadır (Yılmaz 2017). Finlandiya, 1917 yılında Rusya´dan ayrılmıştır. SSCB kurulmasının ardından sınırlar kapatılmıştır. Finlandiya´daki Tatar Türkleri, Tataristan´a geçememiş ve Tataristan ile irtibatları kesilmiştir. Finlandiya 1919 yılında yeni bir anayasa kabul edince Tatar Türkleri tekrar teşkilatlanmak zorunda kalmışlardır. Ufa´da bulunan Müslümanların Merkez-i Diniyye Nezaretinden ayrılarak Finlandiya İslam Cemaati olarak Helsinki´de teşkilatlanmışladır. Kendi millî, dinî gelenek ve göreneklerini, yaşam biçimlerini, inanışlarını korumak ve sosyal etkinliklerde bulunmak için bulunmak için teşkilatlanırlar.

Finlandiya Tatar Türkleri 1935 yılında “Finlandiya Türkleri Birliği”, spor kulübü olan “Yoldız Spor Kulübü” 1945 yılında kurulmuştur. 1925 yılında kurulan “Finlandiya Cemaati İslamiyesi” Finlandiya hükümeti tarafından resmen tanınmış ve kanun önünde onaylanmıştır (Binark 2020).

Finlandiya atar Türkleri için 1948 yılında Halk mektebi açılmıştır. Bu okul Fin ve İsveç okullarının sahip olduğu imkânlara sahip olmuş ve burayı bitiren çocuklar Fin-İsveç okullarında eğitimlerine devam etmişlerdir. Bu okulda eğitim Tatar şivesi ve Türkiye Türkçesi ile yapılmıştır. Tatar Türklerinin Mişer şivesi, Çağatay Kıpçakçasından çok Oğuz Türkmen lehçesine benzemektedir (Küçük 2012, s.120).

Finlandiya, 1998 yılında yürürlüğe giren Avrupa çerçeve anlaşması ile bölge ve azınlık dillerine ilişkin sözleşmeyi onaylamıştır. Böylece Tatar Türk cemiyeti korunma altına alınmıştır. Finlandiya Tatar Türkleri bu anlaşma ile kültürel değerlerini yıllarca en iyi şekilde koruyarak günümüze kadar getirmişlerdir. Türk-Tatar toplumu, Finlandiya´nın millî azınlıkları arasında yer almaktadır (Küçük 2012, s.121).

Günümüzde Avrupa’nın kuzeydoğusunda Finlandiya’da yaşayan Tatar Türkleri, Fin halkı ve hükumeti tarafından saygı duyulan bir topluluktur. Türk kültürünü ve dilini yıllarca en iyi şekilde koruyup yaşatmışlardır. Türkiye’ye kardeşlik ve dostluk bağı ile bağlıdır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurulduğu andan itibaren, Finlandiya Tatar Türklerine maddi ve manevi destek olmuştur. Finlandiya Tatar Türkleri, Finlandiya-Türkiye, Finlandiya- Rusya, Tataristan Cumhuriyeti ve Türk Cumhuriyetleri arasında ticarî ve kültürel ilişkilerin gelişmesinde önemli rolleri vardır.

Kaynakça

Küçük, E. (2012). Finlandiya’da Türk-Tatar Toplumu. Uluslararası Türk ve Tarih Araştırmaları Dergisi, 114-140.

Binark, N. (2020). Finlandiya’da Yaşayan Kazan Türkleri.

https://www.wikiwand.com/tr/Tatarlar (11.04.2020)

BİLİM DALI / TURKİSH FORUM – ABDULLAH TÜRER YENER

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bugün Gündem
  1. https://www.turkishnews.com/en/content/2023/02/08/facts-not-reported-by-the-media-re-turkiye-earthquake/ yardım malzemelerinde, gıda kutularında, çadırlarda karşıt taraflar arasında AKP logo savaşları yapıldığı yabancı basına düşmüş gözüküyor. utanç vverici

  2. KUR’AN’ı Kur’an’dan Tanımak! KUR’AN! Nasıl Bir Kitap? KUR’AN; yaşamın Kitabıdır, yaşam eğitim Kitabıdır, hayata hazırlar, hayat hakkında bilgilendirir, rehberlik eder,…

  3. türkiye’de sokak hareketlerini muhalefet partilerinden beklemek pek doğru değil. Yasal sınırlar içinde kalarak farklı bir oluşum olur mu?

  4. Maalesef yazdıklarınıza katılmamak mümkün değil. O yüzden umutsuz bir durum içindeyiz. Bu durumda çıkış, dediğiniz gibi muhalefet tarafından sokakta örgütlenmiş…

  5. Böylesine âdi, tiksindirici bir yazıyı sayfalarınızda görmekten üzüntü duydum..Bu yazılanları kaleme alanın bırakınız ülkemizde bulunmasını, bu Dünya’da bile yeri olmaması…

  6. Hey Ağalar Türk’e »Hiciv Şiiri« Hey ağalar Türk’e cevap bulunmaz Darılıp ağzını açtığı zaman Değme şeyle karşısında durulmaz Darılıp köpüğün…

  • Bir şehri değil, bir ülkeyi yok ettiler

    Bir şehri değil, bir ülkeyi yok ettiler

    Bir sehri deyil, bir ülkeyi yok ettiler..KAR, HIRS, HIRSIZLIK, RÜSVET,KORRUPTION, Kadin ticareti,  hesi  Allahin ismi altinda….! Türkiyede, ekonomik gelişme ve büyümeyi sağlamak için en büyük koz olarak inşaat sektörü görüldü. Ancak bu sektörün sağlıklı ve kalıcı bir ekonomik büyüme yaratamadığına dair pek çok araştırma ve inceleme daima görmezden gelindi. Şehirler […]


  • Tanrının habercisi Türklerin yol göstericisi: Bozkurt

    Tanrının habercisi Türklerin yol göstericisi: Bozkurt

    Tanrının habercisi Türklerin yol göstericisi: Bozkurt Bir röportaj sırasında İngiliz televizyoncunun dikkatiniduvardaki hilal ve bozkurt çeker.Azerbaycan Cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey’e bunun ne olduğunu sorar:“O Bozkurt’tur.” der Elçibey ve devam eder:“O gördüğünüz Türk Milleti’nin sembolüdür totemidir.”İngiliz televizyoncu biraz düşündükten sonra özür dileyerek tekrar sorar;“Niçin kendinize vahşi ve yırtıcı bir hayvanı sembol olarak […]


  • TÜRK MİLLETİNİN BAŞI SAĞOLSUN…!!!

    TÜRK MİLLETİNİN BAŞI SAĞOLSUN…!!!

    Bir Deprem oldu… Bütün alışılmış ve kabullenilmiş dünya düzenlerini yıktı geçti “O” sabah. Bir deprem oldu… Küsmenin, kızmanın, kırılmanın ne kadar anlamsız olduğunu adeta omuzlarımızdan tutup “kendine gel hayat çok kısa” diye sarsarak bize yeniden anlattı. En sevdiğimiz insanların,en sevdiğimiz eşyaların,en sevdiğimiz yemeklerin,en sevdiğimiz mekanlarınaslında saniyeler ile nasıl kaybedeceğimizi yeniden […]


  • Güney Azerbaycan Kuruluşlarının Türkiye Depremi İle İlgili Bildirisi

    Güney Azerbaycan Kuruluşlarının Türkiye Depremi İle İlgili Bildirisi

    Ne yazık ki Türkiye’miz çok büyük ve ağır bir doğal afetle karşılaşmıştır. Türkiye’nin on ilini vuran ve büyük can kaybı ve yıkıma neden olan deprem afeti, bizi de Türk Dünyası ailesi ve büyük Türk milletinin bir parçası olarak derinden üzmüş ve kederlenmiştir.Fakat biliyoruz ki Türkiye muktedir bir millet ve devlettir […]


  • Milletimizin başı sağ olsun

    Milletimizin başı sağ olsun

    Kahramanmaraş merkezli zelzele de yurttaşlarımızdan ve   Suriye’li komuşumızdan yaşamını yitiren  yeri cennet olsun; yaralılara acil şiflar diliyorum.Enkaz altında kurtarılmayı bekleyenlere de sabırlar.Milletimizin ve Suriyeli komşularımızın başı sağ olsun.TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI’nın 14 Ağustos 2018 tarihli basına açılamamsında ” 17 Ağustos depreminin 19. yılında yaptığı toplantıda deprem ülkesi olan Türkiye’de olası […]



Posted

in

by

Exit mobile version