1 Mart tezkeresi

NELER OLMUŞTU?

• ABD’nin Irak işgali sürecinde Türkiye’de 3 Kasım 2002 erken genel seçimlerinde iktidar yapılan AKP’nin yaptığı ilk icraatlarından biri üç ay sonra  Irak Tezkeresi’ni 1 Mart 2003 günü TBMM Genel Kuruluna getirmek olmuştu.
• Genelkurmay Başkanı Org. Hüseyin Kıvrıkoğlu, 2001 yılında yaptığı açıklamada, “Irak’a müdahale bölünmeyi de beraberinde getirir…. Kürt devletinin kurulması gündeme gelebilir”uyarısında bulunmuştu.
• Hürriyet gazetesi başyazarı Oktay Ekşi de ABD tehditleri için “Amerikalılar artık nezaketi bırakmış görünüyorlar … Şimdi ya bu ayın 18’ine kadar Meclis’ten gerekli izni çıkartırsınız, yahut 50 yıllık dostluğu unutursunuz, diyorlar.” diye yazmıştı(18.2 2003 günlü yazısı)

 TBMM’YE DAYATILAN IRAK TEZKERESİ NEYDİ?

• 1 Mart Tezkeresinden üç hafta önce ( tarih:6.2 2003) başbakanı AB(D)gül’ün olduğu AKP Hükümeti  “Türkiye’deki askeri üs ve tesisler ile limanlarda gerekli yenileştirme, geliştirme, inşaat ve tevsi çalışmaları ile altyapı faaliyetlerinde bulunmak amacıyla ABD’ye mensup teknik ve askeri personelin 3 ay süreyle Türkiye’de bulunmasına (…) Anayasa’nın 92’nci maddesi uyarınca izin verilmesi”başlıklı tezkeryi, iktidar partisinin gizli oturumda görüşülmesi istemi ile  TBMM’ye getirilmişti.
• 1 Mart görüşülüp oylanacak tezkeresinin kabul edileceğinden çok emin olan AKP hükümeti 8 Şubat’ta ABD ile bir “mutabakat muhtırası” imzalayan AKP hükümeti ABD muharip birliklerinin taleplerine uygun olarak “üs ve limanların modernizasyonu”na girişmişti. ABD birlikleri ve askeri teçhizatı İskenderun limanına indirilmeye başlanmış (bir bölümü zırhlı ve paletli 522 araç indirilmişti), ABD bölgede askeri depo ve tesisler oluşturmaya başlamıştı. Kızılay, 9 Şubat’ta, Silopi’deki deposuna olası sığınmacılar için 100 bin çadır göndermişti.
•  Oylama sayımına göre 533 milletvekili katılmış, 264 kabul ve 250 ret, 19 çekimser oy kullanılmıştı. Bu sonuçlar önce AKP sıralarında sevinç gösterisine neden olmuşsa da  CHP’nin İçtüzük hükümleri kapsamında itirazı üzerine tezkerenin ret edildiği açıklanmıştı.
• TBMM’de 1 Mart 2003 tarihinde reddedilen “TSK’nın yabancı ülkelere gönderilmesi ve yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye’de bulunması için hükümete Anayasa’nın 92’nci maddesi uyarınca yetki verilmesi” başlıklı savaş tezkeresi, 62.000 yabancı askeri personelin 6 ay süreyle Türkiye’de kalmasını düzenlemekteydi. ABD, Irak’a kuzeyden yeni bir cephe açılmasını, TSK’nın da ABD’nin denetimi altında Irak’a sokulmasını planlamaktaydı. ABD askeri gücünün Güneydoğu’da ne kadar süreyle konuşlanacağı aslında belirsizdi.
•  ABD’nin BM’den yetki alamadığı işgal hazırlığı meşru değildi; üstelik birçok AB ve NATO ülkesi de bu işgali onaylamamasına karşın bu tezkerenin TBMM Genel Kuruluna getirilmesi büyük bir gaf olmalıdır.
•  1 Mart 2003’de Tezkere’ye “hayır” oyu veren 22. dönem milletvekilleri o dönemin CHP Genel Başkanı Deniz Baykal’ın mezarı başında buluşmuşlar.

Buluşmada 1 Mart Tezkeresi’nin Türkiye’ye dayatılan bir işgal girişimi olduğunu söyleyen CHP eski genel başkan yardımcısı Yılmaz Ateş “Bizler 1 Mart Tezkeresi’ne ‘hayır’ oyu veren 22. dönem CHP milletvekilleri olarak her yıl bu önemli günü anıyoruz. O denemde genel başkanımız olan Deniz Baykal’ı ziyaret ediyor sonra da akşam buluşup o günle ilgili konuşmalar yapıyoruz. O nedenle bu yılki anmamızı Deniz Baykal’ın mezarı başında başlattık. Sonra da akşam bir araya geldik ve 1 Mart Tezkeresi’nin reddinin önemini konuştuk” şeklinde açıklamada bulunmuş.

•  Bugüne kadar 1 Mart Tezkeresinin reddi nedeniyle 20 yıldır yapılan hiçbir toplantıya katılmamış olan  yCHP Genel Başkanı Kılıçdaroğlu’nun Deniz Baykal’ın mezarı başındaki anmaya katılmış!
•  Başbakanlık Tezkeresinin TBMM’de reddin 20. yıldönümünde yazılı açıklama yapan dönemin CHP Grup Başkanvekili Mustafa Özyürek “Gizli oturumun tutanakları 10 yıl sonra açıklanmalıydı. Ancak 20 yıl geçmesine rağmen açıklanmıyor. AKP, gizli tutanaklar açıklanırsa, hangi bakanları, hangi milletvekilleri grup kararına rağmen ‘hayır’ oyu verdi, ortaya çıkacak. O nedenle bunu istemiyorlar. Ayrıca dönemin CHP Genel Başkanı Deniz Baykal’ın konuşmasının öğrenilmesinden de çekiniyorlar. 1 Mart Tezkeresi görüşmelerinin gizli tutanakları derhal açıklanmalıdır.” demekte.