Azərbaycanın gəlini Tehranın sayəsində qarabaxt oldu

Azərbaycanın gəlini Tehranın sayəsində qarabaxt oldu. ELYAR KAMRANİ / TURKİSHFORUM – ABDULLAH TÜRER YENER

Urmu gölü dünyanın ikinci və ən böyük duzlu gölüdür. Uzun müddətdir ki, bölgənin, xüsusən də Azərbaycanın iqliminin bir hissəsi olan göldür. Millətin şifahi yaddaşının bir hissəsi həmişə Urmu gölünə aiddir. Amma son onilliklərdə Azərbaycanın gəlini kimi tanınan Urmu gölü zülmün və təbiətin pis idarə olunmasının simvoluna çevrilib. İranın coğrafi təbiətində gördüklərimiz, təbiəti bu şəkildə qəzəbləndirən insan əlinin yanlış siyasətinin birbaşa nəticəsidir. Vaxtilə bütün çatışmazlıqları ilə bölgənin turizm mərkəzi olan Urmu gölü indi Azərbaycanın Çernobilinə çevrilib.
Urmu gölünün əhəmiyyətli bir həcmi ətraf çaylardan təmin edilir. Gölün dibindən gğzələr də mənbəyinin bir hissəsini təmin edidi. Yəni Azərbaycanın üzük qaşı yerüstü və yeraltı su zəxirələrinin toplandığı yerdir. Yeraltı sərvətlərə gəlincə, təkcə Qərbi Azərbaycan əyalətində 55 mindən çox qanunsuz quyunun olması kifayətdir. Təbii ki, son illərdə çoxları quruyub. Saysız-hesabsız sədlər nəticəsində yerüstü su ehtiyatları da ələ keçirildi və nəticəsi isə bu gün gördüyümüzdür. Amma Urmu gölünün fəlakətini öncədən görmək mümkün idi. Təxminən 15 il əvvəl gölün böyük bir hissəsi hələ də qalarkən azərbaycanlı fəallar etiraz olaraq qışqırdılar. Həmin illərdə Urmu gölünün sahillərində çoxlu mitinqlər keçirilirdi. Bilimyurdu mühitində göldən danışan, amma dinlənilməyən çoxlu yazılar, etirazlar oldu. Göldə vəziyyət ağırlaşdıqca azərbaycanlı fəalların etirazları daha da ciddiləşdi. Azərbaycanın əzab çəkən milləti gördüyü böyük fəlakətin astanasında idi, amma Tehran hakimiyyəti ancaq basqıları düşünürdü. İllərdir Urmu gölündəki etirazlar Azərbaycanda daimi problemə çevrilib. Azərbaycanın şəhərlərində onlarla irili-xırdalı etirazları keçirilib və onların hamısı istisnasız olaraq yatırılıb. İranda məhbuslara qarşı yüzlərlə iddia qaldırılıb, etirazçılar illərlə həbs edilib. Urmu gölünün quruması ilə bağlı etirazlar uzun illər Azərbaycanın siyasi kimliyinə çevrildi. İş o yerə çatıb ki, illərlə hər bir namizəd, istər parlman, istərsə də prezident, Urmu gölünü dirçəltmək vədi ilə hakimiyyəti ələ keçirməyi düşünürdü. Bunlardan ən məşhuru Həsən Ruhaninin gölü canlandırmaq vədləri idi. Ruhani gölü canlandıracağına söz verib. Hətta bir neçə dəfə gölün canlandırılmasını şükran mərasimini də qeyd etdi, İran şəbəkələrinin xəbərlərində hər şey yaxşı idi, yalnız Urmu gölü günü-gündən əriyir və bu gün tamamilə yox olmaq ərəfəsindədir. Bütün bu illər ərzində İranın ayrı bölgələrində azərbaycanlıların etirazlarına heç vaxt dəstək olmayıb. Ən pisi odur ki, etirazçılar hökumətlə yanaşı, Azərbaycanı radikal hərəkət etməyə ittiham edirdilər.
Hər halda Azərbaycan nə qədər qışqırsa da, səsi heç yerə çatmırdı. Urmu gölünün quruması hekayəsi dünyalıq oldu, amma Tehran bunu eşitmədi. Ənənəvi kəndçilərin bütün əkin və heyvandarlıq itkiləri Azərbaycanın günlərini qaraltdı. Alma bağlarına milyonlarla litr şirin su xərcləndi, alma bağlarının məhsulları alınmadığı üçün xarab oldu və sonda mal-qaranın yeminə çevrildi. Yəni Azərbaycan hər tərəfdən təsirləndi. Urmu gölünün sahilində yaşayan 6 milyonluq sakinlər işin nə yerdə olduğunu birbaşa görürdü. Kənd işləri ilə yanaşı, gölün yatağının quruması nəticəsində yaranan duz və toz fırtınası bölgəyə ciddi təsir göstərib. İllərdir azərbaycanlı fəallar duz fırtınası ilə bağlı xəbərdarlıq etsələr də, heç kim qulaq asmadı. Bu gün bir daha Urmu gölünün pisləşməsi ilə sosial şəbəkələrdə duz fırtınasının görüntüləri paylaşılır. İsfahanın gözündə etiraz səsi quruduğu günlərdə Azərbaycanda keçmiş etirazlardan xəbər yox idi. Azərbaycan illər əvvəl bu gün baş verənlərlə bağlı xəbərdarlıq edib, külli miqdarda həzinə ödəyib. Ancaq mərkəzi hökumətin siyasətinin davam etdirilməsi gölün pisləşməsinə səbəb oldu. Yerli məsullar gülünc ifadələrlə millətin öz gözləri ilə gördüyü duz fırtınasını inkar edir, ictimai rəyi idarə etməyə çalışırlar. Amma bu gün 10 il öncəki kimi deyil və ictimai şəbəkəərin böyüməsi informasiya inhisarını dövlət mediasının əlindən alıb.

Bu gün Urmu gölü Azərbaycan üçün ölüm-dirim savaşıdır. Uzun illər öncə başlayan və bu gün açıq şəkildə canlanan buir savaşdlır. Görək Azərbaycan bir daha etiraz yumruğunu dügünləyib haqqını tələb edəcək, ya da fəlakətli susqunluğuna davam edəcək.

A.Türer YENER tarafından

Babasının Türk Silahlı Kuvvetlerinde Subay olması nedeni ile 8.09.1944 Senesinde Çanakkale- Gelibolu/ Bolayırda doğdu. - İlk okul tahsilini Erzurum ve Elazığda yaptı. Ortaokul ve Liseyi İstanbul Bakırköyde bitirdi. - Askerliğini 1965 senesinde Türk Deniz Kuvvetlerinde , Heybeliada Deniz Harp Okulunda yaptı .31.12. 1967 senesinde terhis oldu. - 1968 senesinde kısa bir dönem, İstanbulda yayınlanan Günaydın Gazetesinde çalıştı. - 1.04.1968- 1.10.1990 seneleri arasında Türkiye faaliyet gösteren Mobil Oil Türk A.Ş firmasında çalıştı ve buradan emekli oldu. Emekli olduktan sonrada muhtelif Açık hava Reklam firmalarında Genel Müdür Yardımcılıklarında bulunmuştur. - 1980 senesinden sonra kurulan İDİL- URAL TÜRKLERİ KÜLTÜR VE YARDIMLAŞMA DERNEĞİ'nin kuruluş çalışmalarında bulunmuş, Kurucu yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmıştır..Halen bu derneğin üyesidir. - 1990 tarihinden 2004 senesine kadar İstabul Zeytinburnunda bulunan ,KAZAK TÜRKLERİ VAKFINDA Genel Sekreter olarak çalıştım. Halen Zeytinburnunda bulunan KAZAK TÜRKLERİ VAKIF BİNASININ yapılmasında Kazak Türkleri Vakfı kurucu üyeleri ile çalıştım. - 1992 senesinden itibaren o zamanlar Almanyada ikamet eden ,Dünya Tatar Ligi Genel Başkanı ve Tataristan Yasama Organı, Milli Meclisin Fahri üyesi Rahmetli Sayın Ali Akış büyüğümüzle devamlı mektuplaşarak ve telefon görüşmeleri yaparak İdil, Uralla ile ilgili bilgileri kendilerinden aldım. Bana gönderdikleri mektuplar halen bende bulunmaktadır. - Tataristan Cumhuriyeti , Rusya federasyonu ve Türk dünyası ile yakın ilişkiler içinde bulunmaktayım. Rusya federasonuna bağlı Tataristan Cumhuriyetinde kurulu ,Bütün Dünya Tatar Girişimci Destek Kuruluşu 29.03.2013 tarihli resmi belgelendirme ile A.Türer yener ' i Türkiye ve Tataristan arasındaki Yatırım ve İş projeleri, Ticaret,Kültür, ilişkileri ile tüm gerekli görüşmeleri gerçekleştirmek üzere vekil tayin etmişlerdir. - A.Türer Yener 1995 senesi Mart ayında Türkiyede kurulu 23 Türk dernek ve Vakıf Yönetim kurullarınja ,Türkiye Cumhuriyetinde ilk defa bir araya getirerk Kazak Türkleri Vakfı adına Yemek vermiş Türk boylarının müzikleri Tümata Grubu tarafından çalınmış duygulu anlar yaşanmıştır. - 19.3.1995 tarihinde TRT-1 Televizyonunda Sayın Mustafa Yolaçanın programında ,TRT Televizyonu Müdür Sayın Mustafa Gerçekerin büyük yardımları ile Türkiye Cumhuriyetinde İlk defa NEVRUZ BAYRAMI TÜRK BAYRAMI OLARAK kutlanmıştır. Progaram canlı olarak 2 saat boyunca Asya ve Avrupa yayınlanmış Türklerde Nevruz bayramı anlatılmış, Yine Tümata Grubu liderleri Doc.Dr.Oruç Güvenç ile otantik Orta asya Türk müziği konseri verilmiştir. Ayrıca orta Asya Türk kıyafetlerini yansıtan bir defile sunulmuştur. - A.Türer Yener Türk dünyası ile ilgili her sene yapılmakta olan yurt içi ve dışı toplantılarda bulunmaktadır. A.Türer Yener 'in; Anne ve baba ailesi -1800 senelerinin sonlarına doğru Türkiyeye gelerek yerleşmişlerdir. ailesi çok geniş aile topluluğudur. - Baba Tarafı Kazan Tatar -Türklerinden , Orenburg kökenli Şeripov ailesinden olup ve Kazan da Apanay ailesi ilede yakın akrabalık ilişkileri bulunmaktadır. ailesine 6 kuşak kadarına kadar ulaşmıştır. Tataristan ve Başkurtıstanda ailelerini bulmuştur. - Anne tarafı Rusya Federasyonuna bağlı Kubandan Türkiyeye 1800 senelerinin sonlarına doğru, Türkiyeye gelerek Balıkesire yerleşen çerkezlerdendir. Ubıh boyundan olup, Cizemua ailesindendirler. Pşizemuktur - A.Türer Yener , ,halen Merkezi Newyorkda olan Dünya Türkleri Birliğinin Türkiyedeki haberleşme ayaklarından biri olup, email ortamında, Dünya Türk Birliği ,Turkish forum-Türk dünyası , Türk dünyası gazeteciler Federasonu üyeleri ile karşılıklı olarak haberleşmektedir. -Halen Bulgaristan Türkleri derneğinin Başkan Danışmanlığını ve Türkiye Azerbaycan Dernekleri Federasyonu Danışma kurulu üyeliğini yapmaktayım. -2015 -2020 seneleri arasında Azerbaycan Cumhuriyeti Bakü merkezli voicepress.az haber ajansının resmi Türkiye Temsilciliğini yapmaktayım

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.