GÜNEY AZERBAYCAN’DA TÜRKLÜK VE TÜRKÇÜLÜK

GÜNEY AZERBAYCAN’DA TÜRKLÜK VE TÜRKÇÜLÜK- araznews / turkishforum – Abdullah Türer Yener

Birkaç yıldır sevinçle gözlemliyorum ki Türkiye’de, Güney Azerbaycan’ı tanıyanların sayısı git gide artmakta. Şüphesiz bu durumda Tebriz’in Traktör Sazi adlı futbol takımının payı çok büyük. Sosyal paylaşım sitelerinde bir stadyumda bozkurt işareti yapan onbinlerce taraftarıyla Tebriz stadyumunun görüntüleri sıkça paylaşılıyor. Güney Azerbaycan siyasi hareketleri açısından Traktör Sazi elbette çok önemli ancak Tebriz’in Türk ruhu yalnızca stadyum tribünlerinden ibaret değil. Her zaman göz önüne alınmalıdır ki İstanbul’dan sonra Türkçe’nin en çok konuşulduğu şehir Tahran’dır.Bugün İran olarak adlandırılan ülke bin yılı aşkın bir süre Türklerce idare olunmuştur. Ortadoğu da bugün büyük mezhep gerilimi yaşanıyor.

Ne gariptir ki İran’ı Şiileştiren de bir Türk olan Şah İsmail’dir. Şah İsmail’in Safevi hanedanı yıkıldığında yerine gelen Nadir Şah Afşari de bugünlerde şiddetle etkisini gösteren mezhepçiliği bitirmek adına Osmanlı İmparatorluğu ile anlaşıp Şii Caferiliği hak kabul edilen beşinci Sünni mezhebi olarak kabul ettirmeye teşebbüs etmiş ancak bazı entrikalar sonucu hayatını kaybetmiştir. İran adlandırılan ülkenin son Türk kökenli hanedanı Kaçarlar, İran yönetimini 1925 yılında düşmüştür. 1925 sonrasında İran’da Fars milliyetçisi Rıza Şah Pehlevi yönetimi başlamıştır. Rıza Şah bugün de Fars ırkçılığının zihni altyapısını oluşturan Aryan milliyetçiliği görüşlerini benimsemiştir. Bu durum II. Dünya Savaşı esnasında müttefik kuvvetlerin tepkisini çekmiş, İran’ın Almanya ile birleşme ihtimaline karşı tahttan indirilmiş ve yerine oğlu Muhammed Rıza Şah getirilmiştir. Baba ve oğul Pehlevi dönemi İran’da Türklerin dillerinin, kültürlerinin yok sayıldığı ve Azerbaycan Türklerinin etnik kökenlerinin Moğollaşmış Farslara dayandırma tezlerinin ortaya atıldığı dönemdir. Bu baskıcı rejim yerini 1979 yılında daha baskıcı bir rejime bırakacaktır. Güney Azerbaycan Türkleri denize düşen yılana sarılır misali Fars milliyetçisi Şah’a karşı muhalif organizasyonlarda yer almıştır. Bu muhalefetin içerisinde başı Sosyalistler ve İslami gruplar çekmekteydi. Güney Azerbaycan Türkleri kendilerine lider olarak Türk kökenli bir Ayetullah olan Muhammed Kazım Şeriatmedari’yi seçmişlerdi. Şeriatmedari ifrat-tefrit görüşlerden sakınarak Şah sonrası dönemde ılımlı hükümet taraftarı olmuş, Humeyni takımının aşırı görüşlerine karşı çıkmıştır. Güney Azerbaycan halkının gönlünde yer edinen Şeriatmedari bu görüşlerinin bedelini müebbet ev hapsiyle ödemiş, taraftarları ise şiddetli bir biçimde bastırılmıştır.

Devrim sonrası patlak veren İran-Irak muharebelerinde de Güney Azerbaycan halkı ön saflarda kullanılmıştır. İran-Irak savaşlarında savaşmış birçok kişi hayattadır, benim en çok ilgimi çeken ise Irak Türkmenleriyle karşılaştıktan sonra savaşmak istemeyen askerlerin hikayeleridir. İran-Irak savaşının bitiminden kısa bir süre sonra Humeyni ölmüş ve yerine Türk kökenli bir Ayetullah olan Seyyid Ali Hamaney geçmiştir. Hamaney adını Tebriz’in biraz batısında bulunan Hamane isimli bölgeden almıştır ancak kendisi Güney Azerbaycan Türklüğü için herhangi bir etki göstermemiştir. Güney Azerbaycan Türk aydınları bu hararetli serüvenden sonra artık milli bir yol çizmeye karar vermiştir. Şüphesiz 1990’larda gelişen Milli Hareket’in oluşumunda Sovyetlerin dağılmasıyla ortaya çıkan Azerbaycan Cumhuriyeti’nin ve onun efsane lideri Ebulfez Elçibey’in “Bütöv Azerbaycan” görüşlerinin etkisi de çok büyüktür. Neticede Şah döneminde yalnız birkaç önemli aydın tarafından benimsenen Türkçü görüşler artık Güney Azerbaycan halkı arasında popüler olmaya başlamıştır. Dr.Mahmutali Çehreganlı, 1995-96 seçimlerinde Tebriz’den milletvekili seçilmiş ancak Türkçü görüşleri nedeniyle hapsedilmiştir. Dr.Çehreganlı cezaevinden çıktıktan sonra Türkiye ve Azerbaycan’da yaşamaya çalışmış ancak bazı siyasi sebeplerden dolayı kalamamış ve ABD’ye göç etmek durumunda kalmıştır. Dr.Çehreganlı’nın ABD’ye göçü siyasi faaliyetlerini durduramamıştır. Güney Azerbaycan Milli Uyanış Hareketi (GAMOH) isimli örgüte liderlik eden Dr.Çehreganlı bugün hala Güney Azerbaycan’ın istiklali için mücadele etmektedir.2006 yılında İran’ın resmi bir gazetesinde Türkleri aşağılayan bir karikatür neşredilmiştir. Milyonlarca Güney Azerbaycanlı bu aşağılama karşısında tepki göstererek meydanlara çıkmıştır. İran kolluk güçleri protestocuların üzerine ateş ederek çok sayıda ölüme sebebiyet vermiştir. Güney Azerbaycan Milli Hareketi için bu tarih bir kırılma noktası teşkil etmiştir çünkü milli kimliklerini korumak adına ilk kitlesel eylemler olmuş ve kayıplar verilmiştir. İran yönetimi olayın sorumlusu olan gazete yetkililerini cezalandırmış ve güçlükle olayları bastırabilmiştir.

Güney Azerbaycan halkı 2015 yılında bir kez daha benzer bir hakarete maruz kalmıştır. Yine devlete ait bir televizyon kanalında bir çocuk programında Türkler ağır biçimde aşağılanmıştır. Güney Azerbaycan halkı bu durum karşısında da meydanlara çıkmış ve olayın sorumlularının cezalandırılmasını sağlamıştır.Bugün Güney Azerbaycan Milli Hareketi geçtiğimiz yüzyıla göre çok daha kuvvetli ve etkin durumdadır. Gerek Güney Azerbaycan’da, gerek İran’ın diğer bölgelerinde, gerek yurtdışında artık Güney Azerbaycan Hareketi teşkilatlı bir mücadele yolundadır. “Demokratik Milli Devlet” kurulması için Güney Azerbaycanlı teşkilatlar var güçleriyle çalışmaktadırlar. Ancak maalesef Güney Azerbaycan Milli Hareketi içerisindeki teşkilatlar birbirileriyle uzlaşmakta güçlük yaşamakta ve bu durum bazı aksaklıklara yol açmaktadır. Örneğin bugün hala Güney Azerbaycan’ın ittifakla kabul ettiği bir bayrak bulunmamaktadır, ortak bir manifesto oluşturulabilmiş değildir, Güney Azerbaycan Milli Hareketi’nin ortak bir tanıtım mekanizması kurulamamıştır. Gerek teşkilatlı, gerek ferdi çalışmalarıyla Güney Azerbaycan içinde ve dışında bir çok milli aktivist bulunmaktadır. Bu kitle ivedi olarak bir masa etrafına oturmalı ve diğer esir Türk yurtları ile de bir araya gelerek ortak çalışmalar yapmalıdır. Türkiye’de de Güney Azerbaycan Milli Hareketi’nin ABD bağlantılı olduğunu iddia eden insanlar şunu anlamalıdır ki hiçbir tarihte Amerika Birleşik Devletleri, Güney Azerbaycan’ın bağımsızlığını desteklememiştir. Bağımsız bir Güney Azerbaycan demek güçlü bir Türkiye demektir. Bağımsız bir Güney Azerbaycan demek Karabağ sorunu, Kürt sorununun yok olması demektir.

Bağımsız bir Güney Azerbaycan demek bölgedeki güç dengelerinin tepetakla olması ve bölgede tek hakimin Türkler olması demektir. Elbette küresel bir güç olan ABD, bölgede dengelerin bu biçimde değişmesini istemeyecektir. Bugün ABD ve İran İslam rejimi arasında ciddi gerilimler vardır. ABD’nin İran içerisinde asıl desteklediği PJAK ve Komela (veya PDK-İ) yani Kürt gruplar olmuştur. Hatta ABD, etnik haritalarında Türkiye sınırında bulunan Güney Azerbaycan’ın Türk şehirlerini (örn. Urmiye,Xoy vs.) Kürt çoğunlukta şehirler olarak yayınlamıştır. Güney Azerbaycan Milli Hareketi’nin çeşitli teşkilatlarının liderleri bugün ABD’de ikamet etmektedir fakat kendileri ne maddi ne manevi olarak asla Amerikan hükümetinden destek görmemişlerdir. Öyle ki Türkiye ve Azerbaycan’ın menfaatlerini kendi menfaatleri gören Güney Azerbaycan Milli Hareketi, bizden hiçbir zaman İran’la düşmanlık siyaseti gütmemizi de beklememiştir. Yalnızca onları tanımamızı ve en azından manevi olarak destek vermemizi bekliyorlar.
Netice olarak bugün Güney Azerbaycan Türkleri patlamaya hazır bir volkan misali son derece yüksek bir ulus bilinciyle uyanmaktadır. Ulus bilincine erişen ve sancağını bir kere açan bir toplum ise tarihe galip olarak yazılır. Güney Azerbaycan da umuyorum artık sancağın açar ve bir kere yükselen bayrağını bir daha indirmez!

A.Türer YENER tarafından

Babasının Türk Silahlı Kuvvetlerinde Subay olması nedeni ile 8.09.1944 Senesinde Çanakkale- Gelibolu/ Bolayırda doğdu. - İlk okul tahsilini Erzurum ve Elazığda yaptı. Ortaokul ve Liseyi İstanbul Bakırköyde bitirdi. - Askerliğini 1965 senesinde Türk Deniz Kuvvetlerinde , Heybeliada Deniz Harp Okulunda yaptı .31.12. 1967 senesinde terhis oldu. - 1968 senesinde kısa bir dönem, İstanbulda yayınlanan Günaydın Gazetesinde çalıştı. - 1.04.1968- 1.10.1990 seneleri arasında Türkiye faaliyet gösteren Mobil Oil Türk A.Ş firmasında çalıştı ve buradan emekli oldu. Emekli olduktan sonrada muhtelif Açık hava Reklam firmalarında Genel Müdür Yardımcılıklarında bulunmuştur. - 1980 senesinden sonra kurulan İDİL- URAL TÜRKLERİ KÜLTÜR VE YARDIMLAŞMA DERNEĞİ'nin kuruluş çalışmalarında bulunmuş, Kurucu yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmıştır..Halen bu derneğin üyesidir. - 1990 tarihinden 2004 senesine kadar İstabul Zeytinburnunda bulunan ,KAZAK TÜRKLERİ VAKFINDA Genel Sekreter olarak çalıştım. Halen Zeytinburnunda bulunan KAZAK TÜRKLERİ VAKIF BİNASININ yapılmasında Kazak Türkleri Vakfı kurucu üyeleri ile çalıştım. - 1992 senesinden itibaren o zamanlar Almanyada ikamet eden ,Dünya Tatar Ligi Genel Başkanı ve Tataristan Yasama Organı, Milli Meclisin Fahri üyesi Rahmetli Sayın Ali Akış büyüğümüzle devamlı mektuplaşarak ve telefon görüşmeleri yaparak İdil, Uralla ile ilgili bilgileri kendilerinden aldım. Bana gönderdikleri mektuplar halen bende bulunmaktadır. - Tataristan Cumhuriyeti , Rusya federasyonu ve Türk dünyası ile yakın ilişkiler içinde bulunmaktayım. Rusya federasonuna bağlı Tataristan Cumhuriyetinde kurulu ,Bütün Dünya Tatar Girişimci Destek Kuruluşu 29.03.2013 tarihli resmi belgelendirme ile A.Türer yener ' i Türkiye ve Tataristan arasındaki Yatırım ve İş projeleri, Ticaret,Kültür, ilişkileri ile tüm gerekli görüşmeleri gerçekleştirmek üzere vekil tayin etmişlerdir. - A.Türer Yener 1995 senesi Mart ayında Türkiyede kurulu 23 Türk dernek ve Vakıf Yönetim kurullarınja ,Türkiye Cumhuriyetinde ilk defa bir araya getirerk Kazak Türkleri Vakfı adına Yemek vermiş Türk boylarının müzikleri Tümata Grubu tarafından çalınmış duygulu anlar yaşanmıştır. - 19.3.1995 tarihinde TRT-1 Televizyonunda Sayın Mustafa Yolaçanın programında ,TRT Televizyonu Müdür Sayın Mustafa Gerçekerin büyük yardımları ile Türkiye Cumhuriyetinde İlk defa NEVRUZ BAYRAMI TÜRK BAYRAMI OLARAK kutlanmıştır. Progaram canlı olarak 2 saat boyunca Asya ve Avrupa yayınlanmış Türklerde Nevruz bayramı anlatılmış, Yine Tümata Grubu liderleri Doc.Dr.Oruç Güvenç ile otantik Orta asya Türk müziği konseri verilmiştir. Ayrıca orta Asya Türk kıyafetlerini yansıtan bir defile sunulmuştur. - A.Türer Yener Türk dünyası ile ilgili her sene yapılmakta olan yurt içi ve dışı toplantılarda bulunmaktadır. A.Türer Yener 'in; Anne ve baba ailesi -1800 senelerinin sonlarına doğru Türkiyeye gelerek yerleşmişlerdir. ailesi çok geniş aile topluluğudur. - Baba Tarafı Kazan Tatar -Türklerinden , Orenburg kökenli Şeripov ailesinden olup ve Kazan da Apanay ailesi ilede yakın akrabalık ilişkileri bulunmaktadır. ailesine 6 kuşak kadarına kadar ulaşmıştır. Tataristan ve Başkurtıstanda ailelerini bulmuştur. - Anne tarafı Rusya Federasyonuna bağlı Kubandan Türkiyeye 1800 senelerinin sonlarına doğru, Türkiyeye gelerek Balıkesire yerleşen çerkezlerdendir. Ubıh boyundan olup, Cizemua ailesindendirler. Pşizemuktur - A.Türer Yener , ,halen Merkezi Newyorkda olan Dünya Türkleri Birliğinin Türkiyedeki haberleşme ayaklarından biri olup, email ortamında, Dünya Türk Birliği ,Turkish forum-Türk dünyası , Türk dünyası gazeteciler Federasonu üyeleri ile karşılıklı olarak haberleşmektedir. -Halen Bulgaristan Türkleri derneğinin Başkan Danışmanlığını ve Türkiye Azerbaycan Dernekleri Federasyonu Danışma kurulu üyeliğini yapmaktayım. -2015 -2020 seneleri arasında Azerbaycan Cumhuriyeti Bakü merkezli voicepress.az haber ajansının resmi Türkiye Temsilciliğini yapmaktayım

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.