TATAR TÜRKLERİNİN GELENEKSEL SABANTUY KUTLAMALARI

TATAR TÜRKLERİNİN GELENEKSEL SABANTUY KUTLAMALARI –
Doç. Dr. Shurubu KAYHAN / Turkishforum- A.Türer Yener

Russian President Vladimir Putin on Saturday launcheS here Sabantui celebrations with a dance. In compliance with traditions, a distinguished guest first attending the Tatarstan national holiday events must dance. Putin rose to the occasion and was absolutely equal to the task with an embroidered skull-cap worn in Tatarstan on his head. Of interest is the fact that it was the first time that the Russian leader appeared in public in a T-shirt and light-colored trousers, not in a suit. (ITAR-TASS photo/ Mikhail Medvedev)

Sabantuy Tatar Türkler’inin her sene Mayıs ayının bir Pazar gününde kutladıkları geleneksel bayramlarıdır. Bu bayramın adı “sabantuy” düğün anlamından gelir. Kazan Tatarlarının baharın gelişi ve doğanın uyanışıyla duydukları sevinci, yeşillik bir alanda geniş bir katılımla toplanarak gerçekleştirdikleri kutlama törenleridir.

Sabantuy bayramı çok eskilere dayanır ve esasında Çuvaşlar, Başkurtlar ve pek çok Türk kökenli halklarda da kutlanmıştır. Yer ile ruhların bağlantısını simgeler. O gün yerden ekin ekmek için izin istenir. Sabantuyun eğlenceli geçmesi ve hazırlanan sofraların zenginliği gelecek yılın bol hasatlı olmasının beklentisidir. Kutlamada cömertlik sergilenmelidir. Herkes kendisi ve ailesi için bereketli bir yıl geçirmesi dileğinde bulunur. Sabantuy önce köylerde başlar sonra kentlerde devam eder kımızlar içilir, atlara binilir, yiğitlik gösterileri yapılır. Bayram’ın amacı geçmişle gelecegi bağdaştırmak ve de gelecek yılda daha çok ürün kazanmak için çeşitli törenler sergilenmesidir.

Sabantuy sabahı erkek çocukları yeni ve şık kıyafetlerini giyerler ve daha önceden dikilen kumaş nakışlı torbaları ile her eve giderek o gün için özel hazırlanan boyalı yumurtaları toplarlar. Ayrıca ev sahipleri gelen küçük çocuklar için de “karga botkası”, karga muhallebisi hazırlayıp kırmızıya boyanmış yumurta ile birlikte ikram ederler. Karga onların inancına göre hem canlı hem cansız dünyada yaşayabilen bir kuştur. Bu nedenle de çocuklara ikram edilen muhallebi karga ile bağdaştırılır. Kışın ölen yer, baharın gelmesiyle canlanır, kar ve buzdan arınır. Yerin ruhundan ekin ekmek için izin istenilir. Takvime göre de bu dönem Mayıs ayına denk gelir.

Bazen yumurtanın yerine yağda kızartılmış “borsak”(pişi) da ikram edilmiş. Daha sonraki dönemlerde tatlı poğaçalar ve kurabiyeler de ikram edilmeye başlamış.

Çoçukların gezmeleri bittiğinde halk meydanlara toplanır ve eğlence başlar. Eğlencenin en başında at yarışları “baya”gelir. Akabinde milli oyunları güreş, koşu, dayanıklılık ve esneklik yarışları yapılır. Halk oyunları, şarkılar ve türküler de olmazsa olmazlardandır. Subantuy kutlamalarına herkes geleneksel kıyafetleriyle katılırlar ve hünerlerini sergilerler. Bereketi ve boluğu simgeleyen bu kutlama çok renkli ve eğlenceli geçen en büyük bayramlardandır.

A.Türer YENER tarafından

Babasının Türk Silahlı Kuvvetlerinde Subay olması nedeni ile 8.09.1944 Senesinde Çanakkale- Gelibolu/ Bolayırda doğdu. - İlk okul tahsilini Erzurum ve Elazığda yaptı. Ortaokul ve Liseyi İstanbul Bakırköyde bitirdi. - Askerliğini 1965 senesinde Türk Deniz Kuvvetlerinde , Heybeliada Deniz Harp Okulunda yaptı .31.12. 1967 senesinde terhis oldu. - 1968 senesinde kısa bir dönem, İstanbulda yayınlanan Günaydın Gazetesinde çalıştı. - 1.04.1968- 1.10.1990 seneleri arasında Türkiye faaliyet gösteren Mobil Oil Türk A.Ş firmasında çalıştı ve buradan emekli oldu. Emekli olduktan sonrada muhtelif Açık hava Reklam firmalarında Genel Müdür Yardımcılıklarında bulunmuştur. - 1980 senesinden sonra kurulan İDİL- URAL TÜRKLERİ KÜLTÜR VE YARDIMLAŞMA DERNEĞİ'nin kuruluş çalışmalarında bulunmuş, Kurucu yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmıştır..Halen bu derneğin üyesidir. - 1990 tarihinden 2004 senesine kadar İstabul Zeytinburnunda bulunan ,KAZAK TÜRKLERİ VAKFINDA Genel Sekreter olarak çalıştım. Halen Zeytinburnunda bulunan KAZAK TÜRKLERİ VAKIF BİNASININ yapılmasında Kazak Türkleri Vakfı kurucu üyeleri ile çalıştım. - 1992 senesinden itibaren o zamanlar Almanyada ikamet eden ,Dünya Tatar Ligi Genel Başkanı ve Tataristan Yasama Organı, Milli Meclisin Fahri üyesi Rahmetli Sayın Ali Akış büyüğümüzle devamlı mektuplaşarak ve telefon görüşmeleri yaparak İdil, Uralla ile ilgili bilgileri kendilerinden aldım. Bana gönderdikleri mektuplar halen bende bulunmaktadır. - Tataristan Cumhuriyeti , Rusya federasyonu ve Türk dünyası ile yakın ilişkiler içinde bulunmaktayım. Rusya federasonuna bağlı Tataristan Cumhuriyetinde kurulu ,Bütün Dünya Tatar Girişimci Destek Kuruluşu 29.03.2013 tarihli resmi belgelendirme ile A.Türer yener ' i Türkiye ve Tataristan arasındaki Yatırım ve İş projeleri, Ticaret,Kültür, ilişkileri ile tüm gerekli görüşmeleri gerçekleştirmek üzere vekil tayin etmişlerdir. - A.Türer Yener 1995 senesi Mart ayında Türkiyede kurulu 23 Türk dernek ve Vakıf Yönetim kurullarınja ,Türkiye Cumhuriyetinde ilk defa bir araya getirerk Kazak Türkleri Vakfı adına Yemek vermiş Türk boylarının müzikleri Tümata Grubu tarafından çalınmış duygulu anlar yaşanmıştır. - 19.3.1995 tarihinde TRT-1 Televizyonunda Sayın Mustafa Yolaçanın programında ,TRT Televizyonu Müdür Sayın Mustafa Gerçekerin büyük yardımları ile Türkiye Cumhuriyetinde İlk defa NEVRUZ BAYRAMI TÜRK BAYRAMI OLARAK kutlanmıştır. Progaram canlı olarak 2 saat boyunca Asya ve Avrupa yayınlanmış Türklerde Nevruz bayramı anlatılmış, Yine Tümata Grubu liderleri Doc.Dr.Oruç Güvenç ile otantik Orta asya Türk müziği konseri verilmiştir. Ayrıca orta Asya Türk kıyafetlerini yansıtan bir defile sunulmuştur. - A.Türer Yener Türk dünyası ile ilgili her sene yapılmakta olan yurt içi ve dışı toplantılarda bulunmaktadır. A.Türer Yener 'in; Anne ve baba ailesi -1800 senelerinin sonlarına doğru Türkiyeye gelerek yerleşmişlerdir. ailesi çok geniş aile topluluğudur. - Baba Tarafı Kazan Tatar -Türklerinden , Orenburg kökenli Şeripov ailesinden olup ve Kazan da Apanay ailesi ilede yakın akrabalık ilişkileri bulunmaktadır. ailesine 6 kuşak kadarına kadar ulaşmıştır. Tataristan ve Başkurtıstanda ailelerini bulmuştur. - Anne tarafı Rusya Federasyonuna bağlı Kubandan Türkiyeye 1800 senelerinin sonlarına doğru, Türkiyeye gelerek Balıkesire yerleşen çerkezlerdendir. Ubıh boyundan olup, Cizemua ailesindendirler. Pşizemuktur - A.Türer Yener , ,halen Merkezi Newyorkda olan Dünya Türkleri Birliğinin Türkiyedeki haberleşme ayaklarından biri olup, email ortamında, Dünya Türk Birliği ,Turkish forum-Türk dünyası , Türk dünyası gazeteciler Federasonu üyeleri ile karşılıklı olarak haberleşmektedir. -Halen Bulgaristan Türkleri derneğinin Başkan Danışmanlığını ve Türkiye Azerbaycan Dernekleri Federasyonu Danışma kurulu üyeliğini yapmaktayım. -2015 -2020 seneleri arasında Azerbaycan Cumhuriyeti Bakü merkezli voicepress.az haber ajansının resmi Türkiye Temsilciliğini yapmaktayım

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.