Kategoriler
Kültür/Sanat

Bir acı, üç mutlu olay

17 Şubat 2021 tarihi Türkiye Cumhuriyeti tarihinde bir acı, üç mutlu 4 önemli olayın yıldönümüdür.

1. Köprülü Hamdi Bey 17 Şubat 1920’de Yenice/Çanakkale’de  şehit edilmişti.Atatürk’ün Söylevi’nde( *) Akbaş Cephaneliği ve Köprülü Hamdi Bey konusu  için aşağıdaki bağa bakılabilir.(1)

 2. İzmir İktisat Kongresi 17 Şubat 1923’de başlamıştı. (2 )

3.Milletin efendisi Türk  köylüsünün belini büken Aşar Vergisi 17 Şubat 1923’te  kaldırılmıştı.(4 )

4. Çağdaşlaşmanın yolunu açan “Yurttaşlar Yasası”(medeni kanun)  17 Şubat 1926  ‘da kabul edilmişti  (5)

Türkiye Cumhuriyeti kurtulmasında ,kurulmasında, çağdaşlaşmasında canını veren,kanını döken ,terini dökenlerin aziz anıların önünde saygıyla eğiliyoruz.

Ruhları şad olsun…17.02.2021 Ç.ba

1- 17 Şubat 1920’de Köprülü Hamdi Bey şehit edilmişti

Yaralı haldeyken Edremit (eski)  Kaymakamı Köprülü Hamdi Beyi  İnova Köyü/Yenice’de yakalayan isyancı eşkıyalar Biga’ya götürürlerken yolda işkence ederek şehit etmişlerdi.

Gelibolu yakınlarındaki Fransız kuvvetleri denetimindeki Akbaş Cephaneliğine 26 – 27 Ocak 1920’de, 150 vatansever arkadaşıyla baskın düzenleyip çok sayıda silah ve mühimmatı Çanakkale Boğazı’ndan Anadolu yakasına kaçırmışlardı. Atatürk’ün Söylevinde  Akbaş Cephaneliği ve Köprülü Hamdi Bey konusu  için aşağıdaki bağa bakılabilir(*)

2- 17 Şubat 1923’de İzmir İktisat Kongresi Başladı

Lozan Konferansına ara verildiği sırada, İzmir İktisat Kongresi 1135 delege ile 17 Şubat – 4 Mart 1923’de toplandı.

İzmir İktisat Kongresinde, Yeni Türkiye’nin ekonomik sorunları tartışıldı. 

Ayrıca, Lozan’da devamı istenen kapitülasyonlar ve diğer imtiyazların kabul edilmeyeceği ifade ediliyordu. Bu kritik devrede, ekonomik sorunları düzenlemek için kararlar alan İzmir İktisat Kongresinde savaşlardan yorgun çıkan halka, ekonomik yön vermek ve harap olan yurdu kalkındırmak için yapılması gerekenleri tespit etmek amaçlanıyordu. 

İzmir İktisat Kongresi sonunda; kongreye katılanlar oybirliği ile Misak-ı İktisadı kabul ederek, modern ve müreffeh Türkiye için canla başla çalışmaya and içti.

Kongere kararları ;

– Hammaddesi yurt içinde olan endüstri kollarının kurulmasına,
– Özel Girişimcilerin Desteklenmesine,
– Yatırmcılara kredi sağlayacak bankaların kurulmasına,
– Günlük tüketim mallarına öncelik verilmesine,
– Önemli kuruluşların millileştirilmesine,
– Sanayi teşvik edici yasaların çıkarılması, özellikle gümrük tarifelerinin milli sanayin kalkınma ihtiyaçlarına göre değiştirilmesi,
– Yerli malların karada ve denizde ucuz tarife ile taşınması,
– Sanayi bankası kurulmasına(1)

Arzumuz şudur: Bu memleketin efradı ellerinde nümuneleriyle, ziraat, ticaret, sanat, say ve sapanın mümessili olsun. Artık bu memleket fakir, millet hakir değil, belki memleketimiz zenginler memleketidir. Bu yeni Türkiye’nin adına, çalışkanlar diyarı denir. (Alkışlar) İşte millet böyle bir devir içinde bulunuyor, bu böyle bir devri ala edecek ve tarihini yazacaktır. Bu tarihte en büyük makam çalışkanlara ait olacaktır.” (Alkışlar)(2 )

3- 17 Şubat 1925’te Aşar(Öşür) Vergisinin Kaldırılması

Büyük zaferin kazanılmasından önce, Mustafa Kemal Paşa, 1 Mart 1922 tarihinde TBMM’yi açış konuşmasında köylü ve tarım sorunlarına eğilmiştir. “Türkiye’nin gerçek sahibi ve efendisi, gerçek üretici olan köylüdür. O halde, herkesten daha çok refah, mutluluk ve servete hak kazanmış ve layık olan köylüdür.” 

Atatürk, İzmir İktisat Kongresi’nde yaptığı konuşmada tarımın önemi üzerinde durmuş; “Kılıç kullanan kol yorulur, fakat saban kullanan kol, her gün kuvvetlenir.” değerlendirmesini yapmıştır.(3)

  Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde kaldırılması söz konusu olmuş ancak devlet gelirlerinin %25’ine yakın bölümünü oluşturan bu vergiyi kaldırmayı hiçbir Osmanlı Hükümeti başaramamıştır. Aşarın köylü üzerindeki baskısı ve tarım kesiminde yarattığı sorunlarla birlikte aşar, yeni Türk devletine tüm aksaklıklarıyla birlikte devrolmuştur. Cumhuriyet dönemi ekonomik ve mali politikalara temel teşkil eden İzmir İktisat Kongresi’nde oy birliği ile aşarın kaldırılması kararı alınmıştır. (4)

4- 17 Şubat 1926’da Yurttaşlar Yasası ‘da kabul edildi

Çağdaşlaşmanın yolunu açan “Yurttaşlar Yasası ‘da 17 Şubat 1926’da kabul edilmişti

4 Nisan 1926 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yasa, 6 ay sonra, 4 Ekim 1926’de yürürlüğe girmiş.

Adalet Bakanı Mahmut Esat Bozkurt(5) tarafından tasarı gerekçesi şöyle yazılmış.

Türkiye halkı, adaletin uygulanmasında kuralsızlık ve sürekli kargaşa karşısındadır. Halkın kaderi belli ve yerleşmiş bir adalet esasına değil, rastlantı ve talihe bağlı, birbiriyle çelişkili ortaçağ dinsel hukukun kurallarına bağlı bulunmaktadır. Cumhuriyet, Türk adaletinin bu karışıklıktan, yokluktan ve pek ilkel durumdan kurtarılmasını devrimin ve yüzyılımız uygarlığının gereklerine uyan yeni bir Türk Medenî Kanunu’nun hızla vücuda getirilmesini ve uygulamaya konulmasını zorunlu kılmıştır” 

 (*) (http://www.ataturk.net/cumh/izmir.html)

(1 ) http://www.atam.gov.tr/nutuk/akbas-cephaneligi-ve-koprulu-hamdi-bey

(2 ) http://www.kemalistgencler.com/ataturkun-izmir-iktisat-kongresi-konusmasi

(3)http://www.delinetciler.org/soru-cevap-bolumu/85204-tarim-inkilabiyla-ile-ilgili-makaleler.html

(4 )  http://cumhuriyettarihimiz.blogspot.com/2015/10/asar-vergisi.html

(5 )  http://www.denizciyiz.com/forums/topic/20140-türkiye-cumhuriyeti-ile-fransa-arasındaki-bozkurt-lotus-davası/

 (6)https://www.sozcu.com.tr/2018/yazarlar/sinan-meydan/kadinin-cilesi-2164067/

Mehmet Boz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.