Kategoriler
Kültür/Sanat

Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması

95 yıl önce Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması 30 Kasım 1925 tarihinde   677 sayılı yasa ile kabul edilmişti.

****Geçmişe bir bakış:Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal (Atatürk)’ün, Kastamonu’da 30 Ağustos 1925’te “Ölülerden medet ummak, medeni bir cemiyet için, şindir(lekedir). Efendiler ve ey millet, biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler ve meczuplar memleketi olamaz. En doğru en hakiki tarikat, medeniyet  tarikatıdır.”   sözleri   türbedarlıkların, teklerin ve zaviyelerin kapatılacağının işaretlerini taşımaktadır.30 Kasım 1925 tarihinde yürürlüğe giren 677 sayılı Tekke ve Zaviyeler ile Türbelerin Kapatılmasına ve Türbedarlar ile Bazı Ünvanların Men ve İlgasına Dair Kanun ile tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması kabul edilmiş ve bazı geleneksel ünvanların kullanılması yasaklanmıştır. 

Kanun, bütün tarikatlarla birlikte; şeyhlik, dervişlik, müritlik, dedelik seyitlik, çelebilik, babalık, emirlik, halifelik, falcılık, büyücülük, üfürükçülük, gaipten haber vermek ve murada kavuşturmak amacıyla muskacılık gibi, eylem, unvan ve sıfatların kullanılmasını, bunlara ait hizmetlerin yapılmasını ve bu unvanlarla ilgili elbise giyilmesini de yasaklamıştır.

MİLENYUMDA  DURUM :

* Nakşibendi Turgut Özal, tarikatları resmen hükümete soktu.  
* Eğitimde tarikat ve medrese gerçeği başlıklı araştırmaya göre:

– Türkiye’de bir milyon çocuk tarikatların elinde. 

– Ülkemizde şu anda otuz belli başlı tarikat silsilesi ve bunların 400 kolu bulunuyor. 

– Sadece İstanbul’da 448 tekke faaliyetlerini açıkça sürdürüyor.
 — Türkiye’de 2 bin Selefi derneği var, halen silahlanmaya devam ediyor, iç savaşa hazırlanıyorlar.(1) – 800’ün üzerinde faal medrese var. Üstelik büyük şehirlerde kaç apartman medresesinin faaliyette olduğu bilinemiyor. (2 )*** 

–  Türkiye’deki tarikatlar aslında Soğuk Savaş artığı yapılar. Komünizmle mücadele için desteklenmiş, daha sonra para ve menfaat ilişkileriyle palazlanmış karanlık organizasyonlar. 

– Devlet eğitimden kademe kademe çekilmiş. Bazı bölgelerde okullar artık kapatılmış. Yoksulluk ve sahipsizlik nedeniyle aileler çocuklarını tarikatlara teslim etmiş durumda. Yarın bu çocukların hangi amaç için nasıl kullanılacağı meçhul.   – Önceleri hac, umre, bağış, fitre, zekât ve kurban derisi gibi gelirleri varken, artık kamudan beslenen devasa holdinglere dönüştüler. Özellikle herkesin bildiği gibi eğitim ve sağlık alanını tercih etmiş durumdalar.  

– Özellikle büyük şehirlerde okumak zorunda olan ancak parası olmayan gençleri topladılar. Yurt ve burs olanakları sağladılar. Mezun olanları da siyasi ilişkilerini kullanarak kamuya monte ettiler. (2 )*** Cumhuriyetin kurucuları, Osmanlı’nın da başına dert olan tarikatlar ve cemaatlerin ne büyük bir tehlike olduğunu görmüşler ve bunları yasaklamış, tekke ve zaviyeleri kapatırken 3 Mart 1924 Tevhid-i Tedrisat Yasası ile medreselere son vererek eğitimi laiklik çatısı altında birleştirmişlerdi. Aynı gün kabul edilen yasa ile Diyanet İşleri Başkanlığı da kurulmuştu.  (1 )

(1 ) https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/ali-sirmen/tarikat-diyanet-1766865
(2 ) https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/prof-dr-esergul-balci-battaniyeden-tahrik-olan-seyhler-var-1765791

Mehmet Boz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.