Ana sayfa Yazarlar Ahmet K. Aytar

DEĞİŞİM

Dünyanın tek süper gücü olan ABD; teknoloji, askeri, finans ve yumuşak güç alanlarında uluslararası liderlik rolü üstleniyor.
Ancak ABD yönetimlerinin Soğuk Savaş sonrasında  iç ve dış meselelerde yaptığı hatalar yumuşak gücünü ciddi biçimde zayıflatmıştır.
Washington’un hataları ve diğer ülkelerin bunu haksızlık olarak kabul etmesiyle bugün tartışmalı bir değişim yaşanıyor…

*

Öncelikle Washington, Soğuk Savaşta Sovyetler Birliği’nin iç sorunlardan çökmesini kendine bir zafer saymış,
Rusya’yı yenilmiş bir ulus olarak addetmesiyle “Amerikan kibrine” yol açmıştır.

*

O tarihlerde ABD’nin şok ekonomik kararları Rus varlıkları ve devlet kuruluşlarını özelleştirilme girdabına yuvarlamış,
Rus varlıkları ve kuruluşları ABD liderliğindeki kapitalistler ve Rus oligarkları arasında paylaşılmıştır.
Üstelik Washington, Moskova’yı NATO’nun doğuya doğru  hedefiyle  güvenlik açısından da tuzağa düşürmüştür.

​*​

Nihayet ​Arap Baharı, Batı medyasında laik rejimleri devirme hareketi olarak sunulurken,
Başta ​ABD ve müttefikleri ​süreç boyunca Ortadoğu ve Kuzey Afrika’daki birçok Rus müttefik​ini​ soymuştur.
Bu Rusya Devlet Başkanı V​.Putin​’in​ Suriye konusunda sert bir duruş sergile​mesine neden olmuştur.

*
​Çünkü Washington​ ve stratejistleri, ABD’nin Soğuk Savaşı kazandığını fark etti​ğinde Rusya’nın uluslararası sisteme daha fazla katılım sağla​masını öngörüyor,
​ABD’nin çok daha iyi günler geçir​eceğine inanıyordu…
H​albuki hata yapmışlardı.

*
​Washington Arap Baharı sürecinde  İslam ülkelerine de sürekli ​hata yaptı.
Soğuk Savaş sonrasında ABD tarafından başlatılan savaşların çoğu Müslümanları hedef aldı​.​
​Bir çok İslam ülkesi​nin lider​i öldürüldü.
​Bugün yaklaşık 1,6 milyar Müslüman, kendilerini ABD tarafından​ a​şağılanmış  hissediyor​..​.

​*​
ABD​​,​ Afrika ve Latin Amerika’daki diğer önemli ülkelerle olan ilişkilerini sürdürmekte​ de​ kötü performans göster​iyor.
​E​n çok tercih edilen ulus statüsünde​ Çin’e​ karşı Tayvan, Güney Çin Denizi gibi kartlarla oynarken zorbalık ​gösteriyor.

​*

​Washington, Soğuk Savaş’taki zaferi büyük ölçüde liberal demokrasiye atfet​miş ve Soğuk Savaş sonrasında neo-liberalizmi desteklemeye devam et​miştir.
​Giderek anlaşıldığı üzere bu politika halktan ziyade seçkinler için daha fazla özgürlük sağl​ıyor.
ABD​ ve müttefiklerinin​ finansal seçkinleri çok daha zenginleş​miştir ama orta sınıf gelirinde önemli artış olma​mıştır.
Aksine zengin ile fakir arasındaki uçurum​ büyümüştür.
2008’deki mali krizin​in​ ​esas sebebi​ budur.

​*​
​Bir ülke,​ yumuşak gücü​nün​ ​g​erçek performansı üzerin​de yükselir.
​Ama ​ABD’nin düşen yumuşak gücü, içte ve dışta yaptığı hatadan kaynaklanıyor.
Esasen ​p​opülizm ve milliyetçiliği destekleyen Trump​’ın​​​​ politik felsefesi​ni, A​merikalı seçkinlerin kitleler​ üzerindeki küstahlı​ğı​ ve​ ​​halklarla aralarında kurduklar ​ izolasyonun çözülmesi üzerine oluşturması  gerekirdi.

*
İşte, 1 Mart’ta Başkan D.Trump,
“Bir ülke ticaret yaptığı hemen her ülkeye milyarlarca dolar kaybediyorsa, ticaret savaşları iyidir ve kazanması kolaydır.
Örneğin, bir ülkeyle 100 milyar dolarlık açığımız varsa, onlarla ticaret yapmazsak biz kazanırız. Bu gayet basit” ifadesini kullandı.
Dünya Ticaret Örgütü kurallarını açıkça ihlal ederek, ithal çelikte yüzde 25, alüminyumda yüzde 10 oranında gümrük vergisi uygulaması başlattı.
Kanada, AB ve Çin Trump’un yeni tarifelerini  protesto ettiler…

*

Böylece ABD  yeni tarifeleriyle; Çin’in,  Kanada, Brezilya, Güney Kore, Meksika, Rusya, Türkiye, Japonya, Almanya, Tayvan ve Hindistan’ın acı çekmesini öngörüyor.
Eğer Trump, çeşitli sektörlerde ABD’nin dünya çapındaki ortalamadan daha pahalı olan bir dizi işletmeyi yeniden diriltmek üzere bir ekonomik duvar inşa ediyorsa;
Bunun gümrük vergilerini arttırmakla sağlanamayacağını,
Çünkü o zamana kadar ABD emtia fiyatlarının artacağını ve ihracaatın zorlanacağını ve süper güç olarak ülkesinin yara alacağını düşünmesi gerekirdi…

*
Almanya’ da Trump’ın yeni vergi planının Avrupa ile ticaret savaşına neden olacağından  yanadır.
Yeni vergilerin Avrupa’da binlerce kişinin işlerini kaybetme riskini doğuracağı,
Ticaret alanında yaşanacak bir çekişmenin ne ABD’nin ne de Avrupa’nın çıkarına olacağı  savunuluyor.
“İki tarafın birbiri ile kavgası, üçüncü tarafı memnun eder” deniliyor ve ABD’nin karşısına Rusya sürülüyor…

*
Ve Rusya’da dün V. Putin, 18 Mart’ta yapılacak devlet başkanlığı seçimleri öncesinde  Federal Meclis’te,
Rusya’nın son dönemde geliştirdiği bir dizi ileri teknoloji silah sistemlerini ve yeni nükleer cephaneliğini tanıtıyor.
Rus ordusunu ‘yenilmez’ olarak takdim ederken;
Söz konusu sistemlerin ABD’nin Rusya’nın nükleer caydırıcılığını küçümseyerek geliştirdiği tüm imkan ve kabiliyetleri hükümsüz kıldığını söylüyor.
Batı’nın Rusya’yı dinleme zamanının geldiğini vurguluyor.

*

​ABD’nin uluslararası gücünün ya da yumuşak gücün​ün​ zayıflamasının​ ve dünyanın​ değişim tartışmasının uzun süre devam edeceği tahmin ediliyor.
​Ama ABD de dahil olmak üzere Batı’nın bir bütün olarak hâlâ uluslararası toplulukta belirgin bir mutlak avantaja sahip olduğu​ ​kabul e​dilmelidir.

4​.3.2018​

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here