Ana sayfa Haberler Bilim

Kendini göklere adayan adam Vecihi Hürkuş

Babası öldüğünde 3,  ilk savaşa katıldığında 16, pilotluk diploması aldığında 20, savaşta Ruslara esir düştüğünde 21 yaşındaydı. Gökyüzüne âşık kalbi vatan sevgisiyle dolu bir gençti belki de bu yüzden Kurtuluş Savaşı’nın ilk ve son uçuşunu yapan Vecihi Hürkuş savaşta kazandığı başarılarla İstiklal Madalyası’nı kazandı. 29 yaşındayken kendi yaptığı “VecihiK6” isimli ilk uçağını bitirdiğinde umut ve heyecan doluydu.  Uçuşu için izin istediğinde ona yetkinlik verebilecek herhangi bir kurum yoktu. Bu yüzdendir ki hayalleriyle birlikte uçuşu da yasaklandı. Peki, Vecihi Hürkuş vazgeçti mi? Hayır. İzinsiz uçtuğu için ceza aldı ve uçağına el konuldu. 1930 ‘da ilk Türk sivil uçağı olan “Vecihi 14”ü yaptı.

Yine sertifika verilmedi. Bu sefer de Vecihi hayallerinden vazgeçmeyecekti.Tüm uçağı parçalarına ayırdı ve uçağını Çekoslovakya’ya götürdü,sertifikasını aldı ama yine uçuştan men edildi. Her zaman takdir edileceğine ceza verilen adam hayallerine bir gökyüzündeki kuş gibi ilerliyordu. 1932 yılında Türk Sivil Havacılık Okulu’nu açan Vecihi Hürkuş burada ilk Türk kadın pilotla beraber 12 pilot yetiştirmiştir.

Atatürk, Rusya’daki sivil havacılık gözlemlerini aktaran Türk Hava Kurumu Başkanı Fuat Buca’dan basından takip ettiği Vecihi Hürkuş hakkında bilgi ister. Duydukları karşısında Atatürk : “Ya, öyle mi? O halde Türk Kuşu namı ile yeni bir çalışma yolu açın ve Vecihi’den faydalanın!”emrini verir.

Almanya’ya Weimar Mühendislik Mektebi’ne gönderilen Hürkuş, buradan başarıyla mezun olur fakat Türkiye’ye döndüğünde, “2 yılda mühendis olunmaz” cevabını alır ve tayyare mühendisliği ruhsatı başvurusu reddedilir.

Uzun süre havacılıktan ayrı kalan Hürkuş, 1947’de Kanatlar Birliği’ni kurar fakat birlik fazla dayanamaz.

Beş arkadaşıyla birlikte havadan zirai ilaçlama yapmak için 1951’de bir şirket daha kurmuştur. Ama ortaklarıyla anlaşamayınca buradaki haklarından vazgeçerek şirketten ayrılır.

1952’de İngiltere’den bir uçak alır ve bu uçakla Paro bebek maması, Puro sabunu gibi bazı şirketlerin reklamını yapar.

1954 yılında ilk sivil havacılık şirketimiz olan Hürkuş Havacılık şirketini kurar.

Türk Hava Yolları’ndan aldığı 8 adet uçakla THY’nin uçmadığı noktalara uçarak havayolu kargoculuğunu başlatmak istemiştir. Fakat aldığı uçaklar sabote edilince uçuşlarını gerçekleştirememiştir. Bugün onun anısına Freebird havayolu şirketi faaliyetlerini devam ettirmektedir.

Bütün bunlara rağmen yılmayan Hürkuş, Maden Tetkik Arama Şirketi için Güneydoğu Anadolu’da zor koşullarda toryum, fosfat ve uranyum arama faaliyetlerini sürdürmüştür.

Hürkuş, hayatının son dönemlerinde oldukça sıkıntı çekti. Borçlandırılan ve uçamayacak duruma getirilen uçaklarının üzerine vatana hizmet ettiği için kendisine verilen maaşa bile haciz konmuştur. İdealleri uğruna hayatının her alanında zorluklar yaşayan Vecihi Hürkuş hiçbir zaman vazgeçmeyerek hayatında Elif gibi dimdik durdu. 16 Temmuz 1969, tamda Apollo 11 uzay aracı aya doğru yolcuğa başlarken kendini havacılık tarihine adayan Vecihi Hürkuş aramızdan ayrıldı. Bu ayıpta bize 100 yıl yeter.

Vecihi Hürkuş’un uçağı nasıl yaptığına dair yazısı
Dönemin dergilerinde yayınlanan, Vecihi Hürkuş’un uçağı nasıl yaptığına dair Osmanlıca yazısı.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here