Deveden kurban oluyor da geyikten neden olmuyor?

Bir kurban bayramı daha yaklaşmak üzere. Her kurban bayramı yaklaştığında nedense Prof. Dr. Zekeriya Beyaz'ı ve kendisine yapılan yargısız infazı hatırlarım ben. Adam bir televizyon programında "Arapça kurban kelimesi, Allah'a yaklaşma, Allah ile ünsiyet kurma amacı taşır ve bu anlamda, Allah'a yaklaşma amacıyla kesilip etleri fakir fukaraya dağıtılan tavuk da kurban olur..." anlamında bir laf etmişti de kendisine demediklerini bırakmamıştı tutucu çevreler. - geyik

Bir kurban bayramı daha yaklaşmak üzere. Her kurban bayramı yaklaştığında nedense Prof. Dr. Zekeriya Beyaz'ı ve kendisine yapılan yargısız infazı hatırlarım ben. Adam bir televizyon programında "Arapça kurban kelimesi, Allah'a yaklaşma, Allah ile ünsiyet kurma amacı taşır ve bu anlamda, Allah'a yaklaşma amacıyla kesilip etleri fakir fukaraya dağıtılan tavuk da kurban olur..." anlamında bir laf etmişti de kendisine demediklerini bırakmamıştı tutucu çevreler. - geyik

Bir kurban bayramı daha yaklaşmak üzere. Her kurban bayramı yaklaştığında nedense Prof. Dr. Zekeriya Beyaz’ı ve kendisine yapılan yargısız infazı hatırlarım ben. Adam bir televizyon programında “Arapça kurban kelimesi, Allah’a yaklaşma, Allah ile ünsiyet kurma amacı taşır ve bu anlamda, Allah’a yaklaşma amacıyla kesilip etleri fakir fukaraya dağıtılan tavuk da kurban olur…” anlamında bir laf etmişti de kendisine demediklerini bırakmamıştı tutucu çevreler.

Aslında Zekeriya Hoca doğru söylüyordu. Allah rızası için yapılan, yani Allah’a yaklaşma amacı taşıyan her türlü hayır hasenat işleri birer kurbandır. Bu tür kurbanlar, elbette Kurban Bayramı’nda veya Hac’da haccın bir parçası olarak kesilen keçi, koyun, sığır, manda, deve cinsinden bir kurban değildir. Belki sadaka anlamında bir kurbandır. Zira bidayette zekât ve sadakalar da birer kurbandır. Yani Allah’a yaklaşma ve onun hoşuna gitme amacı taşımaktadır.

Kurban geleneği, mahiyeti farklı olmakla birlikte hemen bütün dinlerde vardır. Kur’an’da da bütün semavi dinlerde kurban geleneğinin olduğundan bahsedilmektedir(El-Hac 22/34). Ayrıca Hz. Adem’in iki oğlunun Allah’a kurban takdim ettiklerinden bahsedilerek (el-Mâide 5/27), kurban geleneğinin geçmişinin insanlık tarihi kadar eski olduğu vurgulanmaktadır.

İslam ve dinler tarihçileri, Hz. İbrahim’in Kâbe’yi yaptığı dönemde “Batha Vadisi” denilen o bölgenin, tapınaklar ve sunaklar vadisi olduğunu söylerler. Demek oluyor ki; kurban ibadeti Hz. İbrahim’den de önce bilinen ve uygulanan bir gelenekti. Demek oluyor ki; Hz. İbrahim de, Kâbe’yi bir tapınak veya sunak olarak inşa etmişti bu vadide! Bugün Kâbe’nin çevresinde hac adı altında yapılan ve Allah’a ibadet amacı taşıdığı söylenen çeşitli ritüeller de bir nevi tapınma merasiminden ibarettir aslında.

Kurbanın en ucuz hali, Zekeriya Beyaz’ın gündeme getirdiği gibi tavuk ise, en pahalı hali de sanırım insan kurban edilmesi olmalıdır. Zira, geçmiş medeniyetler arasında tanrıya insan kurban eden medeniyetler de bulunmaktadır. Hatta İslami literatürde Hz. İsmail’in, Yahudi literatüründe Hz. İshak’ın, babaları Hz. İbrahim tarafından kurban edilmek istendiğinden bahsedilmektedir. Anlaşılan Hz. İbrahim kendi sunağı olan Kâbe’yi yaptıktan sonra oğlu İsmail’i veya İshak’ı Allah’a kurban etmeyi düşünmüştür.

Kurbanın İslam dinindeki hükmüne gelince, çoğunluk ulema Kurban ibadetinin sünnet olduğunu, yani Hz. Peygamber’e özgü bir ibadet olduğunu söylemiştir. Hanefi imamlarının çoğunluğu ise kurbanın “Vacip” olmakla şartlarını taşıyan bütün Müslümanları kapsadığını söylerler. Yani bu anlamda kurban, aslında tartışmalı bir ibadettir. Bize kalırsa kurban, ibadetten öte dinsel bir gelenek veya kültürel bir motiftir. Diyanet de zaten bizim gibi düşünmüş olacak ki; 1999 yılında yayınlanmış iki ciltlik İlmihal isimli eserde Kurban konusunu, “İman ve İbadetler” konularının işlendiği Birinci ciltte değil, “İslâm ve Toplum” konusunun işlendiği ikinci cildinde yer vermiştir.(1)

Peki Hangi Hayvanlardan Kurban Olur? 

Kur’an’da kurbandan bahsedilirse de hangi hayvanların veya nelerin kurban olacağından bahsedilmez. Dolayısıyla; hangi hayanların kurban edileceği, büyük ölçüde Hz. Peygamber’in uygulamalarından ve sözlerinden hareketle ulema tarafından tespit edilmiştir. Ortalıkta uydurma hadisler uçuştuğuna göre; acaba ulemanın kurban olacak veya olmayacak hayvanlar olarak yaptıkları tespitler ne kadar güvenilirdir? Ya da kurbanlık hayvanlar, hangi kriterlere göre tespit edilmiştir?

Mesela “Kurban” bölümünün Eski Diyanet İşleri Başkanı Ali Bardakoğlu tarafından kaleme alındığı anlaşılan Diyanet İlmihalinde şöyle denilmektedir: “Dinen kurban olarak kesilmesi kabul edilmiş hayvan türleri şunlardır: Koyun, keçi, sığır, manda ve deve. Dolayısıyla ancak bu hayvanlardan (veya türdeşleri) kurban kesilebilir. Tavuk, kaz, ördek, deve kuşu, ceylan gibi hayvanların kurban olarak kesilmesi geçerli değildir. Kurbanın geçerliliği açısından bu hayvanların erkek veya dişi olması arasında fark yoktur. Ancak koyunun erkeğinin, diğerlerinin ise dişisinin kesilmesi daha faziletli görülmüştür.”(2).

Ali Bardakoğlu’nun, dolayısıyla Diyanet’in yazdıklarından anlıyoruz ki; tavuk ve türlerinden, yani kanatlı hayvanlardan kurban olmaz. Dolayısıyla; Zekeriya Beyaz’ın yaklaşımı Diyanet tarafından da reddedilmektedir. Peki Ali Bardakoğlu’nun. Dolayısıyla Diyanet’in “koyun, keçi, sığır, manda deve veya bunların türdeşlerinden kurban kesilebilir” ibaresini nasıl anlamalıyız?

Bize kalırsa: ceylan, geyik, karaca, yaban keçisi, yaban koyunu gibi hayvanlar keçi ve koyunun türdeşleri; bizon, bufalo, öküz başlı antilop, sığır ve mandanın türdeşleri; zürafa ise devenin türdeşidir. Şu halde Diyanet’in yaklaşımına göre, daha doğrusu bizim Ali Bardakoğlu’nun yazdıklarından çıkardığımız yoruma göre; bu hayvanlardan da pek ala kurban kesilebilir! Eğer burada temel kıstas hayvanların evcil olması ise, bu hayvanlar da pek ala evcilleştirilebilirler.

Madem İslam Akıl ve Mantık Dinidir; Buyurun O Zaman

Dini yayınlar yapan bir internet sitesinde şöyle deniliyor: “İslâm bilginleri, Kur’ân-ı Kerîm’de ve Hz. Peygamber (asv)’in hadislerinde belirtilen amaç ve ilkeler ışığında ictihad ederek, hangi hayvanların etinin helâl ve haram olduğunu ya tek tek veya gruplandırarak belirlemeye çalışmışlardır. Buna göre, geyik, ceylan, dağ keçisi, yabanî sığır, deve kuşu, tavuk, kaz, ördek, zürafa, güvercin, bıldırcın, koyun, keçi, deve, sığır, manda, ekin kargası, tavus, kırlangıç, tavşan ve turna vb. hayvanların eti yenir. Vahşi hayvanlar gibi ot yeyip geviş getiren hayvanlardan olan bufalonun eti de yenir. Saldırgan olmayan, geviş getiren ve otçul bir hayvan olan kanguru, eti yenen hayvanlar arasında yer alır ve isteyenler etini yeyebilir.
Zebra, yaban eşeği türlerinden biridir. Her ikisinin yenmesi de helaldir.”
(3)

Biraz şaşırdınız değil mi? Ben de şaşırdım. Şu halde ve elbette bize göre; bu hayvanların eti yenebildiğine göre; bütün bu hayvanlardan pek ala kurban da kesilebilir/kesilebilmelidir. Madem İslam akıl ve mantık dinidir, şu halde “bu hayvanlar yenilir ama kurban olarak kesilemez” önermesi, akıllı ve mantıklı değildir. Eğer bu hayvanların etleri yeniliyorsa, kurban edilmeleri de normaldir ve ancak kıymetlerine göre sevap derecesi elbette farklı olacaktır.

Kurbanlık Hayvanların Tespitinde Hangi Kriter Esas Alınıyor?

Eğer evcil olmak şartı varsa, bütün hayvanlar evcilleştirilebilirler. Otçul olmak şart ise şu halde pek çok hayvan otçuldur. Çif tırnaklı olmak bir kıstas ise karaca, geyik, antilop, ceylan, bizon, bufalo, antilop, yaban keçisi, yaban koyunu gibi pekçok hayvan çift tırnaklıdırlar. Eğer temel kıstas hayvanların değeri ya da kıymeti ise, buyurun size orkinos balığı, fiyatı tam 1.5 trilyon lira. Yani bugünkü canlı hayvan fiyatları üzerinden yaklaşık 150-200 boğaya denk geliyor kıymet olarak. Yani yaklaşık 1400 kişinin kurbanı demek istiyoruz(4).

Peki bu durumda eğer temel kriter, hayvanın ekonomik değeri ise 200 TL’lik 10-15 kg.lık bir keçi, kurban oluyor da 1.5 trilyon liralık 350 kg. ağırlığındaki orkinos (ton) balığı neden kurban olmuyor hocam; buyur cevaplandır bakalım. Hani hep diyorsunuz ya; İslam akıl ve mantık dinidir diye, o bakımdan soruyorum: Hadi akıllı ve mantıklı bir cevap verin bakalım…

150-200 boğalık bir balık kurban olamayıp, 250 TL’lik bir koyun veya keçi kurban oluyorsa burada bir mantık hatası olmalıdır. Böyle bir ibadet ve böyle bir din olamaz.

Arabın evcil devesi kurban oluyor da Türk’ün evcil ren geyiği neden kurban olamıyor? Bakın Dukha Türkleri, ren geyiklerini evcilleştirmişler, tıpkı bir öküz veya at gibi, her türlü hizmetinden istifade ediyorlar. Binek hayvanı olarak kullanıyorlar, yük taşıyorlar, çift sürüyorlar, etinden, sütünden, derisinden istifade ediyorlar. Yani Arabın devesinden daha kıymetlidir ve daha çok işe yarıyorlar Ren Geyikleri(5).

Bırakın Hz. Peygamber şöyle demiş, böyle demiş diyerek çoğunluğu uydurma olan sözüm ona hadislerden hüküm çıkarmayı ve ibadet türetmeyi de aklınızı kullanın aklınızı. Şöyle düşünün artık: Hz. Peygamber, peygamber olduktan sonra da, başta ibadet olmak üzere, cahiliye döneminden kalma birçok alışkanlığını ve uygulamasını İslami dönemde de uygulamaya devam etmiş, sadece Allah’tan gelen emirlere uygun olarak onları yeniden dizayn etmiş, onlara yeni şekiller vermiştir. Giyim, kuşam, yeme-içme ve beslenme alışkanlıklarını da eskiden olduğu gibi devam ettirmiştir.

Kurban kesme konusuna gelince; Hz. Peygamber yaşadığı dönemde, çevresinde kolayca ve ucuz yoldan ulaşabildiği hayvanlardan kurban kesmiştir. Nedir o hayvanlar, keçi, koyun, sığır ve deve. Bugün de Arabistan yarımadasında yaşayan ve o iklime uyum sağlamış hayvanlar zaten bunlardır. Haliyle kurbanı da bu hayvanlar arasından kesecekti ve öyle de yapmıştır. Esasen cahiliye dönemi Arapları da Lat, Menat Uzza ve Hübel’e yaranmak için kurban kesiyorlardı ve kestikleri kurbanları herhalde kendi ekonomik güçlerine uygun olarak keçi, koyun, sığır, manda ve develerden tercih ediyorlardı. Hz. Peygamber’in yaptığı ise sadece, kurban kesilen Tanrıyı değiştirmek olmuştur. Müşriklerin putlar için kestiği kurbanı, Allah için kesmeye başlamıştır. Kurbanlık hayvanlar ise aynı kalmıştır.

Eğer Hz. Peygamber, Arabistan’da değil de mesela, Sibirya’da veya İskandinavya’da yaşasaydı kurban olarak muhtemelen geyik de kesecekti. Japonya’da yaşasaydı belki de balıktan da kurban edecekti. Öyle ya, o günkü şartlarda herhalde kalkıp da Arabistan’dan deve getirtmeye kalkışmayacaktı. Kim bilir belki devenin adını bile duymayacaktı. Çünkü o halde Kur’an, Japonya’daki veya İskandinavya’daki şartlara göre inecek, o ülkelerde yetişen bitki ve hayvanlardan bahsedecekti.

Çünkü dediğimiz gibi Kur’an’da hangi hayvanların kurban edileceği yazmaz. Bu konuda bir sınırlama yoktur. Kurban’da esas amaç yardımlaşma ve dayanışma, araç ise ekonomik güç ve kesilecek hayvandır. Kurbanda temel amaç yardımlaşma ve dayanışma üzerinden Allah’a yaklaşmak, Allah’ın rızasını kazanmak ise, herkes ekonomik gücüne göre kurbanını keser, ihtiyaç sahiplerine dağıtır veya ailesinin ihtiyacı için kullanır. Etinin kilosu 25 TL olan bir keçi kurban oluyor da etinin kilosu 5.000 TL. olan ve bir kilosunun fiyatı 7 kişilik danaya denk gelen bir orkinos (ton) balığı, kurban sayılmıyorsa, ya sizin dininizde bir sakatlık vardır ya da aklınızda ve beyninizde efendiler. Lütfen her şeyi olduğu gibi dininizi de sorgulayın. Çünkü Kur’an’ın emri de bu yöndedir…

07.08.2017

____

1- bkz. İlmihal, TDV(İSAM) Yayını, c,2, İstanbul,1999, s.1-11.

2-Age, s.6-7.

3-https://sorularlaislamiyet.com/buffalobufalo-zurafa-zebra-kanguru-midilli-ve-deve-kusu-gibi-hayvanlarin-etinin-yenilmesi-helal.

4- ,

5-

Yorumlar

“Deveden kurban oluyor da geyikten neden olmuyor?” için bir cevap

  1. Sanene Netcen avatarı
    Sanene Netcen

    anan güzelmi onu kurban et kaç para anan

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bugün Gündem
  1. TANRI’yı Tanımak, Anlamak; Kendi Sözleriyle, KUR’AN’dan! KUR’AN’da ki Sözlerin-Ayetlerin Söyleyeni ALLAH! Peki, o zaman; yaşama ve sonsuzluğa dair bu en…

  2. Cok tesekkurler. Hareket zamani coktan gelmisti ama pek cesaret gosteren devlet adami cikmadi ortaya. Insallah Ataturkcu Turkler cok gec kalmis…

  3. arkadaşlar nihal atsıza bu platformdan çok sallayanlar olmuş. daha “türküm” demekten aciz orospu cocuklarının laflarına kanmayın bu tarz döller her…

  4. Kıymetli Kardeşim, seçkin Silah arkadaşım Levent, Çok anlamlı değerli bir yazı kaleme almışsın. Seni kutluyorum. Bu devirler geçecek, Ordu ve…

  5. Bir ülkede yaşayan çok çeşitli ırklar olabilir vatandaş olarak sorun bu değil sorun kendi yaşadığı ülkenin menfaatlerini değil de dışardaki…

  6. Doğduğum köyün adı Ocak. Soyadım da buradan geliyor. Onun için “ocak” sözcüğü ve kökeni benim ilgi alanım. Bu nedenle yerdeşim…

  • İhracatta artış…

    İhracatta artış…

    İhracat 2022 yılı Aralık ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 3 artarak 22 milyar 910 milyon dolar, ithalat yüzde 12,2 artarak 32 milyar 612 milyon dolar olarak gerçekleşti. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle genel ticaret sistemi kapsamında üretilen geçici dış ticaret verilerine göre; ihracat […]


  • Turizmde altın yıl…

    Turizmde altın yıl…

    Kültür ve Turizm Bakanlığının açıkladığı verilere göre, aralık ayında Türkiye’ye gele ziyaretçi sayısı bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 13,31 artarak 2 milyon 813 bin oldu. Ocak-aralık arasındaki 12 aylık dönemde ise Türkiye’ye 6 milyon 813 bini yurt dışında yaşayan vatandaş, 44 milyon 564 bini de yabancı olmak üzere toplamda […]


  • ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ

    ORTAK POLİTİKALAR MUTABAKAT METNİ

    6’lı Masa sonunda 9 ana başlıktan oluşan mutabakat metnini açıkladı! Bu metinde 2 binin üzerinde madde yer alıyor. Altı siyasi parti genel başkanlarının katıldığı toplantıda açıklanan metinde 9 ana başlık,2 binin üzerinde madde yer alıyor. Bu metin sanki muhalefetin seçim beyannamesi. Bu metindeki başlıkları: Hukuk,Adalet,Yargı,Kamu Yönetimi,Yolsuzlukla Mücadele, Şeffaflık ve Denetim,Ekonomi, […]


  • Üç Türkmen Cumhurbaşkanımız

    Üç Türkmen Cumhurbaşkanımız

    Türkiye Cumhuriyetinde Alevi-Bektaşi kökenli olan sadece üç Cumhurbaşkanımız vardır.Bu üç Cumhurbaşkanımız her zaman Türk tarihine, Türkmenliğe ve TC’ne öz olarak bağlı kalarak ve Türklüklüğün özüyle hiç çelişmeden ve milletini ve devletini karşılıksız severek hareket etti. Bu büyüklerimizin adları ise: TC Devleti’nin Kurucusu ve dünyadaki Ulusal Kurtuluş Savaşlarının yegane baş lideri […]


  • DÜKLÜK ve DÜDÜKLÜK

    DÜKLÜK ve DÜDÜKLÜK

    Kimse dillendirmese de ben söylemiş olayım; eğer ‘Millet İttifakı’ beklenildiği üzere hem cumhurbaşkanlığını ve hem de Meclis’teki çoğunluğu sağlayabilirse, buna, Türkiye’nin yeni ‘Kurucu Meclis’i diyebileceğiz. Şimdi ‘aklıevvel’ kimi hukukçu ve siyasetçinin ‘Kurucu Meclis’ başka şeydir, o daha çok ‘Anayasa’ yapmak için kurulan meclistir diyecekleri beklenebilir. Diyebilirler. Nitekim bu tip ‘hukukçu’lar Dr […]



Posted

in

,

by